UBUSHINJACYAHA vs HAFASHIMANA
The minimum sentence of 15 years' imprisonment for defilement of a child under 14, as set by Law Nº 059/2023, cannot be reduced further for mitigating circumstances. Previous precedents allowing such reductions are inapplicable due to the change in law. The appellant's sentence is the lowest permissible and must stand.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA00856/2024/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Appellant: Hafashimana François
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 17 April 2025
- Case Number
- RPAA00856/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Sentencing, Mitigating Circumstances, Sexual Offences Against Children, Appeals
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Hafashimana François
Appellant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the minimum sentence for defilement of a child under 14 can be further reduced due to mitigating circumstances after prior reduction on appeal.
Ratio Decidendi
The minimum sentence of 15 years' imprisonment for defilement of a child under 14, as set by Law Nº 059/2023, cannot be reduced further for mitigating circumstances. Previous precedents allowing such reductions are inapplicable due to the change in law. The appellant's sentence is the lowest permissible and must stand.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The appeal of Hafashimana François is dismissed as unfounded.
- The judgment of the High Court/Rwamagana Chamber (RPA00693/2021/HC/RWG) sentencing Hafashimana François to 15 years' imprisonment is upheld.
Full Case Text
Judgment text and source record
15 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA vs HAFASHIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-04-17 - Case/document no.: RPAA00856/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA vs HAFASHIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA00856/2024/CA (Rukundakuvuga, P.J.) 17 Mata 2025] Amategeko mpanabyaha – Ibihaho – Kugabanya ibihano – Impamvu nyoroshyacyaha – Igihano gito gishoboka ku cyaha cyose gihanishwa igifungo cya burundu n’imyaka cumi n’itanu y’igifungo. Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 2. Incamake y’ikibazo: uru rubanza rwatangiye ubushinjacyaha burega Hafashimana mu Rukiko Rwisumbuye rwa Ngoma icyaha cyo icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka 14 y’amavuko, bumusabira igifungo cya burundu. Hafashimana yemeye icyaha, avuga ko koko M.R yamusanze mu rugo akamushyira ku buriri bwe akamukikira akamusambanya ariko ngo atinjiza igitsina ngo atamubabaza kugeza ubwo yaje kurangiza, agasaba ko yazagabanyirizwa igihano. Urukiko mu rubanza RP00496/2019/TGI/NGOMA, rwamuhamije icyaha cyo gusambanya umwana, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) rushingiye ku kuba Hafashimana yaremeye icyaha, ku mvugo z’abatangabuhamya, ku cyemezo cy’amavuko cyemeza ko M.R yavutse kuwa 28/08/2017 no kuri Raporo y'inzego z'ibanze yemeza ko Hafashimana yasambanyije M.R. Hafashimana ntiyanyuzwe n’imikirize y’urwo rubanza maze ajuririra Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana, asaba ko yagabanyirizwa igihano kuko yahanishijwe igihano kirekire kandi yaremeye icyaha ndetse akaba ari n’ubwa mbere akurikiranywe mu butabera mu buryo buzwi. Urukiko mu rubanza RPA00693/2021/HC/RWG, rwamugabanyirije igihano rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15). Hafashimana ntiyishimiye imikirize y’urubanza, ajurira mu Rukiko rw’Ubujurire, avuga ko yahanishijwe ibihano biremereye asaba ko yakongera kugabanyirizwa ibihano agahanishwa igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko kubera impamvu nyoroshyacyaha zinyuranye. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Hafashimana yagabanyirijwe igihano bihagije ndetse ahabwa igikwiranye n’icyaha yakoze, bityo akaba atakongera kukigabanyirizwa. Urukiko mu rubanza RPAA00856/2024/CA, rwemeje ko ubujurire bwa Hafashimana nta shingiro bufite, ko atakongera kugabanyirizwa igihano kuko icyo yahawe cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu(15) aricyo gito giteganywa n’itegeko kandi kidashobora kugibwa munsi. Incamake y’icyemezo: 1. Igihano gito gishoboka ku cyaha cyose gihanishwa igifungo cya burundu n’imyaka cumi n’itanu y’igifungo. Bityo, umuntu wahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana ufite munsi y’imyaka cumi n’ine (14) ahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) idashobora kugabanywa, iyo hari impamvu nyoroshyacyaha. 2.Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe. 3. Ibihano bihabwa uwasambanyije umwana uri munsi y’imyaka cumi n’ine (14) bitandukanye n’ibihabwa uwasambanyije umwana urengeje iyo myaka ariko utarageza ku myaka cumi n’umunani (18). Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho:
## Page 2
Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA00807/2024/CA, haburana Ubushinjacyaha na Niyonzima Jean Claude Alias Gahungu, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire kuwa 14/03/2025. Urubanza RPAA00048/2020/CA haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022, Urubanza RPAA01452/2024/CA, haburana Ubushinjacyaha na Nzabamwita Silas rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/02/2025 Urubanza. I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 09/04/2021 Nyinawabo Gaudence yatanze ikirego mu Bugenzacyaha avuga ko kuwa 07/04/2021 saa 16h00' bari mu Mudugudu wa Kamuhabura, Akagari ka Rubimba, Umurenge wa Kabare, Akarere ka Kayonza, Intara y’Iburasirazuba yatumye umwana w’umukobwa abereye nyirasenge witwa M. R1 w’imyaka itatu n’igice (3,5 ans) kujya kumuzanira icupa ryo gushyiramo petrole iwabo wa Hafashimana François, asanga ari nta wundi muntu uhari uretse Hafashimana François, amujyana ku gitanda cye, bikekwa ko yamusambanyije. [2] Hafashimana François yarafashwe ashyikirizwa Ubugenzacyaha, nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma bumukurikiranyeho icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka 14 y’amavuko, bumusabira igifungo cya burundu. Hafashimana François yemeye icyaha, avuga ko koko M.R yamusanze mu rugo akamushyira ku buriri bwe akamukikira akamusambanya ariko ngo atinjiza igitsina ngo atamubabaza kugeza ubwo yaje kurangiza, agasaba ko yazagabanyirizwa igihano. [3] Mu rubanza RP00496/2019/TGI/NGOMA, rwaciwe kuwa 18/05/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma rwamuhamije icyaha cyo gusambanya umwana, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) rushingiye ku mpamvu zikurikira: Kuba Hafashimana François yaremeye icyaha kuva agifatwa kugeza mu Rukiko, agasobanura neza uburyo yasambanyije M.R; Imvugo z’abatangabuhamya Nyinawabo Gaudence, Nyirandikubwimana Angelique na nyina w’umwana bemeza ko bamubajije icyo yabaye abasobanurira ko uregwa yamushyize ku buriri akura ikintu mu ipantaro akimushyiramo, bamurebye mu gitsina basanga hakobaguritse hariho n’amasohoro bahita bamujyana kwa muganga; Ku cyemezo cy’amavuko cyemeza ko M.R yavutse kuwa 28/08/2017 ; Kuri Raporo y'inzego z'ibanze yemeza ko Hafashimana François yasambanyije M.R., agatoroka agafatwa agarutse iwabo gutwara imyenda ye. [4] Hafashimana François ntiyanyuzwe n’imikirize y’urwo rubanza maze ajuririra Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana, asaba ko yagabanyirizwa igihano kuko yahanishijwe igihano kirekire kandi yaremeye icyaha ndetse akaba ari n’ubwa mbere akurikiranywe mu butabera mu buryo buzwi.
1 Izina ryahawe umwana wahohotewe kubera umutekano we.
## Page 3
[5] Mu rubanza RPA00693/2021/HC/RWG rwaciwe kuwa 22/07/2024, Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana rwamugabanyirije igihano rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15). [6] Hafashimana François ntiyishimiye imikirize y’urubanza, ajurira mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwe ruhabwa RPAA00856/2024/CA, iburanisha mu ruhame rishyirwa ku wa 03 Mata 2025. Uwo munsi ugeze Hafashimana François, yitabye yunganiwe na Me Micomyiza Liliane naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Habimana Jean Cabin, Umushinjacyaha ku Rwego rw’Igihugu. [7] Mu bujurire bwe, Hafashimana François avuga ko yahanishijwe ibihano biremereye kandi yarashoboraga guhabwa ibyoroheje. Agasaba ko yakongera kugabanyirizwa ibihano agahanishwa igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko kubera impamvu nyoroshyacyaha zinyuranye. [8] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Hafashimana François yagabanyirijwe igihano bihagije ndetse ahabwa igikwiranye n’icyaha yakoze, bityo akaba atakongera kukigabanyirizwa. [9] Muri uru rubanza harasuzumwa niba Hafashimana François ashobora kongera kugabanyirizwa igihano. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Hafashimana François ashobora kongera kugabanyirizwa igihano [10] Hafashimana François asaba kongera kugabanyirizwa ibihano kuko Urukiko rubanza rutabimugabanyirije ku buryo buhagije, kandi hari impamvu nyoroshyacyaha zagombaga gushingirwaho akabigabanyirizwa kurushaho agahabwa igihano kiri munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko. Muri izo mpamvu harimo kuba yaremeye icyaha ku buryo budashidikanywaho, kuba ari ubwa mbere ahamwe n’icyaha, kuba nta bunararibonye yari afite kuko yakoze icyaha afite imyaka (18ans) no kuba nta ngaruka zikomeye icyaha cyateje. Asaba ko hashingirwa ku manza zagabanyije ibihano kugeza munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko harimo urubanza RPAA00032/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2020 haburana Ubushinjacyaha na Nzafashwanimana Jean de Dieu. [11] Me Micomyiza Liliane umwunganira nawe asaba ko yakongera kugabanyirizwa igihano, hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha zagaragajwe na Hafashimana François, hagashingirwa ku manza zitandukanye zagabanyije ibihano zirimo : RPAA00246/2023/CA, haburana Ubushinjacyaha na Mushimiyimana Anastase wahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 16, ahanishwa igifungo cy’imyaka 10 aho kuba 15 yari yahawe n’Urukiko rubanza, urubanza RPAA00021/2023/CA rwaciwe ku wa 19/04/2024 aho Singiranumwe Vedaste waregwaga icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 nawe afite 20 ans yahanishijwe igifungo cy’imyaka 11 akuwe ku gifungo cy’imyaka 17. [12] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Hafashimana François yagabanyirijwe igihano bihagije, ndetse ahabwa igikwiranye n’icyaha yakoze, bityo akaba atakongera kugabanyiriza igihano. Avuga ko kandi ibyo byatanzweho umurongo mu rubanza RPA0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 7/03/2014, haburana Ubushinjacyaha na Mpitabakana, aho rwemeje ko uregwa atongera kugabanyirizwa ibihano, iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo, kandi ntacyo runenga urubanza rwajuririwe. UKO URUKIKO RUBIBONA [13] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba Hafashimana François ashobora kongera kugabanyirizwaho igihano kikaba cyajya munsi y’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) yahanishijwe.
## Page 4
[14] Ikibazo cyo kumenya niba umuntu wahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka 14 y’amavuko ashobora kugabanyirizwa igihano ku buryo kijya munsi y’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha, cyakemuwe mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko, kuva aho Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange risohokeye, uruheruka akaba ari urubanza RPAA00807/2024/CA rwaciwe kuwa 14/03/2025, Ubushinjacyaha buburana na Niyonzima Jean Claude Alias Gahungu. Muri izo manza hemejwe ko icyo gihano kidashobora kugabanywa kuko aricyo gito giteganywa n’itegeko kuri icyo cyaha ndetse no ku kindi cyaha cyose gihanishwa igifungo cya burundu. [15] Hafashimana François yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana ufite imyaka itatu n’igice (3.5) y’amavuko ahanishwa igifungo cy’imyaka 15, ajurira asaba Urukiko ko rwashingira ku rubanza RPAA00032/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2020 haburana Ubushinjacyaha na Nzafashwanimana Jean de Dieu akaba yagabanyirizwa icyo gihano. Me Micomyiza Liliane umwunganira we asaba Urukiko gushingira ku rubanza RPAA00246/2023/CA n’urubanza RPAA00021/2023/CA zatanze igihano cy’igifungo cy’imyaka icumi na cumi n’umwe ku cyaha cyo gusambanya umwana maze akagabanyirizwa atyo. [16] Uru rukiko rurasanga urubanza RPAA00032/2019/CA Hafashimana François ashingiraho asaba kugabanyirizwa igihano rudashobora kwifashishwa kuko rwaciwe mbere y’uko itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ryavuzwe mu gika cya 14 cy’uru rubanza risohoka kandi nk’uko byasobanuwe mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe2. [17] Urukiko rurasanga kandi imanza RPAA00246/2023/CA na RPAA00021/2023/CA, Me Micomyiza Liliane asaba ko zakifashishwa, Hafashimana François akagabanyirizwa kimwe n’abaziregwagamo, nazo zidashobora kugereranywa n’urubanza rwe kuko muri izo manza abaziregwagamo bahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana uri hejuru y’imyaka 14, icyaha ubusanzwe gihanishwa igihano cy’igifungo kitari munsi y’imyaka 20 ariko kitarengeje imyaka 25, mu gihe Hafashimana François we yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka 14, icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu. [18] Hashingiwe ku byasobanuwe mu gika cya 14 cy’uru rubanza, uru Rukiko rurasanga igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 Hafashimana François yahanishijwe ari cyo gito gishoboka ku wahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana uri munsi y’imyaka cumi n’inine (14), bityo kikaba kidashobora kongera kugabanywa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [19] Rwemeje ko Ubujurire bwa Hafashimana François nta shingiro bufite; [20] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA00693/2021/HC/RWG, rwaciwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana, ku wa 22/07/2024, idahindutse. [21] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15), Hafashimana François yahanishijwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana, kigumyeho;
2 Ibi byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul. Urubanza ruheruka muri uyu mujyo akaba ari urubanza RPAA01452/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/02/2025 haburana Ubushinjacyaha na Nzabamwita Silas (igika cya 16)
## Page 5
[22] Rutegetse ko Hafashimana François asonewe gutanga amagarama y’urubanza kuko aburana afunze.