UBUSHINJACYAHA v. BARAVUGA
The appeal lacked merit as there was sufficient evidence, including the accused's own confessions and corroborating witness statements, to support the conviction for defilement of a minor. The accused's recantation in court did not outweigh the probative value of prior admissions and witness testimony. However,...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00586/2022/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Baravuga Jean de Dieu
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 28 February 2024
- Case Number
- RPAA 00586/2022/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
- Outcome
- Appeal dismissed on conviction; sentence reduced
- Legal Topics
- Sexual Offences, Defences, Appeal, Sentencing, Evidence
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Baravuga Jean de Dieu
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Baravuga Jean de Dieu was properly convicted of defilement of a minor in the absence of medical evidence directly linking him to the crime
- 2 Whether prior confessions and witness statements are sufficient evidence when the accused recants in court
- 3 Whether the sentence imposed was appropriate given mitigating circumstances
Ratio Decidendi
The appeal lacked merit as there was sufficient evidence, including the accused's own confessions and corroborating witness statements, to support the conviction for defilement of a minor. The accused's recantation in court did not outweigh the probative value of prior admissions and witness testimony. However, considering the accused's age, lack of prior convictions, and recent legal amendments favoring mitigation, the sentence was reduced from 20 to 16 years' imprisonment.
Court Disposition
Appeal dismissed on conviction; sentence reduced
Orders
- Conviction for defilement of a minor affirmed
- Sentence reduced to 16 years' imprisonment
Full Case Text
Judgment text and source record
22 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. BARAVUGA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-02-28 - Case/document no.: RPAA 00586/2022/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. BARAVUGA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00586/2022/CA (Mukamurenzi, P.J.) 28 Gashyantare 2024] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha – Kuba uregwa yahakana icyaha mu Rukiko kandi yarakemereye mu nzego z’iperereza – Ibyo ntibisobanuye ko ibyo avugira mu Rukiko agihakana ari byo bigomba kwemerwa, ahubwo umucamanza afite ubushobozi bwo gushishoza no gusesengura akoresheje umutimanama we, agaciro aha iryo hinduramvugo. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha – Ubujurire – Kuba impamvu z’ubujurire zitahawe agaciro – Kugabanyirizwa ibihano – Nubwo impamvu z’ubujurire zitahabwa ishingiro, nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa hagamijwe gutanga igihwanye n’uburemere bw’icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo. Incamake y’ikibazo: Uwitwa Baravuga Jean de Dieu wo mu Mudugudu wa Rugarama, Akagali k’Akaboti, Umurenge wa Kansi yakurikiranyweho n’ubushinjacyaha icyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka irindwi (7) y’amavuko nyuma yo kumushukisha kumuha igikoma, bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Huye busaba ko icyo cyaha kimuhama agahanishwa igifungo cya burundu. Urukiko Rwisumbuye rwa Huye rwaciye urubanza rwemeza ko ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine y’amavuko (14), rumuhanisha igifungo cya burundu rushingiye ku bimenyetso birimo kwiyemerera icyaha mu bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha, ubuhamya bw’umwana wasambanyijwe ndetse n’ubuhamya bw’abandi bantu banyuranye. Baravuga yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza avuga ko asaba kugabanyirizwa ibihano ariko ageze mu Rukiko aburana avuga ko asaba Urukiko kumuhanaguraho icyaha kuko yahamijwe icyaha atakoze. Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza rwaciye urubanza rwemeza ko kuba imvugo za Baravuga abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yaremeye icyaha agasobanura n’uburyo yagikoze, ndetse niza mushiki we Ndatimana Claudine n’iza Ngabonziza Désiré ari ikimenyetso kidashidikanywaho gihamya ko yakoze icyaha akurikiranyweho, bityo kuba yarageze mu Rukiko agahindura imvugo bitashingirwaho rutesha agaciro ibyo yemeye mbere mu iperereza, rumuhanisha igifungo cy’ imyaka makumyabiri (20). Baravuga yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko yahamijwe icyaha atakoze kuko hatashingiwe ku bimenyetso bitanzwe na muganga wemewe na Leta byemeza ko ariwe wasambanyije uwo mwana, ahubwo hashingirwa ku mvugo z’ibinyoma zatanzwe n’abanzi be barimo mushiki we, ndetse akavuga ko n’imvugo ze mu nzego z’iperereza zitari gushingirwaho kuko yasobanuye ko yemeye kubera ko yakubiswe. Ubushinjacyaha bwo buvuga ko impamvu z’ubujurire Baravuga atanga ari zimwe n’izo yashingiyeho ajurira mu Rukiko Rukuru, ibyo bikagaragaza ko ntacyo anenga urubanza yajuririye kandi yakagombye kugaragaza inenge ziri muri urwo rubanza n’uburyo zakosorwa. Bwongeraho kandi ko nta kimenyetso yatanze kigaragaza ko yari afitanye amakimbirane na mushiki we, ndetse ibimenyetso bufite bihagije bitari ngombwa ko nawe apimwa kuko atari we wakorewe icyaha.
## Page 2
Incamake y’icyemezo: 1. Kuba uregwa yagera imbere y’Urukiko agahindura imvugo agahakana icyaha yari yaremeye mu nzego z’iperereza, ntibisobanuye ko ibyo avugira mu Rukiko agihakana ari byo bigomba kwemerwa, ahubwo umucamanza afite ubushobozi bwo gushishoza no gusesengura akoresheje umutimanama we, agaciro aha iryo hinduramvugo. 2. Nubwo impamvu z’ubujurire zitahabwa ishingiro, nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa hagamijwe gutanga igihwanye n’uburemere bw’icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo. Ubujurire nta shingiro bufite. Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru Urugereko rwa nyanza ruhindutse ku birebana n’ibihano. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, ingingo ya 108 Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, ingingo ya 65 Imanza zifashishijwe: RPA 0010/06/CS-RPA 0011/06/CS-RPA 0012/06/06/CS; Ubushinjacyaha vs Sgt Ntaganira Eugène na bagenzi be rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008. RPAA 00037/2023/CA; Ubushinjacyaha vs Uyisenga Philbert rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/12/2023. RPA 0010/06/CS-RPA 0011/06/CS-RPA 0012/06/06/CS; Ubushinjacyaha vs Sgt Ntaganira Eugène na bagenzi be rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008. RPAA 00039/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Shakabatenda Jean de Dieu rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021. RPAA 00454/2022/CA; Ubushinjacyaha vs Bizumuremyi Gratien rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku itariki ya 10/02/2020 mu Mudugudu wa Rugarama, Akagari k’Akaboti, Umurenge wa Kansi, uwitwa Ndatimana Claudine yasanze musaza we Baravuga Jean de Dieu mu cyumba ari kumwe n’umwana UKF ufite imyaka irindwi (7) y’amavuko, amubajije icyo bari gukora, aramukubita nawe ahita ajya kubibwira nyina aho bari bari mu murima. Umwana abazwa n’Ubugenzacyaha yavuze ko Baravuga Jean de Dieu yamuhamagaye amujyana mu nzu agiye kumuha igikoma, ahageze amushyira ku gitanda, ariyambura afata inyoni ye ayishyira mu ye. Mu ibazwa rye, mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha, Baravuga Jean de Dieu yemeye icyaha asobanura uburyo yagikoze.
## Page 3
[2] Ubushinjacyaha bwareze Baravuga Jean de Dieu mu Rukiko Rwisumbuye rwa Huye bumukurikiranyeho icyaha cyo gusambanya umwana, busaba ko cyamuhama agahanishwa igifungo cya burundu. [3] Baravuga Jean de Dieu yaburanye ahakana icyaha aregwa avuga ko mu Bugenzacyaha yakubiswe, inkoni zimurembereje yemera icyaha naho mu Bushinjacyaha akaba yaracyemeye kuko yibwiraga ko naho bamukubita, asaba kurenganurwa kuko mushiki we umushinja amubeshyera. [4] Mu rubanza RP 00107/2020/TGI/HYE rwaciwe ku wa 13/03/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Huye rwasanze hari ibimenyetso bigaragaza ko Baravuga Jean de Dieu yakoze icyaha aregwa ari byo : - Imvugo ze abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha aho yemeye ko yasambanyirije umwana witwa UKF iwabo mu rugo abitewe n’ubusinzi n’uko mushiki we witwa Ndatimana Claudine yamufatiye mu cyuho ; - Ubuhamya bwa Ndatimana Claudine uhamya ko yafatiye Baravuga Jean de Dieu mu cyuho arimo asambanya umwana ; - Ubuhamya bwa Kabera Mariko, Mukabaziga Marie Thérèse na Ngabonziza Désiré bahamya ibyo babwiwe na Ndatimana Claudine wabyiboneye.
Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso rwemeje ko Baravuga Jean de Dieu ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine y’amavuko (14), rumuhanisha igifungo cya burundu. [5] Baravuga Jean de Dieu yajuririye imikirize y’urubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza avuga ko yemera icyaha, asaba kugabanyirizwa ibihano ariko ageze mu Rukiko aburana avuga ko asaba Urukiko kumuhanaguraho icyaha kuko yahamijwe icyaha atakoze kubera ko yabanje kucyemera abitewe n’uko yakubitiwe mu Bugenzacyaha naho mushiki we umushinja ko yamubonye kubera amakimbirane bafitanye ashingiye mu myitware mibi ye, ko nta na raporo ya muganga yemeza ko ari we wasambanyije uwo mwana. [6] Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko impamvu z’ubujurire ze nta shingiro zifite, kubera ko umwana amushinja kandi nawe mu mvugo ze mu iperereza yemera ko yamusambanyije na mushiki we akabimushinja, ko atakwitwaza ko nta raporo ya muganga kuko ari ikimenyetso mu bindi ikaba atari kamara, ko kandi n’Urukiko rw’Ikirenga rwahaye umurongo ikibazo cy’abaregwa babanza kwemera icyaha mu iperereza bakaza guhindura imvugo bageze mu Rukiko. [7] Mu rubanza RPA 00371/2020/HC/NYZ rwaciwe ku wa 30/06/2022, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwasanze imvugo ze abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha aho yemeye icyaha agasobanura n’uburyo yagikoze, iza mushiki we Ndatimana Claudine n’iza Ngabonziza Désiré ari ikimenyetso kidashidikanywaho gihamya ko yakoze icyaha akurikiranyweho, ko kuba yarageze mu Rukiko agahindura imvugo bitashingirwaho rutesha agaciro ibyo yemeye mbere mu iperereza ariko rushingiye ku murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RS/INCONST/SPEC 00006/2020/CS, rwagabanyirije Baravuga Jean de Dieu igihano, rumuhanisha igifungo cy’ imyaka makumyabiri (20).
## Page 4
[8] Baravuga Jean de Dieu yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00586/2022/CA, ruburanishwa mu ruhame ku itariki ya 07/02/2024, Baravuga Jean de Dieu yunganiwe na Me Rusagara Innocent naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Siboyintore Jean Bosco, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Baravuga Jean de Dieu n’umwunganira banenga ko yahamijwe icyaha atakoze hadashingiwe ku bimenyetso bitanzwe na muganga wemewe na Leta byemeza ko ariwe wasambanyije uwo mwana, hashingirwa ku mvugo z’ibinyoma zatanzwe n’abanzi be barimo mushiki we, ko n’imvugo ze mu nzego z’iperereza zitari gushingirwaho kuko yasobanuye ko yemeye kubera ko yakubiswe, hakaba haragombaga kubazwa musaza w’umwana witwa Claude kuko ari we birirwanaga bakanatahana. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko izo mpamvu z’ubujurire ari zimwe n’izo yashingiyeho ajurira mu Rukiko Rukuru, zikaba zarasuzumwe, urukiko rugasanga ibyo avuga nta shingiro bifite, ko kuri uru rwego atagaragaza inenge ziri muri urwo rubanza n’uburyo zakosorwa nk’uko biteganywa n’amategeko. [10] Ikibazo kigomba gusuzumwa muri uru rubanza, ni ukumenya niba Baravuga Jean de Dieu yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana nta bimenyetso bihamya ko yagikoze. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Baravuga Jean de Dieu yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana nta bimenyetso bihamya ko yagikoze. [11] Baravuga Jean de Dieu n’umwunganira bavuga ko asaba kurenganurwa kuko yasabye ko we n’umwana bapimwa na muganga wemewe na Leta kugira ngo agaragaze ko ari we wamusambanyije ariko ntibyakorwa kandi aricyo cyari kuba ikimenyetso gihamya ko yakoze icyaha kuko raporo y’umwana yonyine idahagije, ko hanashingiwe ku mvugo za mushiki we bafitanye amakimbirane aturuka ku ngeso ze mbi z’uburaya, kubera ko nka musaza we yakundaga kumushyiraho igitsure bituma atanga ubuhamya bw’ibinyoma yihorera afatanyije n’uwitwa Ngabonziza Désiré wamusambanyaga. Bavuga kandi ko imvugo ze mu nzego z’iperereza nazo zitagomba gushingirwaho kuko yasobanuye ko yemeye icyaha kubera gukubitwa. Basaba ko hakorwa iperereza musaza w’umwana bavuga ko yasambanyije witwa Claude akabazwa kuko ariwe birirwanaga bakanatahana, ko n’uwo munsi atari ahari bari biriranywe muri ZOE aho bari bagiye gufata imfashanyo. [12] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko izo impamvu z’ubujurire arizo n’ubundi yashingiyeho ajurira mu Rukiko Rukuru, ko kuba mu bujurire bwa kabiri akomeza gushingira ku mpamvu zimwe bigaragaza ko ntacyo anenga urubanza yajuririye kandi yakagombye kugaragaza inenge ziri muri urwo rubanza n’uburyo zakosorwa nk’uko biteganwa n’ingingo ya 183 agace ka 5 n’agace ka 6, y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha. [13] Akomeza avuga ko ibyo Baravuga Jean de Dieu avuga ko Urukiko Rukuru rutagombaga gushingira ku buhamya bwa mushiki we ngo kuko bafitanye amakimbirane no ku mvugo ze zo mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yemera icyaha nta shingiro bifite, kuko nta kimenyetso yatanze kigaragaza ko yari afitanye amakimbirane na mushiki we, nta n’ikigaragaza ko yemeye
## Page 5
icyaha kubera gukubitwa, ko ikindi kandi ubuhamya bwa mushiki we buhura n’ibyo ubwe yivugiye asobanura uburyo yakoze icyaha n’uko mushiki we Ndatimana Claudine yamufatiye mu cyuho naho ibyo bavuga ko nawe yagombaga gupimwa n’umuganga wemewe kugira ngo yemeze ko ari we wasambanyijwe uwo mwana koko, asanga bitari ngombwa kuko ibimenyetso byari bihagije, hakaba nta mpamvu yari gutuma nawe apimwa kuko atari we wakorewe icyaha. [14] Yongeraho ko ku birebana n’iperereza Baravuga Jean de Dieu asaba kugira ngo habazwe musaza w’umwana wasambanyijwe avuga ko uwo munsi bari biriranywe nta shingiro byahabwa, kuko nta mpamvu yo kubaza undi mutangabuhamya mu gihe ababajijwe basobanuye neza ibyo babonye, ubwo buhamya bundi avuga bukaba ntacyo bwahindura. Uko urukiko rubibona [15] Ingingo ya 108 y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha nk’uko yahinduwe kugeza ubu iteganya ko ibimenyetso bishobora gushingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barabigiyeho impaka. Urukiko ruhamya ku buryo butavuguruzwa ko ibimenyetso byose bishinja cyangwa bishinjura ari byo kandi bishobora kwemerwa. [16] Naho ingingo ya 65 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo igateganya ko Urukiko ari rwo rwonyine rupima ko imikirize y’abatangabuhamya ihuye n’ikiburanwa, ifite ingingo zikiranuye kandi ikaba ikwiye kwemerwa cyangwa guhakanwa. Ntirwitsitsa ku mubare w’abatangabuhamya. Rwita cyane cyane ku bumenyi bwabo bw’ibyabaye, no ku buryo babivuga uko byagenze nta cyo bihimbira. [17] Mu rubanza RPA 0010/06/CS-RPA 0011/06/CS-RPA 0012/06/06/CS rw’Ubushinjacyaha na Sgt Ntaganira Eugène na bagenzi be rwaciwe ku wa 18/07/2008, Urukiko rw’Ikirenga rwasobanuye ko kuba uregwa yagera imbere y’Urukiko agahindura imvugo agahakana icyaha yari yaremeye mu nzego z’iperereza, bitavuze ko ibyo avugira mu Rukiko agihakana ari byo bigomba kwemerwa, ahubwo umucamanza afite ubushobozi bwo gushishoza no gusesengura akoresheje umutimanama we, agaciro aha iryo hinduramvugo1. Uyu murongo ukaba warashingiweho mu manza zitandukanye zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire, uruheruka akaba ari urubanza RPAA 00037/2023/CA haburana Ubushinjacyaha na Uyisenga Philbert rwaciwe ku wa 21/12/2023. [18] Nk’uko urubanza rujuririrwa rubigaragaza, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwasuzumye ikibazo kijyanye no kumenya niba Baravuga Jean de Dieu adahamwa n’icyaha nyuma yo kucyemera mu nzego z’iperereza, akaza kugihakana ageze mu Rukiko. Isesengura ry’urubanza kuva ku gika cya 7 kugeza ku gika cya 10 rigaragaza ko Baravuga Jean de Dieu yemeye icyaha mu Bugenzacyaha no Bushinjacyaha anasobanura uko yasambanyije umwana U.K.F. abitewe n’ubusinzi, anabisabira imbabazi, ko hari imvugo za mushiki we Ndatimana Claudine wabafashe nawe wabyemeje abazwa mu iperereza ndetse n’iza Ngabonziza Désiré wemeje ko yumvise mushiki we amubaza ibyo akoze uwo mwana, Urukiko Rukuru rusanga izo mvugo ari ikimenyetso kidashidikanywaho kigaragaza ko yakoze icyaha akurikiranyweho.
1 Reba igika cya 45 cy’urubanza no RPA 0010/06/CS-RPA 0011/06/CS-RPA 0012/06/06/CS rw’Ubushinjacyaha na Sgt NTAGANIRA Eugène na bagenzi be rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008.
## Page 6
[19] Urukiko Rukuru rwanasanze ibyo Baravuga Jean de Dieu avuga ko yahamijwe icyaha cyakozwe adahari n’ uko mu iperereza yacyemeye kubera ko yabazwaga akubitwa akemera arengera amagara ye bitahabwa ishingiro, kuko izo mvugo ze n’ izabemeje ko yasambanyije UKF zahawe agaciro, runashingira ku murongo wavuzwe watanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA 0010/06/CS-RPA 0011/06/CS-RPA 0012/06/06/CS rw’Ubushinjacyaha na Sgt Ntaganira Eugène na bagenzi be rwaciwe ku wa 18/07/2008, rugaragaza ko kuba Baravuga Jean de Dieu yarageze mu Rukiko agahindura imvugo bitatuma rutesha agaciro ibyo yemeye mbere mu iperereza. [20] Mu bujurire bwe, Baravuga Jean de Dieu yongera kugarura ikibazo kijyanye n’imvugo avuga ko zitagombaga gushingirwaho nk’ikimenyetso kimuhamya icyaha. Kuri iyi mpamvu y’ubujurire, Urukiko rw’Ubujurire rwemeranywa n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza ko imvugo ze n’iza mushiki we Ndatimana Claudine na Ngabonziza Désiré ari ikimenyetso kidashidikanywaho kigaragaza ko Baravuga Jean de Dieu yakoze icyaha aregwa cyo gusambanya umwana, kuko rusanga kuri uru rwego, uretse gusubira mu byo yavugaga aburana mu Rukiko Rukuru by’uko izo mvugo zitashingirwaho kubera amakimbirane afitanye nabo n’uko yemeye icyaha kubera gukubitwa, atagaragaza inenge cyangwa amakosa yakozwe mu isesengura ry’urubanza ajuririra riha agaciro izo mvugo ndetse rikagaragaza ko ari ikimenyetso kidashidikanywaho. Bityo, iyo mpamvu y’ubujurire ikaba nta shingiro ifite, kuko uretse n’izo mvugo zashingiweho, hari n’ibindi bimenyetso bizishimangira birimo imvugo z’umwana UKF wasobanuye ibyo Baravuga yakoze ashyira igitsina cye mu cye nyuma yo kumushukisha kumuha igikoma. Imvugo z’umwana nazo zigashimangirwa na raporo ya muganga ivuga ko ku gitsina cy’umwana hagaragaye amatembabuzi y’umweru, nta karangabusugi afite. [21] Ku bijyanye n’ingingo y’ubujurire ishingiye ku kuba atarapimwe n’umuganga wemewe na Leta ngo agaragaza ko ariwe wasambanyije UKF, Urukiko rw’Ubujurire rusanga iyi mpamvu y’ubujurire nayo nta shingiro ifite, kuko, uretse n’uko raporo ya muganga ari ikimenyetso mu bindi, nta mpamvu yari gutuma Baravuga Jean de Dieu ajya gupimishwa mu gihe inzego z’iperereza zabonaga zifite ibimenyetso bihagije bituma ashobora gukurikiranwaho icyaha birimo kuba yariyemereraga icyaha agasobanura uko yagikoze, kuba hari umutangabuhamya wamufatiye mu cyuho no kuba n’umwana ubwe yarasobanuye ibyamubayeho ndetse ibyo bavuga, bigashimangirwa na raporo ya muganga. [22] Urukiko rusanga nanone iperereza Baravuga Jean Baptiste asaba ryo kubaza uwitwa Claude musaza wa U.K.F. avuga ko bari birirwanye uwo munsi icyaha cyabereyeho, nta cyo ryakungura muri uru rubanza kuko nk’uko byagaragajwe mu bika bibanza hari ibimenyetso bihagije bihamya ko yakoze icyaha cyo gusambanya umwana kandi akaba atarabashije kubivuguruza. [23] Hashingiwe ku ngingo z’amategeko zavuzwe no ku bimaze gusobanurwa, Urukiko rw’Ubujurire rusanga ubujurire bwa Baravuga Jean de Dieu nta shingiro bufite, kuko hari ibimenyetso bihagije bihamya ko yakoze icyaha cyo gusambanya umwana atabashije kuvuguruza. [24] Urukiko rurasanga ariko, n’ubwo ubujurire bwe nta shingiro bufite, nta cyarubuza gusuzuma ibirebana n’igihano yahawe nk’uko byatanzweho umurongo n’uru Rukiko mu rubanza RPAA 00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, n’izindi ziheruka gucibwa zirimo nk’urubanza RPAA 00454/2022/CA rwaciwe ku
## Page 7
wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na Bizumuremyi Gratien. Muri izo manza Urukiko rw’Ubujurire rwasobanuye ko, n’ubwo impamvu z’ubujurire zitahabwa ishingiro, nta cyabuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa hagamijwe gutanga igihwanye n’uburemere bw’icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye agikora, uko yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo. [25] Urukiko rw’Ubujurire rusanga n’ubwo Urukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza rwagabanyirije igihano Baravuga Jean de Dieu ariko igihano yahawe kiri hejuru harebwe ko ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha no kuba yarakoze icyaha aregwa aribwo akigera mu myaka y’ubukure, afite imyaka cumi n’umunani (18) y’amavuko, mu kigero cy’abasore barangwa ahanini no kudashishoza ku ngaruka z’ibyo bakora. Byongeye kandi kuva ajuririye uru Rukiko, urubanza rwe rutaracibwa, ingingo ya 60 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusanga yashingirwagaho mu kugabanya ibihano hari impamvu nyoroshyacyaha yahinduwe n’ingingo ya 2 y’Itegeko N° 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 ryavuzwe, kandi ku byerekeranye no kugabanya igihano iyo hari impamvu nyoroshyacyaha, yo ikaba iteganya uburyo bworohereza uregwa igihano. [26] Mu manza ziheruka gucibwa n’uru Rukiko, abaregwa bahamijwe icyaha nk’icyo Baravuga Jean de Dieu yahamijwe kandi bari mu kigero kimwe, bagabanyirijwe igihano, nk’urubanza RPAA 00044/2021/CA rwaciwe ku wa 29/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na Migambi Vianney. Uyu yagabanyirijwe igihano kubera impamvu nyoroshyacyaha z’uko yakoze icyaha afite imyaka 19 y’ubukure, no kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu buryo buzwi ndetse nta ngaruka zikomeye zagaragajwe na muganga wasuzumye umwana, ahanishwa igifungo cy’imyaka 16 kubera guhamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 6 y’amavuko. [27] Kubera izo mpamvu, mu rwego rwo gutanga ubutabera bumwe ku bibazo bisa, kuba icyaha Baravuga Jean de Dieu akurikiranyweho gisa n’icya Migambi Vianney, nawe agomba kugabanyirizwa igihano kuko Baravuga Jean de Dieu nawe ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi kandi akaba yarakoze icyaha afite imyaka 18 y’amavuko. Bityo, hanashingiwe ku biteganya n’ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange2, ruhanishije Baravuga Jean de Dieu igifungo cy’imyaka cumi n’itandatu (16) gisimbura igifungo cy’imyaka 20 yahawe n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza mu rubanza rujuririrwa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [28] Rwemeje ko ubujurire bwa Baravuga Jean de Dieu nta shingiro bufite ; [29] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA 00371/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 30/06/2022 ruhindutse kubirebana n’igihano ;
2 Ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko ingingo ya 60 y’Itegeko No 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ihinduwe ku buryo bukurikira: Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: agace ka a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15.
## Page 8
[30] Ruhanishije Baravuga Jean de Dieu igifungo cy’imyaka cumi n’itandatu (16) kubera guhamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka irindwi (7) y’amavuko ; [31] Rutegetse ko asonerwa amagarama y’urubanza kuko aburana afunzwe.