UBUSHINJACYAHA v KARIMUNDA
Karimunda Jean Damascene filed his notice of appeal within the statutory period but failed to specify any grounds or errors in the judgment; the additional grounds were filed out of time and did not supplement any timely grounds. Therefore, the appeal was admitted but found to have no merit, and the lower court's...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00493/2023/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Appellant: Karimunda Jean Damascene
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 25 September 2024
- Case Number
- RPAA 00493/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- Appeal dismissed as unfounded; lower court judgment affirmed.
- Legal Topics
- Appeal Procedure, Timeliness of Grounds of Appeal, Drug Trafficking, Burden to Specify Errors in Appeal
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Karimunda Jean Damascene
Appellant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the appeal by Karimunda Jean Damascene should be admitted given that grounds were filed out of time and/or not specified within the statutory period
- 2 Whether the additional grounds of appeal filed after the statutory period can be considered
- 3 Whether the lower court's conviction and sentence should be disturbed
Ratio Decidendi
Karimunda Jean Damascene filed his notice of appeal within the statutory period but failed to specify any grounds or errors in the judgment; the additional grounds were filed out of time and did not supplement any timely grounds. Therefore, the appeal was admitted but found to have no merit, and the lower court's conviction and sentence were upheld.
Court Disposition
Appeal dismissed as unfounded; lower court judgment affirmed.
Orders
- The appeal by Karimunda Jean Damascene is dismissed as unfounded.
- The objection by the prosecution regarding inadmissibility of late grounds is upheld.
Full Case Text
Judgment text and source record
34 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v KARIMUNDA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-09-25 - Case/document no.: RPAA 00493/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v KARIMUNDA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE - RPAA 00493/2023/CA (Tugirayezu, P.J.) 25 Nzeri 2024] Amategeko agenga imiburanishirize y’ imanza z’inshinjabyaha – Ubujurire – Kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’urukiko - Uwajuriye afite inshingano yo kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’Urukiko rubanza gushingiye ku mategeko cyangwa ku byabaye kwatumye urubanza rujuririrwa rucibwa nabi cyangwa kwatuma ruta agaciro; iyo atabikoze ubujurire burakirwa urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. Amategeko agenga imiburanishirize y’ imanza z’inshinjabyaha – Ubujurire – Gutanga ingingo y’ubujurire nyuma y’igihe - Ingingo cyangwa impamvu y’ubujurire itanzwe nyuma y’igihe giteganywa n’itegeko, ntabwo yakirwa ngo isuzumwe mu gihe bigaragara ko ituzuza cyangwa ngo isobanure ingingo y’ubujurire yatanzwe hubahirijwe ibihe. Incamake y’ikibazo: Ku wa 05/03/2020, Karimunda ari kumwe na Mujawamariya bafatanwe ibiro 13 by’urumogi bari batwaye kuri moto. Ubushinjacyaha bwabakoreye dosiye butanga ikirego mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rubavu rubarega icyaha cyo gucuruza no gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko cyabahama, bakagihanirwa. Urukiko rwasanze bahamwa n’icyaha cyo gutunda no kugurisha ibiyobyabwenge, rubahanisha buri wese igihano cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri n’ibihumbi ijana. Abaregwa bajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru, Karimunda avuga ko yahamijwe icyaha atakoze kuko urumogi yari atwaye rwari urwa Mujawamariya naho Mujawamariya we ajurira yemera icyaha asaba ko yagabanirizwa igihano. Urukiko rwasanze Mujawamariya akwiye kugabanyirizwa igihano kuko yakigushijwemo n’abagiteguye kubera ubukene rumuhanisha gufungwa imyaka 10 n’ihazabu ya miriyoni icumi, naho Karimunda Jean Damascene rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya miriyoni cumi n’eshanu. Karimunda yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru ariko ntiyashyira muri system impamvu zituma ajurira dore ko izo mpamvu yazongeyemo nyuma y’igihe giteganywa n’amategeko. Mbere yo kwiregura, ubushinjacyaha bwatanze inzitizi yo kutakira ubujurire kuko impamvu z’ubujurire zatanzwe impitagihe. Urukiko rwasuzumye ikibazo cyo kumenya niba inzitizi yatanzwe n’ubushinjacyaha isaba ko ubujurire bwa Karimunda butakwakirwa kuko nta mpamvu z’ubujurire zigaragaza inenge ku rubanza rujuririrwa zatanzwe ku gihe giteganyijwe n’amategeko kandi ko n’izatanzwe z’inyongera zatanzwe impitagihe. Ubushinjacyaha buvuga ko Karimunda yajuriye ariko ntiyatanga impamvu z’ubujurire kuko atagaragaje inenge ziri mu rubanza rujurirwa n’izo atanze akaba yarazitanze nyuma y’igihe gitegnwa n’itegeko cyo kujurira kuko icyemezo cyashyizwe muri system ku munsi ukurikira uwo urubanza rwasomeweho, we akongeramo impamvu z’ubujurire nyuma y’iminsi 30 bityo bugasaba ko ubujurire butakwakirwa hakemezwa icyemezo cyafashwe n’urukiko rwabanje. Karimunda we asobanura ko yabwiwe ko yakatiwe ahita ajurira ategereza ko icyemezo cyashyirwa muri IECMS agashyiramo impamvu z’ubujurire. Ibijyanye no kuba icyo cyemezo
## Page 2
cyarashyizwemo ku munsi wakurikiye uw’isomwa ry’urubanza, avuga ko atabimenye kubera ko afunzwe akaba atabasha gusura system buri munsi ngo asome ibyashyizwemo. Incamake y’icyemezo: 1. Uwajuriye afite inshingano yo kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’Urukiko rubanza gushingiye ku mategeko cyangwa ku byabaye kwatumye urubanza rujuririrwa rucibwa nabi cyangwa kwatuma ruta agaciro; iyo atabikoze ubujurire burakirwa urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. 2. Ingingo cyangwa impamvu y’ubujurire itanzwe nyuma y’igihe giteganywa n’itegeko, ntabwo yakirwa ngo isuzumwe mu gihe bigaragara ko ituzuza cyangwa ngo isobanure ingingo y’ubujurire yatanzwe hubahirijwe ibihe. Inzitizi yatanzwe ifite ishingiro; Ubujurire nta shingiro bufite. Nta mategeko yashingiweho Imanza zifashishijwe: RCOMAA 00071/2017/CS, Mbuto Aimable na BRD Ltd rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/10/2018; RPAA 00596/2022/CA, Ubushinjacyaha na Muhire Jean Claude rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2024; RPAA 00014/2023/CA, Ubushinjcyaha na Mumararungu Jean Claude rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa ku wa 28/03/2024. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA
[1] Ku wa 05/04/2020, Polisi, ishami rishinzwe kurwanya ibiyobyabwenge yahawe n’abaturage ko Karimunda Jean Damascene atwaye urumogi kuri moto, maze bakora operation bafata Karimunda Jean Damascene ageze mu Murenge wa Bigogwe, Akagari ka Kora mu Mudugudu wa Bweramana ahetse ibiro 13 by’urumogi kuri moto mu mahembe ruri mu gishashi gifunze neza kiri mu gitenge anahetse n’umugore witwa Mujawamariya Joseline. Abapolisi babafashe babashyikirije Ubugenzacyaha nabwo bukora dosiye buyishyikiriza Ubushinjacyaha. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwatanze ikirego mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi bukurikiranyeho Karimunda Jean Damascene na Mujawamariya Joseline icyaha cyo gucuruza no gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko cyabahama, bakagihanirwa. [3] Karimunda Jean Damascene na Mujawamariya Joseline baburanye bahakana icyaha buri wese ashinja mugenzi we, Karimunda avuga ko yatwaye Mujawamariya Joseline kuri moto ye nk’umugenzi atazi ko afite urumogi, naho Mujawamariya avuga ko Karimunda yamutwaye kuri
## Page 3
moto amubwira ko atwaye urumogi hari uwo arushyiriye ko bajyana kugira ngo bagende bavugana abababona bagire ngo ni umugenzi atwaye. [4] Mu rubanza RP 269/2021/TGI/GIC, rwaciwe ku wa 29/09/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rwasanze hari ibimenyetso bidashidikanywaho byemeza ko abaregwa bakoze icyaha birimo:
a. Imvugo ya Karimunda Jean Damascene n’iya Mujawamariya Joseline aho bombi bashinjanya; b. Kuba Karimunda Jean Damascene n’iya Mujawamariya bemera ko bafatanwe urumogi bombi bari kuri iyo moto; c. Imvugo z’abatangabuhamya babafashe aribo Ndayisaba Phillippo na Yibambasi Bernard bemeje ko bafatanwe urwo rumogi koko; d. Raporo yakozwe n’ubuyobozi bw’Umudugudu wa Bweramana Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso rwemeje ko Karimunda Jean Damascene na Mujawamariya Joseline bahamwa n’icyaha cyo gutunda no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rubahanisha buri wese igihano cy’igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri n’ibihumbi ijana (20.100.000 Frw), rutegeka ko urumogi bafatanywe runyagwa rugatwikwa.
[5] Karimunda Jean Damascene na Mujawamariya Joseline ntibishimiye imikirize y’urwo rubanza, bajuririra mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, Karimunda Jean Damascene avuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha atigeze akora, kuko yatwaye Mujawamariya kuri moto nk’umugenzi atazi ko agafuka afite karimo urumogi naho Mujawamariya Joseline we ajurira yemera icyaha asaba kugabanyirizwa igihano. [6] Ubushinjacyaha bwo bwaburanye buvuga ko impamvu z’ubujurire za Karimunda Jean Danascene nta shingiro zifite kuko n’ubwo yaburanye ahakana icyaha hari ibimenyetso bikimuhamya. Naho ku bireba Mujawamariya Joseline buvuga ko Mujawamariya Joseline yagize uruhare rwo kugaragaza ukuri n’ubwo hari igihe yahuzagurikaga, ko kuba mu bujurire yaragize ubutwari bwo gukomeza kwemera icyaha no kugisabira imbabazi, yagabanyirizwa igihano kikava ku gifungo cy’imyaka 25 kikagera ku gifungo cy’imyaka 10 kuko yafatiranyijwe n'ubukene bamugira umugenzi atari we. [7] Mu rubanza RPA 00855/2021/HC/MUS, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, ku wa 09/11/2023, rwasanze kuri Mujawamariya Joseline, kuba yaremeye icyaha, kuba yarakigushijwemo n’abagiteguye kubera ubukene, byamubera impamvu nyoroshyacyaha akagabanyirizwa igihano. [8] Kuri Karimunda Jean Damascene, Urukiko rwasanze ubujurire bwe nta shingiro bufite kuko atabashije kuvuguruza ibimenyetso bikimuhamya birimo: ubuhamya bwatanzwe na Mujawamariya Joseline baregwa hamwe kandi akaba amushinja, kuba ibivugwa muri ubwo buhamya buhura n’ibyavuzwe n’abandi batangabuhamya ndetse n’ibikubiye muri raporo y’ubuyobozi bw’umudugudu wa Bweramana ndetse n’inyandiko yiswe PV de constat yakozwe
## Page 4
n’abapolisi bari mu ishami rishinzwe kurwanya ibiyobyabwenge, ikaba yarashyizweho umukono n’abatangabuhamya banyuranye, imvugo z’umutangabuhamya Nasingizwe Jean Marie Vianney, umwe mu bafashe Karimunda, wasobanuye ko bari barahawe amakuru ko Karimunda Jean Damascene atunda urumogi akoresheje moto yatwaraga nk’umumotari, ko ari nayo mpamvu bakoze iyo operasiyo, kandi ko Karimunda Jean Damascene yari azi ko atwaye urumogi kuko abonye bamaze kumufata yashatse kubarwanya, ariko ntibyakunda kuko bari baje kumufata ari benshi. Rwasanze ariko ko kuba yarafashwe ataragera k’u mugambi we wo kugeza urumogi aho yagombaga kurutwara byafatwa ko igikorwa cye nta ngaruka cyateje, bityo akagabanyirizwa igihano, maze rwemeza ko urubanza rwajuririwe ruhindutse gusa ku bijyanye n’ibihano, ruhanisha Mujawamariya Joseline gufungwa imyaka icumi (10) n’ihazabu ya miriyoni icumi (10.000.000 Frw), naho Karimunda Jean Damascene rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miriyoni cumi n’eshanu (15.000.000 Frw). [9] Karimunda Jean Damascene yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa Nº RPAA 00493/2023/CA iburanisha rishyirwa ku wa 09/04/2024 ariko uwo munsi ntirwaburanishwa, rwimurirwa ku wa 13/09/2024, Karimunda Jean Damascene yunganiwe na Me Rwahama Zacharie naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Ntawangundi Beatrice, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [10] Mu mwanzuro w’ubujurire wo ku wa 15/11/2023, Karimunda Jean Damascene yavuze ko impamvu ze z’ubujurire azazigeza ku Rukiko mu buryo burambuye namara kubona kopi y’urubanza. Naho mu mwanzuro w’inyongera yatanze ku wa 05/02/2024, avuga ko mu rubanza rujuririrwa, urukiko rwashingiye ku bimenyetso bitavugisha ukuri, bigenekereje kandi biteye gushidikanya bituma rumuhamya icyaha atakoze, ko ibyo yakoze ari uburangare bwo kudasuzuma umuzigo Mujawamariya Joseline yaratwaye. [11] Mbere yo kwiregura ku mpamvu z’ubujurire zatanzwe n’uregwa, Ubushinjacyaha bwatanze inzitizi busaba ko ubujurire bwa Karimunda Jean Damascene budakwiye kwakirwa ngo busuzumwe kuko nta mpamvu z’ubujurire zigaragaza inenge ziri mu rubanza rujuririrwa zatanzwe ku gihe giteganyijwe n’amategeko ndetse ko n’impamvu yatanze mu mwanzuro w’inyongera zatanzwe impitagihe kandi zikaba zituzuza cyangwa ngo zisobanure impamvu z’ubujurire zatanzwe mbere bityo ko hashingiwe ku biteganywa mu ngingo ya 183 igika cya 1 agace ka 5 n’aka 6 y’Itegeko N° 027/2019 n’ibyemejwe n’inkiko mu manza1 zitandukanye bikwiye gufatwa ko nta mpamvu z’ubujurire zatanzwe na Karimunda Jean Damascene. [12] Ubushinjacyaha busoza busaba Urukiko kwemeza ko ubujurire bwatanzwe butakiriwe no kwemeza ko nta gihindutse kurubanza rwajuririwe, ko hagumyeho igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 Karimunda Jean Damascene yahawe ku rwego rwa kabiri.
1 Urubanza Nº RPA/GEN 00004/2019/CA rwaciwe ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na MUNYAGISHARI Bernard (igika cya 66), Urubanza Nº RPAA 00328/2020/CA haburana Ubushinjacyaha na NSABUKUNZE Emmanuel (igika cya 24-26), Urubanza Nº RPAA 00386/2020/CA rwaciwe kuwa 11/06/2020 haburana Ubushinjacyaha na MUSHINZIMANA Daniel (igika cya 16), Urubanza Nº RPAA 00338/2020/CA rwaciwe kuwa 11/06/2021 haburana Ubushinjacyaha na DUKUZUMUREMYI Jean Bosco (igika cya 18 n’icya 21), Urubanza Nº RPAA 00205/2020/CA rwaciwe ku wa 12/11/2021 haburana BARAKAGWIRA Gilbert n’Ubushinjacyaha ( igika cya 14-15)
## Page 5
[13] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ibibazo bikwiye gusuzumwa muri uru rubanza ari: kumenya niba inzitizi yatanzwe n’ubushinjacyaha isaba ko ubujurire bwa Karimunda Jean Damascene butakwakirwa kuko nta mpamvu z’ubujurire zigaragaza inenge ku rubanza rujuririrwa zatanzwe ku gihe giteganyijwe n’amategeko kuko n’izatanzwe z’inyongera zatanzwe impitagihe.
II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA
Kumenya niba inzitizi yatanzwe n’ubushinjacyaha isaba ko ubujurire bwa Karimunda Jean Damascene butakwakirwa kuko nta mpamvu z’ubujurire zigaragaza inenge ku rubanza rujuririrwa zatanzwe ku gihe giteganyijwe n’amategeko kuko n’izatanzwe z’inyongera zatanzwe impitagihe
[14] Ubushinjacyaha bwatanze inzitizi busaba ko ubujurire bwa Karimunda Jean Damascene budakwiye kwakirwa ngo busuzumwe kuko nta mpamvu z’ubujurire zigaragaza inenge ziri mu rubanza rujuririrwa zatanzwe ku gihe giteganyijwe n’amategeko ndetse ko n’impamvu yatanze mu mwanzuro w’inyongera zatanzwe impitagihe kandi zikaba zituzuza cyangwa ngo zisobanure impamvu z’ubujurire zatanzwe mbere bityo ko hashingiwe ku biteganywa mu ngingo ya 183 igika cya 1 agace ka 5 n’aka 6 y’Itegeko N° 027/2019 n’ibyemejwe n’inkiko mu manza2 zitandukanye bikwiye gufatwa ko nta mpamvu z’ubujurire zatanzwe na Karimunda Jean Damascene. [15] Ubushinjacyaha busobanura ko ibihe by’ijurira biteganwa mu ngingo 180 n’iya 181 z’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha zigaragaza ko ari ukwezi kumwe, ariko ko Karimunda yatanze imyanzuro y’ubujurire ku wa 15/11/2023 urubanza yajuririraga rwari rwasomwe ku wa 09/11/2023 rushyirwa muri system 10/11/2013 ariko Karimunda atanga ibaruwa yari yavuze ko impamvu z’ubujurire azazishyiramo amaze kubona kopi y’urubanza ariko muri iyo baruwa avugamo ingano y’igihano yakatiwe hakibazwa uburyo yamenye icyo gihano. Karimunda yakoze imyanzuro y’inyongera ku wa 05/02/2024 yarakererewe. Hashingiwe ku ngingo ya 183 agace ka 5 n’aka 6 z’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha yagombaga kugaragaza inenge n’uburyo izo nenge zakosorwamo ariko karimunda we ntazo yagaragaje. [16] Ubushinjacyaha busobanura kandi ko mu rubanza No RCOMAA 00012/2022/CA rwaciwe ku wa 22/07/2022 haburana BUFCOFFEE Ltd na TEUSCHER INVEST Ltd urukiko rwagaragaje ko abataratanze imyanzuro imburagihe zitakirwa iyo zidasobanura cyangwa ngo zuzuze izo uregwa yatanze mu myanzuro yatangiwe ku gihe, ko rero Karimunda agongwa no kuba ataragaragaje inenge mu myanzuro yatanze mbere naho nizo yatanze ku wa 05/02/2024 yazitanze impitagihe kuko atagaragaza ko mu gihe kirenze umwaka yari atarabona kopi y’urubanza. Bityo
2Urubanza Nº RPA/GEN 00004/2019/CA rwaciwe ku wa 07/05/2021 haburana Ubushinjacyaha na Munyagishari Bernard (igika cya 66), Urubanza Nº RPAA 00328/2020/CA haburana Ubushinjacyaha na Nsabukunze Emmanuel (igika cya 24-26), Urubanza Nº RPAA 00386/2020/CA rwaciwe kuwa 11/06/2020 haburana Ubushinjacyaha na Mushinzimana Daniel (igika cya 16), Urubanza Nº RPAA 00338/2020/CA rwaciwe ku wa 11/06/2021 haburana Ubushinjacyaha na Dukuzumuremyi Jean Bosco (igika cya 18 n’icya 21), Urubanza Nº RPAA 00205/2020/CA rwaciwe ku wa 12/11/2021 haburana BARAKAGWIRA Gilbert n’Ubushinjacyaha ( igika cya 14-15)
## Page 6
ubujurire bwe ntibukwiriye kwakirwa ngo busuzumwe kuko butubahirijwe ibiteganywa n’amategeko. [17] Karimunda Jean Damascene avuga ko ibivugwa n’Ubushinjacyaha nta shingiro bifite kuko aho aba muri gereza batabasomera uko urubanza rwagenze ahubwo bababwira igihano kuko baba batajyanwe gusomerwa, ko atari kumenya impamvu z’ubujurire kuko aho yari afungiye Rubavu, yasabye ko ajya gusoma dosiye ntiyabihabwa. [18] Me Rwahama Zacharie umwunganira avuga ko Karimunda Jean Damascene adakwiye gufatwa nk’umuntu widegembya kuko afunzwe akaba adafite uburenganzira bwo kureba muri system uko yiboneye, ko imanza Ubushinjacyaha bwatanze nk’izakwifashishwa muri uru rubanza zitagenderwaho kuko zidasa n’uru kuko muzo bavuga ntabwo ababuranyi bari bafunze naho uru rubanza ho akaba afunze.
UKO URUKIKO RUBIBONA [19] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya uko byagenda mu gihe uregwa yatanze ubujurire atagaragaje icyo anenga urubanza rujuririrwa ahubwo akazigaragaza mu myanzuro y’inyongera yatanze impitagihe. [20] Ikibazo cyo kumenya uko byagenda mu gihe uregwa yatanze ubujurire atagaragaje icyo anenga urubanza rujuririrwa cyasesesnguwe mu rubanza Nº RPAA 00014/2023/CA rwaciwe ku wa 28/03/2024 haburana Ubushinjcyaha na Mumararungu Jean Claude, Urukiko rw’Ubujurire rwasobanuye ko uwajuriye afite inshingano yo kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’Urukiko rubanza gushingiye ku mategeko cyangwa ku byabaye kwatumye urubanza rujuririrwa rucibwa nabi cyangwa kwatuma ruta agaciro, ko iyo atabikoze ubujurire bwakirwa urukiko rukemeza ko nta shingiro bufite. [21] Naho ibirebana n’impamvu z’ubujurire zitanzwe nyuma y’ibihe by’ubujurire, byasesenguwe mu rubanza rubanziriza urundi mu rubanza Nº RCOMAA 00071/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/10/2018 haburana Mbuto Aimable na BRD Ltd, rusobanura ko kujurira bikorwa mu gihe giteganyijwe cy’iminsi mirongo itatu (30), hagaragazwa ibinengwa urubanza rujuririrwa, ibigomba gukosorwa n’impamvu ari amakosa n’uburyo yakosorwa, ko mu gihe ingingo y’ubujurire itanzwe nyuma y’igihe giteganywa n’itegeko, iyo mpamvu y’ubujurire itagomba kwakirwa ngo isuzumwe mu gihe bigaragara ko ituzuza cyangwa ngo isobanure ingingo y’ubujurire yatanzwe hubahirijwe ibihe. Uyu murongo wakurikijwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu manza zitandukanye, harimo n’urubanza N° RPAA 00596/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2024, haburana Ubushinjacyaha na Muhire Jean Claude. [22] Dosiye igaragaza ko urubanza rujuririrwa rwaciwe ku wa 09/11/2023 naho kopi yarwo ishyirwa muri system ku wa 10/11/2023. Igaragaza kandi ko Karimunda Jean Damascene yatanze ibaruwa y’ubujurire ku wa 15/11/2023, avuga ko ajuririye Urukiko rw’Ubujurire kubera ko atishimiye imikirize y’urubanza ariko ko azashyiramo imyanzuro y’inyongera amaze kubona kopi y’urubanza, nyuma aza gutanga umwanzuro w’inyongera ku wa 05/02/2024 avuga ko mu rubanza rujuririrwa, Urukiko rwashingiye ku bimenyetso bitavugisha ukuri, bigenekereje kandi biteye gushidikanya bituma rumuhamya icyaha atakoze.
## Page 7
Kumenya niba ubujurire butakwakirwa kuko mu myanzuro Karimunda Jean Damascene yatanze mu ibaruwa y’ubujurire ku wa 15/11/2023 atagaragaje inenge ziri mu rubanza rujuririrwa
[23] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ubushinjacyaha busaba ko ubujurire bwa Karimunda Jean Damascene butakwakirwa bushingiye ku kuba mu ibaruwa y’ubujurire bwe yatanze ku wa 15/11/2023 yaravuze ko ajuriye ariko anagaragaza ko impamvu azazigaragaza amaze kubona kopi y’urubanza, rusanga Karimunda Jean Damascene yarajuriye yubahirije iminsi mirongo itatu (30) iteganywa n’ingingo ya 181 y’Itegeko N° 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha3, ariko ntiyagaragaza ingingo z’ubujurire ariko nk’uko byasobanuwe haruguru, n’ubwo uwajuriye afite inshingano yo kugaragaza ukwibeshya kwakozwe n’Urukiko rubanza gushingiye ku mategeko cyangwa ku byabaye kwatumye urubanza rujuririrwa rucibwa nabi cyangwa kwatuma ruta agaciro, ariko kuba atabigaragaje ubwabyo bitaba impamvu ituma ubujurire butakirwa, ahubwo urukiko rwakira ubujurire rukemeza ko nta shingiro bufite. Bityo kuba Karimunda Jean Damascene yaratanze ibaruwa y’ubujurire ku wa 15/11/2023 ariko ntagaragaze inenge ziri mu rubanza rujuririrwa bituma ubujurire bwe bwakirwa ariko ntibuhabwe ishingiro aho kwitwa ko ubujurire bwe butakiriwe nk’uko Ubushinjacyaha bubisaba.
Ku birebana n’umwanzuro w’inyongera Karimunda Jean Damascene yatanze ku wa 05/02/2024 igihe cy’ubujurire cyararenze
[24] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga Karimunda Jean Damascene yaratanze umwanzuro w’inyongera ku wa 05/02/2024, hashize igihe gikabakaba amezi atatu (amezi atatu yaburagaho iminsi 7) urubanza rusomwe, kandi bigaragara ko ubwo yajuriraga kopi y’urubanza yari yaragejejwe muri dosiye, kuko yashyizwemo ku wa 10/11/2023. Rurasanga ariko uretse kuba Karimunda Jean Damascene avuga ko adafite uburenganzira bwo kureba muri dosiye ye uko yishakiye kubera ko afunze, nta kimenyetso agaragaza cyerekana ko hari icyo yaba yarakoze muri icyo gihe cyose kugira ngo asabe Gereza afungiwemo kumuha kopi y’urubanza ngo abashe gukora imyanzuro igaragaza impamvu z’ubujurire ku gihe, kuko ibyo avuga ko kuba afunze atabasha kubona kopi y’urubanza nta shingiro byahabwa kuko abafunze bose babona kopi na cyane ko nawe yemeza ko yayibonye ubwo yakoraga imyanzuro y’inyongera kandi nta kidasanzwe yakoze ngo agaragaze ko hari icyo byamusabaga mbere yari atarakora, byumvikana ko rero kuba ataragaragaje impamvu z’ubujurire ari uburangare yagize ubwe kuko nk’uko bigaragara mu ibaruwa yanditse ajurira yari azi ko afite inshingano yo gutanga impamvu z’ubujurire mu buryo buteganywa n’amategeko, ariko ntiyabikora.
3 iteganya ko kujurira bikorwa mu gihe kitarenga iminsi mirongo itatu (30) uhereye ku itariki urubanza rwaciriweho ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe igihe urubanza rwacibwaga, icyo gihe gikurikizwa kandi ku muburanyi wamenyeshejwe mu buryo bwemewe n’amategeko, umunsi urubanza ruzacibwaho ntaze cyangwa ngo yohereze umuhagararira. Kujurira bikorwa mu gihe cy’iminsi mirongo itatu (30) uhereye ku itariki urubanza rwamenyesherejwe umuburanyi utari uhari igihe rwasomwaga.
## Page 8
[25] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nk’uko byasobanuwe haruguru ko mu gihe ingingo y’ubujurire itanzwe nyuma y’igihe giteganywa n’itegeko, iyo mpamvu y’ubujurire itagomba kwakirwa ngo isuzumwe mu gihe bigaragara ko ituzuza cyangwa ngo isobanure ingingo y’ubujurire yatanzwe hubahirijwe ibihe, rurasanga umwanzuro w’inyongera Karimunda Jean Damascene yatanze ku wa 05/02/2024yarawutanze impitagihe, kandi ukaba ituzuza cyangwa ngo isobanure ingingo yari yatanzwe mu gihe cyubahirije itegeko kuko mu ibaruwa yari yatanze mbere nta nenge n’imwe iri mu rubanza rujuririrwa yari yagaragajemo, bityo Urukiko rw’ubujurire rukaba rusanga Karimunda Jean Damascene yarajuriye mu gihe giteganywa n’amategeko, ariko impamvu z’ubujurire azitanga igihe cyo kujurira cyararenze, zikaba rero zitagomba kwakirwa ngo zisuzumwe, bityo urubanza yajuririye rukaba rugomba kuguma uko rwaciwe.
III. ICYEMEZO CY’URUKIKO
[26] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Karimunda Jean Damascene nta shingiro bufite; [27] Rwemeje ko inzitizi yatanzwe n’Ubushinjacyaha isaba kutakira impamvu z’ubujurire zatanzwe na Karimunda Jean Damascene mu mwanzuro w’inyongera ifite ishingiro; [28] Rwemeje ko impamvu z’ubujurire zatanzwe na Karimunda Jean Damascene mu mwanzuro w’inyongera zitakiriwe, kuko zatanzwe nyuma y’ibihe byo kujurira biteganywa n’amategeko; [29] Rwemeje ko urubanza N° RPA 00855/2021/HC/MUS, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, ku wa 09/11/2023 rugumanye agaciro mu ngingo zarwo zose; [30] Rutegetse ko igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miriyoni cumi n’eshanu (15.000.000 Frw) Karimunda Jean Damascene yahanishijwe kigumyeho; [31] Ruvuze ko Karimunda Jean Damascene asonewe amagarama y’urubanza kuko aburana afunze.