DE HAGUENAU ALAIN PAUL vs CHINA ROAD AND BRIDGE CORPORATION LTD (CRBC)
The applicant failed to provide any evidence directly linking CRBC to the alleged actions threatening his land rights; all documentary evidence referenced actions by Kigali City or other authorities, not CRBC. Therefore, the urgent application lacked merit under the burden of proof principle.
Source-derived case information.
- Citation
- RCOM00004/2025/CA
- Parties
- Applicant: DE Haguenau Alain Paul; Respondent: China Road and Bridge Corporation Ltd (CRBC)
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 18 August 2025
- Case Number
- RCOM00004/2025/CA
- Procedural Posture
- Commercial Appeal / Interlocutory Application (urgent Motion) Before Court of Appeal
- Outcome
- Application dismissed for lack of merit.
- Legal Topics
- Interlocutory Relief, Burden of Proof, Land Use Disputes, Contractual Damages
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
DE Haguenau Alain Paul
Applicant
China Road and Bridge Corporation Ltd (CRBC)
Respondent
Procedural Posture
Commercial Appeal / Interlocutory Application (urgent Motion) Before Court of Appeal
Legal Issues
- 1 Whether the applicant demonstrated sufficient evidence to justify an urgent order halting activities on disputed land pending appeal
- 2 Whether CRBC was responsible for actions threatening applicant's land rights
Ratio Decidendi
The applicant failed to provide any evidence directly linking CRBC to the alleged actions threatening his land rights; all documentary evidence referenced actions by Kigali City or other authorities, not CRBC. Therefore, the urgent application lacked merit under the burden of proof principle.
Court Disposition
Application dismissed for lack of merit.
Orders
- The urgent application by DE Haguenau Alain Paul is dismissed as unsubstantiated.
- The security deposit paid is deemed commensurate with the proceedings.
Full Case Text
Judgment text and source record
14 paragraphs
# DE HAGUENAU ALAIN PAUL vs CHINA ROAD AND BRIDGE CORPORATION LTD (CRBC)
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-08-18 - Case/document no.: RCOM00004/2025/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
DE HAGUENAU ALAIN PAUL vs CHINA ROAD AND BRIDGE CORPORATION LTD (CRBC) [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RCOM00004/2025/CA (Ngagi, M., P.J.) 18 Kanama 2025] Amategeko yerekeye ibimenyetso – kurega – umuburanyi utanze ikirego mu Rukiko aba afite inshingano ikomeye yo kugaragaza ibimenyetso bihamya nta shiti ko ibyo aregera ari ukuri. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rukomoka ku rubanza RCOMAA00013/2023/CA-CMB RCOMAA00014/2023/CA, DE Haguenau Alain Paul aburana na China Road and Bridge Corporation Ltd (CRBC), DE Haguenau asabamo indishyi zitandukanye zikomoka ku kutubahiriza amasezerano, kwangiza ubutaka bwe no kubukoresha nta bwumvikane bubayeho. Mu Rukiko rw’Ubucuruzi aho DE Haguenau Alain Paul yareze bwa mbere CRBC, Urukiko mu rubanza RCOM00061/2021/TC rwategetse CRBC, kumuha indishyi zitandukanye zingana na 1.727.495.150Frw. Impande zombi zarajuriye mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, Urukiko narwo mu rubanza RCOMA00308/2021/HCC – RCOMA00335/2021/HCC rwemeje ko ubujurire bwa DE Haguenau Alain Paul nta shingiro bufite naho ubwa CRBC bufite ishingiro kuri bimwe, rutegeka CRBC kwishyura DE Haguenau Alain Paul indishyi zingana na 351.744.386Frw. Impande zombi zongeye kujurira mu Rukiko rw’Ubujurire, ariko mu gihe urubanza rutaracibwa DE Haguenau Alain Paul atanga ikirego kihutirwa asaba Urukiko rw’Ubujurire guhagarika ibikorwa byose ku butaka bufite UPI:1/03/02/04/657 na 1/03/02/04/3030 mu rwego rwo kwirinda ko hagira ibyahindura imiterere y’ikiburanwa bishobora kugira ingaruka ku mikirize y’urubanza no guhagarika inzira zo kumwambura uburenganzira kuri ubwo butaka kuko bifite ingaruka zikomeye ku mikirize y’urubanza RCOMAA 00013/2023/CA - CMB RCOMAA 00014/2023/CA. Ikirego cye cyandikwa kuri RCOM 00004/2025/CA. Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ikirego cye nta shingiro gifite kuko ibyo avuga atabigaragariza ibimenyetso. Incamake y’icyemezo: Umuburanyi utanze ikirego mu Rukiko aba afite inshingano ikomeye yo kugaragaza ibimenyetso bihamya nta shiti ko ibyo aregera ari ukuri. Bityo, iyo atabashije kubigaragaza, ikirego cye nta shingiro gihabwa. Ikirego kihutirwa nta shingiro gifite. Amategeko yashingiweho: Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 12, igika cya 1, Imanza zifashishijwe: Urubanza RS/INJUST/RC 00007/2021/CA, haburana Karumuhinzi Baudoux Claire na Nyirakaziga Kabeja Anne Marie rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire, ku wa 26/10/2023; Urubanza RS/INJUST/RC 00003/2023/CA, haburana, Rwasabahizi Peter na Rwampunga Emmanuel hamwe na Bamurebe Fortunée, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 Urubanza RS/INJUST/RC 00011/2023/CA, haburana Ishimwe Samuel na Kabalisa Jacqueline rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/01/2024,
## Page 2
Urubunza. I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] DE Haguenau Alain Paul yareze China Road and Bridge Corporation Ltd (CRBC) mu Rukiko rw’Ubucuruzi asaba kwishyurwa indishyi zingana na 2.182.937.669Frw zikomoka ku kutubahiriza amasezerano, kwangiza ubutaka bwe, kubukoresha nta bwumvikane bubayeho n’izindi ndishyi. [2] Mu rubanza RCOM00061/2021/TC rwaciwe ku wa 31/03/2021, rugakosorwa n’urubanza RS/RECT/RCOM 00016/2021/TC rwo ku wa 14/04/2021, Urukiko rw’Ubucuruzi rwemeje ko CRCB itubahirije amasezerano yagiranye na DE Haguenau Alain Paul, ruyitegeka kumwishyura indishyi zose hamwe zingana na 1.727.495.150Frw, zigizwe n’indishyi zijyanye n’ibyo yari kubona iyo amasezerano yubahirizwa zingana na 1.305.500.000Frw, indishyi zijyanye n’imirimo izakorwa kugira ngo itaka ryashyizwe ku butaka bwe rivanweho zingana na 418.475.150Frw na 3.520.000Frw yakoreshejwe mu rubanza. [3] DE Haguenau Alain Paul na CRCB, bombi bajuririye Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, maze mu rubanza RCOMA00308/2021/HCC – RCOMA00335/2021/HCC rwaciwe ku wa 24/02/2023, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeza ko ubujurire bwa DE Haguenau Alain Paul nta shingiro bufite, naho ubwa CRBC bufite ishingiro kuri bimwe, rutegeka CRBC kwishyura DE Haguenau Alain Paul indishyi zose hamwe zingana na 351.744.386Frw, zigizwe na 10.000.000Frw zo kumuvutsa amahirwe yo gushyira mu bikorwa umushinga we; 341.744.386Frw y’indishyi zo gukura mu kibanza cye itaka ryamenwemo na CRBC Ltd; no kumusubiza 10.708.500Frw yishyuye, ahwanye na 50% y’amafaranga yagombaga kwishyurwa n’ababuranyi kugira ngo expertise ikorwe. [4] DE Haguenau Alain Paul na CRCB bajuririye Urukiko rw’Ubujurire, ubujurire bwabo bwandikwa kuri RCOMAA00013/2023/CA-CMB RCOMAA00014/2023/CA, rutangira kuburanishwa ku wa 17/06/2024, rugenda rwimurwa kubera impamvu zitandukanye, runafatwamo n’ibyemezo bitandukanye. Mu gihe urwo rubanza rwari rutarapfundikirwa, ku wa 06/07/2025, DE Haguenau Alain Paul yatanze ikirego cyihutirwa muri uru Rukiko asaba Urukiko rw’Ubujurire guhagarika ibikorwa byose byagira ingaruka ku miterere y’ikiburanwa mu nyungu z'undi muburanyi, ikirego cye cyandikwa kuri RCOM00004/2025/CA. [5] Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame ku wa 14/08/2025, DE HAGUENAU Alain Paul yunganiwe na Me Twayigize Jean Claude naho China Road And Bridge Corporation Ltd ihagarariwe na Me Nyirangirimana Asterie. [6] Mu myanzuro no mu miburanire ya DE Haguenau Alain Paul avuga ko asaba Urukiko guhagarika ibikorwa ibyo ari byo byose byakorerwa ku butaka bufite UPI : 1/03/02/04/657 na 1/03/02/04/3030 mu rwego rwo kwirinda ko hagira ibyahindura imiterere y’ikiburanwa bishobora kugira ingaruka ku mikirize y’urubanza no guhagarika inzira zo kumwambura uburenganzira kuri ubwo butaka kuko bifite ingaruka zikomeye ku mikirize y’urubanza RCOMAA 00013/2023/CA - CMB RCOMAA 00014/2023/CA. [7] China Road and Bridge Corporation Ltd yiregura ivuga ko ntaho ihurira n’ibikorwa De Haguenau Alain Paul asaba ko bihagarikwa, ko atari nayo irimo kwambura DE Haguenau Alain Paul uburenganzira kuri ubwo butaka, bityo ko ikurego cye kitakomba kwakirwa, cyaba cyakiriwe, Urukiko rukemeza ko nta shingiro gifite. [8] Ikibazo kigize impaka kigomba gusuzumwa ni ukumenya niba hari ibikorwa China Road And Bridge Corporation Ltd irimo gukora byagira ingaruka ku kiburanwa no ku mikirize y’urubanza No RCOMAA00013/2023/CA - CMB RCOMAA00014/2023/CA bikwiye guhagarikwa.
## Page 3
II. IKIBAZO KIGIZE URUBANZA N’ISESENGURA RYACYO Kumenya niba hari ibikorwa CHINA ROAD AND BRIDGE CORPORATION Ltd irimo gukora byagira ingaruka ku kiburanwa no ku mikirize y’urubanza RCOMAA00013/2023/CA - CMB RCOMAA 00014/2023/CA bikwiye guhagarikwa [9] Uhagarariye DE Haguenau Alain Paul avuga ko mu gihe urubanza RCOMAA00013/2023/CA rutaracibwa, CRBC ikomeje kugenda ikoresha amayeri menshi atandukanye agamije gushakisha uburyo bwose yabangamira imigendekere myiza y’iburanisha n’ubutabera, bikaba ari yo mpamvu bahisemo gusaba ko hafatwa icyemezo gihagarika ibikorwa byose byakorerwa k’ubutaka buri mu kiburanwa mu rubanza RCOMAA00013/2023/CA mu rwego rwo kwirinda ko byagira ingaruka ku kiburanwa. [10] Asobanura ko CRBC yifashisha inzego zitandukanye harimo ndetse no gukoresha Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali bitwaje imikoranire bafitanye mu buryo bwa hafi, bityo CRBC ikabakoresha mu gushyira igitutu kuri Alain Paul ngo asabwe kugira ibyo akora ku kiburanwa hagamijwe kubangamira ubutabera, akaba ari yo mpamvu, Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali, butegeka DE Haguenau Alain Paul kubyaza umusaruro ubutaka bwe kandi bizwi neza ko ibyo bikorwa bishobora kugira ingaruka ku kiburanwa ndetse n’urubanza ubwarwo muri rusange, ndetse akageza naho akangishwa kwamburwa uburenganzira ku butaka mu gihe yaba atabikoze, ko ari yo mpamvu DE Haguenau Alain Paul yaregeye Urukiko kugira ngo rufate icyemezo gihagarika ikintu cyose cyakorerwa ku butaka buburanwa hagamijwe kubangamira ukuri n'ubutabera, mu gihe cyose inkiko zitarafata ibyemezo bya burundu kuri iki kibazo. [11] Asobanura kandi ko Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali bwirengagije amabaruwa yagiye yandikira inzego z'Ubuyobozi abagaragariza ko iki kibazo kikiri mu nkiko kandi ko ntacyo ubwo butaka bushobora gukorerwaho mu gihe ikibazo kiri hagati y'ababuranyi kitarakemuka; ku wa 30/06/2025, Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali bwanditse ibaruwa mu rurimi rw’icyongereza ndetse bumenyesha Minisiteri y'Ububanyi n'Amahanga (MINAFFET), busaba ko Alain Paul yamburwa uburenganzira ku butaka bwe, akaba asanga ibyo byose bikorwa CRBC kugira ngo atakaze inyungu yo gukomeza kuburana ibijyanye n'inshingano CRBC yari ifite zo gutunganya ubwo butaka. Bityo akaba asanga kumuhatira kugira ibyo akora kuri ibyo bibanza bigamije guhindura imiterere y'itaka ririho, cyangwa se kurivanaho kandi mu by'ukuri aricyo kiburanwa mu nkiko mu rubanza rw’iremezo. [12] Akomeza avuga ko imyitwarire ya CRBC muri iki kibazo ari yo yatumye Alain Paul yitabaza Urukiko ashingiye ku biteganywa n’ingingo ya 185 y’itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi agatanga ikirego cyihutirwa kugira ngo mu gihe Urukiko rutarafata icyemezo ku kibazo rwashyikirijwe, rutegeke ko hatagira ibikorwa ibyo ari byo byose byakorerwa kuri ubwo butaka bufite UPI 1/03/02/04/657 na 1/03/02/04/3030 mu rwego rwo kwirinda ko hagira ibyahindura imiterere y’ikiburanwa bishobora kugira ingaruka ku mikirize y’urubanza; ndetse ruhagarike inzira zo kwambura Alain Paul uburenganzira kuri ubwo butaka hashingiwe kuri iyo mpamvu kuko bifite ingaruka zikomeye ku mikirize y’urubanza. [13] Uhagarariye China Road and Bridge Corporation avuga ko ibyo DE Haguenau Alain Paul avuga ko CRBC yifashisha inzego zitandukanye harimo ndetse no gukoresha Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali bitwaje imikoranire bafitanye mu buryo bwa hafi, bityo CRBC ikabakoresha kumushyiraho igitutu ngo asabwe kugira ibyo akora ku kiburanwa hagamijwe kubangamira ubutabera asanga atari ukuri, kuko CRBC itashyira igitutu ku Umujyi wa Kigali kuko itari hejuru y’Umujyi wa Kigali cyane ko ari sosiyeti itagira aho ihurira n’Ubutegetsi bwite bwa Leta. [14] Akomeza avuga ko ku bijyanye no kuba DE Haguenau Alain Paul yakwamburwa uburenganzira ku butaka ntaho CRBC ihurira nabyo kubera ko CRBC atari Umujyi wa Kigali wafashe icyo cyemezo kandi ujya no kugifata utigeze ugishya inama CRBC, ndetse no mu nyandiko zose DE Haguenau Alain Paul yashyikirije urukiko harimo inyandiko yo ku wa 25/10/2024 yandikiwe n’Akarere ka Kicukiro,
## Page 4
ibaruwa yo ku wa 30/04/2025, Umujyi wa Kigali wamwandikiye yiswe Final notice to submit the detailed construction project proposal on your plots with the following UPI: 1/03/02/04/657&3030 n’inyandiko yo ku wa 30/06/2025 Umujyi wa Kigali wandikiye Umwanditsi Mukuru w’inyandikompamo usaba ko ALAIN Paul yamburwa uburenganzira ku butaka nta hantu na hamwe muri ayo mabaruwa yose Umujyi wa Kigali wigeze umenyesha CRBC ahubwo hamenyeshejwe Minisitiri w’Ubutegetsi bw’igihugu, Minisitiri w’ibikorwa remezo, Minisitiri w’ububanyi n’amahanga, ba Visi Meya bombi, DEA Kicukiro district na Alain Paul. [15] Ku bisabwa na DE Haguenau Alain Paul by’uko hatagira ibikorwa ibyo ari byo byose byakorerwa kuri ubwo butaka bufite UPI 1/03/02/04/657 na 1/03/02/04/3030 mu rwego rwo kwirinda ko hagira ibyahindura imiterere y’ikiburanwa bishobora kugira ingaruka ku mikirize y’urubanza; ndetse rugahagarika inzira zo kwambura DE Haguenau Alain Paul uburenganzira kuri ubwo butaka hashingiwe kuri iyo mpamvu kuko bifite ingaruka zikomeye ku mikirize y’urubanza, avuga ko ku ruhande rwa CRBC basanga ibyo asaba muri uru rubanza bitashoboka kubera ko uru rubanza rureba DE Haguenau Alain Paul na CRBC rukaba rutarimo Umujyi wa Kigali cyangwa Ikigo cy’ubutaka. Bityo akaba asanga mu gihe Urukiko rwafata icyemezo cyo guhagarika ibikorwa biri gukorwa n’Umujyi wa Kigali cyangwa Ikigo cy’ubutaka izo nzego zitabizi kandi zitahamagawe ngo zigire icyo zibivugaho byaba bidakurikije amategeko kuko zaba zigiye kurangirizwaho urubanza zitabayemo umuburanyi nyamara urubanza rureba ibyemezo izo nzego zafashe. Asoza asaba Urukiko kwemeza ko ikirego Alain Paul nta shingiro gifite. Uko urukiko rubibona [16] Ingingo ya 12, igika cya 1, y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: “Urega agomba kugaragaza ibimenyetso by’ibyo aregera. Iyo abibuze, uwarezwe aratsinda.” [17] Nk’uko byagiye bisobanurwa mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko1, iyi ngingo yumvikanisha ko umuburanyi utanze ikirego mu Rukiko aba afite inshingano ikomeye yo kugaragaza ibimenyetso bihamya nta shiti ko ibyo aregera ari ukuri, iyo atabashije kubigaragaza, ikirego cye nta shingiro gihabwa. Mu yandi magambo, uwatangije urubanza agomba kuba afite ibimenyetso bidashidikanywaho bihamya neza ko ibyo avuga ari ukuri. [18] Urukiko rurasanga, usibye kuba DE Haguenau Alain Paul avuga gusa ko China Road and Bridge Corporation Ltd yifashisha inzego zitandukanye harimo n’Ubuyobozi bw’Umujyi wa Kigali kugira ngo bumushyireho igitutu cyo gukoresha ubutaka bufite UPI 1/03/02/04/657 n’ubufite UPI: 1/03/02/04/3030 hagamijwe kubangamira imikirize y’urubanza RCOMAA00013/2023/CA-CMB RCOMAA00014/2023/CA, ndetse ko ushaka no kumwambura uburenganzira kuri ubwo butaka akaba asanga bifite ingaruka zikomeye ku mikirize y’urwo rubanza, ariko nta kimenyetso na kimwe atanga cyerekana uruhare rwa CRBC muri ibyo bikorwa avuga, cyane ko mu mabaruwa yashikirije Urukiko nta n’imwe yanditswe na CRBC cyangwa se yayimenyeshejwe, bityo hashingiwe ku ngingo ya 12 y’Itegeko No 22/2018 ryavuzwe haruguru, ikirego cyihutirwa cya DE Haguenau Alain Paul nta shingiro gifite. [19] Urukiko rurasanga na none, ibyo Umujyi wa Kigali cyangwa urundi rwego rwa Leta urwo ari rwo rwose baba bakora bibangamiye uburenganzira bwa DE Haguenau Alain Paul bitakemurirwa muri uru rubanza, kuko batarurimo nk’ababuranyi.
1Reba urubanza N° RS/INJUST/RC 00007/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire, ku wa 26/10/2023 haburana KARUMUHINZI Baudoux Claire na NYIRAKAZIGA Kabeja Anne Marie; urubanza RS/INJUST/RC 00003/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/06/2023 haburana, RWASABAHIZI Peter na RWAMPUNGA Emmanuel hamwe na BAMUREBE Fortunée, urubanza RS/INJUST/RC 00011/2023/CA rwaciwe ku wa 29/01/2024, haburana ISHIMWE Samuel na KABALISA Jacqueline.
## Page 5
[20] Hashingiwe ku bisobanuro bimaze gutangwa, Urukiko rurasanga ikirego cyihutirwa cyatanzwe cya DE Haguenau Alain Paul gisaba Urukiko rw’Ubujurire guhagarika ibikorwa byose byagira ingaruka ku miterere y’ikiburanwa mu nyungu z'undi muburanyi, nta shingiro gifite. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [21] Rwemeje ko ikirego cyihutirwa cyatanzwe na DE Haguenau Alain Paul, nta shingiro gifite. [22] Ruvuze ko ingwate y‘amagarama yatanzwe ihwanye n’ibyakozwe mu rubanza.