Bureau social v. Batesi
The Court of Appeal held that the High Court correctly found urgency and irreparable harm in evicting respondents before the main case was decided, as they would suffer significant loss and hardship. The inclusion of the related case in the stay of execution was proper because the cases were complementary and...
Source-derived case information.
- Citation
- RCA 00005/2022/CA
- Parties
- Appellant: Bureau Social de Developpement (BSD); Respondent: Ruhumuriza Charles; Respondent: Batesi Mwamakare Isabelle
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 27 February 2023
- Case Number
- RCA 00005/2022/CA
- Procedural Posture
- Civil Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Urgent Applications, Stay of Execution, Joinder of Cases, Compensation for Loss, Rights of Third Party Purchasers
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Bureau Social de Developpement (BSD)
Appellant
Ruhumuriza Charles
Respondent
Batesi Mwamakare Isabelle
Respondent
Procedural Posture
Civil Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether there was urgency justifying not evicting respondents from the house pending the main suit
- 2 Whether the High Court erred by staying execution of a judgment not expressly pleaded
- 3 Whether BSD was entitled to compensation for litigation costs and legal fees
Ratio Decidendi
The Court of Appeal held that the High Court correctly found urgency and irreparable harm in evicting respondents before the main case was decided, as they would suffer significant loss and hardship. The inclusion of the related case in the stay of execution was proper because the cases were complementary and execution was to be stayed for both. BSD's claim for compensation was rejected as the High Court had already addressed it and BSD lost the appeal.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The appeal by Bureau Social de Developpement is dismissed for lack of merit.
- The High Court's decision in RC00008/2022/HC/NYZ is upheld without modification.
Full Case Text
Judgment text and source record
17 paragraphs
# Bureau social v. Batesi
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2023-02-27 - Case/document no.: RCA 00005/2022/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
BUREAU SOCIAL DE DEVELOPMENT (BSD) v. BATESI MWAMAKARE N’UNDI [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RCA 00005/2022/CA (Nyirandabaruta, P.J.) 27 Gasyantare 2023] Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano – Ikirego kihuhirwa – Ubwihutirwe bugomba kugira icyo buramira ku buryo bitinze haba igihombo kitagira igaruriro, icyemezo k’ubwihutirwe kigomba kuba ari icy’agateganyo kandi nti kigomba kubangamira urubanza rw’iremezo. Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano – irangizarubanza – Iyo urubanza rwajuririwe rwasabiwe gukosorwa mu Rukiko rwajuririwe narwo rukabyemera rukanategeka ko urwo rubanza rwuzuzanya n’urubanza rw’ubujurire, nta kosa Urukiko ruba rukoze iyo rutegetse ko irangizarubanza rihagarara kuri izo manza zose kuko ziba zuzuzanya. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye Ruhumuriza na Batesi batanga ikirego gitambamira urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru urugereko rwa Nyanza rwategetse ko inzu yaburanwaga ari iya Bureau Social de Développement (BSD) mu gihe Ruhumuriza na Batesi bayiguze batabaye ababuranyi muri urwo rubanza, banagishingiraho batanga n’ikirego kihutirwa cyo guhagarika irangizwa ryurwo rubanza Bureau Social de Development (BSD) yireguye ivuga ko guhagarika irangizarubanza bitagishobotse kuko rwamaze kurangizwa kandi bahawe n’ibyangombwa by’umutungo. Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza rwasanze bitaba bigishobotse guhagarika irangiza ry’urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ kuko BSD yahawe ibyangombwa by’ubutaka, ariko rusanga kuba Umuhesha w’Inkiko yarakomeje iryo rangizarubanza aha Ruhumuriza na Batesi Itegeko (commendement) ribakura mu nzu, bigaragaza irangizarubanza rigikomeza, bityo rwemeza ko Ruhumuriza na Batesi badakurwa mu nzu kugeza igihe urubanza rw’iremezo ruciriwe. Bureau Social de Development (BSD) yajuririye iyo mikirize y’urubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, irusaba gusuzuma niba kurangiza urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ byahagarara mu gihe ikirego cy’iremezo kitaraburanishwa, kandi ko mu cyemezo cy’Urukiko mu rubanza rujuririrwa, rwongeyeho ko mu manza zihagarikwa kurangizwa harimo n’urubanza RC00154/2018/TGI/MHG kandi ngo bitararewe. Ruhumuriza avuga ko impamvu z’ubujurire za BSD nta shingiro zifite kuko umucamanza mu rubanza rujuririrwa yasanze irangiza ry’urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ-RC00154/2018/TGI/MHG ryababangamira, bagasohorwa mu nzu ku buryo butunguranye kandi ari yo babamo. Urukiko Rw’Ubujurire mu rubanza RCA0005/2022/CA rwemeje ko Ubujurire bwa BSD ku bijyanye nuko idakoresha uburenganzira bwayo kuri iyo nzu ishobora kubisabira indishyi mu rubanza rw’iremezo cyangwa ikabitangira ikirego cyihariye. Urukiko rwemeje kandi ko nta kosa Urukiko Rukuru rwakoze kuzanamo urubanza RC00154/2018/TGI/MHG rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire Rwisumbuye rwa Muhanga kuko nk’uko byategetswe n’Urukiko, izo manza zombi zuzuzanya, bivuze ko zirangirizwa hamwe.
## Page 2
Incamake y’icyemezo: 1. Ubwihutirwe bugomba kugira icyo buramira ku buryo bitinze haba igihombo kitagira igaruriro, icyemezo k’ubwihutirwe kigomba kuba ari icy’agateganyo kandi nti kigomba kubangamira urubanza rw’iremezo. Bityo, kuba umuntu yaraguze umutungo ugizwe n’inzu kandi ayibamo, kuyimusohoramo kuko yeguriwe undi muntu binyuze mu rubanza, harimo ubwihutirwe bwo gusaba Urukiko kuba agumye mu nzu mu gihe yatambamiye urwo rubanza atabayemo umuburanyi kandi rukaba rutaracibwa mu mizi. 2. Iyo urubanza rwajuririwe rwasabiwe gukosorwa mu Rukiko rwajuririwe narwo rukabyemera rukanategeka ko urwo rubanza rwuzuzanya n’urubanza rw’ubujurire, nta kosa Urukiko ruba rukoze iyo rutegetse ko irangizarubanza rihagarara kuri izo manza zose kuko ziba zuzuzanya. Bityo ntabwo umuburanyi yavuga ko Urukiko rwaciye urubanza ku kitararegewe ashingiye gusa ko yatanze ikirego asaba guhagarika irangizarubanza ku rubanza rw’Ubujurire. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi Ingingo ya 10 Imanza zifashishijwe: Urubanza RCA005/13/CS rwa Nyiramana na Nayino rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 10 Gashyantare 2014 Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Mu rubanza RCA00014/2020/HC/NYZ rwaciwe Urukiko Rukuru urugereko rwa Nyanza kuwa 26/05/2022, urwo Rukiko rwategetse ko “igika cya 26 na 27 by’urubanza RC00154/2018/TGI/MHG bikosowe, ubutaka bufite UPI 2/07/12/04/84 na UPI 2/07/12/04/1470 buri mu kagari ka Ruli, Umurenge wa Nyamabuye, Akarere ka Muhanga, Intara y’Amajyepfo ari ubwa Bureau Social de Développement (BSD) n’ibyangombwa by’ubutaka byahawe Karangwa Aloys na Shimwa Confort Herve Prince uhagarariwe na Uwanyirigira Xavera bibandukurwaho bikandikwa kuri Bureau Social de Développement (BSD)”. [2] Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle batambamiye urwo rubanza muri urwo Rukiko mu kirego cy’iremezo RC00005/2022/HC/NYZ barega Bureau Social de Developpement, HITIMANA Josaphat, KARANGWA A. Aloys Shimwa Confort Herve Prince banatanga ikirego cyihutirwa RC00008/2022/HC/NYZ cyo guhagarika irangizwa ry'urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ mu gihe icyo kirego cy’iremezo kitaraburanishwa. [3] Bureau Social de Development (BSD) yaburanye ivuga ko guhagarika irangizarubanza bitagishobotse kuko ryarangiye kandi ko abaregwa bagumye mu mitungo iburanwa kwaba ari nko
## Page 3
guhindura ikirego no kuyivutsa uburenganzira ku mutungo wayo. Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza rwasanze bitaba bigishobotse guhagarika irangiza r’urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ kuko BSD yahawe ibyangombwa by’ubutaka, ariko rusanga kuba Umuhesha w’Inkiko yarakomeje iryo rangizarubanza aha Ruhumuriza na Batesi Itegeko (commendement) ry’iminsi makumyabiri (20) ribakura mu nzu, bigaragaza ko ari irangizarubanza riregerwa ryari rigikomeza, rwemeza ko Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare badakurwa mu nzu kugeza igihe urubanza rw’iremezo RC00005/2022/HC/NYZ ruciriwe kubera ko bidakozwe gutyo, byabatera igihombo gikomeye kandi hari ubwihutirwe bwo kurengera inyungu z’umuryango wabo. [4] Bureau Social de Development (BSD) yajuririye iyo mikirize y’urubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, irusaba gusuzuma niba kurangiza urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ byahagarara mu gihe ikirego cy’iremezo kitaraburanishwa, kandi ko mu cyemezo cy’Urukiko mu rubanza rujuririrwa, rwongeyeho ko mu manza zihagarikwa kurangizwa harimo n’urubanza RC00154/2018/TGI/MHG kandi ikirego cyihutirwa cyararebaga gusa urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ, bivuze ko rwaciye urubanza no kukitaregewe. Isoza isaba indishyi zo gukurikirana urubanza n’igihembo cya Avoka. [5] Kuri izo mpamvu z’ubujurire Ruhumuriza Charles avuga ko nta shingiro zifite kuko umucamanza mu rubanza rujuririrwa yasanze irangiza ry’urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ- RC00154/2018/TGI/MHG ryamubangamira hamwe na Batesi Mwamakare Isabelle, bagasohorwa mu nzu ku buryo butunguranye kandi ari yo babamo, bityo hafatwa icyemezo cy’agateganyo mu buryo bwihuse cyo kudakurwa muri yo nzu mu gihe hagitegerejwe icibwa ry’urubanza mu mizi. [6] Asoza avuga ko umutungo uburanwa utaraba uwa BSD kuko urubanza rutaraba ndakuka kuko rwatambamiwe, ko ibyo bishimangira ko irangizwa ryaba rihagarariye aho rigeze kugeza ikirego cy'iremezo kiburanishijwe, atanga ubujurire bwuririye asaba indishyi zo gukurikirana urubanza n’igihembo cya Avoka. [7] Urubanza rwaburanishijwe mu ruhamwe ku wa 09/02/2023, Bureau Social de Developpement ihagarariwe na Me Nsengiyumva Viateur naho Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle bahagarariwe na Me Ntazika Néhemie; Urukiko rw’Ubujurire rusuzuma ingingo zikurikira: a) Kumenya niba nta bwihutirwe bwo gukura Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle mu nzu babamo kugeza igihe urubanza RC00005/2022/HC/NYZ rw’iremezo ruciririwe; b) Kumenya niba Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza rwaraciye urubanza ku kitararegewe cyo guhagarika irangiza ry’urubanza RC00145/2018/TGI/MHG. c) Kumenya niba Urukiko Rukuru ntacyo rwavuze ku mafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka yasabwe na Bureau Social de Developpement no kumenya niba hari akwiye gutangwa Kuri uru rwego n’uwayahabwa. II. IBIBAZO BIGIZE URUBANZA N’ISESENGURA RYABYO a) Kumenya niba nta bwihutirwe bwo kudakura RUHUMURIZA Charles na BATESI MWAMAKARE Isabelle nzu babamo kugeza igihe urubanza rw’iremezo RC00005/2022/HC/NYZ ruzacirirwa
## Page 4
[8] Me Nsengiyumva Viateur uburanira Bureau Social de Developpement (BSD) avuga ko mu rubanza rujuririrwa, umucamanza aterekanye igihombo kitagira igaruriro yashingiyeho ategeka ko irangiza ry’urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ na RC00145/2018/TGI/MHG riba rihagaze ku bindi bitari byakorwa bijyanye no gukura mu nzu Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle kugeza igihe urubanza rw’iremezo RC00005/2022/HC/NYZ ruzacirirwa. [9] Akomeza avuga ko irangizwa ry’imanza rivugwa haruguru ryarangiye nk’uko bigaragara mu nyandikomvugo y’Umuhesha w’inkiko w’umwuga yo ku wa 30/09/2022 kandi ko BSD yarangije guhabwa ibyangombwa by’ubutaka, ndetse n’Urukiko rwabyemeye, ariko rurarenga rutegeka ko hari ibitararangira kandi ko byo bihagarara, ibi bikaba ari ukuvutsa BSD uburenganzira busesuye ku mutungo wayo bwo kuyikoresha, kuyibyaza umusaruro cyangwa kuyangiza (usus, fructus & abus), bityo ko biyitera igihombo gikabije kuko ntawuzi igihe urubanza ku kirego remezo ruzarangirira kuko hashobora no kuzabaho ubujurire. [10] Kuri iyi ngingo y’ubujurire, asoza avuga ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza nta bwihutirwe rwigeze rusobanura, uretse kuvuga gusa ko Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle bavanywe mu nzu byabatera igihombo kitagira igaruriro, bityo agasaba Urukiko rw’Ubujurire ko rwakosora amakosa yakozwe n’urwo rukiko, rukemeza ko ubujurire bwa BSD bufite ishingiro, bityo rugategeka ko Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle bava mu mutungo wayo. [11] Me Ntazika Nehemie uburanira Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle bavuga ko ubujurire bwa BSD nta shingiro bufite kuko mu rubanza RC00008/2022/CA rujuririrwa, igika cya 12, umucamanza yasobanuye neza igihombo bagira cyo gukurwa mu nzu byihutirwa, ko mu gika cya 16 yavuze ko nk'urnuryango mugari kuva muri iyo nzu bari baraguze ku mwenda (credit), bakajya gukodesha bakishyura iryo deni, byabatera igihombo mu buryo budafite igaruriro, bakagira n'ihungabana. [12] Akomeza avuga kandi ko uwo mutungo (inzu) ukiburanwa mu rubanza rw’iremezo RC00005/2022/HC/NYZ rwatambamiye urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ, bityo ko iyo nzu itaraba umutungo wa BSD kuko urubanza rutaraba ndakuka, ibi bikaba bishimangira ko irangizwa ry’urubanza ryaba rihagaze kugeza igihe ikirego cy'iremezo kiburanishijwe. Uko Urukiko rubibona [13] Imiburanire y’impande zombi kuri iyi ngingo y’ubujurire, igaragaza ko igikwiye gusuzumwa ari ukumenya niba nta bwihutirwe n’igihombo kitagira igaruriro byagaragajwe mu rubanza rujuririrwa bwo kudakura Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle mu nzu babamo kugeza igihe urubanza rw’iremezo RC00005/2022/HC/NYZ ruzacirirwa. [14] Ikibazo cyo kumenya ubwihutire bw’ikirego cyihutirwa cyatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RCA005/13/CS rwaciwe ku wa 10 Gashyantare 2014, haburana Nyiramana na Nayino, igika cya 10, aho rwavuze ko “ubwihutirwe bugomba kugira icyo buramira ku buryo bitinze haba igihombo kitagira igaruriro.”1 1 “Ibirego byihutirwa bigomba kuba byujuje ibintu bitatu by’ingenzi aribyo ubwihutirwe kugira ngo bigire icyo biramira ku buryo bitinze haba igihombo kitagira igaruriro, kuba icyemezo ari icy’agateganyo no kuba kitagomba kubangamira urubanza rw’iremezo mu mizi.’’ Urubanza RCA 005/13/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 10 Gashyantare 2014, haburana
## Page 5
[15] Dosiye igaragaza ko urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza kuwa 26/05/2022 rwategetse ko ubutaka bufite UPI 2/07/12/04/1470 bwandikwa kuri Bureau Social de Développement (BSD), ubwo butaka bukaba buriho inzu Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle baguze batuyemo, aba bakaba batarabaye ababuranyi muri urwo rubanza, ariyo mpamvu barutambamiye mu rubanza rw’iremezo RC00005/2022/HC/NYZ rutaraburanishwa; Igaragaza kandi ko Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza mu rubanza RC00008/2022/HC/NYZ rujuririrwa rwaciwe, rwarasobanuye ko hari impungenge z’uko Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle bafite umuryango mugari bavanwe muri iyo nzu bari baguze ku mwenda (credit), bakajya gukodesha banishyura iryo deni byabatera igihombo gikabije bakagira n’ihungabanga2, muri ubwo buryo Urukiko rukaba rwaragaragaje ubwihutirwe bwo guhagarika irangizwa ry’urubanza mu rwego rwo gukumira igihombo gikabije rwasobanuye Ruhumuliza Charles n’umugore we Batete Mwamakare bagira. [16] Rurasanga ahubwo mu bujurire bwayo, Bureau Social de Developpement (BSD) itagaragaza ko kubasohora mu nzu mu gihe urubanza rw’iremezo rutaracibwa nta gihombo kitagira igaruriro byabatera, nk’uko byemejwe mu rubanza rujuririrwa, bityo mu gihe urwo rubanza rutaracibwa, icyemezo cyafashwe n'Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza mu rubanza RC00008/2022/HC/NYZ rwaciwe ku wa 23/12/2022, kikaba gikwiye kugumaho kubera ko hari ubwihutirwe bw’uko Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle basohowe mu nzu iri mu kibanza gifite UPI 2/07/12/04/1470 byabatera igihombo kitakira igaruriro mu gihe nta handi hagaragajwe bakwerekeza mu gihe urubanza rw’iremezo rukirimo kuburanwa. [17] Rurasanga iby’uko BSD idakoresha uburenganzira bwayo kuri iyo nzu kandi urubanza rw’iremezo rushobora gutinda, nta gihombo kidasubirwaho bigaragaza byayitera kubera ko kuba yaravukijwe uburenganzira bwayo bwo gukoresha iyo nzu, ishobora kubisabira indishyi mu rubanza rw’iremezo cyangwa ikabitangira ikirego cyihariye, bityo ubujurire bwayo kuri iyi ngingo bukaba nta shingiro bufite. b) Kumenya niba Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza rwaraciye urubanza ku kitararegewe cyo guhagarika irangiza ry’urubanza RC00145/2018/TGI/MHG [18] Me Nsengiyumva Viateur uburanira BSD avuga ko mu cyemezo cy’Urukiko rwongeyeho ko mu manza zihagarara kurangizwa harimo n’urubanza RC00154/2018/TGI/MHG kandi ikirego cyihutirwa cyararebaga gusa urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ, bivuze ko rwaciye urubanza no kukitaregewe. [19] Me Ntazika Néhemie uburanira Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle avuga ko umucamanza aca urubanza ku cyasabwe cyose kandi kuri icyo cyonyine nk’uko ingingo ya 10 CPCCSA ibiteganya. Akomeza avuga ko mu kuburana Bureau Social de Developpement yashingiye ku rubanza RC00154/2018/TGI/MHG nk'uko yabisobanuye mu mwanzuro wayo ndetse no mu ncamake y'ikibazo muri “systeme”, bityo ko ubujurire bwayo budakwiye guhabwa ishingiro. Nyiramana na Nayino, igika cya10 na 13. (Rwasohotse mu Cyegeranyo cy’ibyemezo by’inkiko, V. 2, Mata, 2016, urupapuro rwa 73.) 2Urubanza RC00008/2022/HC/NYZ rujuririrwa rwaciwe n'Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 23/12/2022, mu gika cya 12.
## Page 6
Uko rukiko rubibona [20] Ingingo ya 10 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi ivuga ko “Umucamanza aca urubanza ku cyasabwe cyose kandi kuri icyo cyonyine.” [21] Kuri iyi ngingo y’ubujurire, ababuranyi bombi bemeranywa ko mu rubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwategetse ko irangiza ry’urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ na RC00154/2018/TGI/MHG riba rihagaze ku bindi bitari byakorwa bijyanye no gukurwa mu nzu kugeza igihe urubanza RC00005/2022/HC/NYZ ruciriwe. [22] Dosiye igaragaza ko icyaburanwaga mu rubanza rujuririrwa ari “ikirego cyihutirwa cyo guhagarika irangizwa ry'urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ rwaciwe ku bujurire bw’urubanza RC00005/2022/HC/NYZ3. [23] Dosiye igaragaza kandi ko mu rubanza RCA00014/2020/HC/NYZ, igika cya 26, Urukiko rwategetse ko urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ rwuzuza urubanza RC00154/2018/TGI/MHG rwasabiwe gukosorwa. [24] Hashingiwe kubyo dosiye igaragaza bivuzwe haruguru, nta kosa Urukiko Rukuru rwakoze kuzanamo RCA00014/2020/HC/NYZ rwaciwe ku bujurire bw’urubanza RC00005/2022/HC/NYZ kuko nk’uko byategetswe n’Urukiko, izo manza zombi zuzuzanya, bivuze ko zirangirizwa hamwe, ariyo mpamvu mu gufata icyemezo gihagarika irangizwa r y’urubanza RCA00014/2020/HC/NYZ, Urukiko rwongeyeho n’urubanza RC00154/2018/TGI/MHG. c) Kumenya niba Bureau Social de Developpement yari ikwiye guhabwa indishyi z’ikurikiranarubanza no kumenya niba ikwiye kuzihabwa mu bujurire cyangwa zigahabwa Ruhumuriza Charles [25] Me Nsengiyumva Viateur avuga ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ntacyo rwavuze ku kirego cyo kwiregura kirebana n’indishyi zingana na 1,000,000Frw BSD yari yasabye, kandi mu rwego rwo gutanga ubutabera bunoze urwo Rukiko rwari rufite inshingano zo guca urubanza ku cyasabwe cyose, bityo ashingiwe ku ngingo ya 110 CPCCSA, agasaba ko BSD ihabwa indishyi zirimo izo gukurikirana urubanza n’igihembo cy’umwavoka zingana na 1,000,000Frw. [26] Me Ntazika Néhemie avuga ko kuba BSD ivuga ko indishyi isaba ntacyo umucamanza yazivuzeho nta shingiro bifite kuko zavuzweho mu gika cya 16 cy’urubanza rujuririrwa, aho umucamanza yagize ati: "Indishyi zisabwa muri uru rubanza na BSD ntizasuzumwa harebwa izemewe gutangwa mu birego byihutirwa kubera ko urubanza rutsinda BSD". Ko rero iyo mpamvu y’ubujurire nta shingiro ikwiye guhabwa. [27] Akomeza atanga ubujurire bwuririye ku bundi asaba ko Ruhumuriza Charles hamwe na Batesi Mwamakare Isabelle bagenerwa indishyi ku urwego rw’ubujurire zingana na 1,500,000Frw kuko bongeye guhemba Aavoka ubaburanira 3 Subject matter, IECMS, case . RC00008/2022/HC/NYZ.
## Page 7
Uko Urukiko rubibona [28] Kubyo Me Nsengiyumva Viateur avuga ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ntacyo rwavuze ku indishyi zasabwe na BSD, dosiye y’urubanza igaragaza ko mu rubanza RC00008/2022/HC/NYZ rujuririrwa, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwagize ruti: “indishyi zisabwa muri uru rubanza na BSD ntizasuzumwa harebwa izemewe gutangwa mu birego byihutirwa kubera ko urubanza rutsinda BSD.” [29] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kuba mu bujurire bwayo kuri uru rwego Bureau Social de Developpement (BSD) ivuga ko ntacyo Urukiko Rukuru rwavuze ku ndishyi yasabye, iyo ngingo y’ubujurire bwayo nta shingiro ifite kuko byagaragajwe ko rwazifasheho icyemezo. Rurasanga kandi indishyi BSD yaka Kuri uru rwego itazihabwa kuko itsindwa n ‘urubanza [30] Urukiko rurasanga kuba BSD yari yamaze kwandikwaho umuntungo yatsindiye mu rubanza RCA00014/2020/HC/NYZ, Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle bagatambamira ikindi cyiciro cy’irangizwa ryarwo kugira ngo badasohorwa mu nzu, Urukiko Rukuru rukabyemera mu rwego rwo kwirinda igihombo gikabije Ruhumuriza Charles na Batesi Mwamakare Isabelle bashobora kugira, BSD yari ifite uburenganzira bwo kubijuririra, bityo ikaba nta ndishyi ikwiye gutanga muri uru rubanza. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeje ko ubujurire bwa Bureau Social de Developpement nta shingiro bufite; [32] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RC00008/2022/HC/NYZ rwaciwe n'Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 23/12/20221 idahindutse; [33] Ruvuze ko amafaranga.y’ingwate y’amagarama y’urubanzaBureauSocial de Developpement yatanze ijurira ahwanye n’ibyakozwe mu rubanza.