UBUSHINJACYAHA v. HAKIZIMANA
The Court of Appeal found that, under the amended law, the minimum sentence for the offense with mitigating circumstances is 15 years imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw. The High Court's sentence of 17 years was above this minimum, and further reduction to the statutory minimum was warranted. Precedents cited...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 01305/2024/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Hakizimana Donath
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 21 November 2025
- Case Number
- RPAA 01305/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
- Outcome
- Appeal partially allowed; sentence reduced.
- Legal Topics
- Sentencing, Mitigating Circumstances, Drug Offences, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Hakizimana Donath
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Hakizimana Donath is entitled to further reduction of sentence and suspension of fine based on mitigating circumstances.
Ratio Decidendi
The Court of Appeal found that, under the amended law, the minimum sentence for the offense with mitigating circumstances is 15 years imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw. The High Court's sentence of 17 years was above this minimum, and further reduction to the statutory minimum was warranted. Precedents cited by the appellant were inapplicable due to legislative changes. Suspension of the fine was not permitted as the imposed sentence exceeded the legal threshold for such relief.
Court Disposition
Appeal partially allowed; sentence reduced.
Orders
- High Court judgment modified only as to sentence.
- Hakizimana Donath sentenced to 15 years imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw.
Full Case Text
Judgment text and source record
24 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. HAKIZIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-11-21 - Case/document no.: RPAA 01305/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. HAKIZIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 01305/2024/CA (Umugwaneza, P.J.) 21 Ugushyingo 2025] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha – Kugabanya igihano – Kuganya igihano iyo ari yo mpamvu yonyine y’ubujurire – Iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe igihano bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Incamake y’ikibazo: Hakizimana Donath yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge nyuma yuko afatanywe udupfunyika 16 tw’urumogi. Bwamuregeye Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge busaba ko ahamwa n’icyaha agahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu ya miliyoni 20. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko uregwa ahamwa n’icyaha, rumuhanisha igifungo cy’ cy’imyaka 25 n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri n’imwe (21.000.000Frw). Uregwa yahamwe yajuririye mu Rukiko Rukuru avuga ko yemera icyaha, asaba imbabazi, ndetse asaba kugabanyirizwa igihano. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko urubanza rujuririrwa ruhindutse kubyerekeranye n’ibihano. Rumuhanisha igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw. Uregwa yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire asaba kongera kuganyirizwa igihano, ko atagabanyirijwe igihano ku buryo buhagije kandi yaraburanye yemera icyaha ku buryo budashidikanywaho. Agasaba ko yahanishwa igihano cy’imyaka 3 n’amezi 6 nkuko byakozwe mu manza zitandukanye zaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ndetse n’Urukiko rw’ubujurire n’ihazabu ya miliyoni 1 igasubikwa Ku rundi ruhande Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire z’uregwa zidafite ishingiro kuko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge runagaragaza aho rwabishingiye ndetse no runamugenera ibihano bikwiriye. Buvuga ko hatashingirwa ku manza uregwa yavuze kuko zinyuranye n’ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’ Itegeko No 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iyo ngingo ikaba yarahinduye ingingo ya 60 y’Itegeko No 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Buvuga kandi ko hatabahi isubikagihano kuko igihano yahanishijwe n’Urukiko kirenze igihano ntarengwa Itegeko rigena gusabirwaho isubikagihano, busoza busaba ko hagumaho imikirize y’urubanza rujuririrwa. Incamake y’icyemezo: Iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe igihano bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe
## Page 2
gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Ubujurire nta shingiro bufite. Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru ruhindutse ku bijyanye n’igihano. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2. Imanza zifashishijwe: RPA 00060/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022; RPAA 00185/2024/CA; Ubushinjacyaha vs Uwizeyimana Emmanuel rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/04/2025.
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 29/11/2021, Hakizimana Donath yaketsweho gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, aza gufatanwa udupfunyika 16, arubitse iwe mu rugo. Maze ashyikirizwa Ubugenzacyaha. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge, busaba ko cyamuhama, agahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu ya miliyoni 20. [3] Hakizimana Donath, yaburanye ahakana icyaha, asobanura ko urumogi yatanywe rwari urwo kunywa, ko atarucuruzaga. [4] Mu rubanza RP 01679/2021/TGI/NYGE, rwaciwe ku wa 09/12/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, rwasanze hari ibimenyetso bihamya Hakizimana Donath icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi bigizwe na: a) Imvugo ye mu Bugenzacyaha yemera ko acuruza urumogi, agasobanura ko arucuruza mu buryo bwo kwirwanaho kugira ngo abone amafaranga yo gutunga umuryango we, akanasobanura uko arurangura n’igiciro arugurishaho; b) Imvugo y’umutangabuhamya umushinja gucuruza urumogi;
## Page 3
c) Raporo y’inzego z’ibanze imushinja gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi. Urukiko Rwisumbuye rwashingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeza ko Hakizimana Donath ahamwe n’icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri n’imwe (21.000.000Frw). [5] Hakizimana Donath yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, yemera icyaha, asaba imbabazi, avuga ko no mu Bugenzacyaha yari yacyemeye, asaba kugabanyirizwa ibihano. [6] Ubushinjacyaha buvuga ko Hakizimana Donath yaburanye mu Rukiko Rwisumbuye ahakana icyaha, ko ukwemera icyaha kwe mu bujurire nta kamaro byamugirira kuko ntacyo aba anenga urubanza yajuririye. Busaba ko hagumaho ibihano yahanishijwe. [7] Mu rubanza RPA 00197/2022/HC/KIG, rwaciwe ku wa 30/10/2024, Urukiko Rukuru, nyuma yo gusuzuma impamvu z’ubujurire za Hakizimana Donath, rwasanze ukwemera icyaha kwe mu bujurire ntacyo byamumarira ariko rusanga akwiriye kugabanyirizwa ibihano hashingiwe kukuba ari ubwa mbere yari aguye mu cyaha ku buryo buzwi ndetse hashingiwe no ku ngingo ya 2 agace ka (a) na (d) y’Itegeko No 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko No 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Rwemeza ko urubanza rwajuririwe ruhindutse kubyerekeranye n’ibihano. Rumuhanisha igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw. [8] Hakizimana Donath yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 01305/2024/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 06/11/2025, Hakizimana Donath yunganiwe na Me Byiringiro Kalisa, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Harindintwari Côme, Umushinjacyaha ku rwego rw’igihugu. [9] Mu mwanzuro w’ubujurire, Hakizimana Donath n’umwunganira basaba ko agabanyirizwa ibihano kubera impamvu nyoroshyacyaha, basobanura ko Urukiko Rukuru mu rubanza yajuririye rutamugabanyirije ibihano mu buryo buhagije kandi yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. Basaba ko yahanishwa igifungo cy’imyaka 3 n’amezi atandatu n’ihazabu ya miliyoni imwe ikanasubikwa kuko nta bushobozi afite bwo kwishyura. [10] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Hakizimana Donath zidafite ishingiro kuko Urukiko Rukuru mu rubanza rujuririrwa mu gika cya 17, rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge runagaragaza aho rwabishingiye ndetse no runamugenera ibihano bikwiriye. [11] Hakurikijwe izo mpaka, muri uru rubanza harasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba Hakizimana Donath akwiriye kugabanyirizwa ibihano no gusubikirwa ihazabu.
II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Hakizimana Donatha akwiriye kugabanyirizwa ibihano no gusubikirwa ihazabu.
## Page 4
[12] Hakizimana Donath n’umwunganira basaba ko yagabanyirizwa igihano, agahanishwa igifungo cy’imyaka 3 n’amezi atandatu n’ihazabu ya miliyoni imwe ariko igasubikwa kuko nta bushobozi afite bwo kwishyura. [13] Basaba ko yagabanyirizwa igihano agahabwa ikiri munsi y’icyo Itegeko riteganya bashingiye ku murongo wafashwe mu rubanza RPAA 00701/2021/CA, rwaciwe ku wa 28/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na Nkurunziza Jean Paul, aho Nkurunziza Paul yaburanye yemera icyaha yakoze, akaba aribwo yarakiva mu bwana ndetse no kuba yarafatanwe urumogi ruke, maze agabanyirizwa igihano, kiva kugifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw, ahanishwa igifungo cy’imyaka 3 n’amezi 6 n’ihazabu ya miliyoni imwe. Basaba ko ari nabyo Hakizimana Donath yahanishwa. [14] Banasaba kandi ko yagabanyirizwa igihano nk’uko byakozwe mu rubanza RS/REV/INJUST/ PEN 0001/17/CS-RP 00001/2017/SC, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 13/04/2017, haburana Mukagatoya Marie na Bahirwe Geoffrey ndetse n’urubanza RPA 00012/2019/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/11/2019, haburana Ubushinjacyaha na Lt Mutabazi Joël na bagenzi be. [15] Hakizimana Donath na Me umwunganira, basaba kandi ko yagabanyirizwa ibihano bashingiye ku mpamvu nyoroshyacyaha z’uko yemera icyaha ku buryo budashidikanywaho, kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu butabera ku buryo buzwi no kuba yafatanwe ingano nto y’urumogi (udupfunyika 16) ndetse no kuba nta ngaruka icyaha yakoze cyateje muri sosiyete, akaba yari asanzwe yitwara neza mbere y’uko akora icyo cyaha, akaba akomeje kwicuza ku bikorwa bigayitse yakoze. [16] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Hakizimana Donath zidafite ishingiro kuko icyemezo Urukiko Rukuru rwafashwe mu rubanza rujuririrwa nk’uko bigaragara mu gika cya 17 cyafashwe mu nyungu z’uregwa bityo akaba nta mpamvu yakongera kugabanyirizwa igihano kuko icyari kigenderewe Urukiko rubona impamvu nyoroshyacyaha kuri we cyagezweho. [17] Ku bijyanye no kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku manza Hakizimana Donath n’umwunganira bagaragaje, Ubushinjacyaha busanga atabihabwa kuko binyuranyije n’ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’Itegeko No 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iyo ngingo ikaba yarahinduye ingingo ya 60 y’Itegeko No 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange1. [18] Bukomeza busobanura ko Urukiko rw’Ubujurire rwatanze umurongo mu rubanza RPAA 00157/2022/CA rwaciwe ku wa 22/12/2023, haburana Ubushinjacyaha na Munyaribanje Vincent aho rwasobanuye ko rudashobora gushingira ku mirongo yatanzwe mu rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC n’urubanza RPAA 00032/2019/CA kimwe n’izindi manza
1 Buvuga ko iyo ngingo yahindutse mu buryo bukurikira: “iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano cy’igifungo cya burundu ariko ntikijye munsi y’igifungo cy’imyaka 15 ndetse n’igihano cy’ihazabu kikaba gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe”.
## Page 5
zagendeye muri uyu murongo kuko izi manza zaciwe hakurikijwe ingingo ya 60 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusanga, iyi ngingo ikaba yarahinduwe n’ingingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023, ari nayo igomba gukurikizwa muri uru rubanza. [19] Ubushinjacyaha buvuga kandi ko ku bijyanye n’isubikagihano Hakizimana Donath n’umwunganira basabye, busanga atagisubikirwa kuko igihano yahanishijwe n’Urukiko kirenze igihano ntarengwa Itegeko rigena gusabirwaho isubikagihano. Busaba Urukiko rw’Ubujurire kwemeza ko imikirize y’urubanza rwajuririwe idahindutse. UKO URUKIKO RUBIBONA [20] Ku birebana no kugabanya igihano mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, ingingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iteganya ko: “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: …; (a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, … (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe.” [21] N’aho ibirebana no kugabanyirizwa igihano mu gihe ariyo mpamvu yonyine y’ubujurire, byatanzweho umurongo mu rubanza RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/20222, haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha, iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe igihano bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo Rukiko rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Uyu murongo wakurikijwe mu manza zitandukanye zakurikiyeho zaciwe n’uru Rukiko, harimo n’urubanza RPAA 00185/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/04/2025, Ubushinjacyaha buburana na Uwizeyimana Emmanuel3. [22] Mu bika bikurikira, harasuzumwa niba mu guhanisha Hakizimana Donath, igifungo cy’imyaka cumi n’irindwi (17) n’ihazabu ingana n’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw) ku cyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, Urukiko rwarakoresheje nabi Itegeko cyangwa se ubushishozi bwarwo. [23] Nk’uko bigaragara mu manza zabanje, mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, Hakizimana Donath yarezwe icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, akaba yarafatanwe udupfunyika 16 tw’urumogi, akaba yaraburanye ahakana icyo cyaha. Urukiko
2 Reba igika cya 252-254
3 Reba igika cya 13.
## Page 6
Rwisumbuye rumuhamya icyo cyaha, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw. [24] Mu Rukiko Rukuru, yajuriye yemera icyaha anagisabira imbabazi, Urukiko Rukuru rumugabanyiriza ibihano rushingiye kuzindi mpamvu nyoroshyacyaha rugaragaza ko ukwemera icyaha kwe ubwa mbere mu bujurire nta kamaro byamugirira, rumugabanyiriza ibihano rushingiye kukuba ari ubwa mbere yaguye mu cyaha ndetse no kuba hasohotse Itegeko rishya riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, kandi urubanza rwe rutari rwaba Itegeko, rushingira ku ngingo ya 2(a) na (d) y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.000Frw. [25] Urukiko rw’Ubujurire, rusanga, kuba Urukiko Rukuru rwasanze Hakizimana Donath afite impamvu nyoroshyacyaha zituma yagabanyirizwa ibihano, n’ubwo rwabimugabanyirije rumuhanisha igifungo cy’imyaka 17, ntacyari kurubuza kubimugabanyiriza kugeza kugifungo cy’imyaka 15 nk’uko rwabikoze rumugabanyiriza ihazabu kugeza kuri 5.000.000 Frw rushingiye ku ngingo ya 2 agace ka (a) n’aka (d), y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ryagarutsweho mu gika cya 20 cy’uru rubanza, aho iyo ngingo agace ka (a) igaragaza ko mu gihe hari impamvu nyoroshyocyaha zituma igihano gishobora kugabanywa, “igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, … agace ka (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe. [26] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga rero, rushingiye ku ngingo ya 2 agace ka (a) y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ryavuzwe mu gika kibanziriza iki, no kuba Hakizimana Donath afite impamvu nyoroshyacyaha, akwiriye kugabanyirizwa igihano yahanishijwe n’Urukiko Rukuru. [27] Rurasanga kandi hari imanza zaciwe muri uru Rukiko ku bantu bakoze ibyaha bijya gusa n’icyo Hakizimana Donath yahamijwe harimo urubanza RPAA 00114/2023/CA, rwaciwe ku wa 20/12/20244, haburana Ubushinjacyaha na Manzi Godefrey, aho Manzi Godefrey yafatanwe udupfunyika 17 tw’urumogi, Urukiko rw’Ubujurire rumugabanyiriza igihano cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000Frw yahanishijwe n’Urukiko rubanza, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000Frw kuko bwari ubwa mbere yari akurikiranwe mu nkiko ku buryo buzwi ndetse n’ingano nto y’urumogi yafatanwe. [28] Rusanga, mu rwego rwo gutanga ubutabera busa ku bibazo bisa, Hakizimana Donath nawe akwiriye kugabanyirizwa ibihano kuko ari ubwa mbere yari akurikiranweho icyaha imbere y’inkiko ndetse no kuba yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge (udupfunyika 16 tw’urumogi) atari yabikwirakwiza, hakaba kandi nta zindi mpamvu zagaragajwe zongera ububi bw’icyaha, bityo akwiye guhanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000Frw). [29] Ku bijyanye n’ubusabe bwa Hakizimana Donath, ko yahanishwa igifungo kiri munsi y’icyo Itegeko riteganya, kingana n’imyaka itatu n’amezi atandatu; Urukiko rw’Ubujurire rusanga nta
4 Reba igika cya 39 y’urwo rubanza.
## Page 7
shingiro bifite kuko imanza yashingiyeho asaba guhanishwa igifungo kiri munsi y’icyo Itegeko riteganya, zashingiraga ku ngingo ya 60 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, nyamara iyo ngingo ikaba yarasimbuwe n’ingingo ya 2 y’Itegeko riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ryagarutsweho mu gika cya 20 cy’uru rubanza, hakaba hari n’umurongo watanzwe n’uru Rukiko ku bijyanye n’izo manza n’iyo ngingo ya 605, bityo ntizigomba gushingirwaho mu kumugabanyiriza ibihano. [30] N’aho kubusabe bwe bw’uko yahanishwa ihazabu ya miliyoni imwe ikanasubikwa kuko nta bushobozi afite bwo kwishyura, rusanga nta shingiro bifite, kuko igihano gito gihanishwa icyaha yahamijwe cyo kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, ari igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw nk’uko ingingo ya 2 y’Itegeko riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ryavuzwe haruguru mu gika cya 20 cy’uru rubanza ibigaragaza. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Hakizimana Donath bufite ishingiro kuri bimwe; [32] Rwemeje ko urubanza RPA 00197/2022/HC/KIG, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, ku wa 30/10/2024, ruhindutse gusa ku bijyanye n’igihano Hakizimana Donath yahanishijwe; [33] Rutegetse ko Hakizimana Donath ahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000 Frw).
5 Reba umurongo watanzwe mu rubanza no RPAA 00367/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023, haburana ubushinjacyaha na TWAGIRUMUKIZA Innocent Réponse.