ME VALERY MUSORE GAKUNZI v. KENYA AIRWAYS PLC
Kenya Airways PLC breached its contractual obligations by failing to provide timely transport, information, accommodation, food, and communication to the applicant after the force majeure event ceased. The subsequent delay and route change were not justified by force majeure, and Kenya Airways PLC did not prove it...
Source-derived case information.
- Citation
- RCOM 02577/2018/TC
- Parties
- Applicant: Me Valery Musore Gakunzi; Respondent: Kenya Airways PLC
- Court
- Commercial Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 27 March 2019
- Case Number
- RCOM 02577/2018/TC
- Procedural Posture
- Commercial Claim / Final Judgment
- Outcome
- claim upheld
- Legal Topics
- Air Carriage Contracts, Delay Liability, Force Majeure, Damages for Distress, Passenger Rights
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Me Valery Musore Gakunzi
Applicant
Kenya Airways PLC
Respondent
Procedural Posture
Commercial Claim / Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Kenya Airways PLC breached its obligations under the air carriage contract with Me Valery Musore Gakunzi
- 2 Whether the applicant is entitled to damages for distress and consequential losses due to delay
- 3 Whether force majeure excuses Kenya Airways PLC from liability
Ratio Decidendi
Kenya Airways PLC breached its contractual obligations by failing to provide timely transport, information, accommodation, food, and communication to the applicant after the force majeure event ceased. The subsequent delay and route change were not justified by force majeure, and Kenya Airways PLC did not prove it took all reasonable measures to mitigate the applicant's harm. Applicant is entitled to damages for distress and consequential losses.
Court Disposition
claim upheld
Orders
- Kenya Airways PLC to pay Me Valery Musore Gakunzi RWF 3,000,000 as damages for distress
- Kenya Airways PLC to pay RWF 200,000 as litigation costs
Full Case Text
Judgment text and source record
28 paragraphs
# ME VALERY MUSORE GAKUNZI v. KENYA AIRWAYS PLC
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2019-03-27 - Case/document no.: RCOM 02577/2018/TC - Collection: Commercial Court
## Text
## Page 1
ME VALERY MUSORE GAKUNZI v. KENYA AIRWAYS PLC [Rwanda URUKIKO RW’UBUCURUZI – RCOM 02577/2018/TC (Umutesi, P.J.,) 27 Werurwe 2019] Indishyi – Amasezerano y’ubwikorezi bwo mu ndege – Indishyi z’akababaro – Impamvu itunguranye (force majeur) – Umwikorezi aryozwa indishyi iyo atujuje inshingano ze zo kugeza umugenzi ku gihe cyumvikanyweho mu masezerano – N’ubwo hari impamvu itunguranye itamuturutseho (force majeur), umwikorezi aryozwa indishyi z’akababaro zo kutuzuza inshingano ze iyo bigaragaye ko ku makosa ye yakereje umugenzi bari bafitanye amasezerano, ntiyamugeza ku gihe aho yagombaga kumugeza, bikongeraho ko atamwitayeho nko kumushakira icumbi, amafunguro ndetse no kumuha amakuru arebana n’ubwo bukererwe bigatuma gahunda ze zose zihungabana. Incamake y’ikibazo: Me Valery Musore Gakunzi avuga ko yaguze itike y’indege muri KENYA AIRWAYS imukura I Kigali ikamugeza Dar Es Salam ariko ibanje kunyura I Nairobi, nyuma ikazamugarura I Kigali na none ibanje kunyura I Nairobi, bumvikana ku rugendo n'amasaha rugomba kumara, ariko ko itubahirije inshingano zayo kuko mu kugaruka i kigali, urugendo rwakererweho amasaha 21, bituma ayirega mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge avuga ko atamenyeshejwe impamvu yubwo bukererwe cyangwa ngo ahabwe ubufasha ubwo ari bwose mu gihe byari mu nshingano z’umwikorezi, bityo asaba guhabwa indishyi z’akababaro zingana na 10.000.000Frw, hamwe n’indishyi zijyanye n’urubanza. KENYA AIRWAYS PLC yiregura ivuga ko kuba urugendo rwarakerewe byaturutse ku mpamvu itunguranye (force majeur) kuko hari indege yagwaga ku kibuga cy’ indege cy’ i Nairobi ipfumutse ipine, bituma ikibuga cy’indege gifungwa ku ndege zagombaga kugihagurukiraho n’izagombaga kukigwaho, bityo ko itaryozwa indishyi zasabwe n’uwamureze. Me Gakunzi nawe avuga ko habayemo uburangare bukabije ku ruhande rwa KENYA AIRWAYS PLC kuko itakoze inshingano zayo zuko atagaburiwe, atahawe icumbi ndetse ko atahawe amakuru ku birebana n’ubwo bukererwe bw’indege. Ku birebana n’indishyi zasabwe n’impande zombi, Me Gakunzi avuga ko KENYA Airways yasabwe kurangiza ikibazo ku neza mu bwumvikane ariko ntiyabikora biba ngombwa ko hitabazwa inkiko, ituma izo manza zibaho, bityo ko yaryozwa ibyakoreshejwe byose birimo igihembo cy’Avoka kingana na l.000.000Frw, amafaranga yo gukurikirana urubanza 200.000Frw n’amagarama angana na 20.000Frw. KENYA AIRWAYS PLC ivuga ko yashowe mu rubanza rw’amaherere n’uwamureze, bityo ko ikwiriye guhabwa indishyi zingana na 20.000.000Frw, igihembo cya avoka kingana na 1.030.000Frw na 200.000Frw y’ ikurikiranarubanza. Uru Rukiko rwasuzumye ikibazo cyo kumenya niba KENYA AIRWAYS PLC yarubahirije inshingano zayo zikomoka ku masezerano y’ubwikorezi yagiranye na Me Valery Musore Gakunzi; no kumenya ishingiro ry’ indishyi zisabwa muri uru rubanza. Incamake y’icyemezo: N’ubwo hari impamvu itunguranye itamuturutseho (force majeur), umwikorezi aryozwa indishyi z’akababaro zo kutuzuza inshingano ze iyo bigaragaye ko ku makosa ye yakereje umugenzi bari bafitanye amasezerano, ntiyamugeza ku gihe aho yagombaga kumugeza, bikongeraho ko atamwitayeho nko kumushakira icumbi, amafunguro ndetse no kumuha amakuru arebana n’ubwo bukererwe bigatuma gahunda ze zose zihungabana.
## Page 2
Ikirego gifite ishingiro. Amasezerano y’ubwikorezi ntiyubahirijwe.
Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 45/2011 ryo kuwa 25/11/2011 rigenga amasezerano iteganya ko amasezerano ingingo ya 64; Itegeko N°15/2004 ryo kuwa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu ınanza n'itangwa ryabyo, ingingo ya 3; Itegeko ryerekeye Ubwikorezi mpuzamahanga mu Ndege yashyiriweho umukono i Montreal kuwa 28 Gicurasi 1999.
Imanza zifashishijwe. Urubanza I.IMITERERE Y’URUBANZA [1] Me Valery Musore Gakunzi yagiranye amasezerano y’ubwikorezi na KENYA AIRWAYS PLC, aho KENYA AIRWAYS PLC yagoınbaga kumutwara mu ndege yayo yari kumukura I Kigali ikamugeza Dar Es Salam ariko ibanje kunyura I Nairobi, nyuma ikazamugarura I Kigali na none ibanje kunyura I Nairobi. Kuwa 21/11/20.18, Me Valery Musore Gakunzi yatanze ikirego muri uru rukiko asaba ko KENYA AIRWAYS PLC imuha indishyi z’akababaro zikomoka ku kutubahiriza amasezerano. Uru rubanza rwaburanishijwe kuwa 04/03/20.19, Me Valdry Musore Gakunzi ahagarariwe na Me Bimenyimana Eric, KENYA AIRWAYS PLC ihagarariwe na Me Bugondo Natacha. [2] Me Bimenyimana Eric avuga ko KENYA AIRWAYS PLC itubahirije inshingano zayo mu rugendo rwo kugaruka kuko urugendo rwakereweho amasaha 21, ndetse muri uko gukererwa umugenzi ntiyamenyeshwa impamvu cyangwa ngo ahabwe ubufasha ubwo ari bwose mu gihe byari mu nshingano z’umwikorezi, asaba ko ahabwa indishy i z’akababaro zingana na 10.000.000Frw kandi agahabwa n’indishyi zijyanye n'urubanza. [3] Me Bugondo Natacha avuga ko kuba urugendo rwarakerewe byaturutse ku mpamvu itunguranye ubwo hari indege yagwaga ku kibuga cy’ indege cy’ i Nairobi ipfumutse ipine, bituma ikibuga cy’ indege gifungwa ku ndege zagombaga kugihagurukiraho n’ izagombaga kukigwaho, ko ariko aho KENYA AIRWAYS PLC imenenyeye ayo makuru yabimenyesheje abagenzi barimo n'urega, ndetse ibashakira n’aho bakirirwa, ko rero KENYA AIRWAYS PLC itaryozwa indishyi kuko ubukererwe bwaturutse ku mpamvu ntarengwa (force majeure), asaba indishyi.
## Page 3
[4] Urukiko rusanga ikigoınba gusuzumwa muri uru rubanza ari: • Ukumenya niba KENYA AIRWAYS PLC yarubahirije inshingano zayo zikomoka ku masezerano y’ubwikorezi yagiranye na Me Valery Musore Gakunzi; • Ukumenya ishingiro ry’ indishyi zisabwa muri uru rubanza. II.ISESENGURA RY’IBIBAZO BIRI MURI URU RUBANZA a.Kumenya niba KENYA AIRWAYS PLC yarubahirije inshingano zayo zikomoka ku masezerano y’ubwikorezi yagiranye na Me Valery Musore Gakunzi. [5] Me Bimenyimana Eric avuga ko Me Valery Musore Gakunzi yari afite urugendo rwagombaga kumuvana I Kigali rukamugeza i Dar Es Salam rnuri Tanzania, maze kuwa 15/11/20.16, agura itike y’ indege N°706 2488090920 na KENYA AIRWAYS nk’Umwikorezi wiyemeje kumufasha mu rugendo rwagombaga gutangirira i Kigali- Nairobi-Dar Es Salam, naho kugaruka rugatangirira Dar Es Salam-Nairobi-Kigali, bumvikana ku rugendo n'amasaha rugomba kumara. [6] Me Bimenyimana Eric avuga ko ku bijyanye no gutangira Urugendo, KENYA AIRWAYS nk’umwikorezi yiyemeje ko izatwara umugenzi ınuri imwe mu ndege zayo ikamuvana i Kigali ku wa 23/11/2016 saa 15 Ho5, ikagera i Nairobi saa 18H00 ku isaha za Nairobi (KQ0440), igahagtırukayo kuwa 23/11/2016 saa l9H35, ikagera Dar Es Salam ku wa 23/11/2016 saa 21 H00 ku isaha ya Dar Es Salam (KQ0486), no ku bijyanye no kugaruka KENYA AI RWAY S yiyemeje ko izahaguruka I Dar Es Salam ku vva 27/11/2016 saa 21 H40, ikagera i Nairobi saa 23H00 ku isaha za Nairobi (KQ0487), ikahagaruka ku wa 28/11/20.16 saa OOH 25 ikahagera I Kigali ku wa 28/11/20.16 saa 00H50 ku isaha y’ i Kigali (KQ0478). [7] Me Bimenyimana Eric avuga ko ku rugendo rwo kugaruka, uımwikorezi atubahirije inshingano ze kuko ku wa 27/11/20.16, umugenzi yageze ku kibuga cy’indege Nyerere lnternational ku isaha yari iteganyijwe (ınbere y’ isaha ya l9H40 nk’uko impande zombi zari zarabyumvikanyweho ko yagombaga kugera ku kibuga cy’indege nibura amasaha 2 imbere ya 21H40), aho byari biteganyijwe ko hakorwa ingendo 2 (KQ0487) Dar Es Salam-Nairobi na (KQ0478) Nairobi Kigali, nyamara ngo ntibyashobotse kuko yategereje ko urugendo rwatangira ntibyakorwa bituma arara ku kibuga cy’ indege mu gihe urugendo rwagombaga kumugeza I Kigali, aho yari afite iıniriıno ijyanye n’ imanza yagombaga kuburana kuwa 28/11/20.16, akomeza avuga ko ınuri icyo gihe cy’amasaha 21 urugendo rwakerewemo umwikorezi atahaye Me Valery Musore Gaktlnzi ubufaslıa ubwo aribwo bwose n'umwikorezi muri icyo kibazo cyari cyavutse, kandi nyamara byari mu nshingano ze. [8] Me Bimenyimana Eric avuga ko umugenzi yaraye ku kibuga cy’indege (aérogare) ndetse ntiyagira na kimwe ahabwa cy’icumbi, ibyo kurya ndetse n’uburyo bw’ itumanaho nk’uko biteganywa n’ ingingo ya 6 y’amsezerano ya Montreal (Montreal convention) ko n’ igihe urugendo rutinze umwikorezi yirengera ibisabwa byose byaba icumbi, ibifungurwa n’ibindi, akomeza avuga ko KENYA AIRWAYS itarenze kuri ayo masezerano gusa, ko ahubwo n'urugendo rwahinduwe ruba KQ498 rwagombaga gutangira kuwa 28/11/2016 saa 03H45 nabwo ntibyaslıoboka, ruza guhindtırwa ruva DAR ES SALAM ahagana 12H00 ku wa 28/11/20 16 runyura NAIROBI-BUJUMB URA-KIG ALI rıza kurangira ku wa 28/11/2016 saa 21 H00 z’I Kigali, ndetse ngo biza no kugaragara ko ibyo Umugenzi yari yitwaje birimo imizigo byabuze kuko byaje kumugeraho nyuma.
## Page 4
[9] Me Bugondo Natacha avuga ko ku wa 27/11/20 16, ubwo umugenzi yagombaga guhagurukira i Dar-Es-Salaam yerekeza i Nairobi agana i Kigali, hari indege yaguye bitunguranye ku kibuga cy’ indege cy’ i Nairobi ipfumutse ipine, igana mu muhanda lndege zinyuraıno, bituma ubuyobozi bw’ ikibuga cy’indege bufunga ikibuga ku ndege zagoınbaga kugihagurukiraho n’izagombaga kukigwaho, ku buryo urujya n’uruza rw’ indege rwahise ruhagarikwa uınwanya muremure, mu gihe icyo kibuga cyari gifunze, ngo ku bw’ ibyo rero indege zagombaga kuhagwa zasabwe kugwa ku bindi bibuga by’indege birimo icy’ i Dar- Es-Salaaın mu mwanya muto cyahise cyuzura abagenzi bagenda n’abaza ınuri rusange, binatuma amahoteli yaho harimo n’adafitanye amasezerano n’umwikorezi yuzura, ariko ngo amatangazo yo akomeza gutangwa kuri icyo kibuga. [10] Me Bugondo Natacha avuga ko ubwinshi bukomeye butunguranye bw’abagenzi bwakurikiyeho, ko ariko bitabujije ko mu buryo bwihuse umwikorezi afata ibyemezo byose byihuse bishoboka, nko gusaba ikibuga cy’ I Dar-Es-Saam ko aho cyakirira abagenzi ku rwego ruhanitse (Business) hanakirirwa by'umwihariko abagenzi bo ku rwego ruciriritse (Economy) mu gihe bategereje gushyirwa ku zindi ndege za mbere ziboneka nyuma y’ ifungurwa ry’ikibuga cy’ i Nairobi, ngo ni muri urwo rwego umugenzi yahise ashyirwa kuri KQ 488 yagoınbaga kuva Dar-es-Salaam izindutse yerekeza i Nairobi nayo yari yagizweho ingaruka n’ubukererwe kuko gahunda yo guhagurukira i Nairobi yerekeza i Dar-Es-Salaaın yari yasubitwe, maze umugenzi ahita ashobora kugenda kuri KQ 444 iva i Nairobi iza i Kigali. [11] Me Bugondo Natacha avuga ko ubuyobozi bw’ibibuga by’indege muri Kenya bıbamenyesheje ifunga n’ inıpamvu yaryo ku rubuga rwabwo rwa Twitter, ko ariko butigeze bubamenyesha igihe iryo funga rizamara, ngo KENYA AIRWAYS rero nta makuru yari ifite ku gihe ifunga rimara ngo iyatange cyangwa se ibe yaryozwa kuba itarayatanze kuko aho ibimenyeye yahise imenyesha abagenzi ubukererwe n’ingaruka zabwo, akomeza avuga ko kurara ku kibuga no kwiınenya kw’abagenzi ngo babone ifunguro n’ ibyo kunywa cyari ikibazo rusange, ko kuba kandi urega hari aho ashingira ikirego cye ku masaha y’urugendo atubahirijwe nta shingiro bifite kuko amahame rusange ya KENYA AIRWAYS ateganya ko amasaha agaragara ku matike atari mu bigize amasezerano, ariko ngo mu gihe ayo tuasalıa yafatwa nk’ibigize amasezerano, hazirikanwa ko mu gihe bidaslıoboka by’ umwihariko hari impamvu ntarengwa yihutirwa (force ırajeure), ibisabwa byose bidakorwa mu mwanya umwe. [12] Me Bimenyimana Eric avuga ko ibivugwa n’uburanira KENYA AIRWAYS ko gukererwa kw’ indege byatewe no kuba hari indege yatobotse ipine atari byo kuko nta kibigaragaza, ko kandi Valery Musore Gakunzi atajyaga I Nairobi alıubwo yajyaga I Kigali, bityo ngo iyo bumva Kenya hari ikibazo bari gukora inshingano zabo, akomeza avuga ko nyuına yaho bahinduye indege bamulıa indi ndetse imunyuza I Bujuınbura, ko rero habayemo uburangare bukabije bigatuma arara Rwantambi, ntiyagaburirwa, ntiyahabwa icumbi ndetse ntiyahabwa n'amakuru.
## Page 5
[13] Me Bugondo Natacha avuga ko ubuyobozi bw’iki buga cy’indege ari bwo bwafunze ikibuga, ko kandi KENYA AIRWAYS nayo nta makuru yari ifite, ngo uınwikorezi rero nta buslıobozi yari afite kuko lıejuru ye hari ubuyobozi bwa Leta bumugenga ku buryo ntacyo yari gukora, akomeza avuga ko kuba indege yaranyuze 1 Bujuınbura bigaragaza ko KENYA AIRWAYS yagerageje gukora ibiri mu bushobozi bwayo. [14] Ingingo ya 64 y’itegeko N° 45/2011 ryo kuwa 25/11/2011 rigenga amasezerano iteganya ko amasezerano akozwe mu buryo bukurikije amategeko aba itegeko kubayagiranye, ashobora guseswa ari uko babyumvikanyeho cyangwa ku mpamvu zemewe n’ amategeko. Agomba kubahirizwa nta buriganya, ingingo ya 3 y'itegeko N°15/2004 ryo kuwa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu ınanza n'itangwa ryabyo iteganya ko buri muburanyi agomba kugaragaza ukuri k’ibyo aburana. [15] Nk’uko bigaragazwa na ticket y’indege ya Kenya Airways yahawe Me Valery Musore Gakunzi (Electronic Ticket Receipt), ku wa 23/11/20 16, saa 15:35, byari biteganyijwe ko indege ya Kenya Airways imukura I Kigali, ikamugeza I Nairobi (JOMO KENYATTA INTL) saa 18:00, ikahaınuvana kurt iyo tariki saa 19:35, ikamugeza i Dar-Es- Salaam (JULIUS NYERERE INTL) saa 21:00, na none byari biteganyijwe ko kuwa 27/11/20 16, saa 21:40 ari bwo indege ya Kenya Airways izavana Me Valery Musore Gakunzi i Dar- Es-Salaam (JULIUS NYERERE INTL) ikamugeza I Nairobi (JOMO KENYATTA lNTL) saa 23:00, ikahamuvana kuwa 28/11/2016, saa 00:25, ikamugeza I Kigali (KIGALI INTERN ATIONAL) kuri iyo tariki saa 00:25, ku bijyanye n'urugendo rwo kugenda rwo kimya 23/11/20 16, impande zombi muri urtı rubanza zemeranywa ko nta kibazo cyabaye, allubwo iki bazo kikaba cyarabaye ku rugendo rwo kugaruka, aho uburanira urega avuga ko urugendo rwakereweho aınasaha 21, urega ntiyahabwa aınakuru ndetse ntiyahabwa aho kurara, uburyo bw’itumanaho, icyo kunywa n’icyo kurya, ko kandi urugendo rwahindutse akanyuzwa I Bujumbura kandi yaragoınbaga kuvanwa I Nairobi akagezwa I Kigali atagoınbye kunyuzwa I Bujumbura. [16] Ku bijyanye no kuba Umugenzi yarakerejwe amasaha 21, ingingo ya 19 y’ Amasezerano ahuriza hamwe amategeko ajyanye n’iby’Ubwikorezi mpuzamahanga mu Ndege yashyiriweho umukono i Montreal kuwa 28 Gicurasi 1999, U Rwanda rukaba rwarayaslıyizeho umukono1, ivuga ko Umwikorezi aryozwa icyangiritse giturutse ku bukererwe mu bwikorezi mu ndege bw’abantu, imizigo n’ ibicuruzwa, ko ariko ntacyo aryozwa mu gihe yagaragaje ko yaba we ubwe, abakozi be cyangwa intumwa ze bakoze uko bashoboye kugirango uko gukererwa kutabaho, cyangwa se ko kugira icyo bakora ngo ubwo bukerwe bwe kubalıo byari birenze ubuslıobozi bwabo2, nk’uko bisobanurwa n’uburanira Kenya Airways, kuba urugendo rwarakerewe byaturutse ku kuba hari indege yatobotse ipine yari iri ku kibuga cya Joıno Kenyatta International Airport, bituma ubuyobozi bw’ ikibuga cy’indege bufunga ikibuga ku ndege zihaguruka cyangwa zigwa kuri icyo kibuga, kikaba cyarongeye gufîıngurwa nyuına kuwa 28/11/20 16 nk'uko bigaragazwa n’ itangazo ryaslıyizwe ku rubuga rwa Kenya Airports Arıthority3, urukiko rusanga rero ugukererwa k’urugendo ku
1 Iteka rya Perezida No 68/01 ryo kuwa 22/11/2012 ryemeza burundu Amasezerano ahuriza hamwe Amategeko ajyanye n'iby’ubwikorezi mpuzamahanga mu ndege yashyiriweho umukono i Montreal kuwa 28 Gicurasi 1999, In Officiol Gazette n°49 of 03/12/2012; 2 Le transporteur est responsable du dommage resultant d'un retard dans le transport aerien de passagers, de bagages ou de marchandises. Cependant, le transporteur n'est pas responsable du dommage cause par un retard s'il prouve que lui, ses préposés et mandataires ont pris toutes les mesures qui pouvaient raisonnablement s'imposer pour éviter le dommage, ou qu'il leur était impossible de les prendre. Article 19 de la Convention pour l'unification de certaines règles relatives au transport aérien international, byakuwe kuri https://www.admin.ch/opc/fr/official-compilation/2005/4395.pdf, kuwa 27/03/2019.
3 NAIROBI 28th November 2016: Kenya Airports Authority would like to inform the general public that flight operations at Jomo Kenyatta International Airport have normalized following Sunday evening's airport runway closure, byakuwe kuri https://www.kaa.go.ke/press release/normalcy-resumes-at-ikia-following- sundays-temporary-runway-closure/, kuwa 27/03/2019.
## Page 6
guhaguruka i Dar-Es-Salaaın kwarate we n’ impamvu ntarengwa itunguranye ku buryo Kenya Airways itabiryozwa.
## Page 7
[17] Urukiko rusanga ariko na none kuba nyuma y'uko ikibuga cy’indege cya Jomo Kenyatta International Airport gifunguwe, Kenya Airways yarahisemo gutwara Me Valery Musore Gakunzi mu ndege yamunyujije I Bujuınbura kandi nyamara byari biteganyijwe ko indege yagombaga kumukura i Dar-Es-Salaam ikamunyuza i Nairobi nyuma igahita imugeza I Kigali, byumvikana ko yamukereje mu rugendo cyane ko Kenya Airways itagaragaza ko indege yagoınbaga kumukura I Dar-Es-Salaaın yari ifite ikibazo, bityo ubu bukererwe kimwe no guhındura inzira ikaba igomba kubiryozwa kuko habayeho kutubahiriza ibiteganyijwe mu masezerano. [18] Urukiko rusanga kandi kuba uburanira Kenya Airways avuga ko kuba urega ashingira ikirego cye ku masaha y’urugendo atarubahirijwe nta shingiro bifite kuko amahame rusange ya KENYA AIRWAYS ateganya ko amasaha agaragara ku matike atari mu bigize amasezerano, nta shingiro bifite kuko atagaragaza ko ayo ihame rusange yari yashyikirijwe urega, bityo akaba yaragiranye amasezerano na Kenya Airways abizi, cyane ko nta yandi masezerano yeretswe n’urukiko impande zombi zaba zarashizeho umukono, cyangwa ngo ku itike urega yahawe habe hariho ko yemeye kugengwa n’ibikubiye mu mahame rusange ya Kenya Airways. [19] Ku bijyanye no kuba Me Valery Musore Gakunzi atarahawe amakuru, urukiko rusanga ibivugwa u’uburanira Kenya Airways ko nayo nta makuru yari ifite nta shingiro bifite kuko n’ubwo itari kumenya impamvu yatıımye ikibuga cy’indege cya Jomo Kenyatta International Airport gifungwa, nta kuntu itari kumenya ko gifunze, kandi ntigaragaza ko yabibwiye abagenzi bariıno n’urega byibuze ngo ibasabe kwihangana, bityo rero ntiyubahirije inshingano zo gutanga amakuru. [20] Ku bijyanye no kuba Me Valery Musore Gakunzi atarahawe aho kurara, ibiribwa, ibinyobwa n’u buryo bw’ itumanaho, urukiko rusanga mu gihe urugendo rwari rusubitswe byari mu nshingano za Kenya Airways kumushakira aho kurara, ibiribwa n’ibinyobwa ndetse n’u buryo bw’itumanaho kuko nk'uko bigaragazwa n’aınafoto yitangiye nk’ ikiınenyetso, abagenzi bari bari mu gihirahiro bamwe bakumbagaye hasi ku buryo bitari bikwiye ko barara
## Page 8
murubwo buryo, iby’uko baba barahawe ahantu ho kurara hagenewe abagenzi bo ku rwego ruhanitse (Business) rero bikaba nta shingiro bifite, urukiko rusanga kandi ibivugwa n’uburanira Kenya Airways ko amahoteli yegeranye n’ ikibuga cy’indege yahise yuzura ku buryo bitari koroha ko abagenzi barimo n’urega babona aho bacumbikirwa, nta shingiro bifite kuko atabigaragariza ibimenyetso. b.Kumenya ishingiro ry’indishyi zisabwa muri uru rubanza -Indishyi z'a kababaro [21] Me Bimenyimana Eric avuga ko nyuma yo kugaragaza ko Kenya Airways itigeze yubahiriza inshingano zayo haba mu gutanga amakuru nyayo ajyanye n’urugendo n’ imihindukire yarwo kuko n’ayo yatangaga habaga harimo guhuzagurika, kubeshya no kwivuguruza bigaragazwa na ticket yatanze ihindura iyari yatanzwe mbere ivuga ko urugendo KQ489 ruri butangire tariki ya 28/11/20 18 saa 3H45 (mu gitondo isaha ya Dar Es Salam) rukarangira saa 04H20 (mu gitondo isaha ya Nairobi), mu gihe byari biteganyijwe ko rutangira kuwa 27/11/20 18 saa 21H40, ngo byatumye umugenzi adasiınzira n’ubwo yari yaraye yicaye ku kibuga cy’ indege Nyerere INTL kuko umutima utari hamwe, aho yikangaga igihe cyose ko indege ishobora kuboneka ikaınusiga dore ko hari mu mahanga nta bundi buryo yari afite bwo kuhivana. [22] Me Bimenyimana Eric avuga ko kuba kandi umwikorezi atarubahirije inshingano ze zirimo kumugenera icuınbi, amafunguro, n'uburyo bwo gutumanaho nk’uko amategeko abimusaba, byatumye umugenzi ahangayika kubera kubuzwa uburenganzira bwe bwo kuruhuka no guhabwa ibimutunga muri icyo gihe cyose, mu gihe abandi bagenzi bajyaga Amsterdamu (Netlıerland) bo bahamagawe bajyanwa muri Hotel banahabwa n’ ibyangombwa byose ndetse n’amakuru y’ukuri ajyanye n’ihindagurika, ariko abagenzi bajyaga I Kigal bo basabwa kwihangana banizezwa ko ikibazo kirakemuka vuba, akomeza avuga ko no kuba urugendo rutarakorewe ku gihe umugenzi agashyirwa mu gihirahiro ku Kibuga cy’ indege mw’ijoro ryo ku wa 27/ l 1/2016 rishyira iryo ku wa 28/11/20 16, umwikorezi agomba kubitangira indishyi z’akababaro zingana na 10.000.000Frw. [23] Me Bugondo Natacha avuga ko ubukererwe n’ugutinda kw‘urugendo n’ingaruka zabyo byatewe n’ impamvu ntarengwa itunguranye (force majeure), ko rero hashingiwe ku ngingo ya 141 (l) y’ Itegeko rigenga amasezerano, nta ndishyi zishobora gutangwa, ndetse ngo kuba urega ashingira ikirego ku masaha y'urugendo atarubahirijwe kandi amasaha agaragara ku ndangagihe atari mu bigize amasezerano, indishyi zisabwa n’urega nta shingiro zahabwa kuko yirengagiza ko amahame rusange ya KENYA AIRWAYS ateganya ko amasaha agaragara ku matike atari mu bigize amasezerano. [24] Me Bugondo Natacha avuga ko kuba ikibuga cy’ indege cy’ i Nairobi (JKIA) cyari gifunze mu masaha umwikorezi yagombaga kugikoresha indege ze zikagihagurukaho cyangwa zikakigwaho, harimo ijya gufata abagenzi barimo urega baturuka i Dar-Es-Salaaın bajya i Nairobi ari naho izagombaga guhagurukira ibazana i Kigali, ngo igisabwa umwikorezi cy’uko atabikoreye ku masaha agaragara ku itike bitari bigislıobotse, bityo rero ngo nta ndishyi akwiriye guhabwa.
## Page 9
[25] Ingingo ya 258 y’itegeko ryo kuwa 30/07/1888 rislıyirallo igitabo cya gatatu cy'urwunge rw'amategeko mbonezamubano: ibyerekeye iınirimo nshinganwa cyangwa masezerano iteganya ko igikorwa cyose cy'umuntu cyangirije undi gitegeka nyir'ukugikora ikosa rigikonıokulıo kuriha ibyagiritse, urukiko rusanga kuba Kenya Airways PLC yarakereje Me Valery Musore Gakunzi mu rugendo yakoraga yifashishije indege y’iyo sosiyete, agahindurirwa urugendo akanyuzwa I Bujumbura kandi bitari biteganyij we mu masezerano, kuba kandi ataraınenyeslıejwe amakuru ku cyattıınye habaho uko gukererwa ndetse ntanalıabwe afro kurara, ibiribwa, ibinyobwa n'uburyo bw’ ituınanaho, byumvikana ko yagize akababaro arahangayika, bityo rero indishyi asaba arazikwiye, ariko kuko izisabwa ari ikirenga, agomba kuzigenerwa n'urukiko mu bushishozi bwarwo, agahabwa amafaranga miliyoni eshatıı (3.000.000Frw).
-Indishvi z’ikurikiranarubanza [26] Me Bimenyimana Eric avuga ko KENYA Airways yasabwe kurangiza ikibazo ku neza ntiyabikora biba ngombwa ko hitabazwa inkiko, ngo ni ngombwa rero ko KENYA AIRWAYS yatumye izo manza zibaho iryozwa ibyakoreshejwe byose birimo igihembo cy’Avoka kingana na l.000.000Frw, amafaranga yo gukurikirana urubanza 200.000Frw n’amagarama angana na 20.000Frw. [27] Me Bugondo Natacha avuga ko KENYA AIRWAYS PLC yashowe mu rubanza rw'amaherere, ko rero itagomba gutegekwa kwishyura indishyi zisabwa na Me Valery Musore Gakunzi, ahubwo ngo KENYA AIRWAYS PLC niyo ikwiriye guhabwa indishyi zo gushorwa mu rubanza rw’amaherere kuko binagayisha isura yayo ifite ku rwego mpuzamahanga harimo imyaka irenga mironpo ine (40) iri mu bwikorezi mpuzamahanga yizewe ndetse yaragiye inagenerwa ibikombe ku rwego mprizamahanga, asoza avuga ko yahabwa indisliyi zingana na 20.000.000Frw, igihembo cya avoka kingana na 1.030.000Frw na 200.000Frw y’ ikurikiranarubanza. [28] Me Bimenyimana Eric avuga ko indishyi zisabwa na Kenya Airways nta shingiro zifite kuko ari yo itarubahirije amasezerano. [29] Urukiko rushingiye ku ngingo ya 258 y’ ltegeko ryo kuwa 30/07/1888 ryavuzwe haruguru rusanga kuba Kenya Airways PLC itarubahirije amasezerano ndetse igasabwa gukemura ikibazo mu bwuınvikane nk'uko bigaragazwa n’ibaruwa yo kuwa 06/09/2017, yandikiwe na Me Valdry Musore Gakunzi, ariko ntibikore bigatuma ayirega mu rukiko, byumvikana ko ari yo nyirabayazana w’uru rubanza, rwatumye Me Valery Musore Gakunzi agira ibyo atakaza mu kurukurikirana cyane ko yanashyizeho avoka wo kuınuburanira, ariko na none izo ndishyi zigoınba kugenwa mu bushislıozi bw'urukiko kuko izisabwa ari ikirenga, bityo Me Valery Musore Gakuınzi akaba agenewe indishyi z’ ikurikiranarubanza zingana n'aınafaranga ibilıumbi Magana abiri (200.000Frw), n’igiheınbo cya avoka kingana n’amafaranga ibihuınbi
## Page 10
Magana atanu (500.000Frw), kandi igasubizwa igarama yatanze irega ringana n'amafaranga ibihuınbi ınakuınyabiri (20.000Frw). [30] Ku bijyanye n’indishyi zisabwa na KENYA AIRWAYS PLC urukiko rusanga izo ndishyi nta shingiro ryazo kuko ntacyo Me Valery Musore Gakunzi yayangirije. III.ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeye kwakira ikirego cyatanzwe na Me Valery Musore Gakunzi rugisuzumye rusanga gifite ishingiro. [32] Rwemeje ko KENYA AIRWAYS PLC itubahirije amasezerano y'ubwikorezi yagiranye na Me Valery Musore Gakunzi. [33] Rutegetse KENYA AIRWAYS PLC guha Me Valery Musore Gakunzi indishyi z'akababaro zingana n'amafaranga y'u Rwanda miliyoni eshattt (3.000.000Frw), indishyi z’ikurikiranarubanza zingana n’amafaranga ibihumbi Magana abiri (200.000Frw), n'amafaranga ibihumbi Magana atanii (500.000Frw) y’igihembo cya avoka. [34] Rutegetse KENYA AIRWAYS PLC gusubiza Me Valéry Musore Gakunzi ingwate y'amagarama yatanze irega ingana n'amafaranga y'u Rwanda ibihumbi makumyabiri (20.000Frw), atayatanga mu gihe giteganywa n’amategeko agakurwa mu bye ku ngufu za Leta.