UBUSHINJACYAHA v. BIZIYAREMYE
# UBUSHINJACYAHA v. BIZIYAREMYE - Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-03-18 - Case/document no.: RPAA 00312/2023/CA - Collection: Court of Appeal ## Text ## Page 1 UBUSHINJACYAHA v. BIZIYAREMYE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00312/2023/CA (Rutazana, P.J.,) 18...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00312/2023/CA
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 18 March 2025
- Case Number
- RPAA 00312/2023/CA
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
No structured case brief is available yet for this judgment.
Full Case Text
Judgment text and source record
18 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. BIZIYAREMYE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-03-18 - Case/document no.: RPAA 00312/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. BIZIYAREMYE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00312/2023/CA (Rutazana, P.J.,) 18 Werurwe 2025] Amategeko agenga ibyaha n’ibihano – Icyaha cy’ubwicanyi – Kugabanyirizwa ibihano – Ukwemera icyaha kugira agaciro gashobora gutuma uregwa agabanyirizwa igihano iyo gukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kuba uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo. Incamake y’ikibazo: Umurambo w’uwitwa Nsengiyumva Jean Nepomuscène wabonetse mu mbuga imbere y’inzu ye utwikirije umufuka, iruhande rwawo hari isuka n’umuhoro, hakekwa ko yishwe n’abahungu be babiri, uwitwa Biziyaremye Faustin babanaga, n’uwitwa Bimenyimana Uzziel. Aba bombi bafashwe mu bihe bitandukanye, habanza gufatwa Bimenyimana Uzziel naho Biziyaremye Faustin aza gufatirwa i Runda mu Karere ka Kamonyi. Nyuma y’iperereza ryakozwe n’inzego zibiftiye ububasha, Ubushinjacyaha bwabareze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga mu birego bitandukanye no mu bihe bitandukanye, Biziyaremye Faustin akurikiranyweho icyaha cy’ubwicanyi naho Bimenyimana Uzziel akurikiranyweho ubufatanyacyaha muri icyo cyaha. Ubushinjacyaha busaba ko bahamwa n’ibyo byaha bashinjwa bagahanishwa igifungo cya burundu. Bimenyimana Uzziel yaburanye avuga ko icyaha aregwa atacyemera, naho Biziyaremye Faustin aburana yemera ko ari we wishe se Nsengiyumva Jean Nepomuscène. Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga rushingiye ku mvugo z’abatangabuhamya bemeza ko mu ijoro umubyeyi wabo yishwemo Bimenyimana Uzziel yari yararanye na Biziyaremye Faustin mu rugo kwa se, rwemeje ko Bimenyimana Uzziel ahamwa n’ubufatanyacyaha mu cyaha cy’ubwicanyi, rumuhanisha igifungo cya burundu. Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga, rushingiye ku kuba Biziyaremye Faustin yemera ko ari we wishe se amukubise isuka mu mutwe inshuro eshatu, ku mvugo z’abatangabuhamya, kuri raporo y'ubuyobozi bw'Umudugudu wa Nyamugari icyaha cyabereyemo na raporo ya muganga igaragaza ko nyakwigendera yishwe atemaguwe, rwemeje ko Biziyaremye Faustin ahamwa n’icyaha cy’ubwicanyi, rumuhanisha igifungo cya burundu. Abaregwa bombi bajuririye Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ubujurire bwabo buhirizwa mu rubanza rumwe. Bimenyimana Uzziel yajuriye avuga ko yahamijwe icyaha atakoze kuko atari ari aho cyakorewe, akaba atari kuva i Kigali (aho yari ari) ngo aze kwica umubyeyi we, kandi ko atari kuba yagize uruhare mu rupfu rwa se ngo aze gutabara; bityo asaba kurenganurwa kuko uwakoze icyaha ahari kandi acyemerera akanasobanura uko yagikoze. Biziyaremye Faustin we yajuriye asaba Urukiko guhindura inyito y’icyaha aregwa kuko icyo yakoze ari ugukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu; anasaba kugabanyirizwa igihano kuko icyaha yakoze acyemera.
## Page 2
Uhagarariye Ubushinjacyaha yaburanye avuga ko ubujurire bwa Biziyaremye Faustin nta shingiro bufite kuko yishe umubyeyi we abishaka kandi akamushinyagurira, bityo urubanza yajuririye rukaba rutagomba guhinduka. Ku bireba Bimenyimana Uzziel, uhagarariye Ubushinjcyaha yavuze ko ari we ugomba gutanga ibimenyetso by’uko icyaha cyabaye aba Kigali, Urukiko rukazabisuzuma mu bushishozi bwarwo. Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwemeje ko Bimenyimana Uzziel adahamwa n’icyaha ashinjwa kuko atari ari aho cyakorewe; naho ku bireba Biziyaremye Faustin rusanga inyito y’icyaha ashinjwa itagomba guhinduka kuko yishe umubyeyi we akoresheje isuka kandi iki ari igikoresho gishobora kwica, bityo ko akomeza guhanishwa igifungo cya burundu yari yahanishijwe ku rwego rwa mbere, kuko atemera icyaha mu buryo budashidikanywaho kandi akaba yaragikoranye ubugome n’ubushinyaguzi ubwo nyuma yo kwica umubyeyi we, yafataga igice kimwe cy’umutwe we akakijugunya mu musarane. Biziyaremye Faustin yongeye kujurira muri uru Rukiko rw’Ubujurire, avuga ko ubujurire bwe bugamije gusaba kugabanyirizwa igihano, maze agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) kuko mu rubanza rujurirwa kitagabanyijwe kandi yaremeye icyaha mu buryo budashidikanywaho kuva agifatwa, kandi akaba yarasabye imbabazi n’umuryango we. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ubujurire bwa Biziyaremye Faustin nta shingiro bufite kuko atagaragaza icyo anenga urubanza ajuririra, igihano cy’igifungo cya burundu yakatiwe kikaba kigomba kugumaho hashingiwe ku buryo icyaha cyakozwemo n’ubugome bukabije cyakoranywe. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko Biziyaremye Faustin akomeza guhanishwa igihano cy’igifungo cya burundu kuko atagaragaza ikosa ryakozwe mu mu rubanza yajuririye. Incamake y’icyemezo: Ukwemera icyaha kugira agaciro gashobora gutuma uregwa agabanyirizwa igihano iyo gukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kuba uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo. Ubujurire nta nshingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 4/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2; Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, ingingo ya 59. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPA00060/2021/CA haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte Alias Sankara n’abandi, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022; Urubanza RPA0343/10/CS rw’Ubushinjacyaha na Mpiranya Boniface, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/02/2015;
## Page 3
Urubanza RPAA 00234/2024/CA rw’ Ubushinjacyaha na Hatungimana Jean Claude n’abandi, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 22/12/2018 mu masaha ya saa mbiri n’igice za mu gitondo, mu Mudugudu wa Nyamugari, Akagari ka Kabuga, Umurenge wa Ngamba mu Karere ka Kamonyi habonetse umurambo w’uwitwa Nsengiyumva Jean Nepomuscène uri mu mbuga imbere y’inzu ye utwikirije umufuka, iruhande rwawo hari isuka n’umuhoro, hakekwa ko yishwe n’abahungu be babiri, uwitwa Biziyaremye Fustin babanaga, n’uwitwa Bimenyimana Uzziel bavugaga ko yabaga i Kigali. Aba bombi bafashwe mu bihe bitandukanye, habanza gufatwa Bimenyimana Uzziel naho Biziyaremye Faustin aza gufatirwa i Runda mu Karere ka Kamonyi ku wa 29/06/2020. [2] Nyuma y’iperereza ryakozwe n’inzego zibiftiye ububasha, Ubushinjacyaha bwabareze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga mu birego bitandukanye no mu bihe bitandukanye, Biziyaremye Faustin akurikiranyweho icyaha cy’ubwicanyi naho Bimenyimana Uzziel akurikiranyweho ubufatanyacyaha muri icyo cyaha, Ubushinjacyaha busaba ko bahamwa n’ibyo byaha bashinjwa bagahanishwa igifungo cya burundu. Bimenyimana Uzziel yaburanye avuga ko icyaha aregwa atacyemera, naho Biziyaremye Faustin aburana yemera ko ari we wishe se Nsengiyumva Jean Nepomuscène. [3] Mu rubanza RP 00298/2019/TGI/MHG rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga ku wa 23/01/2020 haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Uzziel (kuko ari we wafashwe mbere), Urukiko rushingiye ku mvugo z’abatangabuhamya bemeza ko mu ijoro umubyeyi wabo yishwemo Bimenyimana Uzziel yari yararanye na Biziyaremye Faustin mu rugo kwa se, rwemeje ko Bimenyimana Uzziel ahamwa n’ubufatanyacyaha mu cyaha cy’ubwicanyi, rumuhanisha igifungo cya burundu. [4] Naho mu rubanza RP 00634/2020/TGI/MHG narwo rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga ku wa 17/07/2020 haburana Ubushinjacyaha na Biziyaremye Faustin, Urukiko rushingiye ku kuba yemera ko ari we wishe se amukubise isuka mu mutwe inshuro eshatu, ku mvugo z’abatangabuhamya bamushinja barimo Nsengiyumva Innocent, Bayisenge Alphonse na Mukanyawera Espérance, kuri raporo y'ubuyobozi bw'Umudugudu wa Nyamugari icyaha cyabereyemo na raporo ya muganga igaragaza ko nyakwigendera yishwe atemaguwe, rwemeje ko Biziyaremye Faustin ahamwa n’icyaha cy’ubwicanyi, rumuhanisha igifungo cya burundu. [5] Abaregwa bombi bajuririye Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ubujurire bwabo buhirizwa mu rubanza rumwe. Bimenyimana Uzziel yajuriye avuga ko yahamijwe icyaha atakoze kuko atari ari aho cyakorewe, akaba atari kuva i Kigali (aho yari ari) ngo aze kwica umubyeyi we, kandi ko atari kuba yagize uruhare mu rupfu rwa se ngo aze gutabara; asaba kurenganurwa kuko uwakoze icyaha ahari kandi acyemerera akanasobanura uko yagikoze. Biziyaremye Faustin we yajuriye asaba Urukiko guhindura inyito y’icyaha aregwa kuko icyo yakoze ari ugukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu; anasaba kugabanyirizwa igihano kuko icyaha yakoze acyemera. Asobanura ko umubyeyi we yabanje kumukubita inyundo mu mutwe agira umujinya ahita afata
## Page 4
isuka amutema mu mutwe igice kimwe cyawo kivaho akijugunya mu musarane, bapfuye ko yari afite umugore w’ihabara Bizimana Faustin akamubuza gucudika nawe undi akanga; anashinjura Bimenyimana Uzziel kuko we yari asanzwe aba i Kigali. [6] Uhagarariye Ubushinjacyaha yaburanye avuga ko ubujurire bwa Biziyaremye Faustin nta shingiro bufite kuko yishe umubyeyi we abishaka kandi akamushinyagurira, bityo urubanza yajuririye rukaba rutagomba guhinduka; ku bireba Bimenyimana Uzziel uhagarariye Ubushinjcyaha yavuze ko ari we ugomba gutanga ibimenyetso by’uko icyaha cyabaye aba Kigali, Urukiko rukazabisuzuma mu bushishozi bwarwo. [7] Mu rubanza RPA 00137/2020/HC/NYZ - CMB RPA 00631/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 05/05/2023, rwemeje ko Bimenyimana Uzziel adahamwa n’icyaha ashinjwa kuko atari ari aho cyakorewe; naho ku bireba Biziyaremye Faustin rusanga inyito y’icyaha ashinjwa itagomba guhinduka kuko yishe umubyeyi we akoresheje isuka kandi iki ari igikoresho gishobora kwica, ayimukubita mu mutwe (mu cyico); Urukiko kandi rwemeje ko Biziyaremye Faustin akomeza guhanishwa igifungo cya burundu yari yahanishijwe ku rwego rwa mbere, kuko atemera icyaha mu buryo budashidikanywaho kandi akaba yaragikoranye ubugome n’ubushinyaguzi ubwo nyuma yo kwica umubyeyi we, yafataga igice kimwe cy’umutwe we akakijugunya mu musarane. [8] Biziyaremye Faustin yongeye kujurira muri uru Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00312/2023/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 04/03/2025 yunganiwe na Me Nsanzimana Faustin naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Habimana Jean Cabin, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu myanzuro no mu miburanire byabo, Biziyaremye Faustin n’umwunganira bavuga ko ubujurire bwe bugamije gusaba kugabanyirizwa igihano kuko mu rubanza rujurirrwa kitagabanyijwe kandi yaremeye icyaha mu buryo budashidikanywaho kuva agifatwa. [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ubujurire bwa Biziyaremye Faustin nta shingiro bufite kuko atagaragaza icyo anenga urubanza ajuririra, igihano cy’igifungo cya burundu yakatiwe kikaba kigomba kugumaho hashigiwe ku buryo icyaha cyakozwemo n’ubugome cyakoranywe. [11] Urukiko rurasuzuma niba mu rubanza rujuririrwa igihano cy’igifungo cya burundu Biziyaremye Faustin yahanishijwe kubera icyaha yahamijwe cyo kwica umubyeyi we (se) cyaragombaga kugabanywa hashingiwe ku kwemera icyaha. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwaragombaga kugabanya igihano cy’igifungo cya burundu Biziyaremye Faustin yahanishijwe kubera icyaha yahamijwe cyo kwica umubyeyi we (se), rushingiye ku kwemera icyaha [12] Biziyaremye Faustin n’umwunganira bavuga ko mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza yari yajuriye asaba guhindurirwa inyito y’icyaha no kugabanyirizwa igihano, ariko Urukiko rusuzuma gusa ibirebana no guhindura inyito y’icyaha, ntiyagabanyirizwa igihano kandi kuva agifatwa yaremeye icyaha mu buryo budashidikanywaho, kuba yarasabye ko inyito y’icyaha
## Page 5
ihinduka bikaba bitavuze ko atacyemera. Basaba uru Rukiko kumugabanyiriza igihano rushingiye kuri uko kwemera icyaha kwe no ku biteganywa mu ngingo ya 59 y’Itegeko N°68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, n’ingingo ya 2, igika cya 1, y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 4/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) kuko yagize ukwicuza no gusaba imbabazi umuryango we. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko mu rubanza rujuririrwa Biziyaremye Faustin yaburanye avuga ko icyaha yakoze ari ugukubita cyangwa gukometsa byateye urupfu aho kuba ubwicanyi, asaba ko inyito y’icyaha ihinduka kandi akagabanyirizwa igihano kuko yemeye icyaha; Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rusanga yarishe umubyeyi we abigambiriye maze rwemeza ko icyaha yakoze ari ubwicanyi; rwasanze kandi yaragikoranye ubugome bukabije rwemeza ko atagomba kugabanyirizwa igihano, mu bujurire bwe akaba atagaragaza icyo anenga icyo cyemezo cy’Urukiko; uhagararariye Ubushinjacyaha asaba uru Rukiko gushingira ku murongo watanzwe mu manza zinyuranye, zirimo urubanza RPA 0282/08/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 12/03/2010 haburana Ubushinjacyaha na Nyirangondo Viriginie1, rukemeza ko Biziyaremye Faustin adakwiriye kugabanyirizwa igihano kubera ubugome bukabije yakoranye icyaha ubwo yicaga umubyeyi we amukubise isuka mu mutwe inshuro eshatu, igice cy’umutwe kikavaho akakijugunya mu musarani. UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya niba mu rubanza rujuririrwa igihano cy’igifungo cya burundu Biziyaremye Faustin yahanishijwe kubera icyaha yahamijwe cyo kwica umubyeyi we (se) cyaragombaga kugabanywa hashingiwe ku kwemera icyaha. [15] Ingingo ya 59 (1º&3º) y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, iteganya ko « Umucamanza ashobora kugabanya ibihano nk’iyo: 1º ushinjwa, mbere yo gukurikiranwa, yemeye icyaha akagisabira imbabazi uwo yakoreye icyaha n’umuryango nyarwanda mu buryo budashidikanywa, akicuza kandi akishyura ibyo yangije nk’uko bari babimutegerejeho; …..3º mu ntangiriro z’iburanisha ku rwego rwa mbere, ushinjwa yireze akemera icyaha mu buryo budashidikanywa…. ». [16] Ibiteganywa muri iyi ngingo byasobanuwe neza mu rubanza RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte Alias Sankara n’abandi. Muri urwo rubanza Urukiko rwemeje ko ukwemera icyaha kugira agaciro gashobora gutuma uregwa agabanyirizwa igihano iyo gukozwe byibura mbere y’uko iburanisha ku rwego rwa mbere ripfundikirwa, kudashidikanywaho, kuba uwemera agaragaza ko yumva uburemere bw’ibikorwa yemera n’ingaruka zabyo,….2. Uyu murongo kandi waje ushimangira ibyari byaremejwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA 0343/10/CS2 rwaciwe ku wa 27/02/2015 haburana Ubushinjacyaha na Mpiranya Boniface (igika cya 13). Wanakomeje gushingirwaho mu manza zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire, mu ziheruka gucibwa harimo
1 Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko muri uru rubanza urukiko rwanze kugabanyiriza igihano uregwa wari wajuriye yitwaje ko yemera icyaha, kubera ubugome bukabije yagikoranye.
## Page 6
nk’urubanza RPAA 00234/2024/CA rwaciwe ku wa 20/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Hatungimana Jean Claude & Rucogoza Donath (ibika bya 26-27). [17] Nk’uko kandi byemejwe mu rubanza RPA 00060/2021/CA rwavuzwe haruguru, iyo uregwa nta kindi anenga urubanza yajuririye, uretse kuvuga gusa ko atagabanyirijwe igihano bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha n’ingaruka zacyo (……), cyakora mu bujurire Umucamanza akaba agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje nabi Itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga igihano. [18] Nk’uko bigaragara mu rubanza rujuririrwa, Biziyaremye Faustin yari yajuriye agamije gusaba ko inyito y’icyaha cy’ubwicanyi yahamijwe ihinduka igahuzwa n’ukuri kuko icyo yakoze ari ugukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu, kandi akagabanyirizwa igihano kuko kuva agifatwa yemeye icyaha mu buryo budashidikanywaho; nyuma yo gusuzuma ubujurire bwe Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwemeje ko inyityo y’icyaha itagomba guhinduka kuko icyaha Biziyaremye Faustin yakoze ari ubwicanyi rushingiye ku buryo yagikozemo (kuba yarakubise umubyeyi we isuka mu mutwe akawusaturamo ibice bibiri, igice kimwe akakijugunya mu musarani), runemeza ko atacyemera mu buryo budashidikanywaho kuko imikorere yacyo igaragaza ko yari yagiteguye, bityo ibyo avuga ko yemera hakaba nta kuri kurimo, kandi akaba yaragikoranye ubugome, rwemeza ko adakwiriye kugabanyirizwa igihano (reba igika cya 25 n’icya 26 by’urubanza rujuririrwa). [19] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nk’uko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwabibonye, mu miburanire ye Biziyaremye Faustin ataremeraga icyaha mu buryo budashidikanywaho kuko yavugaga ko icyaha yakoze ari icyo gukubita cyangwa gukomeretsa byateye urupfu, byumvikanisha ko mu by’ukuri yahakanaga ko yari afite ubushake bwo kwica umubyeyi we, ko ahubwo icyo yakoze ari ibikorwa byo kumukubita no kumukomeretsa gusa ariko ku bw’ibyago bikamuviramo urupfu, nyamara we atari byo yari yagambiriye; kandi ibi bikaba bidahuye n’ukuri kuko nk’uko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwabisobanuye, harebwe uburyo icyaha cyakozwemo, kuba yarakubise umubyeyi we isuka (igikoresho gishobora kwica) mu mutwe (mu cyico) inshuro eshatu, bigaragaza ko yari afite ubushake bwo kumwica. [20] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kandi n’ubwo Biziyaremye Faustin yemera ko yakubise umubyeyi we isuka mu mutwe inshuro eshatu, kuba yaraburanaga avuga ko ibikorwa yakoze ari ugukubita no gukomeretsa gusa ariko bikaza kuvamo urupfu, byumvikanisha ko atashakaga kwemera uburemere bw’ibikorwa akurikiranyweho n’ingaruka zabyo, ko muri make ntacyo yicuza; mu gihe mu ibazwa rye mu Bugenzacyaha agifatwa yasobanyuye ko yishe umubyeyi we abishaka amukubise isuka mu mutwe. Kuba ntacyo yicuza kandi binashimangirwa no kuba haba mu ibazwa rye mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha kimwe no mu miburanire ye ku rwego rwa mbere no ku rwego rw’ubujurire, ntaho yigeze agaragaza ukwicuza no gusaba imbabazi kubera icyaha yakoze. [21] Hashingiwe ku byasobanuwe mu gika cya 19 n’icya 20 by’uru rubanza bikanahuzwa n’umurongo wavuzwe haruguru watanzwe mu rubanza RPA 00060/2021/CA, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ukwemera icyaha kwa Biziyaremye Faustin kutari kujuje ibiteganywa
## Page 7
n’amategeko ku buryo kwari gushingirwaho agabanyirizwa igihano. Bityo ubujurire bwe bukaba nta shingiro bufite. [22] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kandi n’ubwo nta kibuza Urukiko gusuzuma igihano uregwa yahanishijwe, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo impamvu z’ubujurire zaba zitahawe ishingiro hashingiwe ku murongo watanzwe mu rubanza RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, ukanakomeza gushingirwaho mu manza zaciwe n’uru Rukiko, mu ziheruka gucibwa harimo urubanza RPAA 00445/2023/CA rwaciwe ku wa 27/12/2024, haburana Ubushinjacyaha na Ayingeneye Jeanne (igika cya 25), ku bireba Biziyaremye Faustin icyaha yahamijwe cyo kwica umubyeyi we wamubyaye yaragikoranye ubugome bukabije n’ubushinyaguzi bw’indengakamere, kuko yamukubise isuka mu mutwe inshuro eshatu, akanarenzaho kujugunya igice kimwe cy’umutwe mu musarane, umurambo akawusiga aho mu mbuga akigendera, bityo igihano cy’igifungo cya burundu yahanishijwe kikaba gihuye n’uburemere bw’icyaha yakoze, ubugome n’ubushinyaguzi yagikoranye n’ingaruka cyateye, kandi nk’uko byasobanuwe haruguguru akaba atarigeze agaragaza ukwicuza no gusaba imbabazi, icyo gihano rero kikaba kigomba kugumaho. [23] Iki gihano kandi gihura n’icyatanzwe mu zindi manza zaciwe n’uru Rukiko, aho abaregwa bahamijwe icyaha cy’ubwicanyi cyakoranywe ubugome bukabije, bagahanishwa igifungo cya burundu kuko ari cyo gikwiranye n’imiterere n’uburemere bw’icyaha bakoze, harimo nk’urubanza RPAA 00490/2023/CA rwaciwe ku wa 27/9/2024 haburana Ubushinjacyaha na Ngarukiye Samuel (igika cya 22), urubanza RPAA 00528/2023/CA rwaciwe ku wa 25/09/2024 haburana Ubushinjacyaha na Murego Charles (igika cya 16) n’urubanza RPAA 00255/2023/CA rwaciwe ku wa 14/02/2025 haburana Ubushinjacyaha na Ndereyimana Janvier (igika cya 17 n’icya 18). [24] Hashingiwe ku byasobanuwe byose Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nta kosa Biziyaremye Faustin agaragaza ryakozwe mu rubanza yajuririye, bityo rukaba rudahindutse. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [25] Rwemeje ko ubujurire bwa Biziyaremye Faustin nta shingiro bufite. [26] Rwemeje ko urubanza RPA 00137/2020/HC/NYZ-CMB RPA 00631/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 05/05/2023 rudahindutse mu ngingo zarwo zose. [27] Rwemeje ko igihano cy'igifungo cya burundu Biziyaremye Faustin yahanishijwe kigumyeho. [28] Rutegetse ko Biziyaremye Faustin asonewe amagarama y'urubanza kuko aburana afunze.