UBUSHINJACYAHA v. AHISHAKIYE
Admitting guilt at the appellate stage does not entitle the defendant to further mitigation, especially where the trial court already reduced the sentence from life imprisonment to 25 years and a fine, reflecting the gravity of the offence and first-time status; the appellate court's role is to correct errors, not...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA01363/2024/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Ahishakiye Samuel
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 16 July 2025
- Case Number
- RPAA01363/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Bodily Harm, Mitigating Circumstances, Sentencing, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Ahishakiye Samuel
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether admitting guilt at appellate stage constitutes a mitigating circumstance for sentence reduction
- 2 Whether the sentence imposed was proportionate to the gravity of the offence
- 3 Whether further sentence reduction is warranted after initial mitigation
Ratio Decidendi
Admitting guilt at the appellate stage does not entitle the defendant to further mitigation, especially where the trial court already reduced the sentence from life imprisonment to 25 years and a fine, reflecting the gravity of the offence and first-time status; the appellate court's role is to correct errors, not to entertain new mitigating arguments.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The appeal of Ahishakiye Samuel is dismissed.
- The judgment of the High Court (RPA00239/2021/HC/KIG) dated 15/11/2024 is affirmed.
Full Case Text
Judgment text and source record
17 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. AHISHAKIYE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-07-16 - Case/document no.: RPAA01363/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. AHISHAKIYE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA01363/2024/CA (Mukamurenzi, P.J.) 16 Nyakanga 2025] Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Impamvu nyoroshyacyaha – Kwemera icyaha – Kwemera icyaha ku rwego rw’ubujurire nta kamaro bigirira ugukoze, kuko ntacyo aba anenga urubanza ajuririra, ahubwo aba azanye ingingo nshya mu rubanza atigeze aburanisha mu nkiko zibanza. Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Igabanyagihano – Kongera kugabanyirizwa igihano – Uregwa ntiyongera kugabanyirizwa igihano mu gihe icyo yahawe ku rwego rwa mbere cyagabanyijwe ku buryo buhagije, agahabwa igihano gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze. Incamake y’ikibazo: Ahishakiye yakurikiranwe n’Ubushinjacyaha mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi, bumurega icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, aho yafatanywe 10kg z’urumogi no kubabaza umubiri bidaturutse ku bushake, busaba ko bimuhama, agahanishwa igifungo cya burundu, urumogi yafatanwe rugatwikwa. Ahishakiye yaburanye yemera icyaha cyo kubabaza umubiri bidaturutse ku bushake, aho avuga ko yari ahetse umugenzi amukuye mu Miyove, ahura n’umunyegare akora impanuka, ariko ahakana ko nta cyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi yakoze, kuko atari we washyizeho umukono ku nyandiko y’ifatira, ngo kuko icyo gihe nawe yakomeretse ajyanwa mu bitaro. Urukiko Rwisumbuye rwasuzumye ibimenyetso rwashyikirijwe rusanga Ahishakiye ahamwa n’icyaha cyo kubabaza umubiri n’icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu ya milliyoni makumyabiri (20.000.000Frw), maze rumuhanisha igifungo cya burundu. Iki cyemezo Uregwa yakijuririye mu Rukiko Rukuru ubujurire bwe ntibwahawe ishingiro, Urukiko rwemeza ko urubanza rujuririrwa rudahindutse. Uregwa yongeye ajuririra muri Urukiko rw’Ubujurire avuga ko mu nkiko zibanza yahakanye icyaha cyo gutunda urumogi kubera inama mbi yagiriwe, ariko nyuma yo kwitekerezaho no kwicuza yemera icyaha, agasobanura ko urumogi yafatanwe rwari urwo kunywa kuko bari baramurangiye ko ruvura diyabete n’umuvuduko w’amaraso. Asaba ko kuba yemera icyaha byahabwa agaciro akoroherezwa igihano, kuko ari ubwa mbere akoze icyaha kimujyana mu nzego z’ubutabera. Muri uru rubanza, Ubushinjacyaha busaba ko ubujurire bw’Uregwa butahabwa ishingiro, kuko kwemera icyaha kwe kuri uru rwego ntacyo byamumarira kuko ntacyo anenga urubanza ajuririra, ahubwo aba azanye ingingo nshya mu rubanza atigeze aburanisha mu nkiko zibanza, ikindi kandi akaba atemera icyaha ku buryo budashidikanywaho. Incamake y’icyemezo: 1. Kwemera icyaha ku rwego rw’ubujurire nta kamaro bigirira ugukoze, kuko ntacyo aba anenga urubanza ajuririra, ahubwo aba azanye ingingo nshya mu rubanza atigeze aburanisha mu nkiko zibanza. 2. Uregwa ntiyongera kugabanyirizwa igihano mu gihe icyo yahawe ku rwego rwa mbere cyagabanyijwe ku buryo buhagije, agahabwa igihano gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze. Bityo, Ahishakiye Samuel wari ufite imyaka 36 yafashwe atunda ibiro icumi by’urumogi (10kg), ntiyakongera kugabanyirizwa igihano kuko, aho guhanishwa igifungo cya burundu yahanishijwe igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000Frw kubera ko bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyo cyaha ku buryo buzwi. Ubujurire nta shingiro bufite. Amagarama aherera ku isanduku ya Leta.
## Page 2
Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2. Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 49. Imanza zifashishijwe: RPA0249/13/CS, Ubushinjacyaha na Nteziryayo Emmanuel rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/11/ 2016. RPA0129/10/CS, Ubushinjacyaha na Mpitabakana rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014. RPAA00203/2021/CA, Ubushinjacyaha na Ntakirutimana Aboubakar rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2025. RPAA00083/2024/CA, Ubushinjacyaha na Sinkuriryayo Steven rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/01/2025. RPAA00408/2020/CA, Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022. RPAA00048/2020/CA, Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022. RPAA00039/2021/CA, Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021. I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 17/11/2020, mu mudugudu wa Kabingo, akagali ka Cyohoha, umurenge wa Base, ubwo ku muhanda wa Gicumbi – Base mu masaha ya saa moya n’igice za nimugoroba (19h30), hari hamaze kubera impanuka abantu benshi bashungereye, haje moto ifite Plaque RD 442K yari itwawe na Ahishakiye Samuel, agonga umunyamaguru witwa Niyibizi Elissa ufite imyaka 20 y'amavuko, ashatse kwiruka aragwa kubera ko nawe yari yakomeretse, abaturage bahita bamufata, bafata na moto ye. Police ishinzwe umutekano mu Karere ka Rulindo ihageze basanga yari ihetse ikiyobyabwenge cyo mu bwoko bw'urumogi rungana n’ibiro icumi (10kg), arafatwa atangira gukurikiranwa. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwareze Ahishakiye Samuel mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi bumukurikiranyeho icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi no kubabaza umubiri bidaturutse ku bushake, busaba ko byamuhama, agahanishwa igifungo cya burundu, urumogi yafatanwe rugatwikwa. [3] Ahishakiye Samuel yaburanye yemera icyaha cyo kubabaza umubiri bidaturutse ku bushake, ariko agahakana icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, avuga ko ntacyo yakoze kuko atari we washyizeho umukono ku nyandiko y’ifatira, kubera ko icyo gihe nawe yakomeretse ajyanwa mu bitaro. [4] Mu rubanza RP00843/2020/TGI/GIC rwaciwe ku wa 04/02/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rwasanze hari ibimenyetso bigaragaza ko Ahishakiye Samuel yakoze ibyaha akurikiranyweho bikurikira: - kuba mu nzego zose yanyuzemo Ahishakiye Samuel yemera icyaha cyo kubabaza umubiri, asaba n’imbabazi agaragaza ko yagonze Niyibizi; - raporo ya muganga igaragaza ububare Niyibizi yagize; - imvugo z’abatangabuhamya bamubonye impanuka ikimara kuba; - inyandiko y’ifatira igaragaza ko yari atwaye urumogi rungana n’ibiro icumi (10 kg);
## Page 3
- raporo yakozwe n’umugenzacyaha (PV de constat). Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Ahishakiye Samuel ahamwa n’icyaha cyo kubabaza umubiri n’icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu ya milliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). [5] Ahishakiye Samuel yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru avuga ko nta cyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi yakoze, ko icyo yemera yakoze ari impanuka, ko yari ahetse umugenzi amukuye mu Miyove, ahura n’umunyegare akora impanuka, ko asaba kurenganurwa. [6] Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko ubujurire bwe nta shingiro bukwiye guhabwa kuko atabashije kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho bihamya ko yakoze icyaha aregwa birimo kuba yarasinyiye ibyo yafatanwe no kuba hari imvugo z’abatangabuhamya bamushinja biboneye ibyo yari ahetse kandi akaba ataragaragaje ko hari icyo baba bapfa. [7] Mu rubanza RPA00239/2021/HC/KIG rwaciwe ku wa 15/11/2024, Urukiko Rukuru rwasanze hari abatangabuhamya barimo Nsabimana Janvier na Niyonkuru Katagurutse, bombi bahuriza ku kuba Ahishakiye Samuel yarabasanze ahabereye impanuka, ari kuri moto afite umuvuduko mwinshi,ahita agonga uwitwa Niyibizi Elissa wari ushoreye ingurube, amaze kumugonga ashaka kwiruka kuko yari yikoreye kuri moto agafuka k’urumogi ariko abaturage baramufata we n’uwo yari yagonze bajyanwa kwa muganga kuko bari bakomeretse; rusanga ubuhamya bwabo butagomba guteshwa agaciro kubera ko bavuga ibyo biboneye n’amaso yabo atari ibyo babwiwe. Urukiko rwemeza ko kuba Ahishakiye Samuel yarafatanwe urumogi arutwaye kuri moto, yakoze icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rwemeza ko ubujurire bwe nta shingiro bufite, ko hagumaho imikirize y’urubanza rwajuririwe. [8] Ahishakiye Samuel ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajuririra Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA01363/2024/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 07/07/2025, Ahishakiye Samuel yunganiwe na Me Nyiramatama Bernadette, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Rudatinya Nyangezi Gaspard, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Ahishakiye Samuel n’umwunganira bavuga ko mu nkiko zibanza yahakanye icyaha cyo gutunda urumogi kubera inama mbi aho yabwirwaga ko guhakana icyaha bizatuma agirwa umwere, ariko nyuma yo kwitekerezaho no kwicuza yemera icyaha, agasobanura ko urumogi yafatanwe rwari urwo kunywa kuko bari baramurangiye ko ruvura diyabete n’umuvuduko w’amaraso. Basaba ko kwemera icyaha kwe mu bujurire bwa kabiri byahabwa agaciro akoroherezwa igihano kuko ari ubwa mbere akoze icyaha kimujyana mu nzego z’ubutabera. Banavuga ko yagabanyirizwa kuko Urukiko Rukuru rwirengagije ibiteganywa n‘ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rumuhanisha igifunyo cy’imyaka 25 aho kumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 giteganywa muri iyo ngingo iyo hari impamvu nyoroshyacyaha. [10] Basaba ko mu rwego rwo gutanga ubutabera buboneye, hashingirwa ku ngingo ya 49 y’Itegeko riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange no ku byemejwe mu rubanza RPAA00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 n’Urukiko rw’Ubujurire haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, Urukiko rukabona ko n’iyo impamvu z’ubujurire ze zitahabwa ishingiro nta cyarubuza kumugabanyiriza igihano kubera impamvu nyoroshyacyaha. [11] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyo Ahishakiye Samuel asaba ko Urukiko rwamugabanyiriza igihano kuko yemera icyaha kuri uru rwego nta shingiro bigomba guhabwa, kuko, uretse n’uko atanemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, kwemera icyaha mu bujurire ntacyo bimarira ubikoze kubera ko aba azanye imiburanire mishya aho kugaragaza inenge ziri mu rubanza
## Page 4
ajuririra; kandi ibyo byatanzweho umurongo. Naho ibyo bavuga ko hashingirwa ku ngingo ya 49 y’Itegeko riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ryavuzwe akagabanyirizwa igihano kubera impamvu nyoroshyacyaha nabyo nta shingiro byahabwa kubera uburemera bw’icyaha yakoze atunda ibiro 10 by’urumogi. [12] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ikibazo gikwiye gusuzumwa muri uru rubanza ari icyo kumenya niba Ahishakiye Samuel yemera icyaha ku buryo byamubera impamvu nyoroshyacyaha yatuma agabanyirizwa ibihano. I. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA Kumenya niba Ahishakiye Samuel yemera icyaha ku buryo byamubera impamvu nyoroshyacyaha yatuma agabanyirizwa ibihano [13] Ahishakiye Samuel yunganiwe na Me Nyiramatama Bernadette avuga ko mu miburanire ye mu nkiko zibanza yahakanye icyaha cyo gutunda urumogi kubera inama mbi abwirwa ko guhakana icyaha bizatuma agirwa umwere, ariko nyuma yo kwitekerezaho no kwicuza, ubu yemera icyaha. Asobanura ko urumogi yafatanwe rwari urwe rwo kunywa kuko yari yararurangiwemo umuti uvura uburwayi bwa diyabete n’umuvuduko w’amaraso. Asaba ko kwemera icyaha kwe kwahabwa agaciro akoroherezwa igihano kuko ari ubwa mbere akoze icyaha kimujyana mu nzego z’ubutabera, maze agahabwa igihano gito cyatuma asubira vuba mu buzima busanzwe akagira icyo amarira umuryango we n’igihugu kubera ko yamaze kwiga imyuga akaba atazasubira mu biyobyabwenge. [14] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyo Ahishakiye Samuel asaba ko Urukiko rwamugabanyiriza igihano kuko yemera icyaha kuri uru rwego nta shingiro bigomba guhabwa, kuko, uretse n’uko atanemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, umurongo watanzwe n’uru Rukiko mu rubanza RPAA00048/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na Mmunyemana Eric alias Nyinya ni uw’uko kwemera icyaha mu bujurire ntacyo bimarira ubikoze kubera ko aba azanye imiburanire mishya aho kugaragaza inenge ziri mu rubanza ajuririra. UKO URUKIKO RUBIBONA [15] Impaka kuri y’ingingo zishingiye ku kumenya niba imiburanire ya Ahishakiye Samuel kuri uru rwego yo kwemera ko yafatanwe urumogi yatuma agabanyirizwa igihano. [16] Umurongo watanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RPAA00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul1 wakurikijwe no mu zindi manza ziheruka gucibwa zirimo urubanza RPAA00203/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Ntakirutimana Aboubakar2, uvuga ko kwemera icyaha bwa mbere mu bujurire bitagirira akamaro uregwa kuko ntacyo aba anenga urubanza yajuririye ahubwo aba azanye ingingo nshya ataburanishije mu nkiko zibanza, kandi Umucamanza w’ubujurire afite gusa inshingano yo gukosora amakosa yaba yarakozwe n’izo nkiko. [17] Nk’uko imyanzuro ye n’imiburanire ye muri uru Rukiko bibigaragaza, Ahishakiye Samuel avuga ko yaburanye mu nkiko zibanza ahakana icyaha, ariko nyuma yo kwitekerezaho no kwicuza noneho yemera ko yafatanwe urumogi yari yaguze kugira ngo ajye arunywa kuko bari baramurangiye ko ruvura diyabete n’umuvuduko w’amaraso, akanasaba ko ukwemera kwe kwahabwa agaciro kugashingirwaho nk’impamvu nyoroshyacyaha, akagabanyirizwa igihano.
1Reba igika cya 24 cy’urwo rubanza. 2Reba igika cya 16 cy’urwo rubanza.
## Page 5
[18] Urukiko rw’ubujurire rurasanga ibyo Ahishakiye Samuel avuga ko urumogi yafatanwe rungana n’ibiro icumi (10kg) rwari urwo kunywa, ko yarukoreshaga nk’umuti wa diyabete n’umuvuduko w’amaraso, nta shingiro bifite kuko ingano yarwo ari nini cyane rutaba ari urumogi yakoreshaga ku giti cye, ahubwo igaragaza ko yari agamije kurucuruza cyangwa kurukwirakwiza, bishimangira ko yakoze icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi3. [19] Urukiko ruranasanga, uretse n’uko ibyo Ahishakiye Samuel avuga bigaragaza ko atemera icyaha akurikiranyweho, harebwe umurongo watanzwe n’uru Rukiko wibukijwe haruguru, n’iyo aza kuba acyemera ku buryo budashidikanywaho ntacyo byari kumumarira nk’impamvu nyoroshyacyaha, kuko kwemera icyaha ku rwego rw’ubujurire nta kamaro bigirira ugukoze, kuko ntacyo aba anenga urubanza ajuririra, ahubwo aba azanye ingingo nshya mu rubanza atigeze aburanisha mu nkiko zibanza. Kumenya niba hari impamvu zatuma agabanyirizwa igihano yahawe [20] Ahishakiye Samuel n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwirengagije ibiteganywa n‘ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 aho kumuhanisha igifungo cy’imyaka 15, ko basaba Urukiko rw‘Ubujurire gushingira ku rubanza RPAA00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu ruvuga ko mu rwego rwo gutanga ubutabera buboneye ntakibuza umucamanza kugabanya igihano kabone n’iyo impamvu z’ubujurire zitaba zahawe ishingiro n’ibijyanye n’igihano bitaburanweho, hakanashingirwa ku biteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange akavanwa ku gihano cy’igifungo cy’imyaka 25, agahanishwa igifungo cy’imyaka 15. [21] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyo basaba nta shingiro bikwiye guhabwa, kubera uburemere bw’icyaha Ahishakiye Samuel yakoze cyo gufatanwa ibiro icumi (10Kg) by’urumogi, bigaragaza ko yari afite umugambi wo kubikwirakwiza mu bandi, ko iyo aza kubibagezamo, ingaruka zari kuba nyinshi, ko ahubwo iyo ngano yagombye kuba impamvu nkomezacyaha, naho ingingo y’itegeko avuga yirengagijwe, ikaba itarashingiweho kuko yaburanye ahakana icyaha. UKO URUKIKO RUBIBONA [22] Ingingo ya 2 (a), (d), y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano, ko igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15). Igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe. [23] Ibyerekeranye no kutongera kugabanya igihano mu bujurire iyo Urukiko rusanze cyaragabanyijwe ku buryo buhagije byatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA0249/13/CS rwaciwe ku wa 25/11/ 2016 haburana Ubushinjacyaha na Nteziryayo Emmanuel4. Muri urwo rubanza Urukiko rw’Ikirenga rwasobanuye ko uregwa adakwiye kwemererwa kugabanyirizwa igihano mu gihe icyo yahawe ku rwego rwa mbere cyagabanyijwe ku buryo buhagije, agahabwa igihano gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze5. [24] Ahishakiye Samuel yaburanye mu Rukiko Rwisumbuye ahakana icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi ariko Urukiko rusanga hari ibimenyetso bigaragaza ko
3Reba urubanza RPAA00408/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema, igika cya 14-18. 4Reba igika cya 14 cy’ urwo rubanza. 5Kutongera kugabanyiriza uregwa igihano mu gihe yagabanyirijwe ku buryo buhagije, byanemejwe mu rubanza RPA0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014 haburana Ubushinjacyaha na Mpitabakana.
## Page 6
yagikoze, rwemeza ko kimuhama, rushingiye ku kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu rwego rw’amategeko, rumugabanyiriza igihano c’igifungo cya burundu yari guhanishwa, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu ya milliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). Yajuririye mu Rukiko Rukuru nabwo avuga ko yahamijwe icyaha atakoze, ariko Urukiko rwemeza ko ubujurire bwe nta shingiro bufite, narwo rwemeza ko ahamwa n’icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, runemeza ko igihano yahanishijwe n’Urukiko Rwisumbuye kidahindutse. [25] Imanza zaciwe n’uru Rukiko ku bantu bahamijwe ibyaha bisa n’icyo Ahishakiye Samuel yahamijwe, harimo nk’urubanza RPAA00083/2024/CA haburana Ubushinjacyaha na Sinkuriryayo Steven rwaciwe ku wa 24/01/2025. Muri urwo rubanza uyu yaburanye ahakana icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge bihambaye byo mu bwoko bw’urumogi, ariko Urukiko w’Ubujurire rwemeza ko kimuhama, rushingiye ku zindi manza zaciwe n’uru Rukiko, ku ngingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ivuga ko mu kugena ibihano, Urukiko rushingira ku mikorere y’icyaha, uburemere bwacyo ndetse n’ingaruka zacyo, runashingiye ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ryavuzwe, Urukiko rwamugabanyirije igihano cy’igifungo cya burundu yari yahanishijwe, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000Frw kubera ko yafashwe atunda udupfunyika tw’urumogi ibihumbi bitatu (3000). [26] Urukiko Rukuru rurasanga rero kuba Ahishakiye Samuel wari ufite imyaka 36 yarafashwe arimo gutunda ibiro icumi by’urumogi (10kg), bigaragaza ko yagabanyirijwe igihano kuko aho guhanishwa igifungo cya burundu nawe yagabanyirijwe ahanishwa igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000Frw kubera ko bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha. Bityo rero hashingiwe ku murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA0249/13/CS rwavuzwe haruguru, akaba atagomba kongera kugabanyirizwa igihano kuko icyo yahawe gihuje uburemere n’icyaha yakoze, kandi kikaba kiri mu kigero kimwe n’icyatanzwe mu zindi manza ziregwamo abakoze icyaha nk’icyo yahamijwe. [27] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga umurongo watanzwe mu rubanza RPAA00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu ku byerekeye kugabanya igihano n’iyo impamvu z’ubujurire zitashingirwaho, ntacyo wafasha muri uru rubanza kuko ushingirwaho mu gihe impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro ariko Urukiko rugasanga uregwa yarahawe igihano kiremereye harebwe uburemere bw’icyaha yakoze. Muri uru rubanza rero uru Rukiko rwasanze igihano yahawe gihuje uburemere n’icyaha cyamuhamye. [28] Hashingiwe ku bimaze gusobanurwa, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ubujurire bwa Ahishakiye Samuel nta shingiro bufite, bityo hakaba nta gihindutse ku rubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [29] Rwemeje ko ubujurire bwa Ahishakiye Samuel nta shingiro bufite. [30] Rwemeje ko urubanza RPA00239/2021/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 15/11/2024 rudahindutse. [31] Rwemeje ko igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) kidahindutse. [32] Ruvuze ko amafaranga y’amagarama y’urubanza aherera ku isanduku ya Leta, kubera ko Ahishakiye Samuel afunze akaba asonewe kuyatanga.