BARAWUMFITIYE VS RWAJEKARE N’UNDI
The appeal by Barawumfitiye Vestine is inadmissible because it constitutes a second appeal, and both lower courts dismissed the original claim on identical grounds, failing to meet statutory requirements for second appeals under Article 52(3) of Law No. 30/2018.
Source-derived case information.
- Citation
- RLR V.3-2025
- Parties
- Applicant: Barawumfitiye Vestine; Respondent: Rwajekare Alexis; Respondent: Bahizi Frodouard; Respondent: Babonampoze Marc; Respondent: Mukankusi Marie Rose; Respondent: Nyiranduhirabandi Béatrice; Respondent: Biryukomeye Fabien
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 20 December 2024
- Case Number
- RCA 00014/2023/CA
- Procedural Posture
- Civil Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed as inadmissible
- Legal Topics
- Appeals, Res Judicata, Timeliness of Action, Costs
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Barawumfitiye Vestine
Applicant
Rwajekare Alexis
Respondent
Bahizi Frodouard
Respondent
Babonampoze Marc
Respondent
Mukankusi Marie Rose
Respondent
Nyiranduhirabandi Béatrice
Respondent
Biryukomeye Fabien
Respondent
Procedural Posture
Civil Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Barawumfitiye Vestine's appeal is within the jurisdiction of the Court of Appeal
- 2 Whether the appeal constitutes a second appeal under Rwandan law
- 3 Whether the appeal meets statutory requirements for second appeals
Ratio Decidendi
The appeal by Barawumfitiye Vestine is inadmissible because it constitutes a second appeal, and both lower courts dismissed the original claim on identical grounds, failing to meet statutory requirements for second appeals under Article 52(3) of Law No. 30/2018.
Court Disposition
appeal dismissed as inadmissible
Orders
- The appeal by Barawumfitiye Vestine is not received due to lack of jurisdiction.
- No litigation costs or damages are awarded to Barawumfitiye Vestine or Nyiranduhirabandi Béatrice.
Full Case Text
Judgment text and source record
16 paragraphs
# BARAWUMFITIYE VS RWAJEKARE N’UNDI
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-12-20 - Case/document no.: RCA 00014/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
BARAWUMFITIYE VS RWAJEKARE N’UNDI. [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RCA 00014/2023/CA (Rutazana, M., P.J.) 20 Ukuboza 2024] Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza mbonezamubano – gusubirishamo urubanza – gusubirishwamo urubanza rwaciwe mu bujurire – iyo urubanza rwasubirishijwemo ari urubanza rwajuririwe bwa mbere, iyo rwongeye kujuririrwa, ubwo bujurire bufatwa nk’ubujurire bwa kabiri kuko kuba umuburanyi waregwaga yasubirishamo urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru adahari ntibirugira urubanza ruciwe ku rwego rwa mbere Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye Rwajekare arega Bahizi, Biryukomeye, Babonampoze, Mukankusi, Barawumfitiye na Nyiranduhirabandi mu Rukiko rw’Isumbuye rwa Rubavu atambamira urubanza RC3209/29 rwaciwe n’Urukiko rwa Mbere rw’Iremezo rwa Gisenyi rwamwambuye imirima ye. Bahizi yireguye avuga ko ikirego cya Rwajekare kitagomba kwakirwa kuko yarengeje igihe cy’amezi abiri cyo gutambamira urwo rubanza. Barawumfitiye, Nyiranduhirabandi na Mukankusi nabo baregwaga bavuze ko Bahizi yikubiye imirima yasizwe n'ababyeyi babo kandi bagomba kuyigabana. Urukiko mu rubanza RC00178/2019/ TGI/RBV rwemeje ko ikirego cya Rwajekare kitakiriwe kuko urubanza yatambamiye yarumenye ubwo hacibwaga izindi manza zirimo RC 09/98 n’urubanza RC 213/2001, kandi muri izo manza zose Rwajekare yari azirimo nk’uregwa, rwemeza ko atubahirije igihe cy’amezi abiri giteganywa n’itegeko cyo gutambamira urubanza. Rwajekare yarujuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze avuga ko urubanza RC 3209/29 yarumenye ku wa 08/10/2019 ikirego cyo kurutambamira ku wa 08/11/2019, bityo akaba yarubahirije igihe cy’amezi abiri giteganywa n’amategeko. Urukiko mu rubanza RCA00006/2021/HC/MUS rwemeje ko ubujurire bwa Rwajekare nta shingiro bufite. Barawumfitiye yasabye gusubirishamo urwo rubanza ashingiye ku mpamvu y’uko rwaburanishijwe arwaye, arabyemererwa, urubanza rwongera kuburanishwa; Urukiko mu rubanza RS/REV/RC00001/2022/HC/MUS rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze rwemeza ko urubanza RCA00006/2021/HC/MUS rwasubirishwagamo rudahindutse. Barawumfitiye yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, avuga ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze rwaciye imanza RCA00006/2021/HC/MUS na RS/REV/RC 00001/2022/HC/MUS rushingiye kuri fotokopi itagira kashi, runirengagiza ikimenyetso kiri mu mwanzuro wo kwiregura wa Rwajekare kigaragaza ko urubanza yatambamiye rutabayeho kuko rutaboneka muri classements z’Urukiko. Bahizi yatanze inzitizi yo kutakira ubujurire bwa Barawumfitiye kuko urubanza Rwajekare yatambamiye aruzi ndetse ko yasinye ku irangiza rubanza nk’umuburanyi, kandi ko mu bujurire bwe yinjira mu mizi y’urubanza mu gihe ikirego cye kitarakiriwe ku mpamvu y’uko yagitanze akererewe. Abandi baburanyi bose bavuga ko imiburanire yabo ihuye n’iya Barawumfitiye kuko ibyo avuga ko umuvandimwe wabo Bahizi yihariye imitungo y’ababyeyi babo kandi bagombye kuyisangira ari ukuri, basaba ko ubujurire bwe bwakirwa. Muri uru rubanza ntabwo Biryukomeye yireguye. Urukiko rubyibwirije rwabanje gusuzuma niba urubanza rwatambamiwe hanyuma rukajuririrwa rwafatwa nkaho rujuririwe bwa kabiriri, Urukiko rwemeza mu rubanza RCA00014/2023/CA ko rwafatwa nk’urwajuriwe bwa kabiri kandi rutujuje ibisabwa kugirango ruburanishwe mu bujurire bwa kabiri kuko habyeho gutsindwa mu nkiko z’abanje hashingiwe ku mpamvu zimwe.
## Page 2
Incamake y’icyemezo:1. Iyo ikirego cyo gusubirishamo urubanza cyakiriwe, abari ababuranyi mu rubanza rwa mbere basubirana inshingano zabo. Bityo, iyo urubanza rwasubirishijwemo ari urubanza rwajuririwe bwa mbere, rwongeye kujuririrwa, ubwo bujurire bufatwa nk’ubujurire bwa kabiri kuko kuba umuburanyi waregwaga yasubirishamo urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru adahari ntibirugira urubanza ruciwe ku rwego rwa mbere. 2.Mu gusuzuma niba umuburanyi yaratsinzwe mu nkiko zombi zabanje hashingiwe ku mpamvu zimwe, harebwa icyaburanwaga n’imitekerereze ya buri rukiko (raisonnement juridique) mu kugaragaza impamvu zashingiweho, kugira ngo rugere ku cyemezo rwafashe, hitawe ku kureba niba ingingo zaburanywe ku rwego rubanza ari zo zagarutsweho mu bujurire kandi ko inkiko zombi zazisubijeho mu buryo bumwe. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 111, 144 Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, Ingingo ya 52, igika cya 3, Imanza zifashishijwe: Urubanza RC/INJUST/RCOM 00002/2020/SC haburana Road Solution Pavements Product na Mailco Ltd rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020. Urubanza RS/INJUST/RCOM 00003/2020/SC haburana SANLAM Assurance Générales Plc na University of Rwanda rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/11/2020. Urubanza RCOMAA 00012/2022/CA haburana BUFCOFFEE Ltd na TEUSCHER INVEST Ltd, yahindutse KIVUBELT COFFEE Ltd rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022, igika cya 17 Urubanza RCOMAA 00042/2023/CA, haburana RODAS IMPORTER AND DISTRIBUTOR Ltd na Gasangwa Jean Baptiste n’abandi, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/11/2023. Urubanza. I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Kuwa 08/10/2019 Rwajekare Alexis yatanze ikirego mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu avuga ko atambamira urubanza RC 3209/29 rwaciwe n’Urukiko rwa Mbere rw’Iremezo rwa Gisenyi rukaba rwaramwambuye imirima ye, abaregwa ari abitwa Bahizi Frodouard, Biryukomeye Fabien, Babonampoze Marc, Mukankusi Marie Rose, Barawumfitiye Vestine na Nyiranduhirabandi Béatrice. [2] Bahizi Frodouard yireguye avuga ko ikirego cya Rwajekare Alexis kitagomba kwakirwa kuko yarengeje igihe cy’amezi abiri cyo gutambamira urwo rubanza. Barawumfitiye Vestine, Nyiranduhirabandi Béatrice na Mukankusi Marie Rose nabo baregwaga bavuze ko Bahizi Frodouard yikubiye imirima yasizwe n'ababyeyi babo kandi bagomba kuyigabana. [3] Mu rubanza RC00178/2019/ TGI/RBV rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Rubavu kuwa 15/12/2020 rwemeje ko ikirego cya Rwajekare Alexis kitakiriwe kuko urubanza yatambamiye yarumenye ubwo hacibwaga izindi manza zirimo RC 09/98 rwaciwe n’Urukiko rwa Kanto ya Nyamyumba ku wa 25/02/1998 na RC213/2001 rwaciwe n’Urukiko rwa Kanto y’Umujyi wa Gisenyi ku wa 09/05/2003, kandi muri izo manza zose Rwajekare Alexis yari azirimo nk’uregwa, akaba rero atarubahirije igihe cy’amezi abiri giteganywa n’itegeko cyo gutambamira urubanza. Urukiko rwategetse Rwajekare Alexis kwishyura Bahizi Frodouard 500.000Frw yo gukurikirana urubanza n’igihembo cy'Avoka.
## Page 3
[4] Urwo rubanza Rwajekare Alexis yarujuririye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze avuga ko urubanza RC3209/29 yarumenye ku wa 08/10/2019 ikirego cyo kurutambamira ku wa 08/11/2019, bityo akaba yarubahirije igihe cy’amezi abiri giteganywa n’amategeko. [5] Mu rubanza RCA00006/2021/HC/MUS rwaciwe n’Urukiko Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze ku wa 27/01/2022 rwemeje ko ubujurire bwa Rwajekare Alexis nta shingiro bufite, rumutegeka kwishyura Bahizi Frodouard 250.000Frw y’igihembo cya Avoka ku rwego rw’ubujurire, yiyongera kuri 500.000Frw yo gukurikirana urubanza n’igihembo cya Avoka yategetswe kumwishyura ku rwego rwa mbere. [6] Kuwa 12/2/2022, Barawumfitiye Vestine yasabye gusubirishamo urwo rubanza RCA00006/2021/HC/MUS ashingiye ku mpamvu y’uko rwaburanishijwe arwaye, arabyemererwa, urubanza rwongera kuburanishwa ; mu rubanza RS/REV/RC 00001/2022/HC/MUS rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze kuwa 11/10/2023 rwemeza ko urubanza RCA00006/2021/HC/MUS rwasubirishwagamo rudahindutse. [7] Kuwa 10/11/2023 Barawumfitiye Vestine yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, avuga ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze rwaciye imanza RCA00006/2021/HC/MUS na RS/REV/RC 00001/2022/HC/MUS rushingiye kuri fotokopi itagira kashi, runirengagiza ikimenyetso kiri mu mwanzuro wo kwiregura wa Rwajekare Alexis kigaragaza ko urubanza yatambamiye rutabayeho kuko rutaboneka muri classements z’urukiko. [8] Mu myanzuro ye Bahizi Frodouard yatanze inzitizi asaba kutakira ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine ashingiye ku mpamvu y’uko urubanza Rwajekare Alexis yatambamiye aruzi ndetse ko yasinye mu irangiza rubanza ryarwo nk’umuburanyi, kandi ko mu bujurire bwe yinjira mu mizi y’urubanza mu gihe ikirego cya Rwajekare Alexis kitarakiriwe ku mpamvu y’uko yagitanze akerewe. [9] Uretse Biryukomeye Fabien utarireguye, abandi baburanyi bose bavuga ko imiburanire yabo ihuye n’iya Barawumfitiye Vestine ngo kuko ibyo avuga ko umuvandimwe wabo Bahizi Frodouard yihariye imitungo ababyeyi babo basize kandi bagombye kuyisangira ari ukuri, bagasaba ko ubujurire bwe bwakirwa. [10] Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame ku wa 11/12/2024, Barawumfitite Vestine yunganiwe na Me Rusobanuka Katisiga Emile, Rwajekare Alexis yunganiwe na Me Ndereyimana André, Bahizi Frodouard ahagarariwe na Me Rukarishya Philémon, Babonampoze Marc yunganiwe na Me Muhozi Paulin, uyu akanagahararira Mukankusi Marie Rose na Nyiranduhirabandi Béatrice, naho Biryukomeye Fabien adahari nta n’impamvu yamenyesheje Urukiko yatumye atitaba, ariko dosiye igaragaza ko yamenyeshejwe itariki y’iburanisha mu buryo bukurikije amategeko. [11] Mbere yo gusuzuma ibindi bikubiye mu myanzuro y’ababuranyi, Urukiko rubyibwirije rwabajije ababuranyi niba basanga ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine bukomoka ku rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumubuye rwa Rubavu muri uru Rukiko bwafatwa nk’ubujurire bukozwe ku rwego rwa mbere cyangwa niba ari ubujurire bwo ku rwego rwa kabiri, no kumenya, mu gihe bwaba ari ubujurire bwa kabiri, niba bwujuje ibiteganywa n’ingingo ya 52 y’Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko ku buryo bwaba buri mu bubasha bw’uru Rukiko, ibyo bibazo biba aribyo bibanza gusuzumwa. [12] Hashingiwe ku byasobanuwe haruguru, Urukiko rurasuzuma ikibazo cyo kumenya niba ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine bukomoka ku rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu, buri mu bubasha bw’uru Rukiko ku buryo bwakwakirwa. Mu gihe Urukiko rwasanga ubujurire butari mu
## Page 4
bubasha bwarwo, ruranasuzuma ibijyanye n’amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka yasabwe kuri uru rwego. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA Kumenya niba ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine bukomoka ku rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu buri mu bubasha bw’uru Rukiko ku buryo bwakwakirwa [13] Me Rusobanuka Katisiga Emile mu mwanya wa Barawumfitiye Vestine yunganira, Me Ndereyimana André mu mwanya wa Rwajekare Alexis yunganira na Me Muhozi Paulin mu mwanya wa Babonampoze Marc yunganiye n’uwa Mukankusi Marie Rose na Nyiranduhirabandi Béatrice ahagarariye, bose bavuga ko ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine buri mu bubasha bw’uru Rukiko bashingiye ku mpamvu y’uko urubanza RS/REV/RC 00001/2022/HC/MUS yajuririye rwaciwe ku rwego rwa mbere, ngo kuko mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze Barawumfitiye Vestine yari yasubirishijemo urubanza RCA00006/2021/HC/MUS. Bavuga kandi ko iyo urubanza yajuririye ruba rutaraciwe ku rwego rwa mbere ubwanditsi bw’Urukiko rw’Ubujurire butari kwakira ubujurire bwe, ndetse ko urubanza rutari guhabwa nimero igaragazwa n’inyuguti RCA. Me Ndereyimana André yongeraho ko ubujurire bwari kuba bwakozwe ku rwego rwa kabiri iyo aza kuba ari Rwajekare Alexis wajuriye ; naho Me Muhozi Paulin yongeraho ko Urukiko rubibonye ukundi ububasha bwarwo bwashingira ku kuba amasambu aburanwa afite agaciro ka miliyoni ijana na makumyabiri (120.000 000Frw). [14] Me Rukarishya Philémon uhagarariye Bahizi Frodouard, avuga ko ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine ari ubujurire bwa kabiri kuko urubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu, rujuririrwa mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, urubanza ruciwe Barawumfitiye Vestine arusubirishamo kuko rwaburanishijwe adahari, bityo ubujurire bwe bukaba butagomba kwakirwa kuko hatarebwa umuburanyi wajuriye ahubwo harebwa urubanza rwajuririwe, kandi Barawumfitiye Vestine akaba atagaragaza icyo ubujurire bwe bushingiyeho mu biteganywa n’ingingo ya 52 y’Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko. UKO URUKIKO RUBIBONA [15] Impaka ziri kuri iki kibazo zishingiye ku kumenya niba, harebwe uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu, ubujurire bwakozwe na Barawumfitiye Vestine ajuririra urubanza RS/REV/RC00001/2022/HC/MUS rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, nyuma yo gusubirishamo urubanza RCA00006/2021/HC/MUS rwaciwe adahari, buri mu bubasha bw’uru Rukiko hashingiwe ku biteganywa n’ingingo ya 52 y’Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko. [16] Ingingo ya 144 y’Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya mu gika cyayo ya 2, ko iyo ikirego cyo gusubirishamo urubanza cyakiriwe, abari ababuranyi mu rubanza rwa mbere basubirana inshingano zabo ; uwareze agakomeza kuba urega n’uregwa agakomeza kuba uregwa. [17] Ingingo ya 52, igika cya 3, y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ko ubujurire bwa kabiri budashobora kwakirwa ku muburanyi watsinzwe mu nkiko zombi hashingiwe ku mpamvu zimwe.
## Page 5
[18] Ikibazo cyo kumenya niba mu nkiko zabanje umuburanyi yaratsinzwe hashingiwe ku mpamvu zimwe cyasuzumwe mu manza zitandukanye1 zaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ndetse n’uru Rukiko rw’Ubujurire, aho izi nkiko zombi zasobanuye ko mu gusuzuma niba umuburanyi yaratsinzwe mu nkiko zombi zabanje hashingiwe ku mpamvu zimwe, harebwa icyaburanwaga n’imitekerereze ya buri rukiko (ni ukuvuga raisonnement juridique) mu kugaragaza impamvu zashingiweho, kugira ngo rugere ku cyemezo rwafashe, hitawe ku kureba niba ingingo zaburanywe ku rwego rubanza ari zo zagarutsweho mu bujurire kandi ko inkiko zombi zazisubijeho mu buryo bumwe. [19] Dosiye y’urubanza igaragaza ko urubanza RS/REV/RC 00001/2022/HC/MUS rukomoka ku kirego Rwajekare Alexis yatanze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu kuwa 08/10/2019 avuga ko atambamiye urubanza RC3209/29, mu rubanza RC00178/2019lTGI/RBV rwaciwe n’urwo Rukiko rwemeza ko ikirego cye kitakiriwe ajuririra Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, mu rubanza Nº RCA00006/2021/HC/MUS, rwemeza ko ubujurire bwe nta shingiro bufite; nyuma y’icibwa ry’urwo rubanza Barawumfitiye Vestine arusubirishamo ku mpamvu y’uko rwaciwe arwaye, arabyemererwa ariko nyuma yo kongera gusuzuma mu mizi ingingo zari zaciweho urubanza adahari, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze mu rubanza RS/REV/RC 00001/2022/HC/MUS rwemeza ko nta gihindutse ku rubanza RCA00006/2021/HC/MUS rwari rwasubirishijwemo; hanyuma Barawumvitiye Vestine ajuririra urwo rubanza muri uru Rukiko rw’Ubujurire. [20] Urukiko rurasanga hashingiwe ku bimaze gusobanurwa mu gika kibanziriza iki, ubujurire uru Rukiko rwashyikirijwe ari ubujurire bwa kabiri kuko hajuririwe urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze ku bujurire rwari rwashyikirijwe na Rwajekare Alexis ; kuba Barawumfitiye Vestine waregwaga yarasubirishijemo urubanza RCA00006/2021/HC/MUS narwo rwari rwaciwe n’urwo Rukiko adahari bikaba atari byo birugira urubanza ruciwe ku rwego rwa mbere, kuko mu by’ukuri icyo yakoze atari ugutanga ikirego ku rwego rwa mbere, ahubwo yasabye Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze kongera gusuzuma mu mizi, ku rwego rw’ubujurire bwa mbere, ingingo rwari rwaciyeho urubanza yasubirishijemo; hashingiwe ku biteganywa mu ngingo ya 144 yavuzwe haruguru, nyuma y’uko ikirego cye cyakiriwe ababuranyi bakaba barasubiranye inshingano zabo bari bafite mu rubanza rwasubirishwagamo, Rwajekare Alexis akomeza kuba uwajuriye n’abandi baburanyi harimo na Barawumfitiye Vestine bakomeza kuba abaregwa; bikaba rero byumvikana ko urubanza rwaciwe kuri ubwo busabe bwa Barawumfitiye Vestine rukagumishaho urwo yari yasabye ko rusubirwamo, narwo rufatwa nk’urwaciwe ku rwego rw’ubujurire bwa mbere; bityo ubujurire yarukoreye muri uru Rukiko bukaba ari ubujurire bukozwe ku Rwego rwa kabiri, akaba atakwitwaza ko we ari ubwa mbere yari ajuriye kuko ikirebwa ari urubanza rujuririrwa. [21] Urukiko rurasanga kuba kuri uru rwego urubanza rwarahawe numero RCA ubwayo bidahagije ngo bishingirweho hemezwa ko rwajuririwe ku rwego rwa mbere, kuko nk’uko byasobanuwe, ikirebwa ari aho urubanza rwatangiriye n’uko rwagiye rujuririrwa. [22] Urukiko rurasanga kandi ku nzego zombi zabanje, inkiko zombi zaremeje ko ikirego cya Rwajekare Alexis kitakiriwe hashingiwe ku mpamvu zimwe kuko Urukiko Rwisumbuye wa Rubavu
1 Muri izi manza harimo: -RC/INJUST/RCOM 00002/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/09/2020 haburana Road Solution Pavements Product na Mailco Ltd. -RS/INJUST/RCOM 00003/2020/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/11/2020 haburana SANLAM Assurance Générales Plc na University of Rwanda. -RCOMAA 00012/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana BUFCOFFEE Ltd na TEUSCHER INVEST Ltd, yahindutse KIVUBELT COFFEE Ltd (igika cya 17). -RCOMAA 00042/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 06/11/2023 haburana RODAS IMPORTER AND DISTRIBUTOR Ltd na GASANGWA Jean Baptiste n’abandi.
## Page 6
rwashingiye ku mpamvu y’uko urubanza atambamira yarumenye ubwo hacibwaga izindi manza zaciwe mbere (zirimo RC 09/98 rwaciwe n’Urukiko rwa Kanto ya Nyamyumba ku wa 25/02/1998 na RC213/2001 rwaciwe n’Urukiko rwa Kanto y’Umujyi wa Gisenyi ku wa 09/05/2003), akaba rero atarubahirije igihe cy’amezi abiri giteganywa n’itegeko cyo gutambamira urubanza ; Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze narwo, nyuma y’uko ajuriye avuga ko ibihe biteganywa n’Itegeko yabyubahirije kuko urubanza yatambamiye yarumenye ku wa ku wa 08/10/2019 ikirego cyo kurutambamira akagitanga ku wa 08/11/2019, narwo rugasanga urubanza yatambamiye yararumenye ubwo ababyeyi be baruburananga na Bahizi Frodouard mu mwaka wa 2001, ko rero nk’uko byanabonywe n’URukiko Rwisumbuye rwa Rubavu atubahirije igihe cy’amezi abiri giteganywa n’itegeko, cyo gutambamira urubanza ; uru Rukiko rukaba rusanga imitekerereze y’inkiko zombi zabanje mu kugaragaza impamvu zashingiweho kugira ngo zigere ku cyemezo zafashe ari imwe. [23] Hashingiwe ku bisobanuro byose byatanzwe no ku ngingo ya 52 igika cya 3, y’Itegeko Nº 30/2018 ryavuzwe haruguru, uru Rukiko rurasanga ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine butagomba kwakirwa kuko butari mu bubasha bw’uru Rukiko. Kumenya ishingiro ry’amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka bisabwa n’ababuranyi kuri uru rwego [24] Barawumfitiye Vestine asaba Urukiko Rw’ubujurire gutegeka Bahizi Frodourd kumwishyura 500.000 Frw y’ikurikiranarubanza. Nyiranduhirabandi Béatrice nawe asaba Urukiko gutegeka Bahizi Frodourd kumwishyura 800.000Frw y’indishyi zo gukomeza kumushora mu manza. Izo ndishyi ntacyo Bahizi Frodouard yazivuzeho. UKO URUKIKO RUBIBONA [25] Ingingo ya 111 y’Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi igira iti : “Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ni ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikanaburanishwa n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe”. [26] Urukiko rurasanga Barawumfitiye Vestine ariwe wajuriye muri uru Rukiko kandi nk’uko byasobanuwe haruguru ubujurire bwe bukaba butakiriwe, hashingiwe ku biteganywa mu ngingo ya 111 yibukijwe haruguru, akaba nta mafaranga y’ikurikiranarubanza akwiriye kugenerwa kuko ariwe wishoye mu manza. Urukiko rurasanga kandi Nyiranduhirabandi Béatrice nawe indishyi asaba zo gukomeza gushorwa mu manza atazigenerwa kuko yasabye kuzishyurwa na Bahizi Frodouard kandi uyu akaba atarigeze amuzana muri uru rubanza kuko atariwe wajuriye. Naho abandi baburanyi bakaba nta mafaranga y’ikurikrianarubanza n’igihembo cya Avoka basabye. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [27] Rwemeje ko ubujurire bwa Barawumfitiye Vestine butakiriwe kuko butari mu bubasha bw’Urukiko rw’Ubujurire. [28] Ruvuze ko amagarama yatanzwe na Barawumfitiye Vestine ajurira ahwanye n’ibyakozwe mu rubanza.