UBUSHINJACYAHA v. KUBWIMANA
The appellate court found that the evidence, including witness statements and the seizure of 26 packets of cannabis, established habitual drug trafficking by Kubwimana Longin. His arguments for reclassification to mere possession/consumption were unsubstantiated and contradicted by the record. The sentence of 15...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00225/2025/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Appellant: Kubwimana Longin
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 27 November 2025
- Case Number
- RPAA 00225/2025/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Evidence Assessment, Sentencing, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Kubwimana Longin
Appellant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Kubwimana Longin should be convicted for drug trafficking or mere possession/consumption of cannabis
- 2 Whether the sentence imposed should be reduced based on mitigating circumstances
Ratio Decidendi
The appellate court found that the evidence, including witness statements and the seizure of 26 packets of cannabis, established habitual drug trafficking by Kubwimana Longin. His arguments for reclassification to mere possession/consumption were unsubstantiated and contradicted by the record. The sentence of 15 years imprisonment and a fine of 5,000,000 RWF, already reduced by the High Court due to mitigating circumstances, was the minimum allowed by law and should not be further reduced.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The appeal by Kubwimana Longin is dismissed as unfounded.
- The High Court judgment (RPA 00591/2021/HC/NYZ) is affirmed in all respects.
Full Case Text
Judgment text and source record
28 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. KUBWIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-11-27 - Case/document no.: RPAA 00225/2025/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. KUBWIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00225/2025/CA (Umugwaneza, P.J.) 27 Ugushyingo 2025] Amategeko agenga imanza z’inshinjabyaha – Icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge – Ibimenyetso – Mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bishobora gushingira kubimenyetso birimo ibiyobyabwenge n’amafaranga byafatiriwe no kubatangabuhamya bemeza ko uwo muntu asanzwe acuruza ibiyobyabwenge. Incamake y’ikibazo: Uwitwa Kubwimana Longin yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, nyuma yuko afatanywe udupfunyika 26 tw’urumogi, bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga busaba ko ahamwa n’icyaha, akagihanirwa. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko uregwa ahamwa n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Rumuhanisha igifungo cya burundu, n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri n’imwe (21.000.000Frw). Uregwa yajuririye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza asaba guhindurirwa inyito y’icyaha, akavuga ko icyo yakoze ari ugufatanwa urumogi rwo kunywa, agahakana ko atarucuruje. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko imikirize y’urubanza rwajuririwe ihindutse ku bijyanye n’ibihano, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000Frw. Uregwa yongeye kujuririra mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko yamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi Urukiko rwirengagije ko nta bimenyetso bigaragaza ko yagurishije urumogi; agasaba ko inyito y’icyaha ihinduka agahanirwa gufatanwa urumogi rwo kunywa yaguze muri Covid akarubika. Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire zidafite ishingiro kuko hari ibimenyetso bimuhamya gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi bigizwe n’ubuhamya bw’abari bamuzi neza bamushinja gucuruza urumogi, ndetse n’inzego z’ubuyobozi zemeje ko gucuruza urumogi yari yarabigize nk’umwuga, akaba ari n’aho inzego z’umutekano zashingiye zijya kumusaka zimusangana urumogi rufunze neza, udupfunyika 26 tw’urumogi. Buvuga ko uregwa atabashije kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho bimuhamya icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bityo busaba ko hagumaho imikirize y’urubanza rujuririrwa. Incamake y’icyemezo: 1. Mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bishobora gushingira kubimenyetso birimo ibiyobyabwenge n’amafaranga byafatiriwe no kubatangabuhamya bemeza ko uwo muntu asanzwe acuruza ibiyobyabwenge. Ubujurire nta shingiro bufite. Nta mategeko yashingiweho
## Page 2
Imanza zifashishijwe: RPAA 00408/2020/CA; Ubushinjacyaha vs Niyitegeka Augustin alias Niyirema rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022.
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Kubwimana Longin yaketsweho gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi maze mu rukerera rwo ku wa 04/10/2020, ari mu Mudugudu wa Nyarusange I, Akagari ka Nyamagana, mu Murenge wa Ruhango, inzego z’umutekano zimusanga iwe, zimufatana udupfunyika 26 tw’urumogi, ashyikirizwa Ubugenzacyaha. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga, icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko cyamuhama, akagihanirwa. [3] Kubwimana Longin, yaburanye ahakana icyaha, avuga ko nta rumogi rwafatiwe iwe, ko yarubonye ageze kuri polisi. [4] Mu rubanza RP 001052/2020/TGI/MHG, rwaciwe ku wa 25/05/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga, rwasanze hari ibimenyetso bihamya Kubwimana Longin icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi bigizwe na: a) Imvugo z’abatangabuhamya bamushinja gucuruza urumogi; b) Isaka ryakozwe iwe bakahasanga udupfunyika 26 tw’urumogi. Urukiko Rwisumbuye rwashingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeza ko Kubwimana Longin ahamwe n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Rumuhanisha igifungo cya burundu, n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri n’imwe (21.000.000Frw). [5] Kubwimana Longin yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza, avuga ko yemera ko yafatanwe urumogi ariko ko rwari urwo kunywa, akaba yararuguriye icya rimwe kubera bari muri guma mu rugo. [6] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu ze z’ubujurire zidafite ishingiro kuko nta kigaragaza ko ibyo avuga ari ukuri, akaba atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho ku rwego rwa mbere, ariko bumusabira kugabanyirizwa ibihano kimwe n’abandi, agahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw. [7] Mu rubanza RPA 00591/2021/HC/NYZ, rwaciwe ku wa 12/02/2025, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, nyuma yo gusuzuma impamvu z’ubujurire za Kubwimana Longin, rwasanze zidafite ishingiro kuko atavuguruza ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye bimuhamya icyaha aregwa, birimo imvugo z’abatangabuhamya Nkurunziza Martin,
## Page 3
Kankindi Marie Rose, Singirankabo Mathias na Kubwimana Martin bamushinja gucuruza urumogi kimwe na raporo y’inzego z’ibanze imushinja gufatanwa udupfunyika 26 tw’urumogi. Rwasanze ariko n’ubwo impamvu ze z’ubujurire zidafite ishingiro, nta cyabuza ko agabanyirizwa ibihano kuko ari ubwa mbere akurikiranwe mu buryo buzwi mu butabera. Rushingira ku ngingo ya 2 y’Itegeko No 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko No 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rwemeza ko imikirize y’urubanza rwajuririwe ihindutse ku bijyanye n’ibihano, ruhanisha Kubwimana Longin igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000Frw. [8] Kubwimana Longin yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00225/2025/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 11/11/2025, Kubwimana Longin yunganiwe na Me Uwimabera Béata, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Habineza Jean Damascène, Umushinjacyaha ku rwego rw’igihugu. [9] Mu mwanzuro we w’ubujurire, Kubwimana Longin avuga ko mu rubanza ajuririra, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwirengagije ubusabe bwe bwo guhindurirwa inyito y’icyaha kandi nta bimenyetso bihari bigaragaza ko yacuruje urumogi. Avuga ko yemera ko yafatanwe udupfunyika 26 tw’urumogi ariko asobanura ko twari two kwinywera, akaba yararuguriye rimwe kuko hari muri Covid. Asaba guhindurirwa inyito y’icyaha, agahanirwa gufatanwa no kunywa urumogi. [10] Kubwimana Longin, asaba kandi Urukiko kumugabanyiriza igihano rushingiye ku mpamvu nyoroshyacyaha ze kuko kuva afatwa yemera ko yafatanwe urumogi kandi asanzwe arunywa. [11] Me Uwimabera Béata umwunganira, nawe asaba Urukiko guhindurira Kubwimana Longin inyito y’icyaha, rushingiye kubisobanuro bya Kubwimana Longin aho agaragaza ko atigeze acuruza urumogi kuko nta mafaranga yafatanwe ndetse nta n’amazina bagaragaza y’abo yaba yararucurujeho. [12] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Kubwimana Longin, zidafite ishingiro kuko hari ibimenyetso bimuhamya icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Busaba Urukiko kugumishaho imikirize y’urubanza rwajuririwe. [13] Hakurikijwe izo mpaka, muri uru rubanza harasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba Kubwimana Longin yahindurirwa inyito y’icyaha, agahanirwa gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba kubicuruza ndetse no kumenya niba akwiriye kugagabanyirizwa ibihano. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA a) Kumenya niba Kubwimana Longin yahindurirwa inyito y’icyaha, agahanirwa gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba kubicuruza. [14] Kubwimana Longin, asaba guhindurirwa inyito y’icyaha, asobanura ko nta bimenyetso bihari bimuhamya gucuruza ibiyobyabwenge. Avuga ko yemera ko yafatanwe udupfunyika 26 tw’urumogi, ariko ko twari two kunywa, akaba yararuguze icyarimwe kuko hari mu gihe cya
## Page 4
Covid. Asobanura ko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza rwirengagije ubusabe bwe bwo guhindurirwa inyito y’icyaha, rumuhamya icyaha atakoze. [15] Kubwimana Longin, asobanura kandi ko nta muntu n’umwe bagaragaza yaba yararugurishije ndetse nta n’igiciro runaka bagaragaza yarucurujeho cyangwa amafaranga bamusanganye ngo byitwe ko ari ayo yarucurujemo. Asaba guhindurirwa inyito y’icyaha agahanirwa gufatanwa no kunywa urumogi. [16] Me Uwimabera Béata umwunganira nawe asaba Urukiko guhindurira Kubwimana Longin inyito y’icyaha rukurikije ibikorwa yakoze, abisaba ashingiye ku murongo watanzwe mu rubanza RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018, haburana Ubushinjacyaha na Mukaruyange Athanasie1. [17] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Kubwimana Longin zidafite ishingiro kuko hari ibimenyetso bimuhamya gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi bigizwe n’ubuhamya bw’abari bamuzi neza bamushinja gucuruza urumogi, ndetse n’inzego z’ubuyobozi zemeje ko gucuruza urumogi yari yarabigize nk’umwuga, akaba ari n’aho inzego z’umutekano zashingiye zijya kumusaka zimusangana urumogi rufunze neza, udupfunyika 26 tw’urumogi. [18] Bukomeza busobanura ko Kubwimana Longin atari umuntu wafatiwe mu kunywa ibiyobyabwenge ahubwo hatanzwe amakuru ko acuruza urumogi. Buvuga ko uretse guhakana cyangwa koroshya icyaha yahamijwe, Kubwimana Longin ntasobanura impamvu abantu batandukanye barimo n’abayobozi b’aho yari atuye bamushinja gucuruza urumogi. [19] Ubushinjacyaha buvuga kandi ko Kubwimana Longin adasobanura impamvu yatumye yisobanura avuga ko nta rumogi yafatanwe kugeza ubwo yari ageze imbere y’Urukiko Rukuru kugira ngo aburanishwe ku bujurire bwe, akibuka kuvuga ko noneho yemera urumogi yafatanwe, agahita ahindura imvugo ko rwari urwo kunywa. Bukaba busanga nta kimenyetso na kimwe gitangwa na Kubwimana Longin kivuguruza ibimenyetso byashingiweho ahamywa n’icyaha cyo gucuruza urumogi. UKO URUKIKO RUBIBONA Impaka kuri iyi ngingo, zishingiye kukumenya niba Kubwimana Longin yahindurirwa inyito y’icyaha, agahanirwa icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mubwoko bw’urumogi aho kuba icyo kubicuruza yahanishijwe n’inkiko zibanza hakurikijwe ibikorwa yakoze.
1 Uwo murongo uvuga ko “ Guhindura inyito y’icyaha ni uburenganzira n’inshingano umucamanza afite mu gihe cyose asanga ibikorwa uregwa akurikiranyweho bidahuye n’inyito byahawe n’Inkiko zabanje, hakurikijwe ihame ry’uko umucamanza aregerwa ibikorwa bigize icyaha ataregerwa inyito yacyo”; Me, avuga ko uyu murongo wakomeje gukurikizwa mu manza zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire, mu ziheruka gucibwa avuga nk’urubanza Nº RPAA 01297/2024/CA rwaciwe ku wa 25/02/2025 haburana Ubushinjacyaha na NIYOYITA Fabien (igika cya 15) n’urubanza Nº RPAA 00507/2024/CA rwaciwe ku wa 21/02/2025 haburana Ubushinjacyaha na NTAGANDA Jonathan (igika cya 15).
## Page 5
[20] Ibyerekeranye no kwemeza ko uregwa yakoze icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge, byasobanuwe mu rubanza RPAA 00408/2020/CA, rwaciwe ku wa 27/06/2022, haburana Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwasobanuye ko mu kwemeza ko uregwa yakoze icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bishobora gushingira kubimenyetso birimo ibiyobyabwenge n’amafaranga byafatiriwe no kubatangabuhamya bemeza ko uwo muntu asanzwe acuruza ibiyobyabwenge2. Uyu murongo wagendeweho mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko, harimo n’urubanza RPAA 00198/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/04/2025, haburana Ubushinjacyaha na Gatesi Hasina3. [21] Dosiye y’urubanza igaragaza ko abashinzwe umutekano bari bafite amakuru ko Kubwimana Longin acuruza urumogi, ku wa 04/10/2020, bakora “opération” yo gusaka mu nzu z’abakekwaho gucuruza urumogi batuye mu Mudugudu wa Nyarusange 1, bageze mu nzu kwa Kubwimana Longin, bamufatana udupfunyika 26 tw’urumogi. [22] Dosiye igaragaza kandi ko Kubwimana Longin, abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yahakanye icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge anahakana ko utwo dupfunyika 26 tw’urumogi ari utwe, asobanura ko yatubonye ageze kuri polisi, avuga ko yarugeretsweho n’abashinzwe umutekano, akaba yarananze gushyiraho umukono we ku nyandiko mvugo y’isaka n’ifatira ry’urwo rumogi. [23] Dosiye y’urubanza iranagaragaza ko Kubwimana Longin aburana mu Rukiko Rwisumbuye nabwo yakomeje guhakana icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge anahakana utwo dupfunyika 26 tw’urumogi twafatiwe iwe mu nzu, asobanura ko nta rumogi rwafatiwe iwe, ko yarubonye ageze kuri polisi. Dosiye igaragaza ariko, ko Kubwimana Longin aburana mu Rukiko Rukuru yemeye ko utwo dupfunyika 26 tw’urumogi ari utwe, ahindura imiburanire avuga ko twari utwo kunywa. [24] Dosiye igaragaza kandi imvugo z’abatangabuhamya Kubwimana Marc3, Singirankabo Mathias4 na Kankindi Marie Rose5 bagaragaza ko batuye mu Mudugudu umwe na Kubwimana Longin, Umudugudu wa Nyarusange 1, kandi bakaba basanzwe bamuziho gucuruza urumogi. Basobanura ko abashinzwe umutekano bamufatanye udupfunyika 26 tw’urumogi, akaba amaze igihe kinini arucuruza. [25] Abo batangabuhamya bavuga kandi ko hari n’abandi bantu aribo: Ntivuguruzwa Siméon, Uwiduhaye Madine na Nyirabagande Marie, barufatanwe hamwe na Kubwimana Longin, batuye muri uwo Mudugudu, kandi basanzwe bafatana kururangura, bakarukwirakwiza ku bana b’abasore barubacururiza.
2 Reba igika cya 18 cy’urwo rubanza. 3 Reba igika cya 21 3 Reba inyandiko mvugo yo ku wa 05/10/2020, y’ibazwa rye nk’umutangabuhamya mu Bugenzacyaha. 4 Reba inyandiko mvugo y’ibazwa rye mu Bugenzacyaha nk’umutangabuhamya ku wa 06/10/2020. 5 Reba inyandiko mvugo ye abazwa mu Bugenzacyaha ku wa 06/10/2020 nk’umutangabuhamya.
## Page 6
[26] Dosiye igaragaza ndetse n’imvugo z’umutangabuhamya witwa Nkurunziza Martin6 aho asobanura ko ari umwe mu bashinzwe umutekano bafatanye Kubwimana Longin udupfunyika 26 tw’urumogi ku makuru bari bafite ko arucuruza. Akaba agaragaza ko ahantu Kubwimana Longin atuye bahise “murupfu” kubera ibiyobyabwenge bihacururizwa, avuga kandi ko hari n’abandi bahatuye batarafatwa, bakekwaho kubicuruza, bakaba bagishakishwa. [27] Dosiye iranagaragaza, raporo y’inzego z’ibanze8, aho ubuyobozi bw’Akagari ka Nyamagana n’Umugudugudu wa Nyarusange 1 ari n’aho Kubwimana Longin atuye, bagaragaza ko bamuziho gucuruza urumogi, ko bitabaje polisi n’ingabo kugira ngo babafashe guca urumogi, inzoga z’inkorano na kanyanga biba mu Mudugudu wa Nyarusange 1, maze ku wa 04/10/2020, izo nzego z’umutekano bari kumwe nabo nk’abayobozi b’inzego z’ibanze, bafatanye Kubwimana Longin udupfunyika 26 tw’urumogi, Uwiduhaye Madine, udupfunyika 40 tw’urumogi, Nyirabagande Marie, udupfunyika 48 ndetse n’uwitwa Ntivuguruzwa Siméon, udupfunyika 46 tw’urumogi. [28] Mu rubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwahamije Kubwimana Longin icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi rushingiye ku bimenyetso bigizwe n’imvugo z’abatangabuhamya bamushinja gucuruza urumogi ndetse na raporo y’inzego z’ibanze imushinja gufatanwa udupfunyika 26 tw’urumogi7. [29] Urukiko rw’Ubujurire, rusanga, ibimenyetso Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwashingiyeho ruhamya Kubwimana Longin icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi bifite ishingiro, kuko Kubwimana Longin atabasha kuvuguruza imvugo z’abatangabuhamya Nkurunziza Martin, Kankindi Marie Rose, Singirankabo Mathias na Kubwimana Marc bagaragajwe mu bika bya 24-26 by’uru rubanza bamushinja gucuruza urumogi no kuba abimazemo igihe kinini, bakagaragaza n’udupfunyika tw’urumogi twafatiwe iwe mu nzu, bikaba bihura na raporo y’inzego z’ibanze aho ubuyobozi bw’aho atuye bumushinja kuba busanzwe bumuziho gucuruza urumogi no kuba bwafatanyije n’inzego z’umutekano kumufatana udupfunyika 26 tw’urumogi. [30] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kandi uretse ibyo bimenyetso bisobanuwe mu gika kibanziriza iki bihamya Kubwimana Longin icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge, kuba yarabanje guhakana ko udupfunyika 26 tw’urumogi yafatanwe ari utwe, akabyemera ari uko ageze mu Rukiko Rukuru ndetse no muri uru Rukiko, kandi nta garagaze impamvu zatumye abanza kubihakana, ahubwo agasaba guhindurirwa inyito y’icyaha, bigaragaza ko nta kuri afite mu miburanire ye, bikaba kandi bishimangiye ibyo bimenyetso bimuhamya gucuruza urumogi. [31] N’aho ku bijyanye n’imiburanire ya Kubwimana Longin n’umwunganira ko nta bimenyetso bihari bimuhamya gucuruza urumogi, ko nta mafaranga yafatanwe ndetse ko nta n’amazina yagaragajwe y’abo yaba yararucurujeho, cyangwa igiciro arucuruzaho, ko urumogi yafatanwe udupfunyika 26 rwari rwo kwinywera; Urukiko rusanga nta shingiro bifite, kuko hari
6 Reba inyandiko mvugo yo ku wa 06/10/2020, y’ibazwa rye mu Bugenzacyaha nk’umutangabuhamya. 8 Reba raporo yo ku wa 04/10/2020, y’Ubuyobozi bw’Akagari ka Nyamagana, n’Umudugudu wa Nyarusange 1. 7 Reba igika cya 10 cy’urubanza no RPA 00591/2021/HC/NYZ, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, ku wa 12/02/2025.
## Page 7
ibimenyetso bimuhamya icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi nk’uko byasobanuwe mu gika cya 29 cy’uru rubanza kandi bikaba bihuye n’ibyemejwe mu murongo watanzwe mu rubanza RPAA 00408/2020/CA wagarutsweho mu gika cya 20 cy’uru rubanza. [32] Byongeye kandi n’ubwo nta mazina y’abo yarucuruje bagaragajwe cyangwa amafaranga yaba yararucurujeho ndetse n’igiciro, ntibyakuraho ko yarucuruje mu gihe hari ibimenyetso bibigaragaza ndetse hanashingiwe no ku murongo watanzwe mu rubanza RPAA 00436/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2022, haburana Ubushinjacyaha na Ahimpereye Ndeze Francois8 aho Urukiko rwemeje ko “ igihe cyose umuntu atagirwa umucuruzi no kuba hari abaguzi babonetse aho acururiza, ahubwo igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi”. [33] Hakurikijwe ibikorwa bigize icyaha Kubwimana Longin yarezwe ndetse n’ibimenyetso byasobanuwe mu gika cya 29 cy’uru rubanza hamwe n’umurongo wafashwe mu rubanza rwagaragajwe mu gika cya 20 cy’uru rubanza; Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ibyo bikorwa bihuye n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyawenge byo mu bwoko bw’urumogi yahamijwe n’Inkiko zibanza aho kuba icyaha cyo kubifatanwa no kubinywa nk’uko Kubwimana Longin n’umwunganizi we bashaka kubyumvikanisha, bityo ubujurire bwe kuri iyi ngingo bukaba nta shingiro bufite.
b) Kumenya niba Kubwimana Longin akwiriye kugabanyirizwa ibihano. [34] Kubwimana Longin asaba kugabanyirizwa igihano ku cyaha yemera, asobanura ko kuva afatwa yemeraga ko yafatanwe urumogi kandi ko asanzwe arunywa, akaba atigeze arushya inzego z’ubutabera. [35] Me Uwimabera Béata, asaba Urukiko gusuzuma niba inyito y’icyaha Kubwimana Longin akurikiranweho yahinduka bityo agahanishwa ibiteganijwe mu ngingo ya 11 igika cya 1 n’icya 2, y’Itegeko N° 69/2019 ryo ku wa 29/10/2019 rihindura kandi ryuzuza ingingo ya 263 y’Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange9, agahanishwa igifungo cy’umwaka umwe. [36] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Kubwimana Longin zidafite ishingiro kuko atabashije kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho bimuhamya icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bityo busaba ko hagumaho imikirize y’urubanza rujuririrwa. UKO URUKIKO RUBIBONA
8 Reba igika cya 24 cy’urwo rubanza. 9 Iyo ngingo ivuga ko Ingingo ya 263 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ihinduwe ku buryo bukurikira: “Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha. Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange ».
## Page 8
Impaka kuri iyi ngingo, zishingiye kukumenya niba Kubwimana Longin akwiriye kugabanyirizwa igihano kuri uru rwego ku cyaha yemera kubera impamvu nyoroshyacyaha yagaragaje. [37] Ku birebana no kugabanya igihano mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, ingingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iteganya ko: “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: …; (a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, … (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe.” [38] Nk’uko bigaragara, mu bika bya 11-1210 by’urubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rushingiye kukuba Kubwimana Longin ari ubwa mbere akurikiranwe ku buryo buzwi mu butabera ndetse runashingiye ku biteganywa mu ngingo ya 2 y’Itegeko No 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023, rihindura Itegeko No 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rwaramugabanyirije igihano, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) aho kuba igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri n’imwe (21.000.000Frw) yahanishijwe n’Urukiko Rwisumbuye. [39] Urukiko rw’Ubujurire, rurasanga icyaha Kubwimana Longin akwiriye guhanirwa ari icyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi nk’uko byagaragajwe mu gika cya 33 cy’uru rubanza, aho kuba icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi nk’uko we n’umwunganira babisaba. [40] Urukiko rw’Ubujurire, rurasanga, igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, rwahanishije Kubwimana Longin ku cyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi rushingiye ku mpamvu nyoroshyacyaha rwagaragaje, aricyo gito giteganywa mu ngingo ya 2 agace ka (a) n’aka (d), y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ryagarutsweho mu gika cya 37 cy’uru rubanza, bityo kikaba kidakwiriye guhinduka. [41] Hashingiwe kubimaze kuvugwa byose, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ibyasabwe na Kubwimana Longin n’umwunganira, ko yagabanyirizwa igihano ku cyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge kubera impamvu nyoroshyacyaha yagaragaje, agahanishwa igifungo cy’umwaka umwe, nta shingiro bifite, kuko icyaha yahamijwe ari icyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi kandi ibihano bijyanye n’icyo cyaha bitandukanye n’ibihano bijyanye n’icyaha basabye guhanirwa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [42] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Kubwimana Longin nta shingiro bufite;
10 Reba urubanza no RPA 00591/2021/HC/NYZ, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, ku wa 12/02/2025.
## Page 9
[43] Rwemeje ko urubanza RPA 00591/2021/HC/NYZ, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 12/02/2025, rudahindutse mu ngingo zarwo zose; [44] Rutegetse ko Kubwimana Longin, akomeza guhanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) ku cyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi.