METROPOLE MOTORS Ltd v. COGEBANQUE LTD, YAHINDUTSE COGEBANQUE PLC
The Court of Appeal lacks jurisdiction to hear an urgent application to stay an auction ordered by the Registrar General, as such applications must be filed first with the Registrar General and, if necessary, with the Commercial Court. The application does not qualify as an urgent application linked to a substantive...
Source-derived case information.
- Citation
- RCOM 00008/2021/CA
- Parties
- Applicant: METROPOLE MOTORS Ltd; Respondent: COGEBANQUE LTD, YAHINDUTSE COGEBANQUE PLC
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 16 December 2021
- Case Number
- RCOM 00008/2021/CA
- Procedural Posture
- Commercial Appeal / Ruling on Urgent Application to Stay Auction Pending Review
- Outcome
- Application not admitted for lack of jurisdiction.
- Legal Topics
- Stay of Execution, Jurisdiction, Summary Proceedings, Auction of Collateral
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
METROPOLE MOTORS Ltd
Applicant
COGEBANQUE LTD, YAHINDUTSE COGEBANQUE PLC
Respondent
Procedural Posture
Commercial Appeal / Ruling on Urgent Application to Stay Auction Pending Review
Legal Issues
- 1 Whether the Court of Appeal has jurisdiction to hear an urgent application to stay an auction ordered by the Registrar General pending review proceedings
- 2 Whether the application qualifies as an urgent application linked to a substantive claim under Article 185 of Law No 22/2018
Ratio Decidendi
The Court of Appeal lacks jurisdiction to hear an urgent application to stay an auction ordered by the Registrar General, as such applications must be filed first with the Registrar General and, if necessary, with the Commercial Court. The application does not qualify as an urgent application linked to a substantive claim under Article 185.
Court Disposition
Application not admitted for lack of jurisdiction.
Orders
- Application to stay auction is not admitted.
- Costs awarded as incurred.
Full Case Text
Judgment text and source record
13 paragraphs
# METROPOLE MOTORS Ltd v. COGEBANQUE LTD, YAHINDUTSE COGEBANQUE PLC
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2021-12-16 - Case/document no.: RCOM 00008/2021/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
METROPOLE MOTORS Ltd v. COGEBANQUE LTD, YAHINDUTSE COGEBANQUE PLC [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RCOM 00008/2021/CA (Ngagi, P.J.) 16 Ukuboza 2021] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’ubucuruzi – Ububasha bw’Urukiko rw’Ubujurire – Guhagarika cyamunara yemejwe n’Umwanditsi Mukuru – Ikirego gisaba guhagarika cyamunara yategetswe n’Umwanditsi Mukuru, usibye kuba kiburanishwa nk’ikirego cyihutirwa, ntabwo gifite kamere y’ikirego cyihutirwa gishamikiye ku kirego cy’iremezo. Incamake y’ikibazo: METROPOLE MOTORS Ltd yagiranye amasezerano y’inguzanyo na COGEBANQUE Ltd mu bihe bitandukanye, ariko impande zombi bituma METROPOLE MOTORS Ltd itanga ikirego mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge, irega COGEBANQUE LTD kutubahiriza amasezerano y’inguzanyo bagiranye, isaba kandi kuvanaho inyungu ku nguzanyo yahawe, gutegeka COGEBANQUE Ltd kubahiriza amasezerano igatanga 48.191.610 Frw y’inguzanyo itatanze, no gutegeka COGEBANQUE Ltd gukomeza kubahiriza amasezerano hakabaho andi masezerano mashya. Mu rubanza rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge rwasanze nta kosa COGEBANQUE Ltd yakoze mu ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano yagiranye na METROPOLE MOTORS Ltd kandi ko byari mu burenganzira bwayo gusesa amasezerano kuko METROPOLE MOTORS Ltd itishyuraga umwenda. METROPOLE MOTORS Ltd yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi narwo mu guca urubanza, rwemeza ko ubujurire nta shingiro bufite. Yajuririye na none Urukiko rw’Ubujurire narwo mu guca urubanza rwemeza ko ubujurire nta shingiro bufite. Nyuma y’aho urwo rubanza rubaye itegeko, yatanze ikirego muri uru Rukiko, isaba gusubirishamo urwo rubanza ingingo nshya. Hagati aho, mu gihe urwo rutarahabwa itariki y’iburanisha, itanga ikirego cyihutirwa muri urwo Rukiko irusaba gutegeka ko habaho ihagarikwa rya cyamunara kugeza igihe urubanza rwo gusubirishamo ingingo nshya ruburanishirizwa. Iburanisha ryabereye mu ruhame hasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba ikirego cyo guhagarika cyamunara yemejwe n’Umwanditsi Mukuru kiri mu bubasha bw’Urukiko rw’Ubujurire, mu miburanire y’uregwa avugako iyo cyamunara yemejwe n’Umwanditsi Mukuru kuyihagarika biregerwa mu Rukiko rw’Ubucuruzi. Akavuga kandi ko mu gihe cyamunara idashingiye ku kurangiza urubanza rusabirwa gusubirishwamo ingingo nshya, ahubwo harangizwa amasezerano yashyizweho umukono n’impande zombi bikemezwa n’Umwanditsi Mukuru, nta rundi rukiko rutari urw’Ubucuruzi rwaburanisha bene ibi birego. Urega avuga ko ashingiye ku ngingo ya 185 y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ⁰ ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, asanga nta kibuza Urukiko rw’Ubujurire kwakira ikirego cyo guhagarika cyamunara rushyikirijwe bwa mbere mu gihe urubanza rwo gusubirishamo ingingo nshya rutaraburanishwa.
## Page 2
Incamake y’icyemezo: Ikirego gisaba guhagarika cyamunara yategetswe n’Umwanditsi Mukuru, usibye kuba kiburanishwa nk’ikirego cyihutirwa, ntabwo gifite kamere y’ikirego cyihutirwa gishamikiye ku kirego cy’iremezo giteganywa n’ingingo ya 185 y’Itegeko N⁰ 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018, ahubwo n’ikirego cyigenga gitangirwa bwa mbere mu Rukiko rw’Ubucuruzi, kandi urubanza rugikomokaho rushobora no kujuririrwa kugera mu Rukiko rw’ubujurire iyo ubwo bujurire bwa kabiri bwujuje ibisabwa n’amategeko. Ikirego nticyakiriwe. Amagarama y’urubanza ahwanye n’ibyarukozwemo. Amategeko yifashishijwe: Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza ⁰ z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Ingingo ya 260 igika cya 6. Imanza zifashishijwe: Nta manza zifashishijwe Urubanza I.IMITERERE Y’URUBANZA [1] METROPOLE MOTORS Ltd yagiranye amasezerano y’inguzanyo na COGEBANQUE Ltd mu bihe bitandukanye, ku wa 11/09/2014, ku wa 28/9/2015 no ku wa 17/06/2016. Impande zombi ntizumvikanye kuri ayo masezerano bituma METROPOLE MOTORS Ltd itanga ikirego mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge, irega COGEBANQUE LTD kutubahiriza amasezerano y’inguzanyo bagiranye, kuvanaho inyungu ku nguzanyo yahawe METROPOLE MOTORS Ltd, gutegeka COGEBANQUE Ltd kubahiriza amasezerano igatanga 48.191.610 Frw y’inguzanyo itatanze,gutegeka COGEBANQUE Ltd gukomeza kubahiriza amasezerano hakabaho andi masezerano mashya, indishyi zikomoka ku gihombo cyatewe no kutubahiriza amasezerano zingana na 50.000.000 Frw, indishyi z’akababaro n’igihembo cya Avoka kingana na 3.000.000 Frw. [2] Mu rubanza RCOM 02174/2017/TC/NYGE rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge ku wa 17/07/2018, Urukiko rwasanze nta kosa COGEBANQUE Ltd yakoze mu ishyirwa mu bikorwa ry’amasezerano yagiranye na METROPOLE MOTORS Ltd kandi ko byari mu burenganzira bwayo gusesa amasezerano kuko METROPOLE MOTORS Ltd itishyuraga umwenda. Ruyitegeka guha COGEBANQUE Ltd 600.000 Frw y’igihembo cya Avoka na 50.000 Frw y’ikurikiranarubanza. [3] METROPOLE MOTORS Ltd yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi. Ku wa 20/09/2019, urwo Rukiko rwaciye urubanza RCOMA 00724/2018/CHC/HCC, rwemeza
## Page 3
ko ubujurire bwa METROPOLE MOTORS Ltd nta shingiro bufite. Ruyitegeka guha COGEBANQUE Ltd 1.000.000 Frw y’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza mu bujurire. [4] METROPOLE MOTORS Ltd yajuririye na none Urukiko rw’Ubujurire. Ku wa 12/02/2021, uru Rukiko rwaciye urubanza RCOMAA 00057/2020/CA, rwemeza ko ubujurire bwa METROPOLE MOTORS Ltd nta shingiro bufite, ruyitegeka guha COGEBANQUE Plc 1.000.000 Frw akubiyemo ay’ikurikiranarubanza n’ay’igihembo cya Avoka. [5] Nyuma y’aho urubanza RCOMAA 00057/2020/CA rubaye itegeko, METROPOLE MOTORS Ltd yatenze ikirego muri uru Rukiko, isaba gusubirishamo urwo rubanza ingingo nshya. Ikirego cyayo gihabwa RS/REV/RCOM 00001/2021/CA. [6] Hagati aho, mu gihe urubanza RS/REV/RCOM 00001/2021/CA rutarahabwa itariki y’iburanisha, METROPOLE MOTORS Ltd yatanze ikirego cyihutirwa isaba Urukiko gutegeka ko habaho ihagarikwa rya cyamunara kugeza igihe urubanza RS/REV/RCOM 00001/2021/CA rwo gusubirishamo ingingo nshya ruburanishirizwa. [7] Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame ku wa 13/12/2021, METROPOLE MOTORS Ltd ihagarariwe na Me Nsengiyumva Yussuf, COGEBANQUE Plc ihagarariwe na Me Kayitare Serge, haburanishwa inzitizi yo kutakira iki kirego hamwe n’ikibazo cyo kumenya niba cyamunara ikwiye guhagarikwa mu gihe urubanza RS/REV/RCOM 00001/2021/CA rwo gusubirishamo ingingo nshya rutaracibwa, iki kibazo kigasuzumwa ari uko inzitizi yaba nta shingiro ifite. II. IBIBAZO BIGIZE URUBANZA N’ISESENGURA RYABYO Kumenya niba ikirego cyo guhagarika cyamunara yemejwe n’Umwanditsi Mukuru cyatanzwe na METROPOLE MOTORS Ltd kiri mu bubasha bw’Urukiko rw’Ubujurire [8] Me Kayitare Serge, uhagarariye COGEBANQUE Plc, avuga ko ingingo ya 260 y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, ⁰ iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi isobanura ibihe n’urukiko rufite ububasha ku rwego rwa mbere rwo kuburanisha ibirego bijyanye no guhagarika cyamunara. Asobanura ko bene iyo cyamunara yemejwe n’Umwanditsi Mukuru kuyihagarika biregerwa mu Rukiko rw’Ubucuruzi. Avuga ko mu gihe cyamunara idashingiye ku kurangiza urubanza rusabirwa gusubirishwamo ingingo nshya, ahubwo harangizwa amasezerano yashyizweho umukono n’impande zombi bikemezwa n’Umwanditsi Mukuru, nta rundi rukiko rutari urw’Ubucuruzi rwaburanisha bene ibi birego. [9] Me Nsengiyumva Yussuf, uhagarariye METROPOLE MOTORS Ltd, avuga ko ashingiye ku ngingo ya 185 y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryibukijwe haruguru, asanga nta ⁰ kibuza Urukiko rw’Ubujurire kwakira ikirego cyo guhagarika cyamunara rushyikirijwe bwa mbere mu gihe urubanza RS/REV/RCOM 00001/2021/CA rwo gusubirishamo ingingo nshya rutaraburanishwa. UKO URUKIKO RUBIBONA
## Page 4
[10] Ingingo ya 260, igika cya 6, y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryibukijwe ⁰ haruguru iteganya ibikurikira: Guhagarika no gutesha agaciro cyamunara ku mitungo igurishwa hashingiwe ku cyemezo cyo kugurisha ingwate cyatanzwe n’Umwanditsi Mukuru, bisabwa Umwanditsi Mukuru. Umwanditsi Mukuru atanga igisubizo mu gihe kitarenze iminsi itatu (3) y’akazi. Iyo hari utishimiye igisubizo cy’Umwanditsi Mukuru cyangwa udahawe igisubizo mu gihe giteganywa muri iki gika, abitangira ikirego mu rukiko rw’ubucuruzi hakurikijwe ibivugwa muri iyi ngingo mu gihe kitarenze iminsi itanu (5) y’akazi uhereye igihe yamenyeye icyo gisubizo. [11] Dosiye y’urubanza igaragaza ko Umwanditsi Mukuru muri RDB yatanze uburenganzira bwo guteza cyamunara (Permit to sale) ku wa 02/10/2019. Dosiye igaragaramo na none ibaruwa Me Nsengiyumva Yussuf, uhagarariye METROPOLE MOTORS Ltd, yandikiye Umwanditsi Mukuru muri RDB amusaba guhagarika cyamunara avuga ko hari ikirego cyo gusubirishamo urubanza ingingo nshya cyashyikirijwe Urukiko rw’Ubujurire. Ku wa 01/11/2021, Umwanditsi Mukuru yandikiye Me Nsengiyumva Yussuf amusubiza ko kuba hari ikirego mu Rukiko bidahagarika cyamunara, keretse hari icyemezo cy’Urukiko kibitegeka. Nyuma yaho nibwo METROOLE MOTORS Ltd yatanze ikirego cyihutirwa mu Rukiko rw’Ubujurire isaba ko cyamunara yaba ihagaze mu gihe urubanza RS/REV/RCOM 00001/2021/CA rutaracibwa. [12] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga, nk’uko biteganywa n’ingingo ya 260,igika cya 6, y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryibukijwe haruguru, guhagarika cyamunara ku ⁰ mitungo igurishwa hashingiwe ku cyemezo cyo kugurisha ingwate cyatanzwe n’Umwanditsi Mukuru bisabwa Umwanditsi Mukuru, iyo uwabisabye atishimiye icyemezo cy’Umwanditsi Mukuru, abitangira ikirego mu Rukiko rw’Ubucuruzi hakurikijwe ibivugwa muri iyi ngingo mu gihe kitarenze iminsi itanu (5) y’akazi uhereye igihe yamenyeye icyo gisubizo. [13] Urukiko rurasanga rero METROPOLE MOTORS Ltd nyuma yaho isanze itishimiye icyemezo cy’Umwanditsi Mukuru yaragombaga gutanga ikirego gisaba guhagarika cyamunara mu Rukiko rw’Ubucuruzi, nk’uko biteganywa n’ingingo ya 260 y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa ⁰ 29/04/2018 ryibukijwe haruguru aho kugitanga mu Rukiko rw’Ubujurire nk’irego cyihutirwa gishamikiye ku kirego cy’iremezo, bityo iki kirego kiba kitakiriwe n’uru Rukiko, kuko kitari mu bubasha bwarwo. [14] Urukiko rurasanga ibyo uhagarariye METROPOLE MOTORS Ltd avuga ko Urukiko rw’Ubujurire rufite ububasha bwo kwakira no kuburanisha ikirego batanze ashingiye ku ngingo ya 1851 y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryibukijwe haruguru nta shingiro byahabwa ⁰ kuko iyi ngingo nta sano ifitanye na cyamunara yemejwe n’Umwanditsi Mukuru ahubwo ireba ikirego cyihutirwa gishamikiye ku kirego cy’iremezo kitaraburanishwa. Ikindi nk’uko bigaragara mu ngingo ya 260 yibukijwe haruguru, ikirego gisaba guhagarika cyamunara yategetswe n’Umwanditsi Mukuru, usibye kuba kiburanishwa nk’ikirego cyihutirwa, ntabwo 1 Iyo hari ikirego cy’iremezo, ariko hagomba kugira icyemezwa by’agateganyo mu buryo bwihuta ku rubanza rwaregewe urukiko rutaraburanishwa, ikirego cyihutirwa gishyikirizwa umucamanza ushinzwe kurangiza impaka zihutirwa w`aho zigomba gukemurirwa hakurikijwe uburyo busanzwe bw’ihamagara.
## Page 5
gifite kamere y’ikirego cyihutirwa gishamikiye ku kirego cy’iremezo giteganywa n’ingingo ya 185 y’Itegeko N 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryibukijwe haruguru, ahubwo n’ikirego ⁰ cyigenga gitangirwa bwa mbere mu Rukiko rw’Ubucuruzi, kandi urubanza rugikomohaho rushobora no kujuririrwa kugera no muri uru Rukiko iyo ubwo bujurire bwa kabiri bwujuje ibisabwa n’amategeko [15] Hashingiwe ku bisobanuro bimaze gutangwa, Urukiko rurasanga inzitizi yo kutakira ikirego cyo guhagarika cyamunara yemejwe n’Umwanditsi Mukuru kuko atari rwo Rukiko ruburanisha bene ibyo birego ifite ishingiro. Bityo ikirego cyihutirwa cyatanzwe na METROPOLE MOTORS Ltd nticyakiriwe kuko kitari mu bubasha bw’uru Rukiko. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [16] Rwemeje ko inzitizi yatanzwe na COGEBANQUE Plc ifite ishingiro. [17] Rwemeje ko ikirego cyo guhagarika cyamunara cyanzwe na METROPOLE MOTORS Ltd kitakiriwe kuko kitari mu bubasha bw’Urukiko rw’Ubujurire. [18] Ruvuze ko amagarama yanzwe ahwanye n’ibyakozwe mu rubanza.