KAMIZIKUNZE N’UNDI v. UBUSHINJACYAHA
The Court of Appeal found that both Kamizikunze Emmanuel and Ufitimana Jacques had not previously benefited from sentence reduction despite admitting guilt and being first-time offenders for the sexual offences. The court held these as mitigating factors warranting a reduction of their sentences to 17 years each,...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00254/2023/CA
- Parties
- Appellant: Kamizikunze Emmanuel; Appellant: Ufitimana Jacques; Respondent: Ubushinjacyaha
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 19 December 2025
- Case Number
- RPAA 00254/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
- Outcome
- Appeal allowed in part; sentences reduced.
- Legal Topics
- Rape, Defilement, Theft, Sentencing, Mitigating Circumstances, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Kamizikunze Emmanuel
Appellant
Ufitimana Jacques
Appellant
Ubushinjacyaha
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the sentences imposed on Kamizikunze Emmanuel and Ufitimana Jacques should be reduced due to their admission of guilt and mitigating circumstances.
Ratio Decidendi
The Court of Appeal found that both Kamizikunze Emmanuel and Ufitimana Jacques had not previously benefited from sentence reduction despite admitting guilt and being first-time offenders for the sexual offences. The court held these as mitigating factors warranting a reduction of their sentences to 17 years each, combining 13 years for the sexual offence and 4 years for theft, with a fine for Kamizikunze.
Court Disposition
Appeal allowed in part; sentences reduced.
Orders
- The judgment of the High Court (RPA 01310/2020/HC/KIG) is varied only as to sentence.
- Kamizikunze Emmanuel is sentenced to 17 years imprisonment and a fine of 500,000 Frw for theft and rape.
Full Case Text
Judgment text and source record
22 paragraphs
# KAMIZIKUNZE N’UNDI v. UBUSHINJACYAHA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-12-19 - Case/document no.: RPAA 00254/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
KAMIZIKUNZE N’UNDI v. UBUSHINJACYAHA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00254/2023/CA (Mukandamage, P.J.) 19 Ukuboza 2025] Amategeko agenga ibyaha n’ibihano – Icyaha cyo kwiba n’icyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato – Gusaba kugabanyirizwa ibihano – Mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha, iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo, ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo rukiko rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwareze Kamizikunze Emmanuel icyaha cyo kwiba n’icyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato, Ufitimana Jacques bumurega icyaha cyo kwiba n’icyo gusambanya umwana, Bisanukuri Alexandre aregwa icyaha cyo kwiba n’icy’ubufatanyacyaha ku cyaha cyo gusambanya umwana n’icyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato, bubasabira igifungo cy’imyaka 20 buri wese. Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques baburanye bemera ibyaha byombi, basobanura n’uburyo babikoze, bashinja Bisanukuri Alexandre kuba umufatanyacyaha mu gukoresha imibonano mpuzabitsina ku gahato, kuko yari aziko barimo gusambanya abo bakobwa ku gahato. Bisanukuri Alexandre yaburanye yemera icyaha cy’ubujura, ahakana icyo kuba umufatanyacyaha ku cyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato. Rushingiye ku bimenyetso bitandukanye, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rwasanze Kamizikunze ahamwa n’icyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato n’icyo kwiba, maze rumuhanisha igifungo cy’imyaka 19 n’ihazabu ya 1.000.000 Frw, Ufitimana ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana n’icyo kwiba rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25, naho Bisanukuri ahamwa n’icyaha cy’ubujura n’ubufatanyacyaha ku cyaha cyo gusambanya umwana no gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato, maze rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25, rushingiye ku bimenyetso bitandukanye. Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques bajuririye Urukiko Rukuru bavuga ko baburanye bemera ibyaha byombi basaba imbabazi, ariko bahabwa ibihano biremereye basaba ko byagabanywa. Bisanukuri Alexandre yajuriye avuga ko yahanishijwe ibihano birebire kandi yaraburanye yemera icyaha cyo kwiba, ahakana icyo kuba icyitso mu cyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato n’icyo gusambanya umwana. Urukiko Rukuru rwasanze ubujurire bwatanzwe na Kamizikunze Emmanuel, Ufitimana Jacques na Bisanukuri Alexandre nta shingiro bufite, kubera uburemere bw’ibyaha bakoze kandi bigaragara ko icyaha cyo kwiba bakigize umuco, bityo rwemeza ko urubanza rwajuririwe rudahindutse.
## Page 2
Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques bajuririye Urukiko rw’Ubujurire bavuga ko Urukiko Rukuru rutabagabanyirije igihano kandi baraburanye bemera icyaha, basaba ko kuri uru rwego ko cyagabanywa. Kamizikunze Emmanuel yajuriye uru Rukiko avuga ko Urukiko Rukuru rutamugabanyirije igihano kandi yaremeye ibyaha byombi aregwa mu nzego zose yanyuzemo, abisabira imbabazi, asaba kugabanyirizwa igihano maze agahabwa igihano cy’imyaka 15 y’igifungo kuko yamaze gusobanukirwa ububi bw’ibyaha yakoze. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyaha Kamizikunze Emmanuel aregwa yabikoze mu buryo bw’impurirane mbonezabyaha, asaba ko igifungo cy’imyaka 19 yahanishijwe cyagabanywa kikagera ku myaka 15. Ufitimana Jacques we yavuze ko yajuriye kuko yemeye icyaha ku buryo budashidikanywaho, ariko ko Urukiko Rukuru rwirengagije uko kwemera icyaha kandi byamubera impamvu nyoroshyacyaha maze akagabanyirizwa ibihano, cyane cyane ko aribwo bwa mbere akurikiranweho icyaha. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga igihano cyo gufungwa imyaka 25 cyahawe Ufitimana Jacques cyagabanywa, kikagera ku gifungo cy’imyaka 15. Muri uru Rukiko hasuzumwe ikibazo cyo kumenya niba ibihano abaregwa bombi bahawe n’Urukiko Rukuru byagabanywa. Urukiko rw’Ubujurire rurasanga Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques bataragabanyirijwe ibihano mu nkiko zabanje, ariko kuba ari ubwa mbere bakurikiranweho icyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato kandi bakaba bacyemera mu buryo budashidikanywaho, byababera impamvu nyoroshyacyaha yatuma igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 bigabanywa, maze bagahabwa igihano cy’igifungo cy’imyaka 13, ariko igihano cy’igifungo cy’imyaka 4 bahawe ku cyaha cyo kwiba kitagabanywa, kuko bigaragara ko we na bagenzi be mu ijoro rimwe bibye mu ngo zirenze rumwe, kandi kwiba yabigize ingeso, bityo bombi bagahanishwa igifungo cy’imyaka 17. Incamake y’icyemezo: Mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha, iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo, ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo rukiko rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Ubujurire bufite ishingiro. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 49.
## Page 3
Imanza zifashishijwe: Urubanza RPA 00060/2021/CA rw’ Ubushinjacyaha, Nsabimana Callixte bita Sankara na bagenzi be, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022; Urubanza RPAA 00168/2025/CA rw’ Ubushinjacyaha na Twagirimana Népomuscène, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Mu ijoro ryo ku wa 29/09/2020, Kamizikunze Emmanuel, Ufitimana Jacques na Bisanukuri Alexandre bakunze kwita Budayi bagiye kwiba kwa Manishimwe bakunze kwita Haruna, bica idirishya binjira mu nzu biba ipanu, bagerageje kwinjira mu cyumba barabatesha bariruka. Bageze kwa Bizimungu Jean Bosco ku wa 30/09/2020 saa saba z’ijoro, bakingura inzu ya annexe basangamo Mukantirenganya Béatrice n’umwana N. H.1 w’imyaka 17 y’amavuko, babuze icyo biba bigira inama yo kubakoresha imibonano mpuzabitsina ku gahato, babakangisha ibyuma bari bafite, Kamizikunze Emmanuel afata umwe na Ufitimana Jacques afata undi, naho Bisanukuri Alexandre ajya gucunga umutekano, baza kwikanga Bizimungu Jean Bosco wari ubyukijwe n’imbwa yamokaga, asohotse bariruka batwara igitenge cyari muri iyo nzu. Saa cyenda z’ijoro zageze bari kwa Iyamuremye Jean Pierre bamena ikirahure biba computer yo mu bwoko bwa HP, amapaki 60 y’imigati n’amandazi, caisse ya fanta na litiro 5 z’amata. Bose barafashwe batangira gukurikiranwa mu Bugenzacyaha. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwareze Kamizikunze Emmanuel icyaha cyo kwiba n’icyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato, Ufitimana Jacques bumurega icyaha cyo kwiba n’icyo gusambanya umwana, Bisanukuri Alexandre aregwa icyaha cyo kwiba n’icy’ubufatanyacyaha ku cyaha cyo gusambanya umwana n’icyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato, bubasabira igifungo cy’imyaka 20 buri wese. [3] Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques baburanye bemera ibyaha byombi, basobanura n’uburyo babikoze, bashinja Bisanukuri Alexandre kuba umufatanyacyaha mu gukoresha imibonano mpuzabitsina ku gahato, kuko yari aziko barimo gusambanya abo bakobwa ku gahato. Bisanukuri Alexandre yaburanye yemera icyaha cy’ubujura, ahakana icyo kuba umufatanyacyaha ku cyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato. [4] Mu rubanza RP 00636/2020/TGI/GIC rwaciwe ku wa 11/11/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rwasanze Kamizikunze Emmanuel ahamwa n’icyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato n’icyo kwiba, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 19 n’ihazabu ya 1.000.000 Frw, Ufitimana Jacques ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana n’icyo kwiba rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25, naho Bisanukuri Alexandre ahamwa n’icyaha cy’ubujura n’ubufatanyacyaha ku cyaha cyo gusambanya umwana no gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25, rushingiye ku bimenyetso bikurikira: a) imvugo z’abaregwa;
1 Amazina arahinwe kubera kamere y’icyaha n’imyaka y’uwahohotewe.
## Page 4
b) imvugo z’umwana wasambanyijwe; c) imvugo za Mukantirenganya Béatrice; d) raporo ya Muganga yakorewe umwana n’iyakorewe Mukantirenganya Béatrice; e) icyemezo cy’amavuko kigaragaza ko umwana wasambanyijwe yavutse mu 2002 n’icyemezo cy’amavuko kigaragaza ko Mukantirenganya Béatrice yavutse mu 1995; f) raporo y’inzego z’ibanze yagaragaje ko abaregwa basanzwe bazwiho icyaha cy’ubujura; g) ubuhamya bwatanzwe n’abantu batandukanye; h) inyandikomvugo z’ibyafatiriwe. [5] Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques bajuririye Urukiko Rukuru bavuga ko baburanye bemera ibyaha byombi basaba imbabazi, ariko bahabwa ibihano biremereye basaba ko byagabanywa. Bisanukuri Alexandre yajuriye avuga ko yahanishijwe ibihano birebire kandi yaraburanye yemera icyaha cyo kwiba, ahakana icyo kuba icyitso mu cyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato n’icyo gusambanya umwana. Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko ubujurire bwabo nta shingiro bufite, asaba ko nta cyahinduka ku rubanza bajuririye. [6] Mu rubanza RPA 01310/2020/HC/KIG rwaciwe ku wa 3/03/2023, Urukiko Rukuru rwasanze ubujurire bwatanzwe na Kamizikunze Emmanuel, Ufitimana Jacques na Bisanukuri Alexandre nta shingiro bufite, kubera uburemere bw’ibyaha bakoze kandi bigaragara ko icyaha cyo kwiba bakigize umuco, rwemeza ko urubanza rwajuririwe rudahindutse. [7] Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques bajuririye Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00254/2023/CA. Iburanisha mu ruhame ryabaye ku wa 01/12/2025, Kamizikunze Emmanuel yunganiwe na Me Mujawamariya Immaculée, Ufitimana Jacques yunganiwe na Me Yankurije Valentine, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwizeye Jean Marie, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu myanzuro no mu miburanire, Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques bavuga ko Urukiko Rukuru rutabagabanyirije igihano kandi baraburanye bemera icyaha, basaba ko kuri uru rwego cyagabanywa. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Kamizikunze Emmanuel na Ufitimana Jacques bagabanyirizwa ibihano bahawe, kuko ibyo bahawe biremereye. [9] Muri uru rubanza harasuzumwa ibibazo bikurikira: 1) kumenya niba igihano Kamizikunze Emmanuel yahawe n’Urukiko Rukuru cyagabanywa; 2) kumenya niba igihano Ufitimana Jacques yahawe n’Urukiko Rukuru cyagabanywa. II. ISESENGURWA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA 1.Kumenya niba igihano Kamizikunze Emmanuel yahawe cyagabanywa [10] Kamizikunze Emmanuel na Me Mujawamariya Immaculée umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rutamugabanyirije igihano nyamara yaremeye ibyaha byombi mu nzego zose
## Page 5
yanyuzemo, ko ibyo kuvuga ko ibyaha yakoze yabigize akamenyero bitafatwa nk’ukuri, kuko ibintu biba akamenyero ari uko bikozwe inshuro zirenze 3. [11] Kamizikunze Emmanuel na Me Mujawamariya Immaculée umwunganira bavuga kandi ko akomeje gusaba imbabazi yiyemeza kutazongera gukora ibyaha yakoze, bagasaba ko urukiko rwaca inkoni izamba akagabanyirizwa igihano, kuko agifite imyaka yo gukora, kandi yamaze gusobanukirwa ububi bw’ibyaha yakoze, kuko yigishijwe imyuga ikazamufasha kwibeshaho. [12] Kamizikunze Emmanuel na Me Mujawamariya Immaculée umwunganira bavuga ko mu kugabanya ibihano hashingirwa no ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, maze agahabwa igihano cy’imyaka 15 y’igifungo. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyaha Kamizikunze Emmanuel aregwa yabikoze mu buryo bw’impurirane mbonezabyaha, ko hashingiwe ku ngingo ya 2, agace ka (b), y’Itegeko Nº 059/2023 ryo kuwa 04/12/2023, ibihano byo gufungwa imyaka 19 n’ihazabu ya 1.000.000 Frw byagabanywa bikagera ku gifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 500.000 Frw hitawe ku biteganywa n’itegeko ryerekeranye n’imihanire y’impurirane mbonezabyaha. UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Impaka kuri iyi ngingo y’ubujurire ishingiye ku kumenya niba ibihano Kamizikunze Emmanuel yahawe ku cyaha cyo kwiba n’icyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato byagabanywa. [15] Ku bijyanye no kugabanyirizwa igihano mu gihe ariyo mpamvu y’ubujurire yonyine, byatanzweho umurongo mu rubanza RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha, Nsabimana Callixte bita Sankara na bagenzi be, uwo murongo ukaba uvuga ko mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha, iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko urwo rukiko rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Uyu murongo wakurikijwe mu manza zitandukanye zakurikiyeho zaciwe n’uru Rukiko, harimo n’urubanza RPAA 00168/2025/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2025, haburana Ubushinjacyaha na Twagirimana Népomuscène. [16] Bigaragara mu manza zabanje ko, aburana ku rwego rwa mbere Kamizikunze Emmanuel yemeye icyaha cyo kwiba n’icyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rusanga ibyo byaha bimuhama, kandi yarabikoze mu buryo
## Page 6
bw’impurirane mbonezabyaha2, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 19 n’ihazabu ya 1.000.000 Frw, ni ukuvuga igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 1.000.000Frw ku cyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato n’igifungo cy’imyaka 4 ku cyaha cy’ubujura. Mu bujurire, Kamizikunze Emmanuel yasabye kugabanyirizwa ibyo bihano kuko biremereye, ariko Urukiko Rukuru rwemeza ko ibihano yahawe ku rwego rwa mbere bigumaho. [17] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga Kamizikunze Emmanuel ataragabanyirijwe ibihano mu nkiko zabanje3, ariko kuba ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha cyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato kandi akaba acyemera mu buryo budashidikanywaho, byamubera impamvu nyoroshyacyaha yatuma igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’icy’ihazabu ya 1.000.000 Frw yari yahawe kuri icyo cyaha bigabanywa, maze agahabwa igihano cy’igifungo cy’imyaka 13 n’ihazabu ya 500.000 Frw. [18] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ariko igihano cy’igifungo cy’imyaka 4 Kamizikunze Emmanuel yahawe ku cyaha cyo kwiba kitagabanywa, kuko bigaragara ko we na bagenzi be mu ijoro rimwe bibye mu ngo zirenze rumwe, kandi kwiba yabigize ingeso ku buryo ari no mu nsubiracyaha nk’uko bigaragazwa n’imanza zikurikira: a) urubanza RP00304/2017/TB/BY rwaciwe n’Urukiko rw’Ibanze rwa Byumba ku wa 06/11/2017, haburana Ubushinjacyaha, Kamizikunze Issa na Ntihabose Jean Claude barezwe icyaha cy’ubujura, urukiko rubahanisha gutanga ihazabu ya 50.000 Frw buri umwe; b) urubanza RP 00202/2018/TB/BY rwaciwe n’Urukiko rw’Ibanze rwa Byumba ku wa 31/03/2019, haburana Ubushinjacyaha, Kamizikunze Deblack Isaac na bagenzi be, barezwe icyaha cyo kwiba, urukiko rwabahamije icyaha, rubategeka gufatanya gutanga ihazabu ya 900.000 Frw. [19] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga rero ubujurire bwa Kamizikunze Emmanuel bugamije kugabanyisha ibihano yahawe bufite ishingiro, urubanza yajuririye rukaba rugomba guhinduka gusa ku birebana n’ibihano, akaba agomba guhanishwa igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 500.000 Frw. 2.Kumenya niba igihano Ufitimana Jacques yahawe cyagabanywa [20] Ufitimana Jacques na Me Yankurije Valentine umwunganira bavuga ko kuva yatangira gukurikiranwa yemeye icyaha ku buryo budashidikanywaho, asobanura uburyo yagikoze ndetse abisabira imbabazi, ariko ko Urukiko Rukuru rwirengagije uko kwemera icyaha, kuko rwemeje ko
2 Ingingo ya 62 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, nk’uko ryahinduwe, iteganya ko “Mu gihe cy’impurirane mbonezabyaha, umucamanza atanga ibihano kuri buri cyaha maze akabiteranya, (…).”
3 Ingingo ya 134 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, nk’uko ryahinduwe, iteganya ko “(…) Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukoresha imibonano mpuzabitsina ku gahato, ahanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka icumi (10) ariko kitarenze imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda atari munsi ya miliyoni imwe (1.000.000 Frw) ariko atarenze miliyoni ebyiri (2.000.000 FRW)”
## Page 7
akomeza guhanishwa igifungo cy’imyaka 25 kandi n’Ubushinjacyaha bwari bwamusabiye kugabanyirizwa igihano kikagera ku gifungo cy’imyaka 10. [21] Ufitimana Jacques na Me Yankurije Valentine umwunganira bavuga kandi ko kwemera ibyaha byombi aregwa byamubera impamvu nyoroshyacyaha akagabanyirizwa ibihano, cyane cyane ko aribwo bwa mbere akurikiranweho icyaha. Bavuga ko mu kugabanya igihano hashingirwa ku ngingo ya 59 n’iya 60 z’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. [22] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko hashingiwe ku ngingo ya 2, agace ka (b), y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023, igihano cyo gufungwa imyaka 25 cyahawe Ufitimana Jacques cyagabanywa, kikagera ku gifungo cy’imyaka 15. UKO URUKIKO RUBIBONA [23] Impaka kuri iyi ngingo y’ubujurire zishingiye ku kumenya niba ibihano Ufitimana Jacques yahawe n’Urukiko Rukuru ku cyaha cyo kwiba n’icyo gusambanya umwana byagabanywa. [24] Ku bijyanye no kugabanyirizwa igihano mu gihe ariyo mpamvu y’ubujurire yonyine, byatanzweho umurongo mu rubanza RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha, Nsabimana Callixte bita Sankara na bagenzi be, ugaragara haruguru. [25] Nk’uko bigaragara mu manza zabanje, Ufitimana Jacques aburana ku rwego rwa mbere yemeye ibyaha aregwa, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rusanga bimuhama, kandi yarabikoze mu buryo bw’impurirane mbonezabyaha, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25, ni ukuvuga igifungo cy’imyaka 21 ku cyaha cyo gusambanya umwana, n’igifungo cy’imyaka 4 ku cyaha cyo kwiba. Mu bujurire, Ufitimana Jacques yasabye kugabanyirizwa igihano, Urukiko Rukuru rusanga kitagomba kugabanywa, akomeza guhanishwa igifungo cy’imyaka 25. [26] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga Ufitimana Jacques yarakoze icyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka 17 y’amavuko, ariko bigaragara ko ari ubwa mbere akurikiranwe mu nkiko ku buryo buzwi, kandi icyo cyaha yakoze aracyemera mu buryo budashidikanywaho, akaba yaragikoze akiri muto kuko yari afite imyaka 24 y’amavuko, ibyo byose bikaba byamubera impamvu nyoroshyacyaha zatuma igihano cy’igifungo cy’imyaka 21 yahawe kigabanywa. [27] Mu kugabanya icyo gihano, Urukiko rw’Ubujurire rurabishingira no ku zindi manza rwaciye, harimo urubanza RPAA 00399/2020/CA rwaciwe ku wa 28/02/2025, haburana Ubushinjacyaha na Ngendahimana Benjamin, wakoze icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko we afite imyaka 24 y’amavuko, ahanishwa igifungo cy’imyaka 13 kubera ko yemera icyaha, bityo na Ufitimana Jacques akaba agomba guhanishwa igifungo cy’imyaka 13 nk’icyo Kamizikunze Emmanuel yahawe. [28] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ariko Ufitimana Jacques atagabanyirizwa igihano cy’igifungo cy’imyaka 4 yahawe ku cyaha cyo kwiba, kuko we na bagenzi be bagikoze ari nijoro, kandi biba mu ngo zirenze rumwe.
## Page 8
[29] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga rero ubujurire bwa Ufitimana Jacques bugamije kugabanyisha ibihano yahawe bufite ishingiro, urubanza yajuririye rukaba rugomba guhinduka gusa ku birebana n’ibihano, akaba agomba guhanishwa igifungo cy’imyaka 17. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [30] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Kamizikunze Emmanuel bakunze kwita Issa the Black n’ubwa Ufitimana Jacques bugamije kugabanyisha ibihano bufite ishingiro; [31] Rwemeje ko urubanza RPA 01310/2020/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 31/03/2023 ruhindutse gusa kubijyanye n’ibihano; [32] Rutegetse ko Kamizikunze Emmanuel bakunze kwita Issa The Black ahanishijwe igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 500.000 Frw ku cyaha cyo kwiba n’icyo gukoresha undi imibonano mpuzabitsina ku gahato; [33] Rwemeje ko Ufitimana Jacques ahanishijwe igifungo cy’imyaka 17 ku cyaha cyo kwiba n’icyo gusambanya umwana w’imyaka 17 y’amavuko.