HABATU MINING COMPANY Ltd N’UNDI vs. MINERALS SUPPLY AFRICA Ltd (MSA Ltd)
The counterclaim by MSA Ltd was admissible because it was directly related to the partnership agreement and the debt, as the agreement was intended to facilitate repayment of the debt owed by the appellants. The claims for return of equipment and costs were also sufficiently connected to the main claim. The...
Source-derived case information.
- Citation
- RCOMAA00037/2021/CA
- Parties
- Appellant: Habatu Mining Company Ltd; Appellant: H&B Mining Company Ltd; Respondent: Minerals Supply Africa Ltd (MSA Ltd)
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 21 January 2022
- Case Number
- RCOMAA00037/2021/CA
- Procedural Posture
- Commercial Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed; lower court judgment affirmed
- Legal Topics
- Counterclaim Admissibility, Partnership Agreement, Debt Recovery, Costs and Attorney Fees
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Habatu Mining Company Ltd
Appellant
H&B Mining Company Ltd
Appellant
Minerals Supply Africa Ltd (MSA Ltd)
Respondent
Procedural Posture
Commercial Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the counterclaim by MSA Ltd was admissible under Rwandan civil procedure law
- 2 Whether the debts and equipment claims were sufficiently connected to the main claim to be raised as a counterclaim
- 3 Whether the appellants are liable for the debt and costs awarded by lower courts
Ratio Decidendi
The counterclaim by MSA Ltd was admissible because it was directly related to the partnership agreement and the debt, as the agreement was intended to facilitate repayment of the debt owed by the appellants. The claims for return of equipment and costs were also sufficiently connected to the main claim. The appellants failed to demonstrate any error in the lower courts' decisions. The awards of costs and attorney fees to MSA Ltd were justified but reduced to a reasonable amount.
Court Disposition
appeal dismissed; lower court judgment affirmed
Orders
- Appellants to jointly pay MSA Ltd 700,000 Frw for attorney fees and costs at this level, in addition to 2,270,000 Frw awarded by lower courts
- Appellants' request for reimbursement of costs is denied
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# HABATU MINING COMPANY Ltd N’UNDI vs. MINERALS SUPPLY AFRICA Ltd (MSA Ltd)
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2022-01-21 - Case/document no.: RCOMAA00037/2021/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
HABATU MINING COMPANY Ltd N’UNDI vs. MINERALS SUPPLY AFRICA Ltd (MSA Ltd). [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RCOMAA00037/2021/CA, (Ngagi, P.J.,) 21 Mutarama 2022] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza – Ikirego kiregera kwiregura – Iyakirwa ry’ ikirego kiregera kwiregura – Ikirego kiregera kwiregura cyakirwa gusa iyo kiri mu bubasha bw’urukiko rwaregewe kandi iyo kigamije kwiregura ku kirego cy’iremezo cyangwa ibifitanye isano nacyo – Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirije y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 110. Incamake y’ikibazo : Sosiyete Habatu Mining Company Ltd na sosiyete H&B Mining Company Ltd zagiranye amasezerano y’ubufatanye mu bucuruzi y’amabuye y’agaciro n’iyindi sosiyete yitwa MSA Ltd. Muri ayo masezerano bise Partnership Agreement bumvikanye ko ziyeguriye ibirombe byazo kugira ngo itunganye umucanga uvamo, maze umusaruro ikuyemo ukazifasha kwishyura umwenda zari ziyibereyemo ku kigero cya 50%, ikindi kigero cya 50% kikayifasha mu bikorwa bya buri munsi bijyanye n’uwo mushinga. Izi sosiyete zivuga ko sosiyete MSA Ltd yari ifite inshingano yo kuzimenyesha umusaruro uva muri ibyo bikorwa byo kubyaza umusaruro ibyo birombe, ariko ko itabikoze, bigatuma zihomba. Ibyo byatumye ziyirega mu Rukiko rw’Ubucuruzi, zirusaba kuyihatira kubahiriza amasezerano zagiranye. MSA Ltd yatanze ikirego kiregera kwiregura isaba ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zategekwa kwishyura umwenda ziyibereyemo no kuyisubiza ibikoresho byayo. Urukiko rw’Ubucuruzi rwaciye urubanza maze rwemeza ko abareze bafatanya kwishyura. Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd ntizishimiye imikirize y’urubanza, zijuririra Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, zirusaba gusuzuma niba ari zo zitubahirije amasezerano, no kumenya niba ikirego kiregera kwiregura cyatanzwe na MSA Ltd cyaragombaga kwakirwa, maze narwo rwemeza ko cyagombaga kwakirwa. Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zajuririye na none mu Rukiko rw’ Ubujurire, izi sosiyete zazamuye inzitizi zivuga ko Me Karaiga William atagomba kuburanira MSA Ltd nka Avoka wayo kandi ari Umuyobozi Mukuru wayo, bavuga ko uwo mwanya udashobora kubangikana n’umurimo wa Avoka; maze kuri iyi nzitizi urukiko rwemeza ko iburanisha rikomeza, bityo ko iki ikibazo kitakemurwa n’uru Rukiko. Mu iburanisha mu mizi, sosiyete Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zivuga ko ku rwego rwa mbere MSA Ltd yatanze ikirego kiregera kwiregura, ibasaba kwishyura umwenda ziyibereyemo, ariko ko icyo kirego kitagombaga kwakirwa kuko kitari kigamije kwiregura kuko ikirego kiregera kwiregura cyakirwa gusa iyo kiri mu bubasha bw’urukiko rwaregewe kandi kigamije nibura kwiregura k’uregwa ku kirego cy’iremezo cyangwa ibifitanye isano nacyo.
## Page 2
MSA Ltd nayo yiregura ivuga ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zitagaragaza amakosa yakozwe mu cyemezo zajuririye, bityo ko ubujurire zatanze nta shingiro bufite. Incamake y’icyemezo : Ikirego kiregera kwiregura cyakirwa gusa iyo kiri mu bubasha bw’urukiko rwaregewe kandi iyo kigamije kwiregura ku kirego cy’iremezo cyangwa ibifitanye isano nacyo. Ubujurire nta shingirobufite; Ubujurire bwururiye ku bundi bufite ishingiro; Amagarama y’urubanza ahwanye n’ibyarukozwemo. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirije y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 110. Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd, sosiyete zicukura amabuye y’agaciro, mu mwaka wa 2017 zagiranye amasezerano y’ubufatanye na MSA Ltd yiswe "Partnership Agreement" aho zumvikanye ko ziyeguriye ibirombe (mines) byazo kugira ngo itunganye umucanga uvamo, maze umusaruro ikuyemo ukazifasha kwishyura umwenda zari ziyibereyemo ku kigero cya 50%, ikindi kigero cya 50% kikayifasha mu bikorwa bya buri munsi bijyanye n’uwo mushinga, nk’uko byari biteganyijwe mu ngingo ya 2.2 y’ayo masezerano ko ibikorwa byo kubyaza umusaruro ibirombe bizakorwa na MSA Ltd. Zivuga ko MSA Ltd yari ifite inshingano yo kuzimenyesha umusaruro uva muri ibyo bikorwa byo kubyaza umusaruro ibyo birombe, ariko ko itabikoze ngo yubahirize inshingano zayo nk’uko impande zombi zabyumvikanyeho, maze bikaziteza igihombo gikomeye cyo kutayishyura umwenda zari ziyifitiye kandi umushinga impande zose zari ziyemeje gukora wari ugamije kwishyura uwo mwenda. Ibyo byatumye izo sosiyete zirega MSA Ltd mu Rukiko rw’Ubucuruzi, zirusaba kuyihatira kubahiriza amasezerano zagiranye yiswe Partnership Agreement. [2] MSA Ltd yireguye ivuga ko ikirego cyatanzwe na Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd nta shingiro kigomba guhabwa, kuko ari zo zitubahirije amasezerano bagiranye, zanga gutanga umucanga zasabwaga kugira ngo ibirombe bibyazwe umusaruro, zikanga kwishyura umwenda yazigurije, zikanagemura amabuye y’agaciro ahandi, aho kuyiyagemurira nk’uko babyumvikanye. MSA Ltd yatanze ikirego kiregera kwiregura isaba ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zategekwa kwishyura umwenda ziyibereyemo, kuyisubiza imashini yayo iri ku birombe byazo, no gusubizwa amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka. [3] Ku wa 06/02/2020, Urukiko rw’Ubucuruzi rwaciye urubanza RCOM01653/2019/TC, rwemeza ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zifatanya kwishyura MSA Ltd umwenda ungana na 1.629.727USD, ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining
## Page 3
Company Ltd zifatanya kwishyura MSA Ltd indishyi zingana na 1.720.000Frw y’igihembo cya Avoka, gukurikirana urubanza, igarama n’igihembo cy’inzobere (expert). Rutegeka Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd gusubiza MSA Ltd imashini yayo yakoraga akazi ko gutunganya umucanga. [4] Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd ntizishimiye imikirize y’urubanza, zijuririra Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, zisaba urwo Rukiko gusuzuma niba ari zo zitubahirije amasezerano nk’uko byavuzwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi, no kumenya niba ikirego kiregera kwiregura cyatanzwe na MSA Ltd cyaragombaga kwakirwa. MSA Ltd yiregura ivuga ko ubujurire nta shigiro bufite, isaba 1.500.0000Frw y’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza, yiyongera ku yatanzwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi. [5] Ku wa 22/04/2021, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwaciye urubanza RCOMA00218/2020/HCC, rwemeza ko ubujurire bwatanzwe na Habatu Mining Company Ltd hamwe na H&B Mining Company Ltd nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza RCOM01653/2019/TC rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi ku wa 06/02/2020 idahindutse. Rutegeka Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd guha MSA Ltd 550.000 Frw akubiyemo ay’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza. [6] Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zajuririye na none uru Rukiko, ubujurire bwazo bwandikwa kuri RCOMAA00037/2021/CA. [7] Urubanza rwahamagajwe ku wa 03/12/2021, ariko ntirwaburanishwa kubera ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zitari zihagarariwe, iburanisha ryimurirwa ku wa 13/12/2021. Kuri iyo tariki iburanisha mu ruhame ryabaye Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zihagarariwe na Me Kayitare Serge, naho MSA Ltd ihagararariwe na Me Karaiga William, haburanishwa ku inzitizi y’iburabubasha bw’uru Rukiko, maze ku wa 17/12/2021, mu rubanza rubanziriza urundi, Urukiko rwemeza ko inzitizi yatanzwe na MSA Ltd nta shingiro ifite, ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zitatsinzwe mu nkiko zombi zabanje hashingiwe ku mpamvu zimwe, ko iburanisha mu mizi rizaba ku wa 21/12/2021. [8] Ku wa 21/12/2021, iburanisha mu ruhame rigitangira, Me Kayitare Serge, uburanira Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd, yazamuye inzitizi avuga ko Me Karaiga William atagomba kuburanira MSA Ltd nka Avoka wayo kuko ari Umuyobozi Mukuru wayo, kandi uwo mwanya ukaba udashobora kubangikana n’umurimo wa Avoka, ko ibimenyetso bishimangira ibyo avuga azabishyira muri dosiye RDB imaze kumusubiza. Ku wa 07/01/2022, mu rubanza rubanziriza urundi, Urukiko rwemeje ko iburanisha rizapfundurwa ku wa 10/01/2022 kugira ngo rurusheho gusobanukirwa ku bijyanye n’ihagararirwa rya MSA Ltd. Kuri iyo tariki iburanisha ryarapfunduwe, impande zombi zihagarariwe nka mbere, hasuzumwa ibyangombwa byatanzwe na RDB byerekana Umuyobozi Mukuru wa MSA Ltd n’uburenganzira MSA Ltd yahaye Me Karaiga William bwo kuyiburanira nka Avoka, maze rufatiye icyemezo mu ntebe, Urukiko rwemeza ko iburanisha rikomeza, ko ikibazo kijyanye no kuba Me Karaiga William ashobora kuba abangikanya umurimo wa Avoka no kuba Managing Director wa MSA Ltd kitakemurwa n’uru Rukiko. II. IBIBAZO BIGIZE URUBANZA N’ISESENGURA RYABYO
## Page 4
[9] Me Kayitare Serge, uhagarariye HABATU Mining Company Ltd & H&B Mining Company Ltd, avuga ko ku mpamvu bari batanze mu bujurire basanga iyo kumenya niba HABATU Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zarareze zisaba kubahiriza amasezerano yamaze guseswa n’iyo kumenya uruhande rwishe amasezerano n’inkurikizi yabyo babiretse, ko harebwe imiterere y’ikibazo aho basaba MSA Ltd kubahiriza amasezerano, ko kuba rero itagikora nk’uko byagaragajwe n’uhagarariye MSA Ltd byumvikana ko itahatirwa kubahiriza amasezerano, hakaba hasigaye ikibazo cyo kumenya niba ikirego kiregera kwiregura cyatanzwe na MSA Ltd cyaragombaga kwakirwa. 1. Kumenya niba ikirego kiregera kwiregura cyatanzwe na MSA Ltd cyaragombaga kwakirwa [10] Uhagarariye Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd avuga ko ku rwego rwa mbere MSA Ltd yatanze ikirego kiregera kwiregura, isaba Habatu Mining Company Ltd na H-B Mining Company Ltd kwishyura umwenda ziyibereyemo, no gusubizwa imashini iri kuri mines zazo. Ko icyo kirego kitagombaga kwakirwa kuko kitari kigamije kwiregura nk’uko biteganywa n’ingingo ya 110, igika cya 2, 1º, y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ko ikirego kiregera kwiregura cyakirwa gusa iyo kiri mu bubasha bw’urukiko rwaregewe kandi kigamije nibura kimwe muri ibi bikurikira :1° kwiregura k’uregwa ku kirego cy’iremezo cyangwa ibifitanye isano nacyo”. [11] Asobanura ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zaregeye iyubahirizwa ry’amasezerano yiswe Partnership Agreement zagiranye na MSA Ltd, ko mu kwiregura MSA Ltd itagombaga gutanga ikirego kiregera kwishyuza umwenda kandi wari uri mu masezerano ari ukwayo atandukanye n’aya mbere y’ubufatanye mu mikoranire, ko itari ikwiye kuyazana muri icyo kirego, ko ahubwo ikibazo cy’umwenda yari kugitangira ikirego ukwacyo, ko icyo kirego kijyanye n’umwenda nta sano gifitanye n’ikirego cyatanzwe Habatu Mining Company Ltd na H-B Mining Company Ltd gisaba MSA Ltd kubahiriza amasezerano yiswe Partnership Agreement ndetse ko n’ikibazo cyerekeranye n’imashini Urukiko rwategetse ko isubizwa MSA Ltd, cyari kuregerwa ukwacyo ngo kuko kitari kigamije kwiregura ku kirego cy’iremezo kuko nta sano bifitanye. [12] Uhagarariye MSA Ltd ashingiye ku ngingo ya 150, agace ka 6 y’Itegeko nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru, iteganya ko ubujurire bukorwa mu buryo bw’umwanzuro utanga ikirego, ugaragaza ibi bikurikira: 6° ibisobanuro kuri buri nenge cyangwa kuri buri kibazo bigaragaza amakosa yakozwe n’uburyo agomba gukosorwa hashingiwe ku mategeko n’ibimenyetso n’igisabwa urukiko, avuga ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zitagaragaza amakosa yakozwe mu cyemezo zajuririye, bityo ko ubujurire zatanze nta shingiro bufite. [13] Asobanura ko hari umwenda MSA Ltd yari yahaye Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd kugira ngo zitunganye ibirombe. Avuga ko hari amabaruwa atandukanye agaragaza ko abajuriye bahawe umwenda na MSA Ltd ku matariki atandukanye, harimo iyo ku wa 17/03/2016 n’indi yo muri 2014, nyuma yaho bananiwe kwishyura, impande zombi zikorana amasezerano yiswe Partnership Agreement y’uburyo uwo mwenda uzishyurwa. Avuga kandi ko uretse izo baruwa hari n’ibindi bimenyetso bigaragaza ko uwo mwenda wabayeho mbere y’ariya masezerano. Akomeza avuga ko ingingo 1.1.5 n’iya 2.2 za Partnership
## Page 5
Agreement zigaragaza ko ayo masezerano afitanye isano n’umwenda abajuriye babereyemo MSA Ltd. UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Ingingo ya 110, igika cya 2, 1º y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirije y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ibikurikira : "Ikirego kiregera kwiregura cyakirwa gusa iyo kiri mu bubasha bw’urukiko rwaregewe kandi kigamije nibura kimwe muri ibi bikurikira:1° kwiregura k’uregwa ku kirego cy’iremezo cyangwa ibifitanye isano nacyo." [15] Dosiye y’urubanza igaragaza ibaruwa ya Habatu Mining Company Ltd yo ku wa 25/08/2014 yandikiye Umuyobozi Mukuru wa MSA, isubiza ibaruwa yayo yo ku wa 18/08/2014. Muri iyo baruwa ubuyobozi bwa Habatu Mining Company Ltd bwemera ko hari amadeni bafashe muri MSA yo guteza imbere imirimo y’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro muri sosiyete ya Habatu Mining Company Ltd, H&B Mining Company Ltd na United Minerals Exporters Company Ltd, akanasaba ko MSA yagaragaza ideni nyaryo buri sosiyete muzavuzwe haruguru iyibereyemo. Muri dosiye hagaragaramo kandi inyandiko yo ku wa 17/03/2016 yanditswe na Hakizimana Jean Bosco, Umuyobozi Mukuru wa Habatu Mining Company Ltd agaragaza ko afite n’uburenganzira bwo kuyihararira no guhagarararira H&B, asobanura ko ashingiye ku nguzannyo yahawe na MSA Ltd,yo gushora mu bikorwa by’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro mu rwegorwo kuzamura umusaruro,yemereye MSA Ltd gushyiraho umugenzuzi wayo, uzagenzura ibbikorwa by’ubucukuzzi bw’amabuye y’agaciro kuri sosiyete abereye Umuyobozi Mukuru, kugira ngo amabuye yose ashobora gucukurwa agemurwe muri MSA yonyine kugeza igihe umwenda baberemo MSA Ltd uzarangirira, ko kandi bazakomeza kwishyura ku musaruro uko ugemuwe nk’uko babyumvikanye. [16] Dosiye y’urubanza igaragaramo igaragaramo kandi ibaruwa yo ku wa 22/07/2019 igaragaza ko hari imashini MSA Ltd yashyize kuri site ya Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zizafasha mu gukora imirimo yo gutunganya umucanga kugira ngo zishobore kugabanya umwenda ziyibereyemo11, kugeza urangiye. Iyo ku wa 24/07/2019 na none MSA Ltd yandikiye izo sosiyete yibutsa ibikubiye mu ibaruwa yo ku wa 22/07/2019 inagaragaza ingano y’umwenda buri sosiyete iyibereyemo, ikerekana ko hari na dynamo n’ibindi bikoresho byayo byibiwe kuri site ya Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd, inazisaba kwishyura ibikoresho byayo byibiwe kuri iyo site. Ku wa 31/07/2019 nabwo MSA Ltd yandikiye izo sosiyete, ishingiye kuri Partnership Agreement yo mu mwezi kwa gatanu 2017, yibutsa ko impamvu nyamukuru y’ayo masezerano kwari ugushaka uburyo bwo kuzorohereza kugabanya umwenda izo sosiyete ziyibereyemo yongera no kwibutsa ingano y’uwo mwenda nk’uko wagaragajwe haruguru. Muri iyo baruwa niho MSA Ltd yamenyesheje izo sosiyete ko isheshe amasezerano ya Partnership Agreement. [17] Dosiye igaragaramo na none amasezerano yiswe Partnership Agreement. Ingingo ya 2.2 y’ayo masezerano iteganya ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd 11 MSA Ltd ivuga ko umwenda wa Habatu Mining Company Ltd ungana na 1.362.385.448 Frw, uwa H&B Mining Company Ltd ukaba 1.722.263.735 Frw.
## Page 6
zemereye MSA Ltd gutunganya umucanga. Ko kandi 50% y’umusaruro azakoreshwa mu kugabanya umwenda Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zibereyemo MSA Ltd, 50% asigaye agakomeza gukoreshwa muri uwo murimo wo gutunganya umucanga2. [18] Imikirize y’urubanza RCOM01653/2019/TC igaragaza ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd ari zo zareze zisaba ko MSA Ltd yubahiriza amasezerano ya Partnership Agreement, MSA Ltd mu kirego kiregera kwiregura isaba ko Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zitubahirije amasezerano zagiranye ziyishyura umwenda ziyibereyemo. Ikigaragara nuko aho kugira ngo Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zigire icyo zivuga kuri uwo mwenda, zahisemo kwiregura zivuga ko icyo kirego kitagomba kwakirwa. Urukiko ntabwo rwasobanuye impamvu icyo kirego cya MSA Ltd kigomba kwakirwa, ahubwo rwahise rushyiraho umuhanga wo kwemeza ingano y’umwenda, bivuze ko rwacyakiriye. [19] Mu bujurire, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwasuzumye icyo kibazo kijyanye no kuba Urukiko rw’Ubucuruzi rwarakiriye ikirego kiregera kwiregura cya MSA Ltd, rusanga abajuriye badashobora kugaragaza aho amasezerano y’umwenda na Partnership Agreement atandukaniye n’uw’amasezerano y’umwenda, narwo rwemeza ko icyo kirego kiregera kwiregura cyagombaga kwakirwa. [20] Urukiko rurasanga nk’uko bigaragara mu mabaruwa atandukanye yagaragajwe haruguru MSA Ltd yagiye yandikira Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd, Partnership Agreement yarasinywe mu rwego rwo gufasha izo sosiyeti kugabanya umwenda zibereyemo MSA Ltd. Ibyo binagaragara mu ngingo ya 2.2 ya Partnership Agreement yavuzwe haruguru, ivuga ko 50% azava mu bikorwa byo gutunganya umucanga azafasha mu kugabanya umwenda izo sosiyete zibereyemo MSA Ltd. [21] Urukiko rurasanga mu gihe amasezerano yari agamije gufasha Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd kugabanya umwenda zari zibereyemo MSA Ltd yari asheshwe, kandi bigaragara ko izo sosiyete ari zo zitayubahirije ahubwo akaba ari zo zisaba ko yubahirizwa, kuba MSA Ltd yaratanze ikirego kiregera kwiregura isaba ko yakwishyurwa umwenda izo sosiyete ziyibereyemo nta tegeko yishe, kuko bihuye n’ibitaganywa n’ingingo ya 110 igika cya 2, 1º, y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryibukijwe haruguru, kandi akaba ari ingaruka yo kuba izo sosiyete zitarubahirije amasezerano yiswe “Partnership Agreement” zagiranye na MSA Ltd . [22] Urukiko rurasanga ibyo uburanira Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd avuga ko nta sano amasezerano y’umwenda afitanye na Partnership Agreement nta shingiro byahabwa, kuko Partnership Agreement yasinywe mu rwego rwo korohereza izo sosiyete kugabanya umwenda zibereyemo MSA Ltd. Urukiko rurasanga nta gushindikanya ko Partnership Agreement ifitanye isano n’amasezerano y’umwenda, kuko ingingo ya 2.2 yayo igaragaza neza ko 50% y’amafaranga azava mu gutunganya umucanga uva mu birombe azafasha mu kugabanya umwenda Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd zibereyemo MSA Ltd. 22 Furthermore, the Mine hereby authorizes MSA to process all tailings. In addition, any amount of Product produced, 50% will be used to reduce the Mine’s debt to MSA and 50% to be reinvest in tailings processing.
## Page 7
[23] Ku byerekeye ibivugwa n’uburanira Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd ko ikibazo cyerekeranye n’imashini Urukiko rwategetse ko isubizwa MSA Ltd, ko cyari kuregerwa ukwacyo ngo kuko kitari kigamije kwiregura ku kirego cy’iremezo, ko nta n’isano bifitanye, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite, kuko icyaregewe muri uru rubanza ni ugusaba Urukiko guhatira MSA Ltd kubahiriza amasezerano yiswe “Partnership Agreement” impande zombi zagiranye ari nayo yatumye MSA Ltd izana imashini ku birombe bya Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd kugira ngo ibashe gutunganya umucanga nk’uko bari babyumvikanye muri ayo masezerano; kuba rero MSA Ltd mu kwiregura yarasabye gusubizwa iyo mashini nta, kosa yakoze kandi nta cyari kubuza Urukiko kwakira icyo kirego kiregera kwiregura kuko gifitanye isano n’ikirego cy’iremezo cyatanzwe na Habatu Mining Company Ltd hamwe na H&B Mining Company Ltd gisaba kubahiriza ayo masezerano cyane ko n’iyo mashini yashyizwe ku birombe by’izo sosiyete mu rwego rwo gushyira mu bikorwa ayo masezerano yiswe “Partnership Agreement”. Bityo kuba ayo masezerano atarubahirijwe, nta kosa inkiko zabanje zakoze ryo gutegeka ko iyo mashini isubizwa MSA Ltd. [24] Hashingiwe ku bisobanuro bimaze gutangwa, Urukiko rurasanga ikirego kiregera kwiregura cyatanzwe na MSA Ltd cyaragombaga kwakirwa, bityo ubujurire bwa Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd nta shingiro bufite. 2.Kumenya niba amafaranga y’ikurikiranarubanza n’ay’igihembo cya Avoka asabwa muri uru rubanza afite ishingiro [25] Uhagarariye Habatu Mining Company Ltd na H-B Mining Company Ltd asaba Urukiko rw’Ubujurire gutegeka MSA Ltd gusubiza Habatu Mining Company Ltd na H-B Mining Company Ltd 1.500.000Frw akubiyemo ay’ikurikiranarubanza n’ay’igihembo cya Avoka. Ku byerekeranye n’amafaranga y’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza asabwa na MSA Ltd nk’uko agaragara mu gika gikurikira, avuga ko nta shingiro afite, ngo kuko ari yo yishoye mu manza. [26] Uhagarariye MSA Ltd avuga ko amafaranga y’ikurikiranarubanza n’ay’igihembo cya Avoka Habatu Mining Company Ltd na H-B Mining Company Ltd zisaba nta shingiro afite, kubera ko ari zo zishoye mu manza. Avuga kandi ko MSA Ltd isaba Urukiko rw’Ubujurire gutegeka Habatu Mining Company Ltd na H-B Mining Company Ltd kuyishyura amafaranga y’ikurikiranarubanza n’ay’igihembo cya Avoka angana 1.500.000Frw kubera gukomeza kuyisiragiza mu nkiko yiyongera ku yatanzwe mu rubanza rujuririrwa. UKO URUKIKO RUBIBONA [27] Ingingo ya 111 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirije y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ibikurikira : “Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ni ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikanaburanishwa n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe”. [28] Urukiko rurasanga amafaranga y’igihembo cya Avoka n’ay’ikurikiranarubanza MSA Ltd isaba ikwiye kuyahabwa kuko byabaye ngombwa ko ishaka Avoka wo kuyiburanira, ariko
## Page 8
ayo isaba ni menshi harebwe ibyakozwe mu rubanza, bityo mu bushishozi bwarwo, ruyigeneye 500.000Frw y’igihembo cya Avoka na 200.000Frw y’ikurikiranarubanza kuri uru rwego yiyongera kuri 2.270.000Frw yagenwe n’inkiko zabanje. [29] Urukiko rurasanga amafaranga 1.500.000Frw y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka Habatu Mining Company Ltd na H-B Mining Company Ltd zisaba zitagomba kuyahabwa kuko ubujurire bwazo nta shingiro bwahawe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [30] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Habatu Mining Company Ltd hamwe na H&B Mining Company Ltd nta shingiro bufite. [31] Rwemeje ko ubujurire bwuririye ku bundi bwatanzwe na Minerals Supply Africa Ltd (MSA Ltd) bufite ishingiro. [32] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RCOMA00218/2020/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 22/04/2021 idahindutse. [33] Rutegetse Habatu Mining Company Ltd na H&B Mining Company Ltd gufatanya kwishyura Minerals Supply Africa Ltd (MSA Ltd) 700.000Frw y’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza kuri uru rwego yiyongera kuri 2.270.000Frw yagenwe n’inkiko zabanje. [34] Ruvuze ko amafaranga y’amagarama yatanzwe ahwanye n’ibyakozwe mu rubanza.