MANA FOODS RWANDA Ltd v. KIBANGUKA
The defendant was bound by the lease agreement to offer the property to the plaintiff at a price not exceeding $450,000. The defendant's attempt to increase the price and subsequent termination of the lease were invalid, as he continued to accept rent, and the plaintiff did not make a counter-offer. The lease and...
Source-derived case information.
- Citation
- R COM 0171/11/HCC
- Parties
- Plaintiff: MANA FOODS RWANDA Ltd; Defendant: KIBANGUKA André
- Court
- Commercial High Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 31 October 2011
- Case Number
- R COM 0171/11/HCC
- Procedural Posture
- Commercial Lease Dispute / Judgment at First Instance
- Outcome
- Claim upheld; judgment for plaintiff.
- Legal Topics
- Lease Agreements, Right of First Refusal, Specific Performance, Contract Termination, Breach of Contract
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
MANA FOODS RWANDA Ltd
Plaintiff
KIBANGUKA André
Defendant
Procedural Posture
Commercial Lease Dispute / Judgment at First Instance
Legal Issues
- 1 Whether the defendant notified the plaintiff of intent to sell the leased property
- 2 Whether the defendant could lawfully increase the sale price beyond the contractual cap
- 3 Whether the lease agreement remained in force despite alleged non-payment
Ratio Decidendi
The defendant was bound by the lease agreement to offer the property to the plaintiff at a price not exceeding $450,000. The defendant's attempt to increase the price and subsequent termination of the lease were invalid, as he continued to accept rent, and the plaintiff did not make a counter-offer. The lease and the right of first refusal remained enforceable.
Court Disposition
Claim upheld; judgment for plaintiff.
Orders
- Defendant ordered to sell the leased property to plaintiff at $450,000 not later than January 2012.
- Defendant to pay court costs of RWF 12,900.
Full Case Text
Judgment text and source record
11 paragraphs
# MANA FOODS RWANDA Ltd v. KIBANGUKA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2011-10-31 - Case/document no.: R COM 0171/11/HCC - Collection: Commercial High Court
## Text
## Page 1
MANA FOODS RWANDA Ltd v. KIBANGUKA [Rwanda URUKIKO RUKURU RW’UBUCURUZI–R COM 0171/11/HCC (Gatete, J.) 31 Ukwakira 2011] Amategeko agenga amasezerano – Ihamagara gukora amasezerano – Ihamagarira gukora amasezerano rigomba kumenyeshwa urundi ruhande rusabwa kuryemera – Igiciro cyasezeranye – Mu gihe hari igiciro cyemeranyijwe n’abasezeranye ,ntabwo umwe mu basezeranye aba agifite ububasha bwo kugihindura – Guhindura ibikubiye mu ihamagara ryo gukora amasezerano – iyo ntacyo uwahamagariwe gukora amasezerano ahinduye ku giciro cyasezeranywe – mu gihe uwahamagariye gukora amasezerano ntacyo ahinduye ku giciro cyasezeranywe nuko aba acyemera . Amategeko agenga amasezerano – Gusesa amasezerano kubera kutishyurwa –.ibimenyetso bigaragaza yuko uwasheshe amasezerano yishyurwa – mu gihe kuri konti yuwasheshe amasezerano bigaragara yuko yagiye yakira amafaranga y’ubukode ntabwo impamvu zo gusesa amasezerano kubera kutishyurwa ziba zifatika. Incamake y’ikibazo: MANA FOODS yagiranye na PADIRI KIBANGUKA ANDRÉ amasezerano y’ubukode bw’inzu y’ubucuruzi ku giciro cya $US 3,500.00 ku kwezi,bumvikana ko nyir’inzu aramutse agurishije, MANA ifite uburenganzira mbere y’abandi baguzi bwo kugura ku giciro kitarengeje $US 450,000.00.KIMANUKA rero yaje kumenyesha MANA akoresheje SMS yuko akeneye kugurisha inzu ye ku giciro cya $US 550,000.00 nyuma yaho na none yandikira MANA agaragaza ko ashaka kugurisha inzu ye, ubwa mbere atanga igiciro cya $US 600,000.00, ubwa kabiri aza kuvuga ko yagurisha ku giciro cya $US 550,000.00.Nyuma yo gutangarizwa ibyo biciro, MANA isobanura ko yihutiye kumenyesha KIBANGUKA ibikubiye mu amasezerano y’ubukode ko igiciro kitagomba kurenga $US 450,000.00,ariko KIBANGUKA amaze kubona igisubizo cyayo cyerekeranye n’iyubahirizwa ry’amasezerano ku giciro cya $US 450,000.00, yihutiye gusesa amasezerano ashingiye ku biteganywa n’ingingo ya 8 kuko ngo ubwishyu butubahirije igihe giteganyijwe,anamenyesha MANA ko atagishaka kugurisha kubera inyungu z’umuryango. MANA yareze KIBANGUKA mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kuba yarayimenyesheje ko ashaka kugurisha none aho kugurisha agahitamo gusesa amasezerano y’ubukode. Yasobanuye ko KIBANGUKA yatanze offer, ubwa mbere ihwanye na $US 600,000.00, ubwa kabiri atanga last offer ya $US 550,000.00 kandi mu masezerano bari basezeranye ko ikiguzi kidashobora kurenza $US 450,000.00, KIBANGUKA yashubije gusa yuko kugurisha yabihagaritse kubera inyungu z’umuryango akaba yaranasheshe amasezerano kubera yuko MANA itishurira igihe. Incamake y’icyemezo: Hemejwe ko KIBANGUKA yamenyesheje ukodesha ko ashaka kugurisha, nubwo nyuma yaho yaje kuvuga ko mu nyungu z’umuryango atakigurishije, akisubiraho avuga ko yagurisha ku giciro cy’amadolari 550,000.00 aho kuba 450,000.00 yari yasezeranye bigaragaza neza ko yamenyesheje umuguzi ko ashaka kugurisha. Mu gihe hari igiciro cyemeranyijwe n’abasezeranye ,ntabwo umwe mu basezeranye aba agifite ububasha bwo kugihindura,byongeyeho kandi mu gihe mu masezerano uwemeye igiciro nta
## Page 2
kindi yatanze icyatanzwe kiba kigomba kwubahirizwa bivuga ko KIBANGUKA afite ishingano zo kwubahiriza igiciro kiri mu masezerano. Mu gihe KIBANGUKA avuga ko yasheshe amasezerano y’ubukode na MANA kubera kutishyurwa,kandi bigaragara kuri konti ya KIBANGUKA yuko yakira amafaranga y’ubukode ,ubwabyo byerekana ko MANA afite uburenganzira bwo gukomeza gukorera mu nzu no kuzagura. Ikirego gifite ishingiro; Ubukode buracyafite agaciro; Uwarezwe ategetswe kugurisha inzu kuri $US 450,000.00; Amagarama y’urubanza aherereye k’uwarezwe. Amategeko yashingiweho: Amasezerano y’Ubukode hagati ya Mana Foods na Padiri Kibanguka André,ingingo ya 2 niya 8. Nta manza zashingiweho. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA. [1] Ku itariki ya 07/12/2010, Mana Foods yagiranye na Padiri Kibanguka André amasezerano y’ubukode bw’inzu y’ubucuruzi iri muri parseli nº 2037ku Kacyiru mu Mujyi wa Kigali, bumvikana ko igiciro ari $US 3,500.00 ku kwezi. [2] Mu ngingo ya 2 y’ayo masezerano, hateganyijwe ko nyir’inzu aramutseagurishije, Mana Foods ifite uburenganzira mbere y’abandi baguzi bwokugura ku giciro kitarengeje $US 450,000.00. [3] Mana Foods ivuga ko mu gihe Padiri Kibanguka yabonanaga n’intumwa yayo Madamu Kyeyune Sara, yayigaragarije ko akeneye kugurisha inzu ye ku giciro cya $US 550,000.00, ibyo ngo akaba yarabiyimenyesheje ayoherereje SMS kuri telefoni ye igendanwa. [4] Na none Mana Foods ivuga ko ku itariki ya 16/07/2011, Padiri Kibanguka yayandikiye agaragaza ko ashaka kugurisha inzu ye, ubwa mbere atangaigiciro cya $US 600,000.00, ubwa kabiri aza kuvuga ko yagurisha ku giciro cya $US 550,000.00. [5] Nyuma yo gutangarizwa ibyo biciro, Mana Foods isobanura ko yihutiyekumenyesha Padiri Kibanguka ibikubiye mu ngingo ya 2 y’amasezeranoy’ubukode, bivuze ko igiciro kitagomba kurenga $US 450,000.00. [6] Mana Foods isobanura ko Padiri Kibanguka amaze kubona igisubizo cyayo cyerekeranye n’iyubahirizwa ry’amasezerano ku giciro cya $US 450,000.00, yihutiye gusesa amasezerano ashingiye ku biteganywa n’ingingo ya 8 kuko ngo ubwishyu butubahirije igihe giteganyijwe.
## Page 3
II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URU RUBANZA. Ese Padiri Kibanguka A. yamenyesheje Mana Foods ko ashaka kugurisha? [7] Inyandiko Urukiko rwagejejweho rugaragaza ko muri emails zo kuwa 16/06/2011 (1h31 PM & 9h55 PM) Padiri Kibanguka yagaragarije Mana Foods ko yatanze offer, ubwa mbere ihwanye na $US 600,000.00, ubwa kabiri atanga last offer ya $US 550,000.00. [8] Ku itariki ya 25/06/2011, uwitwa Joseph Mpunga ukora muri RDB wari wagerageje guhuza impande zombi, yagaragaje muri email ye imishyikirano yagiranye na Kibanguka, hakaba hagaragaramo ko ngo atagishaka kugurisha kubera ‘moral obligations for his family’. Ibyo bikaba bitandukanye n’ibyo yari yatangaje muri email yo kuwa 16/06/2011. Ariko muri email ye yo kuwa 28/06/2011, Padiri Kibanguka avuga ko atakwemera igiciro cya $US 450,000.00, ko kandi yakomeza kugirana imikorere na Mana Foods mu gihe habayeho andi masezerano y’ubukode. [9] Ku itariki 28/06/2011, Bret Raymond yandikiye Joseph Mpunga amusaba ko yabwira Padiri Kibanguka ntakoreshe ububasha afite bwo gusesa amasezerano, kuko ubukode bw’ukwezi kwa Kamena 2011 bwari bumaze kurihwa, kuri we bikaba byari ikimenyetso cy’uko yari agifite ubushake bwo gukomeza gukodesha. [10] Ku itariki ya 01/07/2011, Bret Raymond yoherereje Padiri Kibanguka email amusaba ko yatanga izindi ‘proposals’ zerekeranye n’amasezerano mashya y’ubukode zizashyikirizwa Board ya Mana Foods. [11] Urukiko rusanga Padiri Kibanguka yaramenyesheje ukodesha ko ashaka kugurisha, nubwo nyuma yaho yaje kuvuga ko mu nyungu z’umuryango atagurisha, ariko na none akaza kuvuga ko yagurisha ku giciro cy’amadolari 550,000.00 aho kuba 450,000.00 yari yasezeranye. Ese Padiri Kibanguka A. yari afite uburenganzira bwo kugurisha ku giciro kiri hejuru ya $US 450,000.00 ? [12] Ukurikije uko amasezerano ateye, ntabwo Padiri Kibanguka yari afite ububasha bwo guhindura igiciro, kandi Mana Foods yagaragaje ko ishaka kugura ku giciro cyari mu masezerano (acceptance without counter offer),ni ukuvuga ko Padiri Kibanguka yari afite inshingano zo kuyubahiriza(binding contract). Ese amasezerano y’ubukode aracyariho? [13] Padiri Kibanguka avuga ko yasheshe amasezerano ngo kubera ko Mana Foods itarihiye ubukode ku gihe giteganyijwe. Iyo ngingo nta gaciro yahabwa kubera ko magingo aya acyakira ubukode buteganyijwe mu masezerano kuko imbonerahamwe ya konti Urukiko rwasabye Padiri Kibanguka igaragaza ko nyuma y’itariki ya 31/05/2011 yakomeje kwakira ubukode, ubwa nyuma buhwanye na $US 3,485.00 akaba bwarashyizwe kuri konti ye muri Cogebanque ku itariki ya 23/09/2011. Ntabwo kandi Padiri Kibanguka yakwitwaza ko atari azi iby’ubwo bukode nkuko umuhagarariye yabisobanuye, kuko Mana Foods itamubereye mu nzu kubuntu.Akaba ariyo mpamvu Mana Foods ifite uburenganzira bwo gukomezagukorera mu nzu no kuzagura ku giciro cya $US 450,000.00 bitarenzeukwezi kwa Mutarama 2012 nkuko ugurisha yabyifuje muri email ye yokuwa 16/06/2011, hashingiwe ku masezerano yo kuwa 07/12/2010 agifite agaciro,
## Page 4
kuko nta counter offer ya Mana Foods yabayeho igaragariza PadiriKibanguka ikindi giciro yemera kidahwanye na $US 450,000.00. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO. Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, [14] Rwemeje ko Ikirego cya Mana Foods Rwanda Ltd gifite ishingiro; [15] Rukijije ko Padiri Kibanguka André atsinzwe; [16] Rwemeje ko ubukode bw’inzu Mana Foods Rwanda Ltd ubuikodesha bugifite agaciro; [17] Rutegetse Padiri Kibanguka André kugurisha inzu Mana FoodsRwanda Ltd ubu ikodesha, ku giciro gihwanye na $US 450,000.00,bitarenze Mutarama 2012. [18] Rumutegetse gutanga amagarama y’urubanza ahwanye na frw 12.900.