Download PDF

Rwanda Administrative

Court of Appeal

LETA Y’U RWANDA (MINADEF) vs. ALPHA PALACE Ltd

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

The Court of Appeal held that fair compensation in public interest expropriation must be based on the market value as determined by a balanced assessment of all expert reports, giving weight to the court-appointed experts’ report when neither party successfully challenges it. The government’s appeal was dismissed as it failed to show that the lower court erred in its valuation or in awarding costs and expert fees.

Court disposition

Appeal dismissed; lower court judgment affirmed.

Orders

  • Government (MINADEF) to pay Alpha Palace Ltd compensation as determined by the High Court judgment of 08/03/2023.
  • Government (MINADEF) to pay Alpha Palace Ltd RWF 300,000 for follow-up costs and RWF 500,000 for legal fees at the appeal level.
  • All other claims dismissed.

02

Material facts

Parties

LETA Y’U RWANDA (MINADEF)

Appellant/respondent Counsel: Me Kayitesi Petronille

ALPHA PALACE Ltd

Respondent/applicant Counsel: Me Muhire Jean Marie Eugène, Me Uwiduhaye Julienne

Amounts and remedies

  • Compensation for Land and Improvements (as Per High Court): RWF 124,974,174
  • 5% Additional Compensation: RWF 6,248,708
  • Expert Fees: RWF 1,348,000
  • Legal Fees (first Instance and Appeal): RWF 1,500,000
  • Follow Up Costs (appeal): RWF 300,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Administrative Appeal / Court of Appeal Final Judgment

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
Alpha Palace Ltd argued that compensation should be based on the valuation report prepared by court-appointed experts, as the government’s valuation was too low and not appealed by the government. They also claimed entitlement to additional compensation for structures and legal costs.
Respondent
The Government (MINADEF) argued that compensation should be based on its own valuation, which reflected market prices at the time, and that the court-appointed experts’ valuation was excessive. It contested the award of additional compensation and legal costs.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    RS/INJUST/RAD 00002/2022/CA; Itegeko No 32/2015, arts 28, 33, 34

    Fair compensation for expropriation must be based on the market value of the property at the time of compensation, considering its designated use.

  2. 02

    RCOMAA 00009/2023/CA; Itegeko Nº 22/2018, art. 111

    Costs and expert fees are borne by the losing party, especially when their conduct necessitated additional proceedings or expert involvement.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

The Court of Appeal held that fair compensation in public interest expropriation must be based on the market value as determined by a balanced assessment of all expert reports, giving weight to the court-appointed experts’ report when neither party successfully challenges it. The government’s appeal was dismissed as it failed to show that the lower court erred in its valuation or in awarding costs and expert fees.

Obiter and limits

  • The court noted that parties have the right to challenge valuation reports, but failure to appeal a court-appointed expert report implies acceptance of its findings.
  • The court observed that claims for damages for litigation delay are not justified when the appellant exercised a legitimate right of appeal.

Court disposition

Appeal dismissed; lower court judgment affirmed.

  • Government (MINADEF) to pay Alpha Palace Ltd compensation as determined by the High Court judgment of 08/03/2023.
  • Government (MINADEF) to pay Alpha Palace Ltd RWF 300,000 for follow-up costs and RWF 500,000 for legal fees at the appeal level.
  • All other claims dismissed.

Source and reliance status

Court of Appeal · 26 January 2024

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Court of Appeal

Administrative· 26 January 2024

RADAA 00003/2023/CA

LETA Y’U RWANDA (MINADEF) vs. ALPHA PALACE Ltd

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-01-26 - Case/document no.: RADAA 00003/2023/CA - Collection: Court of Appeal

Text

Page 1

LETA Y’U RWANDA (MINADEF) vs. ALPHA PALACE Ltd [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RADAA 00003/2023/CA (Munyangeri, J.P.) 26 Mutarama 2024] Amategeko agenga imanza z’ubutegetsi – Kwimura abaturage ku mpamvu z’inyungu rusange – Ingurane ikwiye –Mu kugena ingurane ikwiye kubera kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange, hitabwa ku cyo ubutaka bugenewe n’ikiguzi cyabwo hashingiwe ku biciro biri ku isoko igihe cyo gutanga ingurane. Incamake y’ikibazo: Alpha Palace Ltd yareze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) isaba guhabwa ingurane ikwiye ku mutungo wayo ugizwe n’ubutaka n’ibikorwa yashyizemo, buherereye mu Karere ka Karongi, umurenge wa Ruganda, akagari ka Gasura mu mudugudu wa Nyagahinga, igahabwa iyo ngurane ibazwe hashingiwe ku gaciro k’ubutaka gashingiye ku biciro biri ku isoko. Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yireguye ivuga ko, Alpha Palace Ltd nk’abandi baturage bari bafite imitungo muri uwo mudugudu bimuwe kubera ibikorwa by’inyungu rusange bahabwa ingurane ikwiye, aho igenagaciro ry’iyo mitungo ryakozwe n’umunyamwuga, ashingiye ku biciro byari ku isoko bityo, ikaba igomba kwemera indishyi ikwiye yabariwe. Urukiko Rwisumbuye rwaciye urubanza rwemeza ko ikirego cy’Urega gifite ishingiro maze rumugera ingurane ikwiye ingana n’agaciro Urega yagaragaje mu igenagaciro yari yakoreye umutungo we, ndetse rumugenera n’izindi ndishyi

zitandukanye. Urega yajuririye Urukiko Rukuru avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwamugeneye ingurane ikwiye rudashingiye ku gaciro katanzwe n’abagenagaciro rwari rwashyizeho mu gukemura impaka ndetse ntirwagaragaza ugomba kwishyura abo bagenagaciro. Leta y’u Rwanda nayo yajuririye icyo cyemezo cyafashwe muri urwo rubanza ivuga ko ubutaka bw’Urega bwabariwe ku giciro cy’umurengera ndetse ko hari n’ibyabazwe mu byo igomba kwishyura kandi bidateganyijwe mu Itegeko ryerekeye kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange. Urukiko Rukuru rwemeje ko ubujurire bw’impande zombi bufite ishingiro kuri bimwe. Uregwa yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire irusaba gusuzuma ingurane ikwiye igomba guhabwa Urega no gusuzuma niba yaragombaga gutegekwa kwishyura indishyi zinyuranye. Ku kibazo cyo kumenya igenagaciro rikwiye gushingirwaho hemezwa ingano nyakuri igomba gutangwa, Leta y’u Rwanda ivuga ko Urukiko Rukuru rwanze gushingira ku igenagaciro yari yakoze nyamara yarakozwe hashingiye ku biciro byari ku isoko, rukaba rwarayitesheje agaciro rutabanje kugaragaza intenge zaba ziyikubiyemo. Ikomeza ivuga ko Urukiko Rukuru rutari rukwiye gushingira ku igenagaciro ryakoreshejwe na Alpha Palace Ltd kubera ko ryashingiye ku giciro cy’ubutaka cyo hejuru cyane, bityo ikaba isaba ko yahabwa ingurane ikwiye ishingiye kuri iryo gengaciro yakoze. Kuri icyo kibazo, Alpha Palace Ltd yireguye ivuga ko raporo y’igenagaciro yakozwe n’abahanga batatu bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye ari yo ikwiye guhabwa agaciro kubera ko yakozwe mu rwego rwo kumara impaka ndetse na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) ikaba itarigeze iyijuririra.

Page 2

Incamake y’icyemezo: Mu kugena ingurane ikwiye kubera kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange, hitabwa ku cyo ubutaka bugenewe n’ikiguzi cyabwo hashingiwe ku biciro biri ku isoko igihe cyo gutanga ingurane. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 111. Itegeko No 32/2015 ryo ku wa 11/06/2015 ryerekeye kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange, ingingo ya 28, 33 n’iya 34. Imanza zifashishijwe: RS/INJUST/RAD 00002/2022/CA, Leta y’u Rwanda (Minisiteri ya Siporo) na Rukarishya Ngenda Philémon na Nyiranshuti Miriam rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023. RCOMAA 00009/2023/CA haburana Bhavani Electrical PVT Lts na GT Bank Rwanda Plc na Micon Real Line Ltd rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/07/2023. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Alpha Palace Ltd ivuga ko yakoze umushinga wo kubaka hoteli, imaze kuzuza ibisabwa ihabwa uruhushya rwo gutangira ibikorwa byo kubaka ndetse iranatangira, ko ariko ku wa 30/01/2013, Akarere ka Gasabo kayandikiye ibaruwa nimero 578/03/0301 gahagarika uburenganzira yari yahawe, kakaba karavuze ko ngo ubuyobozi bwa Marine bwavuze ko ahantu icyo kibanza giherereye buhafiteho ikibazo. Ikomeza ivuga ko igihe cyageze ibwirwa ko hari amafaranga y’indishyi ikwiye ari kuri konti

y’Akarere nyamara itarigeze imenyeshwa ko yahagarikiwe ibikorwa by’ubwubatsi kugira ngo yimurwe n’aho ibimenyeye ntiyishimira indishyi ikwiye yagenewe. [2] Alpha Palace Ltd yatakambiye Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ingabo ntiyagira icyo abikoraho, itakambira Minisitiri w’Ingabo na we yemeza ko indishyi yashyizwe kuri konti y’Akarere ari yo ikwiye kandi yari yatanze raporo y’igenagaciro mvuguruza (contre-expertise), ibibonye ityo ihitamo kuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge isaba guhabwa indishyi ikwiye ingana n’amafaranga miliyoni ijana na mirongo itandatu n’icyenda, ibihumbi magana ane na bine na magana atatu n’abiri (169.404.302 Frw) ibaze mu buryo bukurikira: amafaranga miliyoni ijana na cumi n’umunani, ibihumbi magana atatu na mirongo irindwi na bibiri n’ijana na mirongo itandatu (118.372.160 Frw) y’agaciro k’ubutaka gashingiye ku biciro biri ku isoko, amafaranga miliyoni mirongo ine n’ebyiri, ibihumbi magana acyenda na mirongo itandatu na bitanu na magana abiri na mirongo irindwi (42.965.270 Frw) y’agaciro k’ibikorwa byakozwe mu gutangiza umushinga wa hoteli (birimo avansi ku gutunganya ikibanza ingana n’amafaranga miliyoni icumi (10.000.000 Frw), avansi

Page 3

kuri architecture et surveillance des Travaux ingana n’amafaranga miliyoni icumi (10.000.000 Frw), n’avansi yatanzwe ku gutumiza ibikoresho byo kubaka système yo gutunganya amazi mabi ingana n’amafaranga miliyoni makumyabiri n’ebyiri, ibihumbi magana acyenda na mirongo itandatu na bitanu na magana abiri na mirongo irindwi ( 22.965.270 Frw), hari kandi amafaranga angana na miliyoni umunani, ibihumbi mirongo itandatu na bitandatu na magana inani na mirongo irindwi n’abiri (8.066.872 Frw) angana na 5% by’agaciro k’umutungo wose yimuweho (Frw 161,337,430*5%). [3] Uhagarariye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yireguye avuga ko abaturage bo mu Mudugudu wa Nyagahinga, mu Kagari ka Gasura, mu Murenge wa Ruganda, mu Karere ka Karongi bagombaga kwimurwa ku mpamvu z’inyungu rusange, imitungo yabo ikorerwa igenagaciro, ko rero umutungo wa Alpha Palace Ltd wakorewe igenagaciro rikwiye kuko ryakozwe n’umunyamwuga kandi agendeye ku biciro byari ku isoko kandi ko abari bafite imitungo aho hantu bose babariwe kuri icyo giciro. Yavuze kandi ko kuba Alpha Palace Ltd yarasabwe gushyikiriza Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) raporo y’igenagaciro igaragaza ibikorwa yavugaga ko bitabazwe ntibikore, asanga ari uburyo bwo kubangamira imishinga ya Leta igamije inyungu rusange. yasoje asaba ko Alpha Palace Ltd ikwiye kwemera indishyi ikwiye yabariwe ingana n’amafaranga miliyoni makumyabiri

n’esheshatu, ibihumbi magana atandatu na mirongo itandatu n’icyenda na magana abiri na mirongo itandatu n’ane (26.669.264 Frw). [4] Umugore wa Bayingana Alex (Umuyobozi wa Alpha Palace Ltd) witwa Uwanyirigira Phaina n’abana babo Bayingana Uwase Alice na Bayingana Clément bagobotse urubanza ku bushake, basobanura ko Bayingana Alex na Uwanyirigira Phaina barimo baburana ubutane kandi ko bose bafite imigabane muri Alpha Palace Ltd aho Bayingana Alex afitemo 33.800 ingana n’ijanisha rya 99%, Uwanyirigira Phaina akagiramo imigabane ijana (100) ingana n’ijanisha rya 0,002%, indi isigaye ikaba iy’abana babo Bayingana Clément na Bayingana Uwase Alice, ko rero Bayingana Alex afite ijambo rikomeye kuri Alpha Palace Ltd ku buryo afata ibyemezo nta we agishije inama, bakaba bafite impungenge ko mu gihe Alpha Palace Ltd yaramuka ihawe ingurane ikwiye, Bayingana Alex ashobora kuyikubira kuko ari na we ucunga konti zayo, bakaba barasabye ko mu gihe yaba itsinze, amafaranga y’ubwishyu yazashyirwa kuri konti abanyamigabane ba Alpha Palace Ltd bahuriyeho bose. [5] Mu rubanza RAD 00123/2019/TGI/NYGE rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge ku wa 10/09/2021, urwo Rukiko rushingiye ku ngingo ya 28 n’iya 33 z’Itegeko No 32/2015 ryo ku wa 11/06/2015 ryerekeye kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange, rwasanze rutaha agaciro raporo y’igenagaciro yatanzwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo)

kubera ko iri hasi cyane n’izindi zakozwe, rusanga rutaha agaciro raporo y’igenagaciro yakozwe n’itsinda ry’abahanga batatu rwari rwashyizeho kubera ko yagaragaje agaciro karuta cyane akagaragajwe n’urega, mu bushishozi bwarwo rusanga rugomba gutanga indishyi ikwiye hashingiwe kuri raporo y’igenagaciro yatanzwe n’urega, maze rwemeza ko: - ikirego cya Alpha Palace Ltd gifite ishingiro kuri bimwe; - ikirego cy’abagobotse mu rubanza ari bo Uwanyirigira Phaina, Bayingana Ishimwe Clement na Bayingana Uwase Alice gifite ishingiro;

Page 4

- Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yishyura Alpha Palace Ltd ingurane ku butaka bwayo buri kuri UPI: 3/01/02/06/958, buherereye mu Mudugudu wa Nyagahinga, mu Kagari ka Gasura, mu Murenge wa Ruganda, mu Karere ka Karongi, bufite ubuso bwa meterokare 9.780 mu buryo bukurikira: - ingurane ku butaka ingana n’amafaranga miliyoni ijana na mirongo itandatu n’imwe, ibihumbi magana atatu na mirongo itatu na birindwi na magana ane na mirongo itatu (161.337.430 Frw); 5% y’ingurane ingana n’amafaranga miliyoni umunani, ibihumbi mirongo itandatu na bitandatu na magana inani na mirongo irindwi na rimwe (8.066.871 Frw), yose hamwe akaba miliyoni ijana na mirongo itandatu n’icyenda, ibihumbi magana ane na bine na magana atatu n’abiri (169.404.302 Frw), akishyurwa kuri konti ihuriweho n’abanyamigabane bose barimo abagobotse ari bo Uwanyirigira Phaina, Bayingana Ishimwe Clement, Bayingana Uwase Alice na Bayingana Alex; amafaranga angana na miliyoni imwe (1.000.000 Frw) y’igihembo cya Avoka waburaniye Alpha Palace Ltd; - Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) isubiza Alpha Palace Ltd amafaranga ibihumbi makumyabiri (20.000 Frw) yatanzeho ingwate y’amagarama irega. [6] Alpha Palace Ltd yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, ubujurire bwayo bwandikwa kuri RADA 00091/2021/HC/KIG, ivuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwagennye indishyi ikwiye rudashingiye ku gaciro katanzwe

n’abagenagaciro rwari rwashyizeho mu gukemura impaka, rwibagirwa agaciro k’inzu yari kuri ubwo butaka, ndetse ntirwanagaragaza ugomba kwishyura igihembo cy’abagenagaciro rwari rwashyizeho. [7] Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) na yo yajuririye urwo rubanza, ubujurire bwayo bwandikwa kuri RADA 00093/2021/HC/KIG, ivuga ko ubutaka bwa Alpha Palace Ltd bwabariwe ku giciro cy’umurengera ndetse ko hari n’ibyabazwe mu byo igomba kwishyura kandi bidateganyijwe mu Itegeko ryerekeye kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange. Izo manza zombi zarahujwe ziburanishirizwa hamwe kuri RADA 00091/2021/HC/KIG CMB RADA 00093/2021/HC/KIG. Kuri uru rwego Uwanyirigira Phaina yamenyesheje Urukiko ko atakiri mu rubanza, asobanura ko icyari cyaramuteye kurugobokamo cyarangiye. [8] Mu kwiregura ku bujurire bwa Alpha Palace Ltd, uhagarariye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yavuze ko kuba Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwarageneye Alpha Palace Ltd indishyi ikwiye ingana n’amafaranga miliyoni ijana na mirongo itandatu n’icyenda, ibihumbi magana ane na bine na magana atatu n’abiri (169.4040.302 Frw) nta kosa rwakoze kuko ari yo yari yagaragaje mu mwanzuro utanga ikirego, hanyuma nyuma ikajya igenda ishaka guhindagura ingano y’indishyi ikwiye. Yavuze kandi ko asanga kugeza ubwo urubanza rwaburanishwaga nta gaciro nyakuri k’umutungo ugibwaho impaka kagaragajwe kubera ko n’ako Urukiko rwashingiyeho

nta muhanga wari wakemeje, akaba yarifuzaga ko Urukiko Rukuru rwashyiraho abagenagaciro bahuriweho n’ababuranyi, agaciro bagaragaje akaba ariko kazashingirwaho kandi hakagenderwa ku biciro byo mu mwaka wa 2016 ngo kubera ko ari cyo gihe Alpha Palace Ltd yimuriweho. [9] Mu kwiregura ku bujurire bwa Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo), Alpha Palace Ltd yavuze ko mu gihe cy’iburanisha ry’urubanza mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, yagaragaje ko agaciro k’ingurane ikwiye kangana n’amafaranga miliyoni magana abiri na mirongo inani

Page 5

n’umunani, ibihumbi mirongo icyenda na bitandatu n’amafaranga icyenda (288.096.009 Frw) kandi ko harimo n’akagaragajwe n’abagenagaciro bari bashyizweho n’urwo Rukiko. [10] Mu rubanza RADA 00091/2021/HC/KIG CMB RADA 00093/2021/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 08/03/2023, urwo Rukiko rushingiye ku ngingo ya 34, igika cya gatatu y’Itegeko No 32/2015 ryo ku wa 11/06/2015 ryerekeye kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange, rwasanze atari ngombwa ko rushyiraho abandi bagenagaciro bo kugaragaza agaciro k’umutungo ugomba gutangirwa ingurane, kubera ko abari bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge bari bahagije, maze rwemeza ko: - ubujurire bwa Alpha Palace Ltd bufite ishingiro ku bijyanye n’amafaranga y’agaciro k’inzu yari ku butaka isabira ingurane ikwiye no ku bijyanye n’ugomba kwishyura abagenagaciro bakoze igenagaciro bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye, bukaba nta shingiro bufite ku bijyanye no kuba amafaranga yagenewe atari ayagaragajwe n’igenagaciro ryakoreshejwe n’Urukiko Rwisumbuye; - ubujurire bwa Leta y’u Rwanda bufite ishingiro ku bijyanye n’amafaranga miliyoni mirongo ine n’ebyiri, ibihumbi magana acyenda na mirongo itandatu na bitanu na magana abiri na mirongo irindwi (42.965.270 Frw) Alpha Palace Ltd yari yagenewe, ariko bukaba nta shingiro bufite ku bijyanye n’uburyo andi mafaranga agize indishyi ikwiye yagenewe Alpha Palace Ltd yabazwemo; - imikirize

y’urubanza rwajuririwe ihindutse kuri bimwe nk’uko bigaragara mu bika bikurikira iki; - Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) kwishyura Alpha Palace Ltd ingurane ku butaka bwayo buri kuri UPI: 3/01/02/06/958, buherereye mu Mudugudu wa Nyagahinga, mu Kagari ka Gasura, mu Murenge wa Ruganda, mu Karere ka Karongi, bufite ubuso bwa meterokare 9.780 mu buryo bukurikira: - ingurane ku butaka n’ibikorwa byabukozweho ingana n’amafaranga miliyoni ijana na makumyabiri n’enye, ibihumbi magana acyenda na mirongo irindwi na bine n’ijana na mirongo irindwi n’ane (124.974.174 Frw), mu mwanya w’amafaranga miliyoni ijana na mirongo itandatu n’imwe, ibihumbi magana atatu na mirongo itatu na birindwi na magana ane na mirongo itatu (161.337.430 Frw) yari yabazwe mu rubanza rwajuririwe; 5% y’ingurane ingana n’amafaranga miliyoni esheshatu, ibihumbi magana abiri na mirongo ine n’umunani na magana arindwi n’umunani (6.248.708 Frw) mu mwanya w’amafaranga miliyoni umunani, ibihumbi mirongo itandatu na bitandatu na magana inani na mirongo irindwi na rimwe (8.066.871 Frw) yari yagenwe mu rubanza rwajuririwe; - Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yishyura Alpha Palace Ltd amafaranga angana na miliyoni imwe (1.000.000 Frw) y’igihembo cya Avoka (yari yemejwe mu rubanza rwajuririwe), amafaranga ibihumbi makumyabiri (20.000 Frw) yatanzweho ingwate y’amagarama mu Rukiko Rwisumbuye n’amafaranga ibihumbi mirongo ine (40.000 Frw) yatanzweho ingwate y’amagarama ku rwego rw’ubujurire;

Page 6

- Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yishyura amafaranga angana na miliyoni imwe n’ibihumbi magana atatu na mirongo ine n’umunani (1.348.000 Frw) y’igihembo cy’Abagenagaciro bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye; - amafaranga yatanzweho ingwate y’amagarama ahera ku Isanduku ya Leta nk’amagarama y’urwo rubanza. [11] Ku wa 04/04/2023, Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yajuririye urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, ubujurire bwayo bwandikwa kuri RADAA 00003/2023/CA, nyuma y’imihango y’inama ntegurarubanza hemezwa ko ruzaburanishwa ku wa 11/12/2023, uwo munsi ntirwaburanishwa kubera ko umucamanza wari ugize inteko yagombaga kuruburanisha yari yapfushije umuvandimwe we, iburanisha ryimurirwa ku wa 18/12/2023. [12] Uwo munsi ababuranyi bose baritabye, Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) ihagarariwe na Me Kayitesi Petronille, Alpha Palace Ltd ihagarariwe na Me Muhire Jean Marie Eugēne, Urukiko rubagira inama yo gukemura ikibazo mu bwumvikane, impande zombi ziyemeza kujya kubigerageza, iburanisha rirasubikwa, bamenyeshwa ko ubwumvikane nibudashoboka urubanza ruzaburanishwa ku wa 10/01/2024, bwashoboka, uwo munsi Urukiko rugasoma icyemezo cyarwo. Uwo munsi warageze ababuranyi bitaba Urukiko Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) ihagarariwe nk’ubushize, Alpha Palace Ltd ihagarariwe na Me Muhire Jean Marie Eugēne afatanyije na Me Uwiduhaye Julienne, bamenyesha Urukiko ko Leta y’u

Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) itashoboye kuboneka ngo impande zombi zigirane ibiganiro byo gukemura ikibazo mu bwumvikane ndetse uyihagarariye arumenyesha ko abayobozi b’iyo Minisiteri bamusabye kuburana urubanza, Urukiko rufata umwanzuro wo kuruburanisha. [13] Mu myanzuro no mu miburanire, uhagarariye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) asaba Urukiko rw’Ubujurire gusuzuma ingurane ikwiye igomba guhabwa Alpha Palace Ltd ku mutungo wayo yimuwemo ku mpamvu z’inyungu rusange, no gusuzuma niba Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yaragombaga gutegekwa kwishyura indishyi zinyuranye. Asoza asaba ko Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) igenerwa indishyi kuri uru rwego. [14] Abahagarariye Alpha Palace Ltd biregura bavuga ko impamvu z’ubujurire nta shingiro zahabwa kubera ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwasuzumye ikibazo cyo gutanga ingurane ikwiye hashingiwe kuri raporo y’igenagaciro yatanzwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) maze ku wa 30/10/2020 rugifataho icyemezo mu rubanza rubanziriza urundi, aho rwemeje ko rugomba gushyiraho abagenagaciro barwo akaba ari bo bagaragaza agaciro nyakuri k’umutungo ugomba gutangirwa ingurane ikwiye. Bavuga ko indishyi Leta y’u Rwanda (minisiteri y’Ingabo) yaciwe zifite ishingiro, bagasoza nabo basaba Urukiko gutegeka uwajuriye kuyiha indishyi zitandukanye zo kuri uru rwego. [15] Harebwe impaka ziri muri uru rubanza, harasuzumwa ibibazo bikurikira: a. Kumenya igenagaciro rikwiye gushingirwaho hemezwa ingano nyakuri y’indishyi ikwiye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) igomba guha Alpha Palace Ltd;

Page 7

b. Kumenya niba indishyi Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yategetswe gutanga zari ngombwa; c. Ibyerekeye amafaranga ababuranyi basaba kuri uru rwego. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA 1. Kumenya igenagaciro rikwiye gushingirwaho hemezwa ingano nyakuri y’indishyi ikwiye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) igomba guha Alpha Palace Ltd [16] Uhagarariye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) avuga ko urwego ahagarariye rwasabye Urukiko Rukuru gushingira ku igenagaciro rwakoresheje rigaragaza ko umutungo Alpha Palace Ltd yimuwemo ufite agaciro kangana na miliyoni makumyabiri n’esheshstu, ibihumbi magana atandatu na mirongo itandatu n’icyenda na magana abiri na mirongo itandatu n’ane (26.669.264 Frw) kandi ko yari yabazwe hashingiwe ku biciro by’ubutaka buherereye mu Mudugudu wa Nyagahinga, Akagari ka Gasura, Umurenge wa Bwishyura, Akarere ka Karongi, ariko ko mu gika cya 21 cy’urubanza n˚ 00091/2021/HC/KIG CMB RADA 00093/2021/HC/KIG, rwavuze ko ibiciro by’ifatizo atari ibiciro bitajya munsi cyangwa ngo birenge, ko ahubwo abagenagaciro bagendera ku biciro biri ku isoko , ndetse ruvuga ko ubutaka buri mu Mudugudu umwe bushobora guhabwa ibiciro bitandukanye bitewe n’aho buherereye wenda bumwe buri ku muhanda wa kaburimbo, ubundi buri kure y’umuhanda. Avuga kandi ko Urukiko Rukuru rwatesheje agaciro iyo raporo y’igenagaciro yakoreshejwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri

y’Ingabo), rudasobanuye inenge zaba ziyikubiyemo mu gihe na yo yakozwe hitawe ku biciro byari ku isoko ari nabyo byakoreshejwe ku bandi bantu bari bafite ubutaka muri uwo Mudugudu kandi ko asanga rutari kwanga iryo genagaciro ry’ubutaka ryakoreshejwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) ngo hanyuma ruhindukire rwemere iryo yakoresheje rirebana n’agaciro k’inzu Alpha Palace Ltd yari yarubatsemo. [17] Akomeza avuga ko Urukiko Rukuru rutari rukwiye gushingira ku igenagaciro ryakoreshejwe na Alpha Palace Ltd kubera ko ryashingiye ku giciro cy’ubutaka cyo hejuru cyane aho rwabariye metero kare ku mafaranga ibihumbi cumi na bibiri (12.000 Frw) mu gihe igitabo gikubiyemo ibiciro byifashishwa n’abagenagaciro, igiciro kuri metero kare y’ubutaka muri ako gace kitagomba kurenza amafaranga ibihumbi bitanu na magana atandatu na cumi n’umunani (5.618 Frw) ndetse ko asanga ubutaka bufite meterokare zigera ku bihumbi icyenda na magana arindwi na mirongo inani ( 9.780 sqm) butari bukwiye guhabwa agaciro k’amafaranga agera kuri miliyoni ijana na mirongo itanu (150.000.000 Frw) . Asoza asaba Urukiko kwemeza ko ingano y’indishyi ikwiye Alpha Palace Ltd igomba guhabwa ku butaka bwayo yimuweho, ingana n’amafaranga miliyoni makumyabiri n’esheshatu, ibihumbi magana atandatu na mirongo itandatu n’icyenda na magana abiri na mirongo itandatu n’ane (26.669.264 Frw). [18] Abahagarariye Alpha Palace Ltd

bavuga ko raporo y’igenagaciro yakozwe n’abahanga batatu bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge ari yo ikwiye guhabwa agaciro kubera ko Leta y’u Rwanda (MINADEF) itigeze iyijuririra. Basobanura ko kuba Urukiko rwarafashe icyemezo cyo gushyiraho abagenagaciro barwo, aruko hari ugushidikanya ku zindi raporo z’igenagaciro zari zarakoreshejwe, ko rero iyo raporo yakozwe mu rwego rwo kumara impaka ndetse ko kuba ubutaka bwa Alpha Palace Ltd bwarakoraga ku mazi, butabarirwa agaciro kangana n’ak’ubudakora ku mazi,

Page 8

kandi ko Urukiko Rukuru rwasobanuye impamvu rutashingiye ku igenagaciro ryakoreshejwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo).

UKO URUKIKO RUBIBONA [19] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya igenagaciro rikwiye gushingirwaho hagenwa ingurane ikwiye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) igomba guha Alpha Palace Ltd. [20] Impaka nk’izi zakemuwe mu rubanza RS/INJUST/RAD 00002/2022/CA haburana Leta y’u Rwanda (Minisiteri ya Siporo) na Rukarishya Ngenda Philémon na Nyiranshuti Miriam rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023. Muri urwo rubanza Leta y’u Rwanda (Minisiteri ya Siporo) yavugaga ko Rukarishya Ngenda Philémon na Nyiranshuti Miriam bakwiye guhabwa ingurane ikwiye hashingiwe kuri raporo y’igenagaciro Leta y’u Rwanda (Minisiteri ya Siporo) yakoresheje ubwo yashakaga kubimura mu mutungo wabo ku mpamvu z’inyungu rusange, na ho Rukarishya Ngenda Philémon na Nyiranshuti Miriam bakaba baravugaga ko ingurane ikwiye igomba kubarwa hashingiwe ku giciro kiri ku isoko ku munsi w’icibwa ry’urubanza. [21] Urukiko rw’Ubujurire rwasobanuye ko mu kugena ingurane ikwiye kubera kwimura abantu ku mpamvu z’inyungu rusange, hitabwa ku cyo ubutaka bugenewe n’ikiguzi cyabwo hashingiwe ku biciro biri ku isoko igihe cyo gutanga ingurane1, maze rwanzura ko raporo y’igenagaciro yakozwe n’itsinda ry’abahanga nta kosa ririmo kubera ko inguranr ikwiye ari ishingiye ku gaciro ubutaka bufite hakurikije icyo hagenewe ku munsi igenagaciro ryakozweho2. [22] No muri uru rubanza, Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo)

yifuza ko Aplha Palace Ltd igenerwa ingurane ikwiye hashingiwe kuri raporo y’igenagaciro yakoresheje igaragaza ko umutungo wayo ufite agaciro k’amafaranga miliyoni makumyabiri n’esheshatu, ibihumbi magana atandatu na mirongo itandatu n’icyenda na magana abiri na mirongo itandatu n’ane (26.669.264 Frw), mu gihe Alpha Palace Ltd yo ivuga ko hashingirwa kuri raporo y’igenagaciro yakozwe n’abahanga bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge. [23] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kuba Alpha Palace Ltd itaranyuzwe na raporo y’igenagaciro ryakoreshejwe na Leta y’u Rwanda (MINADEF) igakoresha igenagaciro mvuguruza (contre- expertise) ibyo yakoze ibyemererwa n’Itegeko nk’uko Urukiko Rukuru rwabisobanuye mu gika cya 16 cy’urubanza rujuririrwa. [24] Uru Rukiko rurasanga kandi ku byerekeranye no kuba raporo y’igenagaciro yakoreshejwe na Alpha Palace Ltd ari yo yashingiweho hagenwa ingurane ikwiye aho gushingira ku yakoreshejwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo), Urukiko Rukuru rwarasobanuye neza ko habayeho kugereranya igiciro kuri metero kare y’ubutaka, harebwa icyakoreshejwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo), icyakoreshejwe na Alpha Palace Ltd n’icyakoreshejwe n’abahanga bari bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, maze mu rwego rwo kwirinda ko hari uruhande rwabihomberamo, rusanga igiciro Alpha Palace Ltd yakoresheje kuri meterokare y’ubutaka 1 Reba urubanza RS/INJUST/RAD 00002/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/11/2023, haburana Rukarishya Ngenda Philémon na Nyiranshuti Miriam vs. Leta y’u Rwanda, igika cya 39. 2 Idem, igika cya 41.

Page 9

ari cyo cyaba kiri mu rugero kuko icya Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo cyari hasi cyane, icy’abahanga bashyizweho n’Urukiko nacyo kikaba cyari gihanitse cyane. [25] Urukiko rurasanga kandi kuba Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) itari yemeye raporo mvuguruza Alpha Palace Ltd yari yakoresheje, Urukiko Rwisumbuye rugashyiraho itsinda ry’abahanga bo kugaragaza agaciro k’umutungo ugomba gutangirwa indishyi ikwiye, noneho bo bakagaragaza agaciro kari hejuru cyane ugereranyije na raporo y’igenagaciro yakoreshejwe na Alpha Palace Ltd, yagombye gutuza ikemera ubushishozi Urukiko rwakoreshejwe mu kugena ingurane ikwiye na cyane ko mu kuyigena, hashingirwa ku cyo umutungo utangirwa ingurane ikwiye ugenewe ku munsi ingurane ikwiye itangiweho n’igiciro kiri ku isoko kuri uwo munsi, Leta y’u Rwanda ( Minisiteri y’Ingabo) ikaba itabasha kugaragaza ko igiciro Urukiko Rukuru rwashingiyeho atari cyo cyari ku isoko ku munsi Alpha Palace Ltd yakoreshaga raporo mvuguruza (contre expertise). [26] Kubera izo mpamvu, hashingiwe ku bisobanuro byatanzwe mu rubanza rwaciwe n’uru Rukiko rwavuzwe haruguru ndetse n’ibyatanzwe n’Urukiko Rukuru mu rubanza rujuririrwa, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kuri iyi ngingo, ubujurire bwa Leta y’u Rwanda nta shingiro bufite. [27] Ku byerekeranye n’ibyo kuba uhagarariye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) avuga ko kuba Urukiko Rukuru rwaremeye igenagaciro

yakoresheje rirabana n’inzu yari mu kibanza cya Alpha Palace Ltd rwaragombaga no kwemera iryo yakoresheje rirebana n’ubutaka, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite kubera ko impane zombi nta bwo zumvikanaga ku gaciro kahawe ubutaka Alpha Palace Ltd yimuweho, mu gihe ku birebana n’inzu, Alpha Palace Ltd yagiye gukoresha raporo mvuguruza yo ntiyayikorera igenagaciro ariho Urukiko Rukuru rwaharaye ruvuga ko kuba nta raporo mvuguruza yari yakoresheje ku nzu, hakwiye gufatwa ko yari yemeye iryakoreshejwe na Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) kuri iyo nzu. [28] Ku byerekeranye n’ibyo kuba abahagarariye Alpha Palace Ltd bavuga ko mu kugena ingano y’ingurane ikwiye hakwiye gushingirwa ku gaciro kagaragajwe n’itsinda ry’abahanga bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, ngo kubera ko bari bashyizweho hagamijwe kumara impaka ku gaciro nyakuri k’umutungo ugomba gutangirwa ingurane ikwiye, Urukiko rurasanga ibyo bavuga nta shingiro byahabwa kubera ko ingingo irebana na raporo y’igenagaciro ikwiye gushingirwaho, Alpha Palace Ltd itigeze iyijuririra muri uru Rukiko, kuba rero itarayijuririye byumvikanisha ko yemeye icyemezo cyafashwe n’Urukiko Rukuru kuri iyo ngingo kuko ho yari yarabijuririye.

2. Kumenya niba Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yaragombaga gutegekwa gutanga amafaranga y’igihembo cya Avoka n’icy’abagenagaciro, ay’ingwate y’amagarama [29] Uhagarariye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) avuga ko Urukiko Rukuru rwayitegetse kwishyura Alpha Palace Ltd amafaranga angana na miliyoni imwe (1.000.000 Frw) y’igihembo cya Avoka, amafaranga ibihumbi makumyabiri (20.000 Frw) n’amafaranga ibihumbi mirongo ine (40.000) yatanzweho ingwate y’amagarama mu Rukiko Rwisumbuye no mu Rukiko Rukuru, no kuyishyura amafaranga angana na miliyoni imwe n’ibihumbi magana atatu na mirongo ine n’umunani (1.348.000 Frw) y’igihembo cy’abagenagaciro bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, akaba asaba uru Rukiko gukuraho ayo mafaranga yategetswe kwishyura, kubera ko itigeze yanga gutanga indishyi ikwiye.

Page 10

[30] Abahagarariye Alpha Palace Ltd biregura kuri iyi ngingo bavuga ko indishyi Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yategetswe gutanga zari zikwiye n’ubwo bwose zidahagije kubera ko yanze gutanga indishyi ikwiye kugeza ubwo nayo ubwayo yemeye ko hakorwa irindi genagaciro kandi ko kugeza ubu itagaragaza ubushake bwo kwishyura, ari yo mpamvu basaba ko ayo mafaranga agumaho.

UKO URUKIKO RUBIBONA [31] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya niba Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) koko yaragombaga gutegekwa gutanga amafaranga amaze kuvugwa haruguru. [32] Impaka nk’izi zakemuwe n’urubanza RCOMAA 00009/2023/CA haburana Bhavani Electrical PVT Lts na GT Bank Rwanda Plc na Micon Real Line Ltd rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/07/2023. Muri urwo rubanza, Bhavani Electrical PVT Ltd yasabaga uru Rukiko gukuraho amafaranga yetegetswe gutanga naho GT Bank Rwanda Plc ikavuga ko akwiye kugumaho kuko yatsinzwe urubanza, Urukiko rw’Ubujurire rusobanura ko kuba Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwaravuze ko amafaranga y’ibigenda ku rubanza atangwa n’uwatsinzwe, rukagaragaza ko Bhavani Electrical PVT Ltd itsinzwe, nta mpamvu yo kuvanaho amafaranga yategetswe gutanga kuko n’ubundi ubujurire yatanze mu Rukiko rw’Ubujurire nta shingiro bwari buhawe3. [33] Kimwe no muri urwo rubanza, muri uru rubanza Urukiko Rukuru rwategetse Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) guha Alpha Palace Ltd amafaranga y’ikurikiranarubanza, igihembo cya Avoka, amafaranga y’ingwate y’amagarama ndetse no kwishyura ikiguzi cy’imirimo yakozwe n’abagenagaciro bashyizweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, rukaba rwarasobanuye ko igomba kuyatanga kubera ko itsinzwe ndetse ikaba ari yo yatumye Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rushyiraho abahanga bo kugena agaciro k’umutungo ugomba

gutangirwa ingurane ikwiye mu gihe yangaga kwemera raporo mvuguruza yakoreshejwe na Alpha Palace Ltd. [34] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga hashingiwe ku murongo watanzwe mu rubanza rwavuzwe haruguru, kuba ubujurire bwa Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) nta shingiro bwahawe, Urukiko Rukuru nta kosa rwakoze mu kuyitegeka gutanga amafaranga yagaragajwe mu bika byavuzwe hejuru, kuba rero n’ubujurire yatanze muri uru Rukiko nta shingiro bwahawe, ayo mafaranga akaba agomba kugumaho. Kubera izo mpamvu, iyi ngingo y’ubujurire nayo ikaba nta shingiro ifite.

3. Ibyerekeye amafaranga ababuranyi basaba kuri uru rwego [35] Abahagarariye Alpha Palace Ltd basaba Urukiko rw’Ubujurire gutegeka Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) guha Alpha Palace Ltd amafaranga angana n’ibihumbi magana atanu (500.000 Frw) y’ikurikiranarubanza, amafaranga angana na miliyoni imwe n’ibihumbi magana atanu (1.500.000 Frw) y’igihembo cya Avoka kuri uru rwego n’amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) y’indishyi zo gusiragizwa mu manza. Ku mafaranga y’ikurikiranarubanza Leta y’u Rwanda isaba, bavuga ko nta shingiro afite kubera ko ari yo nyirabayazana w’imanza. [36] Uhagarariye Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) avuga ko amafaranga Alpha Palace Ltd isaba idakwiye kuyahabwa kubera ko Leta y’u Rwanda itigeze yanga kuyishyura indishyi ikwiye, 3 Reba urubanza ROMAA 00009/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/04/2023, haburana Bhavani Electrical PVT Ltd Vs GT Bank Rwanda Plc na Micon Real Line Ltd, igika cya 48.

Page 11

isaba ahubwo ko ariyo yishyura Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) amafaranga angana na miliyoni imwe (1.000.000 Frw) y’ikurikiranarubanza.

UKO URUKIKO RUBIBONA [37] Ingingo ya 111 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ni ikirego gishamikiye ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikaburanishwa n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe. [38] Urukiko rurasanga kuba ubujurire bwa Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) nta shingiro bufite, igomba guha Alpha Palace Ltd amafaranga yakoresheje ikurikirana urubanza inashaka Avoka wo kuyihagararira, akaba agomba kugenwa mu bushishozi bw’Urukiko kubera ko ayo isaba ari menshi, bityo Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) igaha Alpha Palace Ltd amafaranga ibihumbi magana atatu (300.000 Frw) y’ikurikiranarubanza n’amafaranga ibihumbi magana atanu (500.000 Frw) y’igihembo cya Avoka kuri uru rwego. Ku byerekeye amafaranga Alpha Palace Ltd isaba guhabwa ivuga ko ari ay’indishyi zo gusiragizwa mu manza, Urukiko rurasanga itagomba kuyahabwa kubera ko nta shingiro ryayo kuko Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) yari ifite uburenganzira bwo kujurira. [39] Ku byerekeye amafaranga y’ikurikiranarubanza Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) isaba, Urukiko rurasanga itagomba kuyahabwa kubera ko

ubujurire bwayo nta shingiro bwahawe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [40] Rwemeje ko ubujurire bwa Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo), nta shingiro bufite. [41] Rwemeje ko urubanza RADA 00091/2021/HC/KIG CMB RADA 00093/2021/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 08/03/2023, rudahindutse. [42] Rutegetse Leta y’u Rwanda (Minisiteri y’Ingabo) kwishyura Alpha Palace Ltd amafaranga ibihumbi magana atatu (300.000 Frw) y’ikurikiranarubanza n’amafaranga ibihumbi magana atanu (500.000 Frw) y’igihembo cya Avoka, yose hamwe akaba amafaranga ibihumbi magana inani (800.000 Frw) kuri uru rwego.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

RS/INJUST/RAD 00002/2022/CA

Case cited

RCOMAA 00009/2023/CA

Case cited

Itegeko Nº 22/2018 of 29/04/2018, art. 111

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Itegeko No 32/2015 of 11/06/2015, arts 28, 33, 34

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.