ABDUL v BARINDANGWE
The court held that Barindangwe Sarathiel, as a good faith purchaser, is entitled to be compensated for the full value of improvements made to the property, as established by the applicant's own expert report (15,955,600 Frw). The court found no evidence of bad faith and determined that Barindangwe is not required...
Source-derived case information.
- Citation
- RS/INJUST/RC 00006/2020/SC
- Parties
- Applicant: Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri; Respondent: Barindangwe Sarathiel
- Court
- Supreme Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 3 June 2022
- Case Number
- RS/INJUST/RC 00006/2020/SC
- Procedural Posture
- Civil Appeal / Supreme Court Judgment on Review (retrial After Cassation)
- Outcome
- Partially allowed (review granted in part); previous judgment modified only as to the amount of compensation for improvements.
- Legal Topics
- Good Faith Purchaser, Restitution of Improvements, Invalid Sale by Unauthorized Person, Compensation for Improvements, Return of Property, Assessment of Expert Evidence
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri
Applicant
Barindangwe Sarathiel
Respondent
Procedural Posture
Civil Appeal / Supreme Court Judgment on Review (retrial After Cassation)
Legal Issues
- 1 Whether the purchaser who acquired property from an unauthorized seller is entitled to compensation for improvements made to the property upon restitution to the true owner
- 2 Whether the purchaser must return profits or benefits derived from the property during possession
- 3 How to assess the value of improvements when expert reports conflict
Ratio Decidendi
The court held that Barindangwe Sarathiel, as a good faith purchaser, is entitled to be compensated for the full value of improvements made to the property, as established by the applicant's own expert report (15,955,600 Frw). The court found no evidence of bad faith and determined that Barindangwe is not required to return profits or benefits derived from the property during his possession. The court rejected conflicting expert reports and relied on the applicant's own admission of the value of improvements.
Court Disposition
Partially allowed (review granted in part); previous judgment modified only as to the amount of compensation for improvements.
Orders
- Applicant Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri to pay respondent Barindangwe Sarathiel 15,955,600 Frw for improvements made to the property.
- No order for restitution of profits or further damages.
Full Case Text
Judgment text and source record
29 paragraphs
# ABDUL v BARINDANGWE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2022-06-03 - Case/document no.: RS/INJUST/RC 00006/2020/SC - Collection: Supreme Court
## Text
## Page 1
ABDUL v BARINDANGWE [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – (RS/INJUST/RC 00006/2020/SC – Cyanzayire, P.J., Karimunda na Hitiyaremye, J.) 03 Kamena 2022] Amategeko mbonezamubano – Inyungu zikomoka ku mutungo wabonywe nta buryarya usubijwe nyirawo – Uwabonye umutungo nta buryarya akwiye gufatwa neza akagumana inyungu yavanye mu mutungo usubijwe nyirawo. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza – Ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo – Agaciro k’ibitekerezo by’abahanga mu gihe binyuranye n’imyumvire y’abacamanza – Urukiko mu bushishozi bwarwo nirwo rwemeza niba ari ngombwa gushingira icyemezo cyarwo ku bitekerezo cyangwa kuri raporo z’abahanga. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza – Ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo – Ukutemeranya ku myanzuro yatanzwe n’umuhanga washyizweho n’Urukiko - Iyo ababuranyi batemeranya ku myanzuro yatanzwe n’abahanga bashyizweho n’Urukiko Urukiko rushobora gufata icyemezo cyo kudashingira ku bitekerezo cyangwa raporo y’uwo muhanga, guha agaciro bimwe mu bigize imvugo ze cyangwa raporo ye cyangwa se kwifashisha bimwe mu byavuzwe n’umuhanga cyangwa yashyize muri dosiye y’urubanza, rukishakira ibisobanuro by’icyemezo rugomba gufata. Incamake y’ikibazo: Mu mwaka wa 1997 Barindangwe yagurishijwe inzu na Malik Saleem Salmeen Al wiyise umuzungura wa Sulaiyum Salmeen kandi akaba yaravugaga ko yahawe uburenganzira bwo kugurisha na nyiri iyo nzu nkuko kandi byagaragajwe n’inyandiko y’ubuyobozi bw’Umudugudu. Nyuma y’igihe haje kuza abazungura b’ukuri ba nyiri umutungo wagurishijwe bahagarariwe na Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri watanze ikirego mu rukiko rwisumbuye rwa Huye asaba ko amasezerano y’ubugure bw’iyo nzu yo kuwa 03/03/1997 ndetse n’amasezerano yayo y’ubukode burambye byateshwa agaciro. Urukiko rwasanze uwagurishije inzu Atari mu bazungura ba nyiri iyo nzu kandi nta kigaragaza ko yamutumye kumugurishiriza iyo nzu. Urukiko rwasanze kandi Barindangwe yaraguze iyo nzu nta buryarya kuko mbere yo kuyigura yeretswe inyandiko y’umudugudu wa Rwamunanira iha uwagurishije uburenganzira kuri uwo mutungo rwanzura ko icyo kirego gifite ishingiro kuri bimwe ko amasezerano y’ubugure ndetse n’ay’ubukode buramye by’iyo nzu biteshejwe agaciro kandi ko umutungo uburanwa ugomba kwandikwa ku bazungura ba Sulaiyum Salmeen. Inzu iburanwa umugenagaciro yayigeneye agaciro ka 71.999.359 Frw ariko urukiko narwo mu bushishozi bwarwo ruvuga ko igihe uru rubanza rwatangiraga mu mwaka wa 2015 agaciro kayo hatarimo ibyongeweho mu kuyisana ari 20.000.000 Frw bityo rutegeka ko Barindangwe Sarathiel waguze inzu nta buryarya agomba gusubizwa ibyo yayongereyeho bingana na 51.999.335 Frw ahwanye n’ibyo yashyize ku nzu ubwo yayongeraga. Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri yajuririye Urukiko rukuru Urugereko rwa Nyanza avuga ko Urukiko rwisumbuye ntacyo rwashingiyeho mu kugena agaciro k’inzu ka 20.000.000 Frw kandi ko igenagaciro ryashingiweho ritigeze rigibwaho impaka. Uru rukiko rwasanze mu kugena agaciro k’inzu iburanwa, igenagaciro ryakozwe n’umuhanga ryaragiweho impaka hanyuma rwanzura ko ubwo bujurire nta shingiro bufite.
## Page 2
Urega yajuririye Urukiko rw’Ikirenga hanyuma bihurirana n’uko itegeko ryari ryahindutse urwo rubanza ruhabwa Urukiko rw’ubujurire. Yavugaga ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwitiranyije ibintu maze rukemeza ko Barindangwe Sarathiel yaguze na Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al-Hajri nyamara ataribyo, ko rwirengagije ko yaguze n’utari nyir’umutungo abizi, ndetse ko rutahaye agaciro umusaruro Barindangwe Sarathiel yavanye mu nzu iburanwa kuko uruta kure amafaranga yayishyizeho asabwa gusubiza. Uru rukiko rwasanze urega yarerekanye procuration ndetse n’inyandiko y’umudugu bimuhesha uburenganzira bwo kugurisha rusanga nta kimenyetso kerekana ko uwaguze yaguze mu buryarya. Urukiko kandi rwasanze urega atarabashije kuvuguruza igenagaciro ryakozwe rigashingirwaho mu manza zibanza bityo ko mu gihe yashaka gusubizwa inzu akwiye gusubiza amafaranga yayitanzweho mu kuyisana. Urukiko rwasanze kandi uwaguze adakwiye kubazwa inyungu yaba yarakuye muri uwo mutungo kuko bwari uburenganzira bwe bityo rwanzura ko ubujurire bwatanzwe nta shingiro bufite kandi ko nta gihindutse mu rubanza rwajuririwe. Urega yandikiye Perezida w’Urukiko rw’ikirenga asaba ko urubanza No RCAA 00048/2018/CA rwasubirwamo ku mpamvu z’akarengane hanyuma yemeza ko urwo rubanza rwoherezwa mu bwanditsi bw’Urukiko rw’ikirenga rukongera rukaburanishwa. Mu iburanisha Uurukiko rwumvise impande zombie hanyuma ruza gussanga ari ngombwa ko hajyaho umuhanga mu igenagaciro kugirango atange umucyo kuri zimwe mu ngingo zigize urubanza. Yaje gushyirwaho agaragaza ko inzu yaguzwe yongeweho agaciro kangana na 11.901.516 Frw mu gihe urega we yagaragazaga ko agaciro kongewe kuri iyo nzu kangana na 15.955.600 Frw bituma Urukiko narwo ruhitamo kujya kwikorera iperereza aho ikiburanwa kiri. Mu iburanisha mu ruhame, urega avuga ko uwaguze yari azi neza ko agura n’utari nyiri umutungo kandi ko ibyo avuga yongeye kuri iyo nzu Atari byo uretse kuyisana gusa ndetse ko n’ibyo abatangabuhamya babwiye urukiko mu iperereza ko uwaguze yongeyeho ibaraza ko nabyo Atari byo. Akomeza avuga igenagaciro ryatanzwe n’uregwa ko ritashingirwaho kuko ritagaragaza ingano y’ibyongewe kuri iyo nzu ahubwo ko rivuga agaciro kayo muri rusange, ahubwo ko igenagaciro ryatanzwe n’umugenagaciro washyizweho n’Urukiko ariryo ry’ukuri kuko rigaragaza neza ibyongewe kuri iyo nzu ariko ko adakwiye kubishyuzwa kuko biri hasi cyane y’umusaruro w’inyungu ungana na 50.344.479 Frw uwaguze yakuye muri iyo nzu kuva mu mwaka wa 1997 kandi agasaba ko yasubizwa izo nyungu zavuye muri iyo nzu uwaguze agakurikirana uwamugurishije ibitari ibye. Uregwa ari nawe waguze inzu, asobanura ko mu kugura iyo nta buriganya bwahabaye kuko herekanwe procuration ya Sulaiyum Salmeen Saleem ndetse n’inyandiko y’umudugudu bitanga uburenganzira bwo kugurisha kandi ko icyo gihe iyo nzu igurwa yari yarahiye. Akomeza avuga ko ubwo bugure bwakurikije amategeko kuko bwakorewe imbere y’ubuyobozi ndetse akanahabwa na acte de notorieté kandi ko n’ibyo yayikozeho byose byari bikurikije amategeko bityo ko adakwiye gusabwa gusubiza inyungu yavanye kuri iyo nzu. Naho ku kijyanye n’igenagaciro yatanze, avuga ko ryahabwa agaciro kuko urega atigeze arivuguruza mu rukiko rwisumbuye rwa Huye. Incamake y’icyemezo: 1. Urukiko rurasanga uwaguze akwiye gusubizwa agaciro k’ibyo yongeye ku nzu yaguze. Raporo y’umugenagaciro yatanzwe n’uregwa ntiyashingirwaho kuko itagaragaza agaciro k’ibyongewe kuri iyo nzu. Raporo yatanzwe n’umugenagaciro washyizweho n’urukiko nayo ntiyashingirwaho kuko itanga agaciro kari munsi y’akatanzwe n’urega. Kubwo
## Page 3
ibyo rero, impuzandengo ishoboka ni iya raporo y’umugenagaciro washyizweho n’urukiko ndetse n’iyatanzwe n’urega ikaba ingana na 13.932.058 Frw nayo ikaba iri munsi y’agaciro ka raporo yatanzwe n’urega. Urukiko rurasanga agaciro k’ibyongewe kuri iyo inzu ari akatanzwe n’urega kangana na 15.955.600 Frw akaba ariyo mafaranga agomba gusubizwa uwaguze. 2. Urukiko kandi rusanga uwaguze yaraguze nta buryarya iyo mitungo akaba yarawucungaga nk’uwe bityo akaba atabazwa inyungu cyangwa umusaruro yawukuyemo. Ikirego cy’ubujurire gifite ishingiro kuri bimwe, Urubanza rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ruhindutse ku birebana gusa n’ingano y’agaciro k’ibyongerewe ku mutungo. Amategeko yashingiweho Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo ingingo ya 76, 89, 97, 98, 100. Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 111 Itegeko No 45/2011 ryo ku wa 25/11/2011 rigenga amasezerano, ingingo ya 156 Imanza zifashishijwe Urubanza N° RCAA 00031/2016/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/05/2019, ibika bya 33 na 38. Urubanza N° RS/INJUST/RC 00003/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 06/03/2020, igika cya 30 Urubanza No S/INJUST/RCOM 00001/2020/SC, Kanywabahizi Charles vs. Microfinance Inkingi Ltd, rwaciwe ku wa 19/11/2021, Igika cya 22.
## Page 4
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Huye, Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri avuga ko uwitwa Malik Saleem Salmeen Al Hajri yiyise umuzungura wa Sulaiyum Salmeen Saleem (bitaga Padiri Barahaha), hanyuma yikorera inyandiko imuha ububasha bwo guhagararira inyungu ze (procuration), bituma ku wa 03/03/1997 agurisha Barindangwe Sarathiel inzu ya Sulaiyum Salmeen Saleem iherereye mu Murenge wa Busasamana, Akarere ka Nyanza, asaba ko amasezerano y’ubugure n’ay’ubukode burambye biteshwa agaciro kuko Malik Saleem Salmeen yagurishije ibitari ibye, iyo nzu igasubizwa abazungura ba Sulaiyum Salmeen Saleem ndetse bagahabwa n’indishyi. [2] Mu rubanza No RC 0046/16/TGI/HYE rwaciwe ku wa 23/06/2017, Urukiko rwasanze MALIK Saleem Salmeen Al Hajri atari mu bazungura ba Sulaiyum Salmeen Saleem, rusanga kandi ntakigaragaza ko yamutumye kumugurishiriza inzu. Urukiko rwasanze icyakora Barindangwe Sarathiel yaraguze nta buryarya kuko mbere yo kugura yeretswe inyandiko y’Umudugudu wa Rwamunanira iha Malik Saleem Salmeen uburenganzira ku mutungo wa Sulaiyum Salmeen Saleem, rwanzura ko ikirego cya Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al-Hajri gifite ishingiro kuri bimwe, ko amasezerano y'ubugure bw'inzu yo ku wa 03/03/1997 n’ay’ubukode burambye No 3324/NYA/BUS yo ku wa 28/12/2011 biteshejwe agaciro, umutungo uburanwa ukaba ugomba kwandikwa ku mazina y'abazungura ba Sulaiyum Salmeen Saleem havuyemo ubutaka bungana na 14m/10 Barindangwe Sarathiel yaguze ku ruhande, akaba ari we ukwiye kubwandikwaho kuko nta sano bufitanye n’ikiburanwa. [3] Urukiko rwasanze kandi mu gihe Barindangwe Sarathiel yaguze umutungo uburanwa nta buryarya, akwiye gusubizwa ibyo yawongereyeho, rusanga Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ataranyomoje igenagaciro ryakozwe na Barindangwe Sarathiel ku wa 17/04/2015 ryemeza ko umutungo uburanwa wose ufite agaciro ka 71.999.359 Frw, rusanga ariko ubwo uwo mutungo waguzwe 1.500.000 Frw ku wa 03/03/1997, mu mwaka wa 2015 ubwo ikirego cyatangwaga, wagenerwa mu bushishozi bw’Urukiko agaciro ka 20.000.000 Frw, rutegeka Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri gusubiza Barindangwe Sarathiel 51.999.335 Frw (71.999.359 Frw-20.000.000 Frw) ahwanye n’ibyo yashyize ku nzu ubwo yayivugururaga. [4] Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri yajuririye Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Huye ntacyo rwashingiyeho rwemeza ko inzu iburanwa ifite agaciro ka 20.000.000 Frw, ko igenagaciro rwashingiyeho rumutegeka kwishyura 51.999.335 Frw ritigeze rigibwaho impaka mu iburanisha kandi ko ntacyo rwavuze ku ndishyi yasabye. Barindangwe Sarathiel yatanze ubujurire bwuririye ku bundi, asaba gusubizwa amafaranga y’ikurikiranarubanza n’ay’igihembo cya Avoka.
## Page 5
[5] Mu rubanza no RCA 00065/2017/HC/NYZ rwaciwe ku wa 30/01/2018, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwasanze mu kugena agaciro k’inzu iburanwa, Urukiko Rwisumbuye rwa Huye rwarashingiye ku igenagaciro ryakozwe n’umuhanga ryagiweho impaka mu gihe cy’iburanisha, rwanzura ko ubujurire bwa Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri nta shingiro bufite, rutegeka ko urubanza No RC 0046/16/TGI/HYE rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Huye ku wa 23/6/2017 ruhindutse gusa ku birebana n’amafaranga y’igihembo cya Avoka waburaniye Barindangwe Sarathiel. [6] Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri yajuririye Urukiko rw’Ikirenga, avuga ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwitiranyije ibintu, rwemeza ko Barindangwe Sarathiel yaguze na Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al-Hajri nyamara ataribyo, ko rwirengagije ko yaguze n’utari nyir’umutungo kandi abizi, ndetse ko rutahaye agaciro umusaruro Barindangwe Sarathiel yavanye mu nzu iburanwa kuko uruta kure amafaranga yayishyizeho asabwa gusubiza. Avuga kandi ko urwo Rukiko rwirengagije ibimenyetso rwashyikirijwe bigaragaza ko ibyakozwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Huye mu kugena agaciro ntaho bihuriye n’ukuri kuko rwagenekereje. Nyuma y’ivugururwa ry’amategeko, ubujurire bwoherejwe mu Rukiko rw’Ubujurire hashingiwe ku ngingo ya 105 y’Itegeko No 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko. [7] Mu rubanza No RCAA 00048/2018/CA rwaciwe ku wa 24/05/2019, Urukiko rw’Ubujurire rwasanze mbere yo kugurisha, MALIK Saleem Salmeen Al Hajri yarerekanye procuration hamwe n’inyandiko yo ku wa 31/07/1995 yanditswe na Komite y’Umudugudu wa Rwamuramira bimuhesha uburenganzira bwo kugurisha, hakiyongeraho kuba yaravuye muri Oman aherekejwe na Khalifa Saleem wemeje ko yatumwe kugurisha inzu iburanwa, rusanga nta kimenyetso cyerekana ko Barindangwe Sarathiel yaguze mu buryarya. [8] Urukiko rwasanze kandi Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri yaragaragarijwe igenagaciro ryakozwe n’umuhanga ariko ntiyarivuguruza, bityo ko mu gihe yashaka gusubirana inzu iburanwa, akwiye gusubiza Barindangwe Sarathiel amafaranga yakoresheje ayisana nk’uko byateganywaga n’ingingo ya 276 y’Igitabo cya gatatu cy’Urwunge rw’Amategeko Mbonezamubano cyakoreshwaga icyo gihe.1 Rwasanze kandi Barindangwe Sarathiel adakwiye kubazwa inyungu yaba yarakuye mu mutungo uburanwa kuko yari mu burenganzira bwe, rwanzura ko ubujurire bwa Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri nta shingiro bufite, ko nta gihindutse ku mikirize y’urubanza rwajuririwe, Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ategekwa kwishyura Barindangwe Sarathiel 700.000 Frw akubiyemo igihembo cya Avoka n’amafaranga y’ikurikiranarubanza. [9] Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al-Hajri yandikiye Perezida w'Urukiko rw'Ikirenga asaba ko urubanza No RCAA 00048/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/05/2019 rusubirwamo ku mpamvu z'akarengane. Mu cyemezo No 020/CJ/2020 cyo ku wa 11/09/2020, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, amaze gusuzuma ubwo busabe, yemeje ko urubanza rwoherezwa mu Bwanditsi bw’Urukiko rw’Ikirenga kugira ngo ruzongere ruburanishwe. [10] Iburanisha ryabereye mu ruhame ku wa 13/09/2021, Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ahagarariwe na Me Ndagijimana Ignace afatanyije na Me Mutembe Protais, naho 1 Ingingo ya 276 y’Igitabo cy’urwunge rw’amategeko mbonezamubano yateganyaga ko “igurisha ry’ikintu cy’undi ni imfabusa, rishobora gutangirwa indishyi iyo umuguzi atigeze amenya ko icyo kintu ari icy’undi.”
## Page 6
Barindangwe Sarathiel yunganiwe na Me Rwamakuba Laurent. Nyuma yo kumva ibisobanuro bya buri ruhande, Urukiko rwapfundikiye iburanisha, rwemeza ko urubanza ruzasomwa ku wa 08/10/2021. [11] Icyakora, ubwo rwari rwiherereye ngo ruce urubanza, Urukiko rwasanze ari ngombwa gushyiraho umuhanga mu by’igenagaciro kugira ngo atange umucyo kuri zimwe mu ngingo zigize urubanza. Iburanisha ku ishyirwaho ry’umuhanga ryabaye ku wa 18/11/2021, ababuranyi bose bahagarariwe nka mbere, basaba Urukiko gushyiraho umuhanga rubona ko yashobora kuzuza inshingano ruzamuha bakabimenyeshwa. Urukiko rwashyizeho Bwana Batanage Louis, uyu yatanze raporo ku wa 30/12/2021. [12] Iburanisha ryapfunduwe ku wa 10/01/2022, Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ahagarariwe nka mbere, naho Barindangwe Sarathiel yunganiwe na Me Rwamakuba Laurent afatanyije na Me Musonera Alexis; hari hitabye kandi na Bwana Batanage Louis. Uyu yahawe umwanya wo gusobanura raporo yashyikirije Urukiko, ababuranyi bayijyaho impaka, urubanza rurapfundikirwa, bamenyeshwa ko ruzasomwa ku wa 18/02/2022. Ubwo rwari rwiherereye ngo ruce urubanza, rwasanze hari ibitarashoboye gusobanuka, rushingiye ku biteganywa n’ingingo ya 1002 ndetse n’iya 973 z’Itegeko No 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, rwemeza ko ruzikorera iperereza aho ikiburanwa giherereye. [13] Iperereza ryakozwe ku wa 28/03/2022, Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ahagarariwe na Me Ndagijimana Ignace na Me Mutembe Protais, Barindangwe Sarathiel yunganiwe na Me Rwamakuba Laurent ndetse hari n’umuhanga Bwana Batanage Louis. Urukiko rweretswe ibyo Barindangwe Sarathiel avuga ko yongeye ku nyubako iburanwa, Me Ndagijimana Ignace agaragaza uko Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri yamubwiye inzu yari imeze Barindangwe Sarathiel ayigura ndetse humvwa n’abatangabuhamya baturanye n’inzu iburanwa. [14] Iburanisha ryongeye gupfundurwa ku wa 20/04/2022, Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ahagarariwe nka mbere, Barindangwe Sarathiel yunganiwe na Avoka we usanzwe. Hitabye kandi Bwana Batanage Louis, umuhanga washyizweho n’Urukiko. [15] Ibibazo byasuzumwe n’uru Rukiko ni ukumenya agaciro k’ibyo Barindangwe Sarathiel yongereye ku nzu iburanwa, kumenya niba akwiye gusubiza umusaruro yavanye mu nzu iburanwa ndetse n’ibijyanye n’indishyi zisabwa muri uru rubanza. II. IBIBAZO BIGIZE URUBANZA N’ISESENGURWA RYACYO II. 1. Kumenya agaciro k’ibyo Barindangwe Sarathiel akwiye gusubizwa na nyiri umutungo uburanwa. 2 Iyo ngingo iteganya ko “igihe cyose iburanisha ritararangira, urukiko rushobora gutegeka iperereza ku rubanza rubyibwirije cyangwa rubisabwe n’umwe mu baburanyi. Rushobora kandi kwemeza kujya aho ikiburanwa kiri cyangwa se rugatuma umwe mu bacamanza baburanishije urwo rubanza kugirango arukorere uwo murimo. Urubanza ruvuga umunsi n’isaha urukiko ruzagerera ahazakorwa iperereza ruba rubaye itegeko ryo kubwira ababuranyi ko bazahaboneka, batiriwe babimenyeshwa ku bundi buryo iyo ruciwe bahari.” 3 Iyo ngingo iteganya ko “iyo urukiko rutegetse iperereza, rushobora kwemeza ko hazaba hari umuhanga kugira ngo azatange ibisobanuro bigendanye n’umwuga akora”.
## Page 7
[16] Me ndagijimana Ignace uhagarariye Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri, avuga ko ubugure buba, Barindangwe Sarathiel yari azi neza ko aguze umutugo n’utari nyirawo kandi ko agaciro kawo kapfobejwe, arenga ku mategeko kubera inyungu ze bwite. Asobanura ko kuva inzu iburanwa yagurwa ntacyayikozweho uretse kuyisana gusa, bigaragaza ko ibyo Barindangwe Sarathiel avuga ko iyo nzu yari yarasenyutse akayubaka bundi bushya, cyangwa ibivugwa n’abatangabuhamya babajijwe mu iperereza ryakozwe n’Urukiko ko Barindangwe Sarathiel agura iyo nzu itari ifite ibaraza, atari byo kuko raporo y’umuhanga ihamya ko inzu yavuguruwe igice gito. Asobanura ko ibyo bigaragazwa na none n’amafoto yerekana ko mu gikari hari hasanzwe hubatswe annexes, igice cy’inyuma y’inzu nini aricyo cyonyine cyasenyutse. Avuga ko imbere y’inzu nini hari hazamuye ibaraza rimena amazi imbere, igishya cyongereweho akaba ari ukongera uburebure bw’inkingi zari zihasanzwe kugira ngo inzu ijye imena amazi inyuma. [17] Asoza avuga ko igenagaciro ryatanzwe na Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri rigaragaza ko ibyo Barindangwe Sarathiel yongereye ku nzu bifite agaciro ka 15.955.600 Frw, naho iryakozwe n’umuhanga Batanage Louis, washyizweho n’uru Rukiko, rikagaragaza ko bifite agaciro ka 11.901.516 Frw, raporo ya Batanage Louis akaba ariyo ihuye n’ukuri kuko igaragaza neza ibyongerewe kuri iyo nzu. Avuga ariko ko n’agaciro kagaragajwe na Batanage Louis kadakwiye kwishyuzwa Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri kuko ibyongerewe ku nzu biri hasi cyane y’inyungu zingana na 50.344.479 Frw Barindangwe Sarathiel yayivanyemo guhera mu mwaka wa 1997. [18] Me Mutembe Protais, nawe uhagarariye Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri, avuga ko uburyarya bwa Barindangwe Sarathiel bugaragazwa n’uko yari azi ko Malik Saleem Salmeen Al Hajri atari umwana wa Sulaiyum Salmeen Saleem, bivuze ko yaguze umutungo n’utari nyirawo abizi neza kandi bikorwa mu buriganya. Asobanura ko inyungu zavuye muri uwo mutungo kuva wagurishwa zikwiye gusubizwa nyirawo, Barindangwe Sarathiel yaramuka ashaka kwishyuza ikiguzi yatanze, akikurikiranira uwamugurishije. [19] Barindangwe Sarathiel avuga ko inzu iburanwa atayiguze mu buriganya kuko yari umwe mu baguzi benshi bayishakaga, ayegukana ku wa 03/03/1997 bitewe n’uko ari we watanze amafaranga menshi. Asobanura ko amafaranga yayiguze yari afite agaciro icyo gihe cyane cyane ko yari yarahiye, yaratangiye kumeramo ibyatsi ndetse isigaye ari ikimoteri cy’Umujyi wa Nyanza. Avuga ko Malik Saleem Salmeen Al Hajri yafatwaga nk’umwana wa Sulaiyum Salmeen Saleem kuko ariho yarerewe, yiga ariho aba kandi ko mu mwaka wa 1995 ari we washoboraga kugaruka mu Rwanda, ko yoherejwe kuhasura kuko Sulaiyum Salmeen Saleem yari yaratumijwe n’Ubuyobozi bw’Umujyi wa Nyanza bwamusabaga guhitamo kubaka iyo nzu cyangwa kuyigurisha. Asobanura ko Malik Saleem Salmeen Al Hajri yafashe amafoto y’uko hari hameze, ayajyanira Se muri Oman, hashize igihe agarukana n’uwitwa Khalifa Saleem nk’umutangabuhamya, bombi bagaruka bitwaje procuration yatanzwe na Sulaiyum Salmeen Saleem, ibaha ububasha bwo kuhagurisha. Avuga kandi ko nta nenge yari mu igenagaciro ryatanzwe mu Rukiko Rwisumbuye rwa Huye kuko ryaburanweho, urega ntiyagira icyo arikemanga, ndetse ko urwo Rukiko rwikoreye iperereza rubona ko inzu yari yarahiye, ibi bikaba byemezwa na none n’abatangabuhamya bayituriye kuva mu mwaka wa 1997, bityo kuri we kuba yarasubijwe agaciro gahwanye n’ibyo yongeye kuri iyo nzu ayivugurura, akaba ataribyo byatera Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri akarengane.
## Page 8
[20] Me Rwamakuba Laurent, wunganira Barindangwe Sarathiel, avuga ko amasezerano y’ubugure yo ku wa 03/03/1997 yakorewe imbere y’Ubuyobozi bw’Akarere ka Nyanza, Barindangwe Sarathiel ajya kwa Noteri ku wa 04/03/1997, ahabwa acte de notorieté, ikibazo kikaba cyaravutse mu mwaka wa 2013, Sulaiyum Salmeen Saleem amaze gupfa. Avuga ko ubugure bwa Barindangwe Sarathiel bwakurikije inzira zose amategeko yateganyaga, inzu ayitunga nka nyirayo, ayivugurura nk’uwikorera, ariyo mpamvu nta gikorwa na kimwe yakoranye uburyarya. Asobanura ko kuba inzu yaraguzwe 1.500.000 Frw mu mwaka wa 1997 bitatewe n’uko bashakaga kuyipfobya kuko ayo mafaranga yari akwiranye n’agaciro kayo. Akomeza avuga ko mu kugena agaciro k’ibyo Barindangwe Sarathiel akwiye gusubizwa, inkiko zabanje zitagenekereje kuko zashingiye ku igenagaciro ryari muri dosiye ndetse ryanaburanyweho Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ntiyarinyomoza. [21] Avuga na none ko inzu yaguzwe nta gisenge ifite nk’uko bigaragazwa n’amafoto Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri yitangiye, ko ayo mafoto ari nayo yahereweho hagenwa agaciro k’ibyongerewe kuri iyo nzu, ibyo akaba aribyo byashingiweho n’inkiko, zisubiza Barindangwe Sarathiel ibyo yunguye uwo mutungo kuko kutabikora na none byaba ari ugukungahaza Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri nta mpamvu. Asaba uru Rukiko gushingira ku murongo watanzwe mu rubanza Harerimana Emmanuel yaburanaga na Sebukayire Tharcisse,4 rukemeza ko iyo uwaguze umutungo nta buriganya awambuwe, asubizwa agaciro k’ibyo yawukozeho byose. [22] Me Musonera Alexis avuga ko 48.712.178 Frw y’agaciro k’umutungo uburanwa kagenwe na Batanage Louis, gatandukanye n’agaciro kagenwe n’abahanga babanje, aho umwe yawugeneye 71.999.359 Frw, undi akawugenera 67.370.800 Frw; bityo ko bitumvikana uburyo abahanga batatu bagena agaciro ku mutungo umwe, bakoresheje uburyo bumwe, bakagera ku mwanzuro utandukanye ako kageni. Asaba ko mu rwego rwo kwirinda akarengane, uru Rukiko rwashingira ku biteganywa n’ingingo ya 98 y’Itegeko ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo by’uko Urukiko rudasabwa byanze bikunze gukurikiza ibitekerezo by’abahanga mu gihe binyuranye n’imyumvire yarwo, agaciro k’umutungo uburanwa kakagenwa hagendewe ku mpuzandengo y’izo raporo eshatu igaragaza ko kangana na 62.694.112 Frw. UKO URUKIKO RUBIBONA [23] Ingingo ya 76 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko ubuhamya bw’abahanga ari ubugamije guha urukiko ibisobanuro bishingiye ku bumenyi kimwe n’umwanzuro urenze ubumenyi busanzwe bw’umucamanza mu kazi ke bitewe n’uko ibiburanwa bishingiye ku buhanga bwihariye. Naho ingingo ya 89 y’iryo tegeko ikavuga ko “Abahanga batanga ibitekerezo byabo ku ngingo ziteganywa n’urubanza gusa. Buri muburanyi ashobora, bibaye ngombwa, gusaba Urukiko kongerera umuhanga ibyo agomba gukora.” Mu gihe ingingo ya 98 y’iryo tegeko iteganya ko “Urukiko rudakurikiza byanze bikunze ibitekerezo by’abahanga mu gihe binyuranye n’imyumvire y’abacamanza.” 4 Urubanza N° RCAA 0018/13/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 24/12/2014.
## Page 9
[24] Urukiko rurasanga impaka zishingiye ku kumenya niba Barindangwe Sarathiel akwiye gusubizwa agaciro k’ibyongerewe ku nzu iburanwa n’ingano yabyo. Ababuranira Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri bavuga ko ntacyo Barindangwe Sarathiel akwiye gusubizwa kuko ibyo asaba gusubizwa bihwanye n’inyungu yavanye mu nzu iburanwa kuva igihe yayitungiye, ko 51.999.359 Frw yagenwe n’inkiko zabanje ntaho zishingiye, ko haramutse hari n’ikigomba gusubizwa cyabarirwa agaciro ka 11.908.516 Frw kemejwe n’umuhanga Batanage Louis washyizweho n’uru Rukiko kuko ariko gahuye n’ibyongerewe ku nzu kuva yagurwa. Barindangwe Sarathiel we avuga ko ntakibuza ko asubizwa ibyo yongereye ku nzu kuko yayiguze yarahiye hanyuma arayivugurura, ko agaciro ka 51.999.359 Frw kemejwe n’inkiko zabanje kashingiye kuri raporo y’igenagaciro yatanze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Huye Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ntiyayinyomoza, ko uru Rukiko rubibonye ukundi rwakora impuzandengo ya raporo eshatu z’igenagaciro ziri muri dosiye kugira ngo rumenye ingano y’amafaranga agomba gusubizwa. [25] Mu rubanza Nishimwe Claudine na mugenzi we baburanaga na Mugenga Joseph, uru Rukiko rwasanze “mu gihe uwaguze avukijwe inzu yaguze, atagomba guhomba ibyo yashyizeho by’ingirakamaro ayisana cyangwa ayongerera agaciro, icyo gihe uwamugurishije agomba kubimwishyura cyangwa agasaba ubimuvutsa kumwishyura.”5 Muri urwo rubanza hashyizweho imirongo migari ikurikira: i. Mu gihe umuntu yaguze umutungo utimukanwa n’utari nyirawo, bikaba ngombwa ko awusubiza nyirawo w’ukuri kandi hari ibyo yongeyeho bitari ibyo yubatse cyangwa yateye bishya, asubizwa ibyo yongeyeho hakurikijwe imiterere yabyo; ii. Asubizwa na nyiri umutungo w’ukuri wawusubiranye kugira ngo hatabaho kwikungahaza nta mpamvu; iii. Ntihabaho kureba niba yarawubonye mu buryarya cyangwa nta buryarya; iv. Ku byakozwe biri ngombwa, asubizwa agacirokabyo kose (remboursement intégral); v. Ku byakozwe bifite akamaro, asubizwa agaciro karebewe igihe byemejwe ko asubiza umutungo. [26] Ibimaze gusobanurwa haruguru byongeye gushimangirwa mu rubanza Muhirwa Adelphine na mugenzi we baburanaga na Mukamazimpaka Thacienne, aho uru Rukiko rwasanze uwabonye umutungo usubijwe nyirawo w’ukuri, kabone nubwo yaba yarawubonye mu buryarya, nta cyabuza ko asubizwa ibyo yawushyizeho biwongerera agaciro kugira ngo hatabaho kwikungahaza nta mpamvu.6 [27] Urukiko rurasanga Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri nawe ubwe yaratanze raporo y’igenagaciro mu Rukiko Rukuru igaragaza ko inzu iburanwa yongerewe agaciro ku kigero cya 15.955.600 Frw na Barindangwe Sarathiel. Mu iperereza rwikoreye kandi ku wa 28/03/2022, uru Rukiko rwiboneye ko koko hari ibyongerewe kuri iyo nzu ndetse n’abatangabuhamya Mukamugema Violette na Mukarugwiza Madeleine nabo bahamya ko uko iyo nzu imeze ubu bitandukanye n’uburyo yari imeze Barindangwe Sarathiel ayigura kuko yari yarahiye ubu ikaba yarasanwe, bityo hakaba nta gushidikanya guhari ko hari ibyongerewe kuri iyo nzu ndetse na 5 Reba urubanza N° RCAA 00031/2016/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/05/2019, ibika bya 33 na 38. 6 Reba urubanza N° RS/INJUST/RC 00003/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 06/03/2020, igika cya 30.
## Page 10
annexes zayo kugira ngo inzu nini ishobore gukorerwamo ubucuruzi naho za annexes ziturwemo. [28] Urukiko rurasanga dosiye y’urubanza irimo igenagaciro ryakoreshejwe na Barindangwe Sarathiel ku wa 17/04/2015, rikaba ari naryo ryari muri dosiye y’Urukiko Rwisumbuye rwa Huye. Iryo genagaciro ntaho rigaragaza ibyongerewe na Barindangwe Sarathiel ku nzu iburanwa, ahubwo rivuga ko inzu yose ifite agaciro ka 60.019.359 Frw, ikibanza kikagira agaciro ka 11.980.000 Frw, yose hamwe akaba 71.999.359 Frw. Naho igenagaciro ryakoreshejwe na Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ku wa 24/10/2017, ryatanzwe muri dosiye y’Urukiko Rukuru, rigaragaza ko inzu n’ikibanza biburanwa bifite agaciro ka 67.310.880 Frw hakubiyemo n’ibyongereweho na Barindangwe Sarathiel bifite agaciro ka 15.955.600 Frw. Umuhanga Batanage Louis washyizweho n’uru Rukiko yagaragaje muri raporo yatanze ku wa 30/12/2021 ko ikibanza kiburanwa gifite agaciro ka 12.901.202 Frw, inzu ikaba ifite agaciro ka 23.908.400 Frw, naho ibyongerewe kuri iyo nzu na Barindangwe Sarathiel bikaba bifite agaciro ka 11.908.516 Frw. [29] Urukiko rurasanga ibijyanye n’agaciro k’ubuhamya butangwa n’abahanga, byarasobanuwe mu rubanza Kanywabahizi Charles yaburanaga na Microfinance Inkingi Ltd, rusanga ibyakozwe n’abahanga biba bigamije gufasha Urukiko gusobanukirwa ibibazo biri mu rubanza bisaba ubumenyi cyangwa inararibonye byihariye abacamanza badafite. Muri urwo rubanza, hibukijwe ko Urukiko mu bushishozi bwarwo arirwo rwemeza niba ari ngombwa gushingira icyemezo cyarwo ku bitekerezo cyangwa kuri raporo z’abahanga. Rwasobanuye kandi ko iyo ababuranyi batemeranya ku myanzuro yatanzwe n’abahanga bashyizweho n’Urukiko, Urukiko rushobora gufata icyemezo cyo kudashingira ku bitekerezo cyangwa raporo y’uwo muhanga, guha agaciro bimwe mu bigize imvugo ze cyangwa raporo ye cyangwa se kwifashisha bimwe mu byavuzwe n’umuhanga cyangwa yashyize muri dosiye y’urubanza, rukishakira ibisobanuro by’icyemezo rugomba gufata.7 [30] Urukiko rurasanga nk’uko byibukijwe haruguru, raporo y’igenagaciro yatanzwe na Barindangwe Sarathiel mu Rukiko Rwisumbuye rwa Huye itagaragaza agaciro k’ibyo yongereye ku nzu iburanwa, bityo ikaba itagomba gushingirwaho hemezwa agaciro kabyo. Naho raporo yatanzwe na Batanage Louis, nubwo yari yayikoze ku busabe bw’uru Rukiko, igaragaza ko agaciro k’ibyongerewe ku nyubako iburanwa kangana na 11.908.516 Frw, Urukiko rukaba rusanga ako gaciro katanzwe ku wa 30/12/2021 kari hasi cyane y’agaciro ka 15.955.600 Frw kitangiwe na Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri muri raporo yakozwe ku wa 24/10/2017. Izo raporo zombi zifite ikinyuranyo cya 4.047.084 Frw kandi Batanage Louis ntiyabashije kugaragariza uru Rukiko ko ibikoresho Barindangwe Sarathiel yakoresheje avugurura iyo nzu byashaje cyangwa byataye agaciro, bityo raporo yatanze ikaba itashingirwaho. [31] Urukiko rurasanga kandi impuzandengo y’agaciro k’umutungo wose nk’uko kagaragazwa na raporo z’igenagaciro eshatu zavuzwe haruguru Barindangwe Sarathiel asaba ko ariyo yagenderwaho ntacyo yamara mu kugaragaza agaciro k’ibyongerewe ku mutungo uburanwa. Ku bijyanye n’agaciro k’ibyongerewe ku mutungo, impuzandengo ishoboka gusa hagati ya raporo yatanzwe mu Rukiko Rukuru na Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri n’iyatanzwe muri uru Rukiko na Batanage Louis kuko arizo zonyine zagaragaje agaciro 7 Reba urubanza No S/INJUST/RCOM 00001/2020/SC, Kanywabahizi Charles vs. Microfinance Inkingi Ltd, rwaciwe ku wa 19/11/2021, Igika cya 22.
## Page 11
k’ibyongerewe ku mitungo iburanwa na Barindangwe Sarathiel. Iyo mpuzandengo igaragaza ko ako gaciro kangana na 13.932.058 Frw (15.955.600 Frw + 11.908.516 Frw/2), nako kakaba kari munsi y’agaciro ka 15.955.600 Frw Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri yiyemerera ko ariko gahwanye n’ibyongerewe ku mutungo uburanwa, bityo Barindangwe Sarathiel akaba akwiye gusubizwa agaciro urega yivugira ko ariko gahwanye n’ibyongerewe kuri uwo mutungo. II.2. Kumenya niba Barindangwe Sarathiel yasubiza umusaruro yavanye mu nzu iburanwa. [32] Me Ndagijimana Ignace na Me Mutembe Protais baburanira Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri bavuga ko Barindangwe Sarathiel ntacyo agomba guhabwa bashingiye ku biteganywa n’ingingo ya 156 y’Itegeko N° 45/2011 ryo ku wa 25/11/2011 rigenga amasezerano8, bagasaba Urukiko gutegeka Barindangwe Sarathiel gusubiza agaciro k’umusaruro yavanye mu nzu iburanwa gahwanye na 50.344.479 Frw. [33] Barindangwe Sarathiel avuga ko Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri adashobora kugaragaza ko iyo nzu itahiye kugeza ubwo ihinduka ikometeri cy’Umujyi wa Nyanza. Asobanura ko ibivugwa n’uwo baburana ko iyo nzu yari nzima nyuma y’umwaka wa 1994 ari ibinyoma kuko n’amafoto yitangiye agaragaza ko yari yarahiye. Asanga ntacyo akwiye gusabwa gusubiza ku mutungo yaguze nta buryarya akawutunga nk’uwe. [34] Me Rwamakuba Laurent, umwunganira, avuga ko nta makosa Barindangwe Sarathiel yakoze agura umutungo uburanwa, ko icyemezo cyo gusesa amasezerano y’ubugure kitashingiye ku kuba ubugure bwarakozwe mu buriganya, ahubwo cyatewe n’uko procuration yashingiweho Malik Saleem Salmeen Al Hajri agurisha umutungo uburanwa itari yaranyujijwe muri Ambassade y’u Rwanda ishinzwe igihugu cya Oman. Avuga ko Barindangwe Sarathiel yatunze inzu iburanwa nk’umutungo we kuva yayigura kugeza igihe yeregewe mu nkiko, bityo ko urega ataburanisha uburiganya kandi atabutangira ibimenyetso, bityo akaba asanga ntacyo Barindangwe Sarathiel akwiye gusubiza Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri. UKO URUKIKO RUBIBONA [35] Urukiko rurasanga ingingo ya 156 y’Itegeko No 45/2011 ryo ku wa 25/11/2011 rigenga amasezerano, Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri ashingiraho asaba ko yasubizwa umusaruro ungana na 50.344.479 Frw winjijwe n’inzu ubwo yari ifitwe na Barindangwe Sarathiel iteganya ko Iyo ngingo iteganya ko “Uruhande rwasabye gutesha agaciro amasezerano rufite uburenganzira bwo gusubizwa inyungu zose urundi ruhande rwabonye”, nyamara kandi nk’uko Urukiko rw’Ubujurire rwabisobanuye neza mu bika bya 28 na 29 by’urubanza rusabirwa gusubirishwamo ku mpamvu z’akarengane, Barindangwe Sarathiel yaguze umutungo uburanwa nta buryarya, awusana nka nyirawo kugira ngo abashe kuwukoreramo. Ntabwo rero yaba yaribwiraga ko ari nyiri umutungo ngo n’ibyo yavanyemo mu buryo bukurikije amategeko asabwe kubisubiza. 8 Iyo ngingo iteganya ko “Uruhande rwasabye gutesha agaciro amasezerano rufite uburenganzira bwo gusubizwa inyungu zose urundi ruhande rwabonye”.
## Page 12
[36] Urukiko rurasanga uyu murongo ari nawo ushimangirwa na François Terré na Philippe Simler bemeza ko uwabonye umutungo nta buryarya akwiye gufatwa neza, akagumana inyungu yavanye mu mutungo usubijwe nyirawo w’ukuri9. Ku bijyanye n’uru rubanza, bivuze ko inyungu zose Barindangwe Sarathiel yavanye mu nzu y’ubucuruzi ndetse na za annexes biri mu kibanza kibaruye kuri UPI 2/02/01/04/3324 giherereye mu Murenge wa Busasamana, Akarere ka Nyanza atasabwa kugira uwo azisubiza kuko kuva yahagura ku wa 03/03/1997 kugeza byemejwe ko hagurishijwe hashingiwe kuri procuration itujuje ibisabwa n’amategeko, iyo mitungo yafatwaga nk’iye, kuyibyaza umusaruro bikaba byari mu burenganzira yemererwa n’amategeko. II.3. Ku birebana n’indishyi zisabwa muri uru rubanza. [37] Me Mutembe Protais na Me Ndagijimana Ignace basaba uru Rukiko gutegeka Barindangwe Sarathiel kwishyura Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri 5.000.000 Frw y'ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka ku nzego zose. [38] Barindangwe Sarathiel avuga ko nta ndishyi Abdul Rahim akwiye guhabwa kuko ari we watangije imanza, akomeza no kuzijuririra. Asanga ari we ukwiye guhabwa 5.000.000 Frw y’igihembo cya Avoka ku nzego zose, 1.500.000 Frw y’ikurikiranarubanza na 3.500.000 Frw y’indishyi z’akababaro. Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri avuga ko nta ndishyi Barindangwe Sarathiel akwiye guhabwa kuko yashowe mu manza n’ibikorwa bye binyuranyije n'amategeko. UKO URUKIKO RUBIBONA [39] Ingingo ya 111 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ko “ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ni ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikanaburanishwa n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe.” [40] Urukiko rurasanga indishyi z’akababaro zisabwa na Barindangwe Sarathiel muri uru rubanza adakwiye kuzihabwa kuko mu gusubirishamo urubanza ku mpamvu z’akarengane, Abdul Rahim yarimo ashyira mu bikorwa uburenganzira yemererwa n’amategeko, ibyo akaba ataribyo byatera uregwa akababaro ku buryo yabisabira indishyi. [41] Urukiko rurasanga ku bijyanye na 5.000.000 Frw y’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri asaba muri uru rubanza ku nzego zose adakwiye kuyahabwa kuko nubwo muri uru Rukiko hari ibyo atsindiye ariko n’uwo baburana hari ibyo atsindiye. Naho ku bijyanye n’igihembo cya Avoka ndetse n’amafaranga y’ikurikiranarubanza mu nkiko zabanje, Urukiko rurasanga nta kigaragaza ko yayishyuye n’ubwo koko yayaciwe. 9 “Le propriétaire apparent de bonne foi est traité avec faveur…- il garde les fruits qu’il a perçus…” Reba François Terré na Philippe Simler, Droit civil: les biens, Paris, Dalloz, 2014, p. 93.
## Page 13
[42] Urukiko rurasanga na none 5.000.000 Frw y’igihembo cya Avoka na 1.500.000 Frw y’ikurikiranarubanza asabwa na Barindangwe Sarathiel adakwiye kuyahabwa kuko nubwo afite ibyo atsindiye muri uru rubanza ariko hari n’ibyo atsindiwe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [43] Rwemeje ko ikirego cya Abdul Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri cyo gusubirishamo ku mpamvu z’akarengane urubanza No RCAA 00048/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/05/2019, gifite ishingiro kuri bimwe; [44] Rwemeje ko imikirize y’urubanza N° RCAA 00048/2018/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/05/2019 ihindutse gusa ku birebana n’ingano y’agaciro k’ibyongerewe ku mitungo iri mu kibanza kibaruye kuri UPI 2/02/01/04/3324; [45] Rutegetse ABDUL Rahim Sleyim Salmeen Al Hajri kwishyura Barindangwe Sarathiel 15.955.600 Frw y’ibyo yongereye ku mitungo iri mu kibanza kibaruye kuri UPI 2/02/01/04/3324.