UBUSHINJACYAHA vs NIZEYIMANA
- Citation
- RPA/ECON 00085/2021/HC/KIG
- Status
- Criminal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Court
- High Court
- Decision
- 6 March 2024
- Posture
- Criminal Appeal / High Court Appellate Judgment
- Case number
- RPA/ECON 00085/2021/HC/KIG
- Language
- Kinyarwanda
More details
- Court
- High Court
- Decision
- 6 March 2024
- Posture
- Criminal Appeal / High Court Appellate Judgment
- Case number
- RPA/ECON 00085/2021/HC/KIG
- Language
- Kinyarwanda
On this page
Professional case brief
Research organized from the available case record
01
Holding and result
The court found that Nizeyimana Jean Marie Vianney did not provide credible evidence of loss or theft and that the prosecution's evidence, including witness testimony and documentary proof, established embezzlement. The sentence was reduced due to first-offender status and proportionality, and restitution was ordered for the net embezzled amount.
Court disposition
Appeal partially allowed; conviction upheld; sentence reduced; restitution ordered.
Orders
- Nizeyimana Jean Marie Vianney sentenced to 5 years imprisonment and a fine of 8,310,000 RWF.
- Ordered to pay restitution of 2,082,000 RWF to SKOL.
- Court fees to be borne as per the judgment.
02
Material facts
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution Counsel: PN Harindintwari ComeNizeyimana Jean Marie Vianney
Appellant/defendantAmounts and remedies
- Initial Fine Imposed by Lower Court: RWF 8,310,000
- Reduced Imprisonment Term (years): 5
- Restitution Amount Ordered: RWF 2,082,000
- Amount Deducted as Decompte Final: RWF 688,000
- Amount Embezzled (cheque): RWF 2,770,000
03
Procedural history
Posture
Criminal Appeal / High Court Appellate Judgment
04
Questions and positions
Legal issues
- 01
Whether Nizeyimana Jean Marie Vianney embezzled funds or suffered a loss
- 02
Whether the sentence imposed by the lower court was appropriate
- 03
Whether SKOL is entitled to restitution of the embezzled amount
Party arguments
- Applicant
- Nizeyimana argued he did not embezzle funds but suffered a loss due to operational issues, claimed the money was stolen, and that SKOL's poor procedures contributed to the loss. He requested acquittal and stated part of the amount was already deducted from his final settlement.
- Respondent
- The prosecution argued Nizeyimana received the funds via cheque to pay workers but failed to do so, used the money for personal gain (poultry project), and provided no credible evidence of theft or loss. The prosecution relied on witness testimony, documentary evidence, and bank records.
05
Court’s reasoning
Legal principles
- 01
RPAA 00120/2020/CA; RPAA 0117/07/CS; Article 48, Law nº 027/2019
Testimony from witnesses with a conflict of interest is not automatically inadmissible; its credibility must be assessed by the court.
- 02
RPAA 00189/2021/CA; Article 2(b)(d), Law nº 059/2023 amending Law nº 68/2018
Courts may reduce sentences to reflect the gravity of the offense, even if sentence reduction was not a ground of appeal.
- 03
Article 3(1), Law nº 15/2004
Each party must prove the truth of their claims with evidence.
06
Ratio, limits and disposition
Ratio decidendi
The court found that Nizeyimana Jean Marie Vianney did not provide credible evidence of loss or theft and that the prosecution's evidence, including witness testimony and documentary proof, established embezzlement. The sentence was reduced due to first-offender status and proportionality, and restitution was ordered for the net embezzled amount.
Obiter and limits
- The mere existence of a conflict between a witness and the accused does not bar the witness's testimony; the court must evaluate its credibility.
- Sentence reduction can be granted even if not specifically requested on appeal, to ensure proportionality.
Court disposition
Appeal partially allowed; conviction upheld; sentence reduced; restitution ordered.
- Nizeyimana Jean Marie Vianney sentenced to 5 years imprisonment and a fine of 8,310,000 RWF.
- Ordered to pay restitution of 2,082,000 RWF to SKOL.
- Court fees to be borne as per the judgment.
Source and reliance status
High Court · 6 March 2024
This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.
Judgment reading view
Judgment text
The complete available source text.
High Court
Criminal· 6 March 2024
UBUSHINJACYAHA vs NIZEYIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-03-06 - Case/document no.: RPA/ECON 00085/2021/HC/KIG - Collection: High Court
Text
Page 1
UBUSHINJACYAHA vs NIZEYIMANA [Rwanda URUKIKO RUKURU – RPA/ECON 00085/2021/HC/KIG (Juru P.J.) 06 Werurwe 2024] Amategeko agenga ibimenyetso – Ubuhamya – Nubwo abatangabuhamya babajijwe baba bafite icyo bapfa n’abaregwa, ibyo ntibyafatwa nk’umuziro kuribo utuma batabazwa, icy’ingenzi ni uko imvugo zabo zitapfa kwemerwa cyangwa ngo zihakanwe zitabanje gusuzumwa n’Urukiko. Amategeko yerekeye imanza nshinjabyaha – Ubujurire – Igihano – Nta cyabuza urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo iby’igihano byaba bitaburanyweho n’impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, Ubushinjacyaha bukurikiranye uwitwa Nizeyimana ku cyaha cyo kunyereza umutungo,uyu akaba yari umukozi w'uruganda rwenga inzoga rwa Skol ashinzwe abakozi ba nyakabyizi harimo no kubahemba, buvuga ko ku wa 23/11/2018, Nizeyimana yatse amafaranga yo guhemba abakozi, maze ahabwa cheque ya miliyoni 2.770.000Frw ya COGEBANK; Nyuma yo kubikuza ayo mafaranga, ntiyigera ahemba abo bakozi; nuko aza kwandikirwa n’umuyobozi we amubaza ibisobanuro kuri ayo mafaranga 2.770.000 atigeze atangira raporo zaho yahembeye abokozi, nuko nawe yemeraga ko yayakoresheje mu nyungu ze ko kandi yemeye kuyasubiza mu minsi 2. Ubushinjacyaha buvuga rero ko uregwa yatwaye ayo mafaranga ayikoreshereza mu nyungu
ze. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rusanga uregwa ahamwa n’icyaha cyo kunyereza umutungo, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka irindwi (7ans) n’ihazabu ya 8,310,000Frw. Uregwa yajuririye Urukiko Rukuru avuga ko ari umwere, akavuga ko atigeze anyereza amafaranga ko ahubwo yagize igihombo kubera ko yahembaga abantu ba nyakabyizi bigatuma ahorana amafaranga menshi, ko yarimo ahemba bamutumaho ngo ajye gukurikirana ibyo mu kabari ngo y’amafaranga ayashyira muri tiroire aho yayashyiraga, ko nyuma y’iminsi 2 agarutse aje kuyareba yasanze ntayarimo, ko ayo mafaranga 2,770,000 yibwe. Avuga ko ibyabaye yabimenyesheje ukuriye abakozi HR nawe abibwira abayobozi baraterana bemeza ko kuva basanze hadafunguye ko ariwe ugomba kuyazana cyangwa akayishyura kumushahara, ko ibyo yabyemeye ngo kuko bari bamaze kumufungirana aho ngaho; ko ariyo mpamvu asaba urukiko rukuru kwemeza ko ari nta cyaha cyo kunyereza umutungo yakoze. Akomeza avuga kandi ubwo yakorerwa decompte final hari amafaranga umukoresha yiyishyuye, kandi ko amafaranga kugirango abure byatewe n’uburangare bwa Skol n’imikorere mibi yayo, ko yari yarasabye ko bajya bahembera abakozi kuri MoMo ngo ntibyakorwa. Ubushinjacyaha bwo buburana buvuga ko ibivugwa na Nizeyimana bitahabwa agaciro kuko amafaranga uko bayamuhaye kuri sheki ariko yabuze, ko ahubwo we yagiye kuyakoramo umushinga w’inkoko nk’uko bivugwa n’abatangabuhamya ; ko ibyo
uwajuriye avuga ko yahembaga abakozi asigaye akayabika ko atari ukuri ngo kuko yari kuba yarakoze urutonde rwabo yahembye nasigaye, ariko ko atariko byagenze ko ahubwo yayitwariye. Bukomeza buvuga ko bari bafite service ya comptabilite aho yari gusiga ayo mafaranga, ko ahubwo icyabayeho aruko Nizeyimana yabikuje cheque y’amafaranga 2.700.000Frw yo guhemba abakozi yose akayitwatira, ko hanashingirwa ku bimenyetso byagaragajwe n’Urukiko rwisumbuye mu rubanza rwajuririye. Incamake y’icyemezo: 1. Nubwo abatangabuhamya babajijwe baba bafite icyo bapfa n’abaregwa, ibyo ntibyafatwa nk’umuziro kuribo utuma batabazwa, icy’ingenzi ni uko imvugo zabo zitapfa kwemerwa cyangwa ngo zihakanwe zitabanje gusuzumwa n’Urukiko. Bityo kuba ubuhamya bwa Murorunkwere bushinja uregwa ko yanyereje amafaranga 2,770,000, ayo mafaranga akaba yari yayawe ngo ahembe abakozi ba nyakabyizi ariko akayakoresha mu mushinga we w’inkoko, ibyo bigize ikimenyetso cy’uko atari igihombo yagize.
Page 2
2. Nta cyabuza urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo iby’igihano byaba bitaburanyweho n’impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro. Amategeko yakoreshejwe: Ingingo ya 2(b)(d) y’itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, Ingingo ya 48. Itegeko nº 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, Ingingo ya 3 igika cya 1. Imanza zifashishijwe: Ubushinjacyaha vs. Cpl Ngabonziza Faustin & Sgt Biziyaremye Jean Baptiste, RPAA 0117/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/09/2010. Ubushinjacyaha vs. Bakunzibake Emmanuel, RPAA 00189/2021/CA rwaciwe n’Urukiko Rw’Ubujurire ku wa 28/10/2022. Ubushinjacyaha vs. Gahigi Anastase, RPAA 00120/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023. Ubujurire bufite ishingiro kuri bimwe; Uwajuriye agabanyirijwe igihano; Ategetswe gusubiza amafaranga yanyereje.
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Nizeyimana Jean Marie Vianney yari umukozi w'uruganda rwenga inzoga rwa Skol ashinzwe abakozi ba nyakabyizi harimo no kubahemba maze kuwa 23/11/2018, Nizeyimana J M V yaka amafaranga yo guhemba abakozi, maze ahabwa cheque ya miliyoni 2.770.000Frw ya COGEBANK; Nyuma yo kubikuza ayo mafaranga, Nizeyimana J M V ntiyigera ahemba abo bakozi; yandikiwe n’umuyobozi we amubaza ibisobanuro kuri ayo mafaranga 2.770.000 atigeze atangira raporo zaho yahembeye abokozi, amwibutsa ibyo bavuganye ko Nizeyimana J M V yemeraga ko yayakoresheje mu nyungu ze ko kandi yemeye kuyasubiza mu minsi 2 ari kuwa 03/12/2018. [2] Ubushinjacyaha buvuga ko Nizeyimana Jean Marie Vianney yatwaye ayo mafaranga 2.770.000Frw ayikoreshereza ibyo mu nyungu ze biza kumenyekana kuko nta raporo yatangaga bamwaka ibisobanura basanga amafaranga yo kuwa 23/11/2018 atarayahembye abakozi. [3] Ubushinjacyaha bwareze Nizeyimana Jean Marie Vianney icyaha cyo kunyereza umutungo, bukabishingira ku kuba: - yarahawe sheki y’amafaranga 2.770.000Frw yo kubikuza amafaranga ngo ahembe abakozi Nizeyimana J M V ntiyigera ahemba abo bakozi. - Nizeyimana J M V yandikiwe n’umuyobizi mbere y’uko aregwa avuga ko ari igihombo yagize ariko nyamara ntabwo yari yarigeze amenyesha ubuyobozi bwe ko yagize igihombo
Page 3
- imvugo ya Murorunkwere Anisie(umuyobozi mukuru ushinzwe abakozi), ashinja Nizeyimana J M V ko yahawe cheque ya miliyoni 2.770.000Frw ya COGEBANK, amafaranga, muri dosiye harimo photocopie ya cheque yo kuwa 23/11/2018 ya COGEBANK ya miliyoni 2.770.000Frw Nizeyimana J M V yahawe ngo ajye kubikuza amafaranga yo guhemba abakozi - historique ya Banque igaragaza ko kuri iriya tariki ya 23/11/2018, Nizeyimana J M V yabikuje ariya mafaranga 2.770.000Frw - ibaruwa Nizeyimana J M V yandikiye umuyobozi we asaba ko ayo mafaranga yazajya ayishyura buri kwezi - inyandiko bamwe mu bakozi banditse basaba uruganda umushahara wabo kandi ngo MEMO yo kuwa 21/12/2018, isaba kongera guhemba abakozi hamwe n'urutonde rw'abatarahembwe. [4] Nizeyimana Jean Marie Vianney yaburanye mu rukiko rwisumbuye ahakana icyaha aregwa akavuga ko bamuhaye amafaranga yo guhemba abakozi maze ngo arahomba ko kandi yemera kwishyura ayo mafaranga yahombye, [5] Avuga ko guhomba byatewe n’imikorere mibi ngo kuko yagira akazi kenshi kandi akaba atari afite aho abika amafaranga, asaba kugirwa umwere ko ahubwo ngo yagize igihombo, avuga kandi ko ibigize icyaha cyo kunyereza umutungo bituzuye. [6] Urukiko rwisumbuye rwakijije urubanza ko Nizeyimana Jean Marie Vianney ahamwa n’icyaha cyo kunyereza umutungo rubishingiye ku kuba: - Imyiregurire ya Nizeyimana J M V aho avuga ko ari igihombo yagize ko itahabwa ishingiro ngo
kubera ko atigeze amenyesha ubuyobozi bwe ko yagize igihombo kandi kuba hari imvugo ya Murorunkwere Anisie(umuyobozi mukuru ushinzwe abakozi), ashinja Nizeyimana J M V ko yahawe cheque ya miliyoni 2.770.000Frw ya COGEBANK, amafaranga yamara kuyabikuza akayajyana kuyikoreshereza ibyo mu nyungu ze (umushinga w’inkoko) kandi kuba muri dosiye harimo photocopie ya cheque yo kuwa 23/11/2018 ya COGEBANK ya miliyoni 2.770.000Frw Nizeyimana J M V yahawe ngo ajye kubikuza amafaranga yo guhemba abakozi kandi kuba hari na historique ya Banque igaragaza ko kuri iriya tariki ya 23/11/2018, Nizeyimana J M V yabikuje ariya mafaranga 2.770.000Frw kandi kuba hari inyandiko zitandukanye Nizeyimana J M V yandikiwe n'umuyobozi we amusaba gutanga ibisobanuro by'imikoreshereze y'ariya mafaranga 2.770.000Frw kandi kuba hari ibaruwa Nizeyimana J M V yandikiye umuyobozi we asaba ko ayo mafaranga yazajya ayishyura buri kwezi kandi kuba hari inyandiko bamwe mu bakozi banditse basaba uruganda umushahara wabo kandi kuba MEMO yo kuwa 21/12/2018, isaba kongera guhemba abakozi hamwe n'urutonde rw'abatarahembwe kandi kuba harimo n'inyandiko igaragaza inshingano za Nizeyimana J M V mu ruganda rwenga inzoga rwa Skol. - Urukiko rurasanga kandi ibyo Nizeyimana Jean Marie Vianney avuga ko yagiye ahomba mu bihe bitandukanye nta shingiro byahabwa kuko bitumvikana uburyo yahombye maze ingano y’amafaranga yahombye akaba
angana na 2.770.000Frw yari kuri sheki yo kuwa 23/11/2018. [7] Urukiko rwisumbuye rwashingiye kubivugwa haruguru no kuba hari amasezerano agaragaza ko Nizeyimana Jean Marie Vianney yari umukozi, rukiza ko Nizeyimana Jean Marie Vianney ahamwa n’icyaha cyo kunyereza umutungo, ruhanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka irindwi (7ans) n’ihazabu ya 8,310,000Frw, [8] Nizeyimana Jean Marie Vianney yajuririye urukiko rukuru byandikwa ku nimero RPA/ECON 00085/2021/HC/KIG; urubanza rwaburanishijwe mu rukiko rukuru kuwa 07/02/2024 Nizeyimana Jean Marie Vianney yiburanira, ubushinjacyaha buhagarariwe na PN Harindintwari Come.
Page 4
[9] Mu rukiko rukuru yajuririye urukiko rukuru Nizeyimana Jean Marie Vianney avuga ko ari umwere, akavuga ko atigeze anyereza amafaranga ko ahubwo yagize igihombo kubera ko yahembaga abantu ba nyakabyizi bigatuma ahorana amafaranga menshi, ko yarimo ahemba bamutumaho ngo ajye gukurkirana ibyo mu kabari ngo y‘amafaranga ayashyira muri „tiroire“ aho yayashyiraga ko nyuma y’iminsi 2 agarutse aje kuyareba abona ya mafaranga ntayarimo, ko ayo mafaranga 2,770,000 yibwe. [10] Ubushinjacyaha bwaburanye mu rukiko rukuru buhagarariwe na PN Harindintwari Come, buvuga ko imyiregurire ya Nizeyimana Jean Marie Vianney ko itahabwa gaciro kuko amafaranga uko bayamuhaye kuri sheki ariko yabuze, ko ahubwo we yagiye kuyakoramo umushingha w’inkoko nk’uko bivugwa n’abatangabuhamya; ko ibyo Nizeyimana Jean Marie Vianney aburana avuga haruguru ko yahembaga abakozo asigaye akayabika ko atari ukuri ngo kuko yari kuba yarakoze urutonde rwabo yahembye nasigaye, ariko ko atariko byagenze ko ahubwo yayitwariye, ubushinjacyaha bukabishingira ku bimenyetso byagaragajwe n’Urukiko rwisumbuye mu rubanza rwajuririye biri mu gika cya 5 nicya 6 bishinja Nizeyimana Jean Marie Vianney icyaha cyo kunyereza umutungo Nizeyimana Jean Marie Vianney atashoboye kuvuguruza aribyo bivugwa haruguru muri uru rubanza mu gika cya 6 cy’uru rubanza. [11] Urukiko rukuru rwasuzumye: -niba Nizeyimana Jean Marie Vianney atayanyereje
amafaranga ko ahubwo yayahombye. -gusuzuma ibyerekeye igihango cyahabwa Nizeyimana Jean Marie Vianney - Gusuzuma ibyerekye no gusubiza SKOL amafaranga yanyerejwe II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URU RUBANZA A. Gusuzuma niba Nizeyimana Jean Marie Vianney ko atayanyereje amafaranga ko ahubwo yayahombye. [12] Mu rukiko rukuru Nizeyimana Jean Marie Vianney yajuririye urukiko rukuru avuga ko ari umwere, akavuga ko atigeze anyereza amafaranga ko ahubwo yagize igihombo kubera ko yahembaga abantu ba nyakabyizi bigatuma ahorana amafaranga menshi, ko hari abantu bamwe batazaga kuyafata kandi yaretiraga amafaranga buri cyumweru; [13] Nizeyimana Jean Marie Vianney avuga ko amafaranga 2.700,000 yayabikuje kuri banki ariko ba nyirayo ntibaza kuyatora, ko yarimo ahemba abakozi ariko bamutumaho ngo ajye gukurikirana ibyo mu kabari ngo y‘amafaranga ayashyira muri „tiroire“ aho yayashyiraga ngo agarutse aje kureba ari nyuma y’iminsi 2 ngo kuko yagiye nko kuwa 3 ajya kureba aho yayashize ari kuwa 5 abona ya mafaranga ntayarimo, ko yabimenyesheje ukuriye abakozi HR nawe abibwira abayobozi baraterana bemeza ko kuva basanze hadafunguye ko ariwe Nizeyimana Jean Marie Vianney ugomba kuyazane cyangwa akayishyura kumushahara, ko yabyemeye ngo kuko bari bamaze kumufungirana aho ngaho; ko ariyo mpamvu asaba urukiko rukuru kwemeza ko ari nta cyaha cyo kunyereza umutungo yakoze. [14] Nizeyimana Jean Marie
Vianney avuga ko akorerwa decompte final ko umukoresha yiyishyuye amafaranga 688.000, ko ariko amafaranga kugirango abure ko byatewe n‘uburangare bwa Skol n’imikorere mibi yayo, ko yari yarasabye ko bajya babahembera kuri MOMO ngo ntibyakorwa, kubera kandi ko bamuhaye inshingano zo guhorana amafaranga n’uko yayabikaga ahantu muri sale, ko akeka ko umuntu yaje agakingura akayatwara akoresheje urufunguzo yibikiye cyangwa yacurishije, ko amafaranga 2,700,000 yibwe. [15] Ubushinjacyaha bwaburanye mu rukiko rukuru buhagarariwe na PN Harindintwari Come, buvuga ko imyiregurire ya Nizeyimana Jean Marie Vianney ko itahabwa gaciro kuko amafaranga uko bayamuhaye
Page 5
kuri sheki ariko yabuze, ko ahubwo we yagiye kuyakoramo urnushingha w’inkoko nk’uko bivugwa n’abatangabuhamya; ko ibyo Nizeyimana Jean Marie Vianney aburana avuga haruguru ko yahembaga abakozo asigaye akayabika ko atari ukuri ngo kuko yari kuba yarakoze urutonde rwabo yahembye nasigaye, ariko ko atariko byagenze ko ahubwo yayitwariye yose. [16] Buvuga ko iyo Nizeyimana Jean Marie Vianney avuga ko yibwe ko atari ukuri ngo kuko bari bafite service ya comptabilite aho yari gusiga ayo mafaranga, ko ahubwo icyabayeho aruko Nizeyimana Jean Marie Vianney yabikuje cheques y’amafaranga 2.700.000 yo guhemba abakozi yose akayitwatira, ko hanashingirwa ku bimenyetso byagaragajwe n’Urukiko rwisumbuye mu rubanza rwajuririye biri mu gika cya 5 nicya 6 bishinja Nizeyimana Jean Marie Vianney icyaha cyo kunyereza umutungo ko kandi atashoboye kubivuguruza.
UKO URUKIKO RUBIBONA [17] Impaka zikubiye muri iki gika ni ukumenya niba amafaranga 2,770,000 yaranyerejwe na Nizeyimana Jean Marie Vianney nk’uko urukiko rwisumbuye rwaciye urubanza rubivuga cyangwa se ko Nizeyimana Jean Marie Vianney yayahombye nk’uko ajurira abivuga ngo kubera imikorere mibi ya SKOL. [18] Urubanza Nº RPAA 00120/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2023 haburana ubushinjacyaha na Gahigi Anastase (igika cya 17). Ikibazo cyasuzumwe: Kumenya agaciro k’imvugo z’abatangabuhamya bafite icyo bapfa n’uregwa, umurongo watanzwe: Nubwo abatangabuhamya babajijwe baba bafite icyo bapfa n’abaregwa, ibyo ntibyafatwa nk’umuziro kuribo utuma batabazwa, icy’ingenzi ni uko imvugo yabo itapfa kwemerwa cyangwa ngo ihakanwe itabanje gusuzumwa n’Urukiko; izindi manza zafashwemo uyu murongo: - Urubanza N° RPAA 0117/07/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/09/2010 haburana Cpl Ngabonziza Faustin na Sgt Biziyaremye Jean Baptiste (igika cya 8). - Ingingo ya 48 y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko: “Ubuhamya bw’uwagize uruhare mu ikorwa ry’icyaha cyangwa uwakorewe icyaha Umuntu wese wagize uruhare mu ikorwa ry’icyaha cyangwa uwakorewe icyaha ashobora kumvwa nk’umutangabuhamya”. [19] Urukiko rukuru rwashingiye ku manza Nº RPAA 00120/2020/CA na N° RPAA 0117/07/CS ndetse no ku ngingo ya Ingingo ya 48
y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha rusuzuma ubuhamya bwa “human ressource” Murorunkwere Anisie mu icibwa ry’uru rubanza, rusanga ko mu ibazwa rye mu bugenzacyaha ahamya ko Nizeyimana Jean Marie Vianney yafashe amafaranga 2,770,000 yari agenewe guhemba ba Nyakabyizi akayakoresha mu nyungu ze, ko hari hashize iminsi atamubwira uko amafaranga yasabye yayakoresheje, ko yabanje kubimubaza mu magambo hashize iminsi aramwandikira “message” kuri “outlook” ku itariki 27/11/2018 amusaba gutanga ibimenyetso bigaragaza ko yishyuye ba nyakabyizi guhera tariki 8/10 kugeza 18/11/2018; ko nyuma yaho ntabisobanuro yigeze amuha aribwo yandikiwe, ko kandi no muri serivisi za “finance” nta na raporo yabagejejeho yayo mafaranga 2,700,000, ko yamubajije impamvu atahembye abo banyakabyizi ambwira ko yayakoresheje umushinga we w' inkoko. [20] Urukiko rukuru rusanga ko ubuhamya bwa Murorunkwere Anisie bushinja Nizeyimana Jean Marie Vianney ko yanyereje amafaranga 2,770,000, ayo mafaranga akaba yari yayawe ngo ahembe abakozi ba nyakabyizi ariko Nizeyimana Jean Marie Vianney akayakoresha mu mushinga we w’inkoko, ibyo bigize ikimenyetso cy’uko atari igihombo Nizeyimana Jean Marie Vianney yagize kubera guhemba banyakabyizi; hakurikijwe kandi ko Nizeyimana Jean Marie Vianney aburana mu rukiko rukuru yivugira ko amafaranga 2,770,000 yibwe aho yayashize muri “tiroir” ko agarutse aje kureba ari nyuma y’iminsi 2 ngo kuko yagiye
Page 6
nko kuwa 3 ajya kureba aho yayashize ari kuwa 5 abona ya mafaranga ntayarimo hakinze, rusanga ko aburana ahunga ububi bw’icyaha kimuhama aho avuga ko akeka ko umuntu yaje agakingura akayatwara akoresheje urufunguzo yibikiye cyangwa yacurishije. Urukiko rukaba rusanga ko iyo miburanire ya Nizeyimana Jean Marie Vianney ari nta kimenyetso na kimwe ayitangira usibye kuyivugisha umunwa gusa bituma urukiko rutayiha ishingiro hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 3 igika cya 1 y’itegeko nº 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo.1 [21] Urukiko rukuru rusanga Nizeyimana Jean Marie Vianney atarigeze y’ibwa hakurikijwe ibyasobanuwe haruguru, hakurikijwe kandi ko iyo biza kuba aribyo koko niwe Nizeyimana Jean Marie Vianney wari gufata iya mbere abimenyesha inzego zimukiriye mu kazi cyangwa inzego za leta agaragaza ko yibwe koko, ahubwo usanga ari Nizeyimana Jean Marie Vianney wagiye wandikirwa n’umuyobozi we mu kazi amusaba gutanga raporo y’amafaranga 2,770,000 yahawe yo guhemba ba nyakabyizi, iyo myitwarire ye yo guceceka ntihagire icyo avuga kugeza yandikiwe n’umukoresha we amusaba ibisobanuro bigize ikimenyetso gishimangira imvugo ya Murorunkwere Anisie aho avuga ko yabajije Nizeyimana Jean Marie Vianney impamvu atahembye abo banyakabyizi amubwira ko amafaranga yayakoresheje umushinga we w' inkoko. [22] Urukiko rukuru rusanga ko iyo Nizeyimana Jean
Marie Vianney aburana avuga ko amafaranga 2,770,000 ko atariyo yonyine yamubiriyeho ko yari afite andi mafaranga y’ibindi by’umweru atahembye abakozi, ko byashingirwaho hemezwa ko yahombye, urukiko rwarabisuzumye rusanga ko ibyo avuga bitahabwa ishingiro kuko abivugisha umunwa atabigaragariza ibimenyetso bivuguruza ko yararezwe gusa amafaranga 2,770,000 yaherewe cheque akayabikuza ariko ntayakoreshe ibyo yayaherewe n’umukoresha we byo guhemba ba nyakabyizi, rusanga ko Nizeyimana Jean Marie Vianney atabasha kuvuguruza ibimenyetso bimuhamya icyaha cyo kunyereza umutungo wa SKOL akawukoresha mu nyungu ze hakurikijwe ibyasobanuwe haruguru ndetse n’ibivugwa n’urukiko rwisumbuye mu rubanza RP/ECON 00013/2019/TGI/NYGE yajuririye, ndetse bikagarukwaho mu gika cya 6 cy’uru rubanza. B. Gusuzuma ibyerekeye igihano cyahabwa Nizeyimana Jean Marie Vianney [23] Urukiko rukuru rwashingiwe k’Urubanza Nº RPAA 00189/2021/CA rwaciwe ku wa 28/10/2022 haburana Ubushinjacyaha na Bakunzibake Emmanuel aho rwemeje ko hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo iby’igihano byaba bitaburanyweho n’impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro ko habaho kugabanya igihano. [24] Urukiko rukuru rusanga ko hashingirwa ku bivugwa haruguru mu rubanza Nº RPAA 00189/2021/CA ndetse hagashingirwa no kuba ari ubwa mbere Nizeyimana Jean Marie Vianney yari aguye mu cyaha ku buryo buzwi no kubivuga mu
ngingo ya 2(b) y’itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange2 , Nizeyimana Jean Marie Vianney akagabanyirizwa igihano cy’igifungo cy’imyaka irindwi (7) n’ihazabu y’amafaranga 8.310,000 yahawe n’urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenga mu rubanza RP/ECON 00013/2019/TGI/NYGE, agahanishwa igifungo cy’imyaka itanu (5 ans) n’ihazabu y’ amafaranga 8.310,000. C. Gusuzuma ibyerekeye no gusubiza SKOL amafaranga yanyerejwe. [25] Urukiko rukuru rusanga Nizeyimana Jean Marie Vianney ategetswe gusubiza SKOL, itarabaye umuburanyi mu rukiko, amafaranga 2,082,000 yanyerejwe kuko habayeho kwita kubyo Nizeyimana Jean
1 Ingingo ya 3 igika cya 1 y’itegeko nº 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko:” Buri muburanyi agomba kugaragaza ukuri kw’ibyo aburana”. 2 Ingingo ya 2(b)(d) y’itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange aho iteganya ko:”(b) igifungo kimara igihe kizwi kiva ku mezi 6 kuzamura gishobora kugabanywa, ariko ntikijye munsi ya kimwe cya kabiri cy’igihano gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe;
Page 7
Marie Vianney yaburanishije ko havanwemo mu mafaranga 2,770,000 ayo bamukase biyishyura ya decompte final ahwanye n’amafaranga 688.000, urukiko rukuru rukaba rwarabishingiwe ku ngingo ya 34 y’itegeko Nº68/2018 ryavuzwe haruguru iteganya ko : « Mu rubanza rw’inshinjabyaha rugennye igihano, iyo hari ibyarigishijwe, ibyibwe, ibyambuwe ku buryo bw’uburiganya cyangwa ibyatanzwe bitari ngombwa urukiko rugomba gutegeka kubisubiza». I. ICYEMEZO CY’URUKIKO [26] Rwemeje ko ubujurire bwa Nizeyimana Jean Marie Vianney ko bufite ishingiro kuri bimwe, ko Nizeyimana Jean Marie Vianney agabanyirijwe igihano cy’igifungo cy’imyaka irindwi (7) n’ihazabu y’amafaranga 8.310,000 yahawe n’urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenga mu rubanza RP/ECON 00013/2019/TGI/NYGE, agahanishwa igifungo cy’imyaka itanu (5 ans) n’ihazabu y’ amafaranga 8.310,000; [27] Rutegetse Nizeyimana Jean Marie Vianney gusubiza SKOL amafaranga yanyereje ahwanye n’amafaranga 2,082,000; [28] Ruvuze ko ingwate y’amagarama y’urubanza yatanzwe na Nizeyimana Jean Marie Vianney ahwanye n’ibyakozwe muri uru rubanza.
Case-aware research
Ask AI about this case
The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.