KAJEGUHAKWA v. SGP Ltd na SP Ltd
The Supreme Court held that the joinder of the two cases was lawful because both concerned rights over the same property (plots and buildings at N° 72/Nyarugenge), and separate judgments could result in conflicting outcomes. The right to be heard was not violated, as the joinder was based on clear statutory...
Source-derived case information.
- Citation
- RCOM 0041/15/CS
- Parties
- Applicant: Kajeguhakwa Valens; Respondent: Société Générale des Pétroles (SGP) Ltd; Respondent: Société Pétrolière (SP) Ltd; Intervener: GT Bank; Intervener: Ruzindana Jérémie (deceased, represented by heirs Ruzindana Yvon, Ruzindana Rémi, Ruzindana Yannick)
- Court
- Supreme Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 20 November 2015
- Case Number
- RCOM 0041/15/CS
- Procedural Posture
- Civil Appeal / Supreme Court Final Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Joinder of Actions, Right to Be Heard, Jurisdiction, Conflicting Judgments
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Kajeguhakwa Valens
Applicant
Société Générale des Pétroles (SGP) Ltd
Respondent
Société Pétrolière (SP) Ltd
Respondent
GT Bank
Intervener
Ruzindana Jérémie (deceased, represented by heirs Ruzindana Yvon, Ruzindana Rémi, Ruzindana Yannick)
Intervener
Procedural Posture
Civil Appeal / Supreme Court Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the decision to join cases RCOM 0444/15/TC/NYGE and RCOMA 0188/15/HCC was contrary to law
- 2 Whether joinder deprived Kajeguhakwa of the right to a first instance hearing
Ratio Decidendi
The Supreme Court held that the joinder of the two cases was lawful because both concerned rights over the same property (plots and buildings at N° 72/Nyarugenge), and separate judgments could result in conflicting outcomes. The right to be heard was not violated, as the joinder was based on clear statutory provisions governing related cases in different courts. The appeal had no merit and was dismissed.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- Joinder decision upheld
- Kajeguhakwa Valens to pay costs
Full Case Text
Judgment text and source record
13 paragraphs
# KAJEGUHAKWA v. SGP Ltd na SP Ltd
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2015-11-20 - Case/document no.: RCOM 0041/15/CS - Collection: Supreme Court
## Text
## Page 1
KAJEGUHAKWA v. SGP Ltd na SP Ltd [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – RCOM 0041/15/CS (Nyirinkwaya, P.J., Kayitesi na Mukandamage, J.) 20 Novembre 2015] Amategeko agena ububasha bw’inkiko – Uburenganzira bwo kuburanishwa – Guhuza imanza – Iyo habayeho ibyemezo bibiri bitandukanye ku kiburanwa kimwe mu nzego zitandukanye, hafatwa icyemezo cyo kuzihuza zikaburanishirizwa hamwe kuberako zifitanye isano mu gihe imikirize ya rumwe ishobora kubangamira icyemezo cy’urundi kuko buri muburanyi afite uburenganzira bwo kuburanishwa. Itegeko Ngenga N° 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha by’Inkiko, ingingo ya 152. Incamake y’ikibazo: Kajeguhakwa Valens yareze Société Générale des Pétroles (SGP) na Société Pétrolière(SP) mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge asaba ko amasezerano y’ubugure bw’amazu abiri ayo ma sosiyete yombi yagiranye yateshwa agaciro avuga ko AYO mazu yubatwe mu kibanza cye. Ruzindana Jérémie nawe yareze S.G.P mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge nawe asaba ko iyo sosiyete yategekwa kubahiriza amasezerano bombi bagiranye i Dar Es Salam yo kugura inyubako zicururizwamo ibikomoka kuri petrol. Urukiko rwemeza ko S G P yaubahiriza ayo amasezerano y’ubugure bagiranye, igashyikiriza Ruzindana ibyangombwa by’inyubako yaguze. SGP yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi , SP na GT Bank bagoboka mu rubanza, bombi bavuga ko bafite uburenganzira ku kiburanwa. S P yasabye ko imanza ebyiri zahuzwa kuko zishingiye ku kiburanwa kimwe, urukiko rwemeza ko izo manza zihujwe. Kajeguhakwa yajuririye Urukiko rw’Ikirenga avuga ko icyo cyemezo cyafashwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko. Kajeguhakwa avuga ko guhuza imanza bimuvutsa uburenganzira bwo kuburana urubanza rwe ku rwego rwa mbere kuko urubanza arega SGP Ltd na SP Ltd rutaraburanishwa ku rwego rwa mbere hamwe n’urubanza Ruzindana Jérémie yarezemo SGP rugeze mu bujurire. Avuga kandi ko guhuza izo manza bitubahirije amategeko kuko ababuranyi muri izo manza zombi atari bamwe, ndetse n’ikiburanwa kikaba atari kimwe. SP isobanura ivuga ko Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi arirwo rukiko itegeko rigenenera uwajuriye kuko icyemezo cyafashwe n’Urukiko Rukuru ntaho gitaniye n’ingingo y’itegeko nshinga.Avuga kandi ko kuba mu manza zahujwe ababuranyi atari bamwe n’ikiburanwa kikaba atari kimwe, atari impamvu yabuza imanza guhuzwa kuko ziramutse ziburanishijwe buri rwose ukwarwo hashobora gufatwa ibyemezo bitandukanye, bityo ishyirwa mu bikorwa ryazo rikazananirana. S G P Ivuga ko guhuza urubanza Kajeguhakwa yarezemo rutaraburanishwa ku rwego rwa mbere n’urwo Ruzindana yarezemo rwageze mu bujurire, ntacyo byisheho amategeko kuko icyo umucamanza yagombaga gusuzuma afata icyemezo, cyari ukureba niba hari ubusobekerane bw’imanza zasabiwe guhuzwa, bityo zidahujwe bikaba byatuma zifatwaho ibyemezo bivuguruzanya. Avuga kandi ko nta kosa umucamanza yakoze kuko ikiburanwa mu manza
## Page 2
zombi ari amazu Ruzindana Jérémie avuga ko ari aye kuko ngo yayaguze na Société Générale des Pétroles, Kajeguhakwa nawe akavuga ko ari aye kuko hari imanza yatsinze zatesheje agaciro ubugure bwa Société Générale des Pétroles. GT Bank yo ikavuga ko icyemezo cyafashwe cyo guhuza imanza ntaho kinyuranyije n’amategeko. Incamake y’icyemezo: 1. Iyo habayeho ibyemezo bibiri bitandukanye ku kiburanwa kimwe mu nzego zitandukanye, hafatwa icyemezo cyo kuzihuza zikaburanishirizwa hamwe kuberako zifitanye isano mu gihe imikirize ya rumwe ishobora kubangamira icyemezo cy’urundi kuko buri muburanyi afite uburenganzira bwo kuburanishwa. Ubujurire nta shingiro bufite. Icyemezo cyo guhuza imanza kigumyeho. Amagarama y’urubanza aherereye kuwareze. Amategeko yashingiweho: Itegeko Ngenga N° 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha by’Inkiko, ingingo ya 152. Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Kajeguhakwa Valens yareze Société Générale des Pétroles na Société Pétrolière mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge kuri N° RCOM 0444/15/TC/NYGE asaba ko amasezerano ayo ma sosiyete yombi yagiranye yerekeye ubugure bw’amazu ari mu kibanza cyahoze ari N° 72/Nyarugenge yateshwa agaciro kuko icyo kibanza ari icye, urwo rubanza rukaba rugitegerejwe kuburanishwa. [2] Ruzindana Jérémie nawe yareze Société Générale des Pétroles mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge kuri N° RCOM 1166/14/TC/NYGE asaba ko iyo sosiyete yategekwa kubahiriza amasezerano bombi bagiranye i Dar Es Salam kuwa 29/11/2004 yo kugura inyubako zicururizwamo ibikomoka kuri petroli ziri kuri Base n’iziri mu kibanza N° 72 Nyarugenge, Urukiko ruca urubanza kuwa 13/03/2015 rwemeza ko Société Générale des Pétroles igomba kubahiriza amasezerano y’ubugure bagiranye, igashyikiriza Ruzindana ibyangombwa by’inyubako yaguze ziri kuri Base no mu kibanza N° 72 Nyarugenge. [3] Société Générale des Pétroles yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kuri N° RCOMA 0188/15/HCC, Société Pétrolière na GT Bank bagoboka mu rubanza, bombi bavuga ko bafite uburenganzira ku kiburanwa. [4] Mu gihe urwo rubanza rwari rugitegerejwe kuburanishwa, Société Pétrolière yasabye ko rwahuzwa n’urubanza N° RCOM 0444/15/TC/NYGE kuko zishingiye ku kiburanwa kimwe, maze mu cyemezo cyo kuwa 23/06/2015, Perezida w’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi yemeza ko
## Page 3
izo manza zihujwe hashingiwe ku ngingo ya 152 n’iya 153 z’Itegeko Ngenga N° 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha by’inkiko nk’uko ryahinduwe kandi ryujujwe kugeza ubu. [5] Kajeguhakwa yajuririye Urukiko rw’Ikirenga avuga ko icyo cyemezo cyafashwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko. Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame kuwa 20/10/2015, Kajeguhakwa Valens ahagarariwe na Me Kazungu Jean Bosco, Société Générale des Pétroles ihagarariwe na Me Nkurunziza François Xavier, Société Pétrolière ihagarariwe na Me Butare Emmanuel, Murekatete Laetitia, Ruzindana Yvon, Ruzindana Rémi na Ruzindana Yannick bakomeza urubanza mu mwanya wa Ruzindana Jérémie wapfuye bahagarariwe na Me Kazeneza Théophile, GT Bank nayo ihagarariwe na Me Bimenyimana Eric. II. IKIBAZO KIGIZE URUBANZA N’ISESENGURWA RYACYO kumenya niba icyemezo cyo guhuza imanza n° Rcom 0444/15/tc/nyge na n° rcoma 0188/15/hcc kinyuranije n’amategeko [6] Me Kazungu Jean Bosco uburanira Kajeguhakwa avuga ko Urukiko Rukuru rutubahirije ingingo ya 19 y’Itegeko Nshinga ivuga ko ‘’ntawe ushobora kuvutswa kuburanira imbere y’umucamanza itegeko rimugenera’’ kuko guhuza urubanza N° RCOM 0444/15/TC/NYGE Kajeguhakwa Valens yarezemo Société Générale des Pétroles Ltd na Société Pétrolière Ltd rutaraburanishwa ku rwego rwa mbere n’urubanza N° RCOMA 0188/15/HCC Ruzindana Jérémie yarezemo Société Générale des Pétroles rugeze mu bujurire, bimuvutsa uburenganzira bwo kuburana urubanza rwe ku rwego rwa mbere. [7] Avuga kandi ko guhuza izo manza bitubahirije ibivugwa mu ngingo ya 152 n’iya 153 z’Itegeko Ngenga N° 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha by’inkiko kuko ababuranyi muri izo manza zombi atari bamwe, ndetse n’ikiburanwa kikaba atari kimwe. [8] Me Butare Emmanuel uburanira Société Pétrolière avuga ko icyemezo cya Perezida w‘Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ntaho kinyuranya n’ingingo ya 19 y’Itegeko Nshinga kuko icyemezo cyafashwe gishingiye ku itegeko, kuba rero itegeko rigena rityo, bisobanuye ko Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi arirwo rukiko itegeko rigenenera uwajuriye. [9] Avuga kandi ko kuba mu manza zahujwe ababuranyi atari bamwe n’ikiburanwa kikaba atari kimwe, atari impamvu yabuza imanza guhuzwa hashingiwe ku ngingo ya 152 n‘iya 153 z’Itegeko Ngenga N° 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha, ko rero nta kosa Perezida w’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi yakoze ahuza imanza kuko ziramutse ziburanishijwe buri rwose ukwarwo hashobora gufatwa ibyemezo bitandukanye, bityo ishyirwa mu bikorwa ryazo rikazananirana. [10] Me Nkurunziza François Xavier uburanira Société Générale des Pétroles avuga ko guhuza urubanza Kajeguhakwa yarezemo rutaraburanishwa ku rwego rwa mbere n’urwo Ruzindana yarezemo rwageze mu bujurire, ntacyo byisheho amategeko kuko icyo umucamanza
## Page 4
yagombaga gusuzuma afata icyemezo, cyari ukureba niba hari ubusobekerane bw’imanza zasabiwe guhuzwa, bityo zidahujwe bikaba byatuma zifatwaho ibyemezo bivuguruzanya. [11] Avuga kandi ko nta kosa umucamanza yakoze kuko ikiburanwa mu manza zombi ari amazu ari mu kibanza N° 72 Ruzindana Jérémie avuga ko ari aye kuko ngo yayaguze na Société Générale des Pétroles, Kajeguhakwa nawe akavuga ko ari aye kuko hari imanza yatsinze zatesheje agaciro ubugure bwa Société Générale des Pétroles. [12] Me Bimenyimana Eric uburanira GT Bank avuga ko icyemezo cyafashwe cyo guhuza imanza ntaho kinyuranyije n’amategeko, naho Me Ruzindana Jérémie uburanira abazungura ba Ruzindana akavuga ko ikibazo agihariye Urukiko, ko icya ngombwa ari ukubona ubutabera. UKO URUKIKO RUBIBONA [13] Ku birebana n’imiburanishirize y’imanza zifitanye isano, ingingo ya 152 y’Itegeko Ngenga N° 51/2008 ryo kuwa 09/09/2008 rigena imiterere, imikorere n’ububasha by’Inkiko nkuko ryahinduwe kandi ryujujwe kugeza ubu isobanura ko imanza ziba zisobekeranye iyo zifitanye isano ku buryo ikemurwa rya rumwe rigira ingaruka ku rundi kandi ku buryo ziramutse ziciwe, rumwe ukwarwo, urundi ukwarwo, imikirize yazo ishobora kuvuguruzanya, naho ingingo ya 153 yaryo igateganya ko iyo imanza zifite ikiburanwa kimwe kandi zikomoka ku mpamvu imwe, ziburanwa n’ababuranyi bamwe ziri mu nkiko zitandukanye cyangwa se iyo hari imanza nyinshi zifitanye isano hagati yazo ku buryo ikemurwa rya rumwe ryagira ingaruka ku icibwa ry’urundi ziri mu nkiko zitandukanye, urukiko rumwe muri izo ruzoherereza urundi, bisabwe n’umwe mu baburanyi. [14] Ku birebana n’uburyo inkiko zigomba kwoherezanya imanza zisobekeranye, bisobanuwe muri iyo ngingo ya 153 ko hagomba kubahirizwa uburyo bukurikira uko bukurikirana : 1° urukiko rwagize icyemezo rufata mu rubanza kitari ukuruca mu mizi yarwo ni rwo bahitamo ku rutaragira icyemezo rufata mu rubanza; 2° urukiko rwisumbuye ni rwo bahitamo k’urwo hasi yarwo; 3° urukiko rwaregewe mbere ni rwo bahitamo ku rwaregewe nyuma; 4° urukiko rusanzwe ni rwo bahitamo ku rukiko rwihariye. [15] Ku bijyanye rero n’uru rubanza, Urukiko rusanga mu manza zombi haburanwa uburenganzira ku mazu ari mu kibanza cyahoze ari N° 72/Nyarugenge kuko mu rubanza N° RCOM 0444/15/TC/NYGE Kajeguhakwa yareze avuga ko ari aye, mu rubanza N° RCOM/14/TC/NYGE rwajuririye mu Rukiko Rukuru kuri N° RCOMA 0188/15/HCC Ruzindana nawe yareze avuga ko station d’essence irimo ari iye kuko yayiguze na Société Générale des Pétroles, Société Pétrolière igoboka mu rubanza ivuga nayo ko amazu ari muri icyo kibanza ari aye kuko yayaguze na Société Générale des Pétroles, ndetse GT Bank1 nayo igoboka ivuga ko hari amazu ari mu kibanza N° 72/Nyarugenge yaguze na Kajeguhakwa. [16] Urukiko rusanga mu gihe mu rubanza rumwe abazungura ba Ruzindana bakwegukana uburenganzira kuri station d’essence iri mu kibanza cyahoze ari N° 72/Nyarugenge hashingiwe ku masezerano yagiranye na Société Générale des Pétroles, hagati aho mu rundi rubanza Urukiko 1 1 Yahoze yitwa Fina Bank, nayo yahoze yitwa BACAR
## Page 5
Rwisumbuye rwa Nyarugenge rukemeza ko Société Générale des Pétroles Ltd nta burenganzira yari ifite kuri uwo mutungo kuko wari uwa Kajeguhakwa, haba habayeho ibyemezo bibiri bitandukanye ku kiburanwa kimwe, akaba ariyo mpamvu izi manza zigomba guhuzwa zikaburanishirizwa hamwe nk’uko ingingo ya 153 y’Itegeko Ngenga ryavuzwe rigena imiterere, imikorere n’ububasha by’inkiko ibiteganya, kubera ko zifitanye isano, imikirize ya rumwe ikaba ishobora kubangamira icyemezo cy’urundi. [17] Ku birebana n’ingingo ya 19 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo kuwa 04 Kamena 2003 nk’uko ryavuguruwe kugeza ubu ivuga ko ‘’ntawe ushobora kuvutswa kuburanira imbere y’umucamanza itegeko rimugenera’’, Urukiko rusanga icyo igamije ari ukugaragaza ko umuntu wese afite uburenganzira bwo kuburanishwa hakurikijwe amategeko agenga ububasha by’inkiko n’imiburanishirize y’imanza kandi ko ntawe ushobora kuvutswa ubwo burenganzira, icyemezo cyo guhuza imanza cyafashwe kikaba kitabangamiye iyo ngingo y’Itegeko Nshinga kuko gishingiye ku mategeko asanzwe ariho arebana n’ububasha by’inkiko n’imiburanishirize y’imanza zifitanye isano zaregewe mu nkiko zitandukanye. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO: [18] Rwemeje ko ubujurire bwa Kajeguhakwa Valens nta shingiro bufite. [19] Rwemeje ko icyemezo gihuza imanza N° RCOM 0444/15/TC/NYGE na N° RCOMA 0188/15/HCC cyafashwe na Perezida w’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kuwa 23/06/2015 kigumyeho. [20] Rutegetse Kajeguhakwa Valens kwishyura amagarama y’urubanza.