UBUSHINJACYAHA vs CYUZUZO
The appellant cannot benefit from a further reduction of sentence because the High Court already imposed the minimum sentence allowed by the current law, which supersedes previous sentencing frameworks.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00538/2024/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Appellant: Cyuzuzo Jean Claude
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 21 January 2025
- Case Number
- RPAA 00538/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
- Outcome
- Appeal dismissed; High Court judgment affirmed.
- Legal Topics
- Drug Offenses, Sentencing, Appeals, Mitigating Circumstances
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Cyuzuzo Jean Claude
Appellant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the appellant is entitled to a further reduction of sentence after the High Court's mitigation.
Ratio Decidendi
The appellant cannot benefit from a further reduction of sentence because the High Court already imposed the minimum sentence allowed by the current law, which supersedes previous sentencing frameworks.
Court Disposition
Appeal dismissed; High Court judgment affirmed.
Orders
- The appeal of Cyuzuzo Jean Claude is dismissed as unfounded.
- The High Court judgment No RPA 00439/2022/HC/KIG of 31/05/2024 remains unchanged.
Full Case Text
Judgment text and source record
10 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA vs CYUZUZO
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-01-21 - Case/document no.: RPAA 00538/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA vs CYUZUZO [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00538/2024/CA (Rukundakuvuga P.J.) 21 Mutarama 2025] Amategeko yerekeye imanza nshinjabyaha – Imirongo mu manza – Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe, icyo gihe hashingirwa ku ngingo y’itegeko ryayihinduye. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, Ubushinjacyaha bukurikiranye uregwa nyuma yuko mu hakozwe isaka ryakozwe n’inzego z’umutekano ku bufatanye n’inzego z’ibanze, hashingiwe ku makuru yatanzwe n'abaturage mu rwego rwo kurwanya ibiyobyabwenge, mu nzu ya Cyuzuzo (uregwa) haboneka urumogi udupfunyika 27, ibiro 2 by’urumogi rwari mu mufuka, hamwe na litiro 2 za kanyanga. Uregwa abajijwe yemeye ko acuruza urumogi ariko avuga ko kanyanga ari iyo yinywera. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko uregwa ahamwa n’icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nk’ibiyobyabwenge byo ku rwego ruhambaye n’ibyoroheje, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri n’imwe (21,000,000 Frw). Uregwa ntiyanyuzwe n’imikirize y’urubanza ajuririra Urukiko Rukuru, asaba kugabanyirizwa igihano kuko yemeye icyaha ariko ahanishwa ibihano biremereye, anasaba ko igihano yahabwa cyasubikwa kugira ngo abashe gusubira mu ishuri. Urwo Rukiko narwo rwaciye urubanza rwemeza ko akwiye kugabanyirizwa igihano rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5,000,000 Frw). Uregwa nanone yajuririye Urukiko Rw’Ubujurire, avuga ko avuga ko igihano yahawe kitagabanyijwe ku buryo buhagije, asaba kugabanyirizwa agahabwa igihano gito gishoboka, hashingiwe ku manza zaciwe, aho Urukiko rwagabanyirije ibihano abakoze icyaha gisa nk’icye. Bigeze igihe cy’iburanisha, uregwa yaburanye avuga ko igihano gito yahanishijwe aricyo gito gishoboka ku cyaha yahamijwe bityo ko ibyo asaba by’uko yagabanyirizwa igihano yabihawe, ko ibyo bavugiye mu iburanisha bisimbuye ibyo yari yashyize mu myanzuro. Ubushinjacyaha bwo buburana buvuga ko ubujurire nta shingiro bufite, busaba ko igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw) uregwa yahanishijwe n’Urukiko Rukuru kitahindurwa kuko ari cyo gihano gito gishoboka. Incamake y’icyemezo: Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe, icyo gihe hashingirwa ku ngingo y’itegeko ryayihinduye. Imanza zifashishijwe: Ubushinjacyaha vs Twagirumukiza Innocent Réponse, RPAA 00367/2020/CA rwaciwe n’Urukiko Rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023. Ubushinjacyaha vs. Bimenyimana, RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022. Ubujurire nta shingiro bufite. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA
## Page 2
[1] Ku wa 25/09/2020, mu isaka ryakozwe n’inzego z’umutekano ku bufatanye n’inzego z’ibanze, hashingiwe ku makuru yatanzwe n'abaturage mu rwego rwo kurwanya ibiyobyabwenge, mu nzu ya Cyuzuzo Jean Claude habonetse urumogi udupfunyika 27, ibiro 2 by’urumogi rwari mu mufuka, hamwe na litiro 2 za kanyanga. Cyuzuzo Jean Claude abajijwe yemeye ko acuruza urumogi ariko avuga ko kanyanga ari iyo yinywera. Nyuma y’iperereza, Cyuzuzo Jean Claude yaregewe Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, aburana yemera icyaha. [2] Mu rubanza NºRP 01666/2020/TGI/GSBO rwaciwe ku wa 08/11/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, rushingiye ku kwemera icyaha k’uregwa, imvugo z’abatangabuhamya, ndetse n’inyandikomvugo y’ifatira, rwahamije Cyuzuzo Jean Claude icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nk’ibiyobyabwenge byo ku rwego ruhambaye n’ibyoroheje. Urukiko rwamuhanishije igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri n’imwe (21,000,000 Frw). [3] Cyuzuzo Jean Claude ntiyanyuzwe n’imikirize y’urubanza ajuririra Urukiko Rukuru, asaba kugabanyirizwa igihano kuko yemeye icyaha ariko ahanishwa ibihano biremereye, anasaba ko igihano yahabwa cyasubikwa kugira ngo abashe gusubira mu ishuri. [4] Mu rubanza NºRPA 00439/2022/HC/KIG rwaciwe ku wa 31/05/2024, Urukiko Rukuru, rushingiye ku ngingo ya 2(a, d) y’itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023, rihindura ingingo ya 60 y’itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rwagabanyirije Cyuzuzo Jean Claude igihano, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5,000,000 Frw). [5] Cyuzuzo Jean Claude ntiyanyuzwe n’igihano yahanishijwe n’Urukiko Rukuru maze yongera kujuririra Urukiko rw’Ubujurire, urubanza rwe ruhabwa Nº RPAA 00538/2024/CA. Iburanisha mu ruhame ryashyizwe ku wa 13 Mutarama 2025, uwo munsi ugeze Cyuzuzo Jean Claude yitaba yunganiwe na Me Ruganza Bin Seba, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwizeye Jean Marie, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [6] Cyuzuzo Jean Claude mu bujurire bwe avuga ko igihano yahawe kitagabanyijwe ku buryo buhagije, asaba kugabanyirizwa agahabwa igihano gito gishoboka, hashingiwe ku manza zaciwe, aho Urukiko rwagabanyirije ibihano abakoze icyaha gisa nk’icye. Ku rundi ruhande, Ubushinjacyaha bwo buvuga ko igihano yahawe ari cyo gito gishoboka ku cyaha cyamuhamye, bityo kikaba kidashobora kongera kugabanywa. [7] Urukiko rurasanga muri uru rubanza, ikibazo kigomba gusuzumwa ari ikijyanye no kumenya niba Cyuzuzo Jean Claude ashobora kongera kugabanyirizwa igihano. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA a. Kumenya niba Cyuzuzo Jean Claude ashobora kongera kugabanyirizwa igihano. [8] Mu myanzuro ye, Cyuzuzo Jean Claude avuga ko kuva yafatwa yaburanye yemera icyaha akanagisabira imbabazi. Asobanura ko Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo rwashingiye ku rubanza nºRS/INCONST/SPEC 0003/2019/SC mu kumugenera igihano, ariko ntirwamugabanyirije igihano ngo rumuhanishe igifungo cy’imyaka 5 nk’uko abandi bahamijwe icyaha kimwe nawe bahanwe nyamara amategeko ateganya ko abantu bareshya imbere yayo. Yongeraho ko ibyo yabijuririye mu Rukiko Rukuru rukemera kumugabanyiriza igihano rushingiye ku rubanza nºRPA 00060/2021/CA ariko ko narwo rutamugabanyirije ku buryo buhagije kuko rwamuhanishije igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu. Kuri uru rwego asaba Urukiko kongera kumugabanyiriza igihano, rukamuhanisha igihano gito gishoboka.
## Page 3
[9] Mu iburanisha, Cyuzuzo Jean Claude n’umwunganizi Me Ruganza Bin Seba bisubiyeho, bavuga ko igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw) ari cyo gihano gito gishoboka ku cyaha Cyuzuzo Jean Claude yahamijwe bityo ko ibyo asaba by’uko yagabanyirizwa igihano yabihawe, bongeraho ko ibyo bavugiye mu iburanisha bisimbuye ibyo bari bashyize mu myanzuro basaba ko igihano cyakongera kugabanywa. [10] Ubushinjacyaha buvuga ko ubujurire bwa Cyuzuzo Jean Claude nta shingiro bufite bushingiye ku biteganywa n’ingingo ya 2, agace (a) na (d) y’itegeko No 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023, iteganya ko igifungo cya burundu kidashobora kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha ku buryo kijya munsi y’igifungo cy’imyaka 15; kandi ko n’ihazabu iteganyijwe idashobora kugabanywa ngo ibe yajya munsi ya kimwe cya kane cy’ihazabu nto iteganyirijwe icyaha; bityo busaba ko igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw) Cyuzuzo Jean Claude yahanishijwe n’Urukiko Rukuru kitahindurwa kuko ari cyo gihano gito gishoboka. UKO URUKIKO RUBIBONA [11] Urukiko rurasanga nta mpaka zikiri ku kumenya niba Cyuzuzo Jean Claude yakongera kugabanyirizwa igihano. [12] Koko rero mu manza zitandukanye zaciwe ku bahamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi bahanishijwe n’Urukiko Rukuru igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya Miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha, bakajurira basaba kongera kugabanyirizwa igihano, uru Rukiko rwifashishije ibyemejwe mu rubanza nº RPAA 00048/2020/CA rwaciye ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul1, rwemeje ko imanza zose zaciwe mbere y’uko itegeko nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange yateganyaga uburyo bwo kugabanya ibihano risohoka, zitagikoreshwa2, maze rwemeza ko icyaha gihanishwa igifungo cya burundu kidashobora kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha ku buryo kijya munsi y’igifungo cy’imyaka 15; kandi ko n’ihazabu iteganyijwe idashobora kugabanywa ngo ibe yajya munsi ya kimwe cya kane cy’ihazabu nto iteganyirijwe icyaha3. [13] Kubera izo mpamvu, uru Rukiko rurasanga igihano Cyuzuzo Jean Claude yahawe n’Urukiko Rukuru cy'imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw) kidashobora guhinduka; bityo ubujurire bwe bukaba nta shingiro bufite. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [14] Rwemeje ko ubujurire bwa Cyuzuzo Jean Claude nta shingiro bufite; [15] Rwemeje ko imikirize y’urubanza NºRPA 00439/2022/HC/KIG, rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 31/05/2024, idahindutse; [16] Rwemeje ko Cyuzuzo Jean Claude akomeza guhanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15 ans), n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000Frw) yahanishijwe n’Urukiko Rukuru; [17] Rutegetse ko Cyuzuzo Jean Claude asonewe gutanga amagarama y'urubanza kuko aburana afunze.
1 Uru rubanza mu gika cyarwo cya 26 rwasobanuye ibijyanye n’uko Umurongo wari uriho udashobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe. 2 Ibi byasobanuwe mu gika cya 17-18 by’urubanza RPAA 00367/2020/CA rwaciwe ku wa 22/12/2023 haburana ubushinjacyaha na TWAGIRUMUKIZA Innocent Réponse.