UBUSHINJACYAHA v. KUBWIMANA
The conviction was based on corroborated evidence including medical report and witness statements, which together established the truth of the offence. Although the appeal lacked merit, mitigating circumstances warranted reduction of the sentence to align with proportional justice.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00468/2022/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Kubwimana Elias
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 30 January 2025
- Case Number
- RPAA 00468/2022/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed; sentence reduced
- Legal Topics
- Sexual Offences, Child Protection, Assessment of Evidence, Mitigation of Sentence
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Kubwimana Elias
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether conviction was based on doubtful evidence
- 2 Whether sentence imposed was proportionate given mitigating circumstances
Ratio Decidendi
The conviction was based on corroborated evidence including medical report and witness statements, which together established the truth of the offence. Although the appeal lacked merit, mitigating circumstances warranted reduction of the sentence to align with proportional justice.
Court Disposition
appeal dismissed; sentence reduced
Orders
- Kubwimana Elias sentenced to 19 years imprisonment
- Court fees to be borne by the State as appellant was in custody
Full Case Text
Judgment text and source record
29 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. KUBWIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-01-30 - Case/document no.: RPAA 00468/2022/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. KUBWIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00468/2022/CA (Kanyange, P.J.) 30 Mutarama 2025] Amategeko agenga ibimenyetso – Ibimenyetso mu manza Nshinjabyaha – Principe de la liberté de la preuve en matière pénale – Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye. Amategeko agenga imanza z’Inshinjabyaha – Kugabanya igihano iyo hari impamvu nyoroshyacyaha – Iyo hari impamvu nyoroshyacyaha, nta cyabuza Urukiko kugabanya igihano hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha cyakozwe kabone nubwo ubujurire bwaba budafite ishingiro. Incamake y’ikibazo: Kubwimana Elias yakurikiranweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 13, bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga busaba ko ahamwa n’icyaha agahanishwa igihano cy’igifungo cya burundu. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko Kubwimana ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana, rumuhanisha igihano cy’igifungo cya burundu. Kubwimana atishimiye icyo cyemezo ajuririra mu Rukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza avuga ko yahamijwe icyaha Urukiko rushingiye ku bimenyetso bishidikanywaho. Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza rwaciye urubanza rwemeza ko ubujurire bwa Kubwimana nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza rwajuririwe idahindutse, ko n’igifungo cya burundu yahanishijwe kigumyeho. Kubwimana yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso bishidikanywaho bigizwe n’ubuhamya bwa Mukambabazi Edisa, raporo ya muganga hamwe n’imvugo z’umwana ashinjwa gusambanya. Ubushinjacyaha bukavuga ko ubujurire bwe budakwiye guhabwa ishingiro, kuko ibimenyetso byose byemewe n’amategeko bishobora gushingirwaho n’Urukiko, uwajuriye akaba afite inshingano zo kubivuguruza. Incamake y’icyemezo: 1. Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi Urukiko akaba arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. 2. Iyo hari impamvu nyoroshyacyaha, nta cyabuza Urukiko kugabanya igihano hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha cyakozwe kabone nubwo ubujurire bwaba budafite ishingiro. Ubujurire nta shingiro bufite. Imikirize y’urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza ihindutse ku birebana gusa n’igihano.
## Page 2
Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso, Ingingo ya 87. Imanza zifashishijwe: RPAA 00692/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Ndayishimiye Jean Damascène rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023; RPAA 00039/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Shakabatenda Jean de Dieu rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021; RPAA 00300/2024/CA; Ubushinjacyaha vs Nshimiyimana Nicolas rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/12/2024. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Kubwimana Elias akurikiranweho gusambanya umwana w’imyaka cumi n’itatu (13) wiswe I.N muri uru rubanza1,mu manza za mbere bikavugwa ko icyo cyaha cyakozwe ku wa 15/11/20192 nyuma yo kumuhamagara iwe ngo amuhe ibiryo, bimenyekanye maze atangira gukorwaho iperereza. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga icyaha cyo gusambanya umwana, bushingiye ku mvugo ya se w’uwo mwana, ku buhamya bwa Mukambabazi Edisa no kuri raporo ya muganga, bumusabira igifungo cya burundu. [3] Mu kwiregura, Kubwimana Elias yavuze ko nta cyaha yakoze, ko ahubwo atekereza ko ibyo aregwa ari ibyo yahimbiwe kuko agifatwa yasabye ko bazana uwo mwana ariko haza umubyeyi we, anasaba ko yajyanwa kwa muganga hamwe n’uwo mwana ariko ntibyakorwa.
[4] Urukiko rwaciye urubanza RP 00025/2020/TGl/MHG ku wa 30/06/2020, rusanga hari ibimenyetso byemeza ko Kubwimana Elias yakoze icyaha akurikiranyweho bigizwe n’ubuhamya bwa Mukambabazi Edisa wamufatiye mu cyuho amaze gusambanya I.N, kuko yasobanuye ko ubwo yari avuye ku isoko yanyuze iruhande rw’inzu ya Kubwimana akumva umwana urira, ari hanze, akamubwira ko Kubwimana yamuhaye ibiryo arangije aramusambanya, na raporo ya muganga ikagaragaza ko uwo mwana yasambanyijwe, maze rwemeza ko ahamwa n’icyaha cyo gusabanya umwana, rumuhanisha igifungo cya burundu. [5] Kubwimana Elias yajuriye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza avuga ko yahamijwe icyaha hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho, hirengagizwa amakimbirane yari afitanye na se wa I.N, rushingira kandi ku kuba yarafatiwe mu cyuho na Mukambabazi Edisa kandi iyo biba byo aba yaratabaje bakamufata, runashingira kuri raporo ya muganga itagaragaza ko ari we wasambanyije uwo mwana, ikagaragaza kandi ko uwo mwana yasuzumwe ku wa 17/11/2019
1 Kubera ko ari umwana 2 Inyandiko za dosiye zivuga amatariki atandukanye: ku wa 13, 14 na 15/11/2029
## Page 3
muganga agasanga afite ibikomere by’ako kanya ariko ntigaragaze iby’umunsi bivugwa ko yasambanyijweho wo ku wa 15/11/2019. [6] Ubushinjacyaha bwasubije ko impamvu z’ubujurire bwa Kubwimana Elias zidafite ishingiro, kuko atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho mu kumuhamya icyaha, ko n’iby’amakimbirane avuga ko yari afitanye na se w’umwana yasambanyije nta kimenyetso abitangira, cyane cyane ko mu Bugenzacyaha yavuze ko ntacyo apfa n’ababyeyi b’uwo mwana. [7] Urukiko rwaciye urubanza RPA 00590/2020/HC/NYZ ku wa 28/7/2022, rusanga impamvu z’ubujurire bwa Kubwimana Elias nta shingiro zifite, ko ibyo avuga ko yahimbiwe icyaha kubera ibyo apfa na se w’umwana bidafite ishingiro kuko abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yavuze ko ntacyo bapfa, akaba kandi ashinjwa n’umutangabuhamya Mukambabazi Edisa wavuze ko I.N yamubwiye ko Kubwimana yamusambanyije, bigahura na raporo ya muganga kuko yagaragaje ko umwana yasambanyijwe. Rwasanze kandi kuba umwana yarasambanyije ku wa 15/11/2019 agasuzumwa ku wa 17/11/2019, icyo gihe kiri hagati atari kirekire cyane ku buryo ibimenyetso byari kuba byasibanganye, bitewe n’uburyo umwana yangijwemo. Rushingiye kuri ibyo byose, rwemeje ko ubujurire bwa Kubwimana Elias nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza rwajuririwe idahindutse, ko n’igifungo cya burundu yahanishijwe kigumyeho. [8] Kubwimana Elias yatanze ubujurire bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwandikwa kuri RPAA 00468/2022/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 21/05/2021 no ku wa 06/06/2024 yunganiwe na Me Rusagara Innocent, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Ninahazwa Roselyne, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu, habanza gusuzumwa inzitizi yatanzwe n’Ubushinjacyaha yo kutakira impamvu z’ubujurire bwe bitewe nuko zatanzwe impitagihe, Urukiko rusanga iyo nzitizi nta shingiro ifite. [9] Urubanza mu mizi rwaburanishijwe mu ruhame ku wa 05/11/2024, ariko mu cyemezo cyo ku wa 22/11/2024,Urukiko rutegeka Ubushinjacyaha gukora iperereza ry’inyongera kugira ngo busobanuze neza uburyo icyaha Kubwimana Elias akurikiranweho cyamenyekanye bitewe n’ibyo se w’umwana yavuze atanga ikirego n’ibivugwa mu zindi nyandiko za dosiye, no kugira ngo hamenyekane umunsi nyakuri icyaha cyakorewe bitewe n’inyandiko za dosiye zivuga amatariki atandukanye, bituma urubanza rwongera kuburanishwa ku wa 07/01/2025 kugira ngo hasuzumwe ibyavuye muri iryo perereza, Kubwimana Elias yunganiwe nka mbere naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Bunyoye Grâce, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [10] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Kubwimana Elias n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso bishidikanywaho bigizwe n’ubuhamya bwa Mukambabazi Edisa, raporo ya muganga hamwe n’imvugo z’umwana ashinjwa gusambanya. [11] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyo Kubwimana Elias ashingiraho ubujurire bwe nta shingiro bifite, kuko ibimenyetso byose byemewe n’amategeko bishobora gushingirwaho n’Urukiko, uwajuriye akaba afite inshingano zo kubivuguruza.
## Page 4
[12] Ikibazo kigomba gusuzumwa muri uru rubanza ni ukumenya niba Urukiko Rukuru rwarahamije Kubwimana Elias icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIRI MU RUBANZA
Kumenya niba Urukiko Rukuru rwarashingiye ku
bimenyetso bishidikanywaho [13] Kubwimana Elias n’umwunganira bavuga ko yajurijwe n’uko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso bishidikanywaho bigizwe n’imvugo z’umutangabuhamya Mukambabazi Edisa, raporo ya muganga n’imvugo z’umwana ashinjwa gusambanya. [14] Ku birebana n’ubuhamya bwa Mukambabazi Edisa, bavuga ko gushidikanywaho kwabwo gushingiye ku kuba mu ibazwa rye yaravuze ko yafatiye Kubwimana mu cyuho asambanya I.N mu gihe iyo biba byo aba yaratabaje abaturanyi bakamufata cyangwa agakurikiranwa mu buryo bukurikizwa ku wafatiwe mu cyuho, ko n’ibyo uwo mutangabuhamya yavuze yabibwiwe n’uwo mwana ufite uburwayi bwo mu mutwe, mu gihe Itegeko rivuga ko kugira ngo imvugo z’umwana cyangwa iz’umuntu ufite uburwayi bwo mu mutwe zihabwe agaciro zigomba kuba zifite ibindi bimenyetso bizishyigikira3. [15] Ku birebana na raporo ya muganga, bavuga ko gushidikanywaho kwayo gushingiye ku kuba igaragaza ko umwana yasuzumwe ku wa 17/11/2019 mu gihe bivugwa ko yasambanyijwe ku wa 15/11/2019, hakaba hakwibazwa impamvu atajyanwe kwa muganga uwo munsi; kandi ko nubwo iyo raporo yagaragaje ko akarangabusugi k’umwana kangiritse (déchirure d’hymen), bidasobanuye ko byatewe no gusambanywa kuko hari impamvu nyinshi zishobora gutuma umuntu atakaza akarangabusugi4, ko no kuba igaragaza ko umwana yari afite ibisebe ku myanya ndangagitsina atari ikimenyetso cy’uko yasambanyijwe kuko bishobora guterwa n’izindi mpamvu, ko ahubwo raporo yagombaga kugaragaza ko hari amasohoro cyangwa amavangingo by’umugabo byabonetse mu gitsina cy’uwo mwana maze Kubwimana akaba nawe yarapimwe kugira ngo hamenyekane niba ari we wamusambanyije. [16] Bavuga ko ikindi kimenyetso kitagombaga gushingirwaho ari imvugo z’umwana Kubwimana ashinjwa gusambanya kuko afite uburwayi bwo mu mutwe nk’uko n’Ubushinjacyaha bwabivuze.
3 Abishingira ku ngingo ya 51 y’Itegeko nº 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso, ivuga ko umuntu wese ashobora gutanga ubuhamya imbere y’urwego rufite ububasha, keretse umuntu ufatwa nk’udashobora kuba umutangabuhamya. Umwana utagejeje ku myaka 14 kimwe n’umuntu mukuru udafite ubushobozi yemerewe gutanga ubuhamya imbere y’urwego rufite ububasha atarahiye iyo abasha kubara inkuru y’uko ibintu byagenze, ariko ubuhamwa bwe bugomba kunganirwa n’ibindi bimenyetso.
4 Abishingira ku bisobanuro muganga yatanze mu rubazna RPAA 000378/2022/2024 rwaciwe ku wa 30/04/2024 hagati y’Ubushinjacyaha na TUYISENGE Jean Baptiste na UWIMANA Théophile, aho yavuze ko gutakaza akarangabusugi bishobora guterwa n’uko umuntu yakoze imibonano mpuzabitsina cyangwa izindi mpamvu
## Page 5
[17] Bavuga kandi ko ibyavuye mu iperereza ry’inyongera bishimangira ugushidikanya kuri mu bimenyetso byashingiweho, kuko se w’umwana ari nawe watanze ikirego yavuze ko iby’isambanywa rye yabimenye abibwiwe na Mukashayaka ngo wamubonye asohoka kwa Kubwimana nyamara mu iperereza ry’inyongera uyu akaba yarabihakanye, na Mukambabazi Edisa wari wavuze igihe cy’iperereza rya mbere ko yabonye uwo mwana kwa Kubwimana akamubwira ko yamusambanyije, nawe yarabihakanye igihe cy’iperereza ry’inyongera, iryo perereza kandi rikaba ryarashimangiye ko uwo mwana afite uburwayi bwo mu mutwe, bivuze ko atashobora kubara inkuru, ndetse mbere akaba yaravugaga ko ari Kwibwimana wamusambanyije naho igihe cy’iryo perereza havugwa irindi zina rya Nyaga, ko kandi atari akabyiniriro ke. [18] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko izo mpamvu z’ubujurire zidakwiye guhabwa agaciro, kuko ibimenyetso byose byemewe n’amategeko bishobora gushingirwaho n’Urukiko, uwajuriye akaba afite inshingano zo kubivuguruza. [19] Ku birebana na Mukambabazi Edisa, avuga ko uwo mutangabuhamya ntaho yigeze avuga ko yamufatiye mu cyuho ahubwo byavuzwe n’Urukiko, ko icyo uwo mutangabuhamya yavuze ari uko yasanze umwana kwa Kubwimana ari kurira yamubaza ikimuriza akamubwira ko yamusambanyije, naho iby’uburwayi bwe bakaba batagaragaza ikigero cyabwo ku buryo atari gushobora kuvuga ibyamubayeho, kandi ibyo yabwiye Mukambabazi Edisa bikaba bishimangirwa na raporo ya muganga, ko ndetse uwo mutangabuhamya atari ategetswe guhuruza abaturanyi ngo ababwire ibyo umwana yari amaze kumubwira. [20] Ku birebana na raporo ya muganga, avuga ko hashingiwe kubyo dosiye igaragaza, umwana yajyanwe kwa muganga umunsi icyaha gikorwa ku wa 15/11/2019 naho itariki ya 17/11/2019 akaba ari iyo raporo yakoreweho, ko n’ibivugwa na Kubwimana ko atapimwe ngo ibyagaragaye ku mwana bihuzwe nawe nta shingiro bifite, kuko muganga akora ibiri mu butumwa yahawe, uretse ko raporo ya muganga atari ikimenyetso kamara ku birebana n’icyaha cyo gusambanya umwana. [21] Avuga kandi ko ibyo umwana yavuze bihura n’ibyagaragajwe na raporo ya muganga, ko kandi imvugo ze zidashidikanywaho kuko Kubwimana n’umwunganira batagaragaza ikigero cy’uburwayi yari afite ku buryo atari gushobora kuvuga ibyamubayeho. [22] Naho ku byavuye mu iperereza ry’inyongera, uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko se w’umwana atabonetse ngo asobanuye umunsi icyaha cyakorewe nk’uko Urukiko rwabisabye, ko kandi n’ubwo Mukashyaka yavuze ko atari we wumvise umwana arira kwa Kubwimana, yasobanuye ko n’ubwo uwo mwana atuzuye mu mutwe, iyo umubajije avuga k’akabyiniriro ka Kubwimana ko ari we wamusambanyije, ko na Mukambabazi Edisa wari wavuze mbere ko yanyuze kwa Kubwimana akumva umwana arira, mu iperereza ry’inyongera yavuze ko ari amakuru yumvise. UKO URUKIKO RUBIBONA [23] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba KUBWIMANA Elias yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho.
## Page 6
[24] Ku byerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, byasesenguwe mu rubanza RPAA 00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène, Urukiko rusobanura ko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko Urukiko arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. N’ubwo uyu murongo ushingiye ku isesengura ry’ingingo ya 119 y’Itegeko Nº 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo ryakurikizwaga urubanza rucibwa, ibyateganywaga n’iyo ngingo bihura n’ubundi n’ibiteganywa n’ingingo ya 87 y’Itegeko Nº 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso rikurikizwa ubu5. [25] Nk’uko dosiye ibigaragaza, ibimenyetso byashingiweho mu manza zabanje bigizwe n’ubuhamya bwa Mukambabazi Edisa hamwe na raporo ya muganga. [26] Ku birebana na raporo ya muganga, bigaragara yakozwe ku wa 17/11/2019 ikavuga ko umwana yasambanyijwe ku wa ku wa 14/11/2019, naho mubyo yagaragaje hakaba harimo ko uwo mwana yahungabanyijwe ku myanya ndangagitsina (lésions aux grandes lèvres, écorchure au niveau de la vulve), ko n’akarangabusugi kangiritse (déchirure d’hymen). [27] Urukiko rurasanga nubwo muri iyo raporo havugwa ko umwana yasambanyijwe ku wa 14/11/2019, hari izindi nyandiko za dosiye zigaragaza andi matariki, harimo inyandiko ya se itanga ikirego ivuga ko yasambanyijwe ku wa 15/11/2019 n’inyandiko yo kwiyambaza umuhanga ivuga itariki ya 13/11/2019, bikagaragara ariko ko nubwo izo nyandiko zivuga amatariki atandukanye, ayo matariki yegeranye cyane (13,14,15) ku buryo kwibeshya bishoboka ku munsi nyakuri icyaha cyakorewe, ariko bitewe n’uko se w’umwana yavuze itariki ya 15/11/2029, byumvikana ko ari yo yashingirwaho, cyane cyane ko ntacyo izindi nyandiko zashingiyeho zivuga andi matariki. [28] Naho ku birebana n’igihe uwo mwana yasuzumiwe, bigaragara ko inyandiko yo kwiyambaza umuhanga yakozwe ku wa 17/11/2019, bivuze ko umwana atasuzumwe mbere y’iyo tariki kuko ariyo muganga yashingiyeho amusuzuma, bityo nubwo atavuze itariki yamusuzumiyeho ariko raporo kuri iryo suzuma igakorwa ku wa 17/11/2019, byumvikana ko ari nawo munsi iryo suzuma ryakozwe. [29] Ku bivugwa na Kubwimana Elias ko uwo mwana yagombaga gusuzumwa ku wa 15/11/2019, Urukiko rurasanga usibye kuba ntacyo abishingiraho avuga ko ariko byagombaga gukorwa, kwaba ari no kwirengagiza ko mu byaha nk’ibi habanza gukorwa inyandiko yo kwiyambaza impuguke kandi nk’uko byavuzwe haruguru inyandiko isaba ko umwana asuzumwa ikaba yarakozwe ku wa 17/11/2029. [30] Ku bindi Kubwimana avuga ku birebana na raporo ya muganga by’uko kwangirika kw’akarangabusugi cyangwa ibisebe byagaragaye ku myanya ndangagitsina bishobora guterwa n’izindi mpamvu, Urukiko rurasanga nubwo koko gutakaza akarangabusugi bishobora guterwa n’impamvu zitandukanye nkuko byemejwe mu rubanza aburanisha (reba igika cya 15), urwo rubanza rutandukanye n’uru kuko ku birebana na I.N, raporo igaragaza ko kacitse ((hymen
5 Iyo ngingo ivuga ko mu rubanza nshinjabyaha ikimenyetso gishingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barahawe umwanya wo kubijyaho impaka.
## Page 7
déchiré), ikanagaragaza ko ku myanya ndangagitsina hari hangiritse (lesions aux grandes lèvres, écorchure au niveu de la vulve), ibi bikaba byahuzwa n’uko kwangirika kw’akarangabusugi, mu gihe mu rubanza Kubwimana aburanisha rwa Tuyisenge Jean Baptiste na Uwimana Théophile, Urukiko rwasanze nta kintu raporo yagaragaje cyerekana ko umwana yaba yari yakoze imibonano mpuzabitsina vuba ngo bibe byahuzwa no gutakaza akarangabusugi. [31] Na none kandi ibivugwa na Kubwimana by’uko raporo yagombaga kugaragaza ko mu gitsina cy’uwo mwana harimo amasohoro cyangwa amavangingo by’umugabo, nawe agapimwa kugira ngo ibyavuyemo bihuzwe, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite, kuko usibye kuba muganga akora raporo akurikije ibyo yasabwe, n’ibyo Kubwimana avuga bitari kuboneka bitewe n’uko umwana atahise asuzumwa nk’uko byavuzwe haruguru. Byongeye kandi ikimenyetso cya raporo ya muganga ntikirebwa cyonyine ahubwo gihuzwa n’ibindi bimenyetso kugira ngo Urukiko rumenye ukuri kw’ibyo urega cyangwa uwahohotewe avuga, bityo kuba ibyo avuga bitarakozwe bikaba bitatuma uko kuri kutamenyeka. [32] Ku birebana n’ubuhamya bwa Mukambabazi Edisa bwashingiweho, bigaragara ko ubwo buhamya ari ubukubiye mu nyandikomvugo yari isanzwe muri dosiye, Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga rukaba rwarabushingiye ruvuga ko yafatiye mu cyuho Kubwimana, ngo kuko yavuze ko yanyuze uruhande rw’inzu ye akumva umwana arira ari hanze akamubwira ko yamuhaye ibiryo arangije aramurongora. Bigaragara ariko ko mu rubanza rujuririrwa, ubwo buhamya butarashingiweho nk’ubw’umuntu wafatiye mu cyuho Kubwimana, ahubwo rwabushingiyeho kuko yabwiwe n’umwana ko Kubwimana yamusambanyije maze rubihuza n’ibyo raporo ya muganga yagaragaje (reba igika cyah 17), bivuze rero ko ibyo ashingiraho anenga ubwo buhamya nta shingiro bifite, kuko ibyo kuba yarafatiwe mu cyuho bitagarutsweho mu rubanza rujuririrwa. [33] Urukiko rurasanga kandi kuba mu iperereza ry’inyongera Mukambabazi Edisa atarongeye kuvuga iby’uko yanyuze kwa Kubwimana agasanga I.N arira, atarahakanye ibigize ireme ry’ubuhamya bwe bigizwe no kuba yarunvanye uwo mwana ko yasambanyijwe na Kubwimana amaze kumuhamagara iwe ngo amuhe ibiryo. [34] Na none kandi, kuba se w’umwana yaravuze ko uwitwa Mukashyaka ari we wanyuze kwa Kubwimana agasanga umwana arira, usibye kuba uwo mutangabuhamya atarabajijwe mbere ngo yemeze iyo mvugo, ubuhamwa yatanze igihe cy’iperereza ry’inyongera bwumvikanisha ko yumvanye uwo mwana ko yasambanyijwe na Kubwimana nyuma yo kumuhamagara iwe ngo amuhe ibiryo, anasobanura ko nubwo uwo mwana afite uburwayi bwo mu mutwe, yakoraga ku gitsina nk’ikimenyetso cy’uko yamusambanyije. [35] Urukiko rurasanga kandi ibyavuzwe n’abo batangabuhamya bihura n’ibyo nyina w’uwo mwana yasobanuye igihe cy’iperereza ry’inyongera, kuko nawe yavuze ko I.N yamubwiye ko Kubwimana yamuhamagaye ngo aze amuhe ibiryo arangije aramusambanya, anavuga ko nubwo uwo mwana afite uburwayi bwo mu mutwe, yamubwiye ko yamuryamishije akamurongora, akabivuga akora ku gitsina cye, ubundi akavuga ko yamuryamishije akabikora, yabumaza icyo yakoze akamubwira ngo ‘’byabindi’’. [36] Urukiko rurasanga rero ubuhamya bwa Mukambabazi bwashingiweho bushimangirwa n’ubw’abandi babajijwe mu iperereza ry’inyongera, bikagaragara kandi ko icyo bose bahurizaho kirebana n’icyaha Kubwimana aregwa, ari uko umwana yababwiye ko ari we wamusambanyije
## Page 8
nyuma yo kumujyana we ngo amuhe ibiryo, iby’uko uwo mwana yarasambanyijwe bikaba kandi bishimangirwa na raporo ya muganga nk’uko byasobanuwe haruguru. [37] Ku bivugwa na Kubwimana ko ubuhamya bwa Mukambabazi bushingiye ku mvugo z’umwana unafite uburwayi bwo mu mutwe kandi zaragombaga guhabwa agaciro ari uko zishyigikiwe n’ibindi bimenyetso, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite, kuko ibyo avuga abishingira ku ngingo irebana n’umuntu ushobora gutanga ubuhamya, mu gihe I.N atari umutangabuhamya muri uru rubanza ahubwo ari uwakorewe icyaha wavuze ibyamubayeho, Urukiko rukabihuza n’ibindi bimenyetso kugira ngo rumenye ukuri kwabyo. [38] Naho iby’uko Urukiko rutagombaga gushingira ku mvugo z’uwo mwana ngo kuko afite uburwayi bwo mu mutwe, Urukiko rurasanga, usibye kuba imvugo nyirizina z’uwo mwana atari zo zitarashingiweho mu rubanza rujuririrwa kuko atanabajijwe ahubwo hashingiwe ku mvugo z’abo yabwiye ibyamukorewe, kuba ababajijwe barimo n’umubyeyi we baravuze ko afite uburwayi bwo mu mutwe bikanemezwa n’uwakoze iperereza ry’inyongera, bose ariko bahuriza ku kuba ashobora kuvuga ibyamubayeho ko kandi adafite ubwenge bwo kuba yagira uwo abeshyera, bivuze rero ko n’ubwo afite ubwo burwayi, yashoboye kuvuga ibyamubayeho kandi abivuga mu buryo bumwe. Naho iby’uko yabanje kuvuga ko yasambanyijwe na Kwibwimana nyuma akavuga ko ari Nyaga, Urukiko rurasanga nk’uko Mukashyaka yabisobanuye, Nyaga ari izina ry’irihimbano rye nubwo yabihakanye imbere y’uru Rukiko agamije kugaragaza ko umwana atazi uwamusambanyije. [39] Hashingiwe ku byasobanuwe, Urukiko rurasanga impamvu z’ubujurire bwa Kubwimana Elias zigamije kunenga ibimenyetso byashingiweho ngo kuko bishidikanywaho nta shingiro zifite, kuko ibyo bimenyetso hamwe n’ibyagaragaye igihe cy’iperereza ry’inyongera bigaragaza ukuri kw’ibyabaye. [40] Urukiko rurasanga ariko nubwo ubujurire bwe nta shingiro bufite, hasuzumwa ibirebana n’igihano yahawe kugira ngo harebwe niba gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, wanakurikijwe mu zindi manza zaciwe vuba harimo urubanza RPAA 00300/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/12/2024 haburana Ubushinjacyaha na Nshimiyimana Nicolas. [41] Nk’uko imikirize y’urubanza rwajuririwe ibigaragaza, Urukiko Rukuru rwagumijeho igifungo cya burundu Kubwimana Elias yahanishijwe ku rwego rwa mbere, cyagenwe kuko ari cyo giteganywa n’Itegeko ku cyaha yakoze. [42] Urukiko rurasanga ariko nubwo icyaha Kubwimana Elias yakoze gifite uburemere harebwe cyane cyane imyaka yari afite n’iyo umwana yasambanyije yari afite ndetse anafite uburwayi bwo mu mutwe nk’uko byemejwe n’ababajijwe bose, kuba ari ubwa mbere akurikiranwe mu nkiko mu buryo buzwi, byamubera impamvu nyoroshyacyaha icyo gihano yahawe kikagabanywa kugira ngo ahabwe amahirwe yo kuzasubira muri sosiyete nyuma yo kugororwa. [43] Ku birebana n’uburyo icyo gihano cyagabanywa, hari izindi manza zaciwe ku bantu barezwe icyaha kijya gusa n’icyo Kubwimana Elias akurikiranweho, harimo urubanza RPAA 00098/2023/CA rwaciwe ku wa 26/04/2024 haburana Ubushinjacyaha na Tugirinshuti Allexis
## Page 9
bahimba Kamugi nawe wari ufite imyaka makumyabiri n’irindwi (27) agasambanya umwana wo mu kigero kimwe na I.N kuko yari afite imyaka umunani (8), Urukiko rubyibwirije rukaba rwaramugabanyirije igihano kubera ari ubwa mbere yari akurikiranweho icyaha mu buryo buzwi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19), bityo kuba na Kubwimana Elias ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha mu buryo buzwi, akwiye guhabwa igihano kiri ku kigero kimwe n’iyo Tugirinshuti yahanishijwe mu rwego rwo gutanga ubutabera busa ku bibazo bisa, agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’icyemda (19), bivuze ko urubanza rwajuririwe ruhindutse gusa ku birebana n’igihano yari yahanishijwe.
III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [44] Rwemeje ko ubujurire bwa Kubwimana Elias nta shingiro bufite ; [45] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA 00590/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 28/07/202, ihindutse gusa ku birebana n’igihano ; [46] Ruhanishije Kubwimana Elias igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19) ; [47] Rutegetse ko amagarama y’urubanza aherera ku Isanduku ya Leta kuko Kubwimana Elias yajuriye afunze, akaba asonewe kuyatanga.