UBUSHINJACYAHA v. HARERIMANA
The conviction was upheld because the defendant's confession during investigation, the victim's testimony, and corroborating witness statements established the truth of the facts. The sentence was reduced due to the defendant being a first-time offender, aligning with principles of proportionality and consistency in...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA00247/2023/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Muhimpundu Jean Paul
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 22 November 2024
- Case Number
- RPAA00247/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
- Outcome
- Appeal dismissed in substance; sentence reduced.
- Legal Topics
- Evidence in Criminal Trials, Rape of a Minor, Sentencing, Mitigating Circumstances, Appeal Process
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Muhimpundu Jean Paul
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the conviction for defilement of a minor was based on evidence that established the truth of the facts
- 2 Whether the sentence imposed was proportionate to the circumstances
Ratio Decidendi
The conviction was upheld because the defendant's confession during investigation, the victim's testimony, and corroborating witness statements established the truth of the facts. The sentence was reduced due to the defendant being a first-time offender, aligning with principles of proportionality and consistency in sentencing.
Court Disposition
Appeal dismissed in substance; sentence reduced.
Orders
- Conviction for defilement of a minor upheld.
- Sentence reduced to 15 years imprisonment.
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. HARERIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-11-22 - Case/document no.: RPAA00247/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. MUHIMPUNDU [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA00188/2024/CA (Kanyange, J. P.) 28 Ugushyingo 2024] Amategeko agenga ibimenyetso n’itangwa ryabyo – Ibimenyetso mu manza nshinjabyaha – Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose, iyo byagiweho impakan’ababuranyi, bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale). Amategeko agenga ibimenyetso n’itangwa ryabyo – Ibimenyetso mu manza nshinjabyaha – Imvugo y’uregwa – Umucamanza ntategetswe gushingira ku mvugo ihakana icyaha mu Rukiko, mu gihe uregwa yacyemeye mu nzego z’ikurikiranacyaha, ahubwo ashobora gushingira ku mvugo yavugiye muri izo nzego iyo asanze arizo zihuje n’ukuri kw’ibyabaye kandi zikaba zishimangirwa n’ibindi bimenyetso. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza Nshinjabyaha – Kugabanya igihano nubwo ubujurire bwaba butahawe agaciro – Kuba uwakoze icyaha yaragikoze aribwo akiva mu bwana kandi atarigeze akurikiranwa mu butabera ku buryo buzwi ibyo byafatwa nk’impamvu nyoroshyacyaha yatuma nta cyabuza Urukiko kugabanya igihano hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha cyakozwe kabone n’ubwo impamvu y’ubujurire iba itakiriwe. Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwareze Muhimpundu mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga icyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka cumi n’ine (14), akaba yaramusambanyije nyuma y’uko bavanye mu bukwe akamutwara iwe amwizeza ko bagiye kubana nk’umugore n’umugore. Uyu Uregwa yaburanye ahakana icyaha, avuga ko bakimugeretseho ku kagambane k’umuturanyi we kuko nta bimenyetso bikimushinja Bihari. Urukiko Rwisumbuye rwaciye urubanza rushingiye ku mvugo ze zo kwemera icyaha ubwo yari acyari mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha ndetse no ku mvugo z’abatangabuhamya n’iz’uwo mwana yasambanyijwe, rumukatira igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). Icyo cyemezo Uregwa yakijuririye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, avuga ko yahamijwe icyaha nta bimenyetso bishingiweho, ngo kuba yaracyemeye mu ibazwa n’inzego z’iperereza, ni uko yari yagize ihungabana, ndetse n’imvugo z’abatangabuhamya zashingiweho zikaba zitavugisha ukuri dore ko badatuye mu mudugudu umwe. Ubushinjacyaha bwasubije ko izi mpamvu z’Uregwa nta shingiro zifite kuko ibyo bigize impamvu ze ari byo bimenyetso Urukiko Rwisumbuye rwashingiyeho rumuhamya icyaha. Urukiko Rukuru rwaciye urubanza rwemeza ko izo mpamvu z’Uregwa nta shingiro zifite kuko yahamijwe icyaha hashingiwe ku bimenyetso birimo imvugo ze mu Bugenzacyaha, imvugo z’uwo mwana yasambanyije no ku mvugo z’abatangabuhamya, rwemeza ko urubanza rwajuririwe rudahindutse. Iki cyemezo yakijuririye bwa kabiri muri uru Rukiko rw’Ubujurire avuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso bidafatika kandi bitavugisha ukuri, mu gihe Ubushinjacyaha buvuga ko iyo mpamvu y’ubujurire bw’Uregwa nta shingiro ifite, kuko yahamijwe icyaha hashingiwe ku kuba yaracyiyemereye no ku mvugo z’abatangabuhamya, hakaba na raporo ya muganga igaragaza ko uwo yasambanyije yatakaje akarangabusugi. Incamake y’icyemezo: 1. Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose, iyo byagiweho impaka, bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale). 2. Umucamanza ntategetswe gushingira ku mvugo ihakana icyaha mu Rukiko, mu gihe uregwa yacyemeye mu nzego z’ikurikiranacyaha, ahubwo ashobora gushingira ku mvugo yavugiye muri izo nzego iyo asanze arizo zihuje n’ukuri kw’ibyabaye kandi zikaba zishimangirwa n’ibindi bimenyetso. 3. Kuba uwakoze icyaha yaragikoze aribwo akiva mu bwana kandi atarigeze akurikiranwa mu butabera ku buryo buzwi ibyo byafatwa nk’impamvu nyoroshyacyaha yatuma nta cyabuza Urukiko kugabanya igihano hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha cyakozwe kabone n’ubwo impamvu y’ubujurire iba itakiriwe. Ubujurire nta shingiro bufite.
## Page 2
Imikirize y’urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, ihindutse kuri bimwe. Nta mategeko yashingiweho. Imanza zifashishijwe: RPA0010/06/CS-RPA0011/06/CS-RPA0012/06/CS, Ubushinjacyaha v. Sgt Ntaganira na Bagenzi be rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008. RPAA00478/2023/CA, Ubushinjacyaha v. Ndayambaje rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/09/2024. RPAA00144/2022/CA, Ubushinjacyaha v. Nsengiyumva Alphonse rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2024. RPAA00384/2022/CA, Ubushinjacyaha v. Nsabimana Innocent rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/01/2024. RPAA00692/2021/CA, Ubushinjacyaha v. Ndayishimiye Jean Damascène rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023. RPAA00039/2021/CA, Ubushinjacyaha v. Shakabatenda Jean de Dieu, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021. RPAA00177/2018/CA, Ubushinjacyaha v. Rwagitera Célestin, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/02/2020. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Muhimpundu Jean Paul akurikiranweho icyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka cumi n’ine (14) wiswe U.S mu rubanza rujuririrwa, Ubushinjacyaha bukavuga ko cyakozwe ku wa 30/11/2019 ubwo yari avuye mu bukwe ari kumwe n’uwo mwana akamutahana iwe akamurarana ndetse akamusambanya amwizeza ko bagiye kubana nk’umugabo n’umugore, bimenyekanye atangira gukurikiranwa. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga icyaha cyo gusambanya umwana rushingiye ku mvugo z’abatangabuhamya no ku mvuzo z,uwo mwana, bumusabira igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). [3] Muhimpundu Jean Paul yaburanye ahakana icyaha, avuga ko bakimugeretseho ku kagambane k’umuturanyi we kuko nta bimenyetso bikimushinja bihari. [4] Urukiko rwaciye urubanza RP01018/2019/TGI/MHG ku wa 09/09/2020, rusanga hari ibimenyetso bihamya ko Muhimpundu Jean Paul yakoze icyaha akurikiranweho birimo: - Imvugo ze mu Bugenzacyaha aho yemeye ko yatahanye na U.S akamusambanya ko ariko atarangije kubera ko abantu bahise baza, mu Bushinjacyaha naho avuga ko yemera icyaha, ko ariko n’ubwo yatahanye uwo mwana atamusambanyije ngo kuko ubwo bari bamaze kwikuramo imyenda agiye kumusambanya, murumuna we yahise aza kubakomangira; - Imvugo za U.S wasobanuye ko yatahanye na Muhimpundu amubwira ko agiye kumugira umugore ko kandi bararanye akamusambanya; - Abatangabuhamya Habumukiza Papias na Gasigwa Célestin bavuze ko ubwo bajyaga gufata Muhimpundu yababwiye ko yari yazanye uwo mwana ngo babane; Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Muhimpundu Jean Paul ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25).
## Page 3
[5] Muhimpundu Jean Paul yajuriye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza avuga ko yahamijwe icyaha nta bimenyetso bidashidikanywaho Urukiko rushingiyeho, ko kandi kuba yaremeye icyaha mu nzego z’iperereza yabitewe n’ihungabana yagize, naho abatangabuhamya bakaba batavugisha ukuri kuko batanatuye mu Mudugudu umwe. [6] Ubushinjacyaha bwasubije ko izo mpamvu z’ ubujurire bwa Muhimpundu nta shingiro zifite kuko yahamijwe icyaha hashingiwe ku kuba yaracyemeye munzego z’iperereza, ku mvugo z’umwana yasambanyije n’iz’abatangabuhamya.
[7] Urukiko rwaciye urubanza RPA00894/2020/HC/NYZ ku wa 09/02/2024, rusanga impamvu z’ubujurire bwa Muhimpundu nta shingiro zifite kuko Urukiko rwagaragaje ibimenyetso rwashingiyeho mu kumuhamya icyaha bigizwe: - N’imvugo ze mu Bugenzacyaha aho yabajijwe niba yarararanye na U.S bakanakora imibonano mpuzabitsina agasubiza ko byabayeho, anavuga ko babikoze inshuro imwe bitewe n’uko hahise haza abantu; - Imvugo za U.S wasobanuye ko Muhimpundu batahanye bavuye mu bukwe bagiye kubana nk’umugabo n’umugore, ko bageze iwe bararanye banakora imibonano mpuzabitsina; - Imvugo z’abatangabuhamya bavuze ko bageze kwa Muhimpundu akababwira ko yazanye U.S ngo amugire umugore; - Rwasanze kandi harebwe ibimaze kuvugwa, imvugo ya Muhimpundu y’uko yemeye icyaha bamubeshye ko ahita ataha cyangwa ko yashyizweho igitutu, nta shingiro ifite kuko ibyo yemeye bihura n’ibyavuzwe n’abandi bavuzwe haruguru, ko kandi kuba nta raporo ya muganga yagaragarijwe bitatuma agirwa umwere kuko ibimenyetso byavuzwe haruguru bihagije kugira ngo hemezwe ko yakoze icyaha akurikiranyweho, cyane cyane ko raporo y’abahanga yemerwa gusa iyo Umucamanza asanze ibyo ivuga bitanyuranyije n’imyumvire ye. Urukiko rushingiye kuri izo mpamvu, rwemeje ko ubujurire bwa Muhimpundu Jean Paul nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza rwajuririwe idahindutse [8] Muhimpundu Jean Paul yatanze ubujurire bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwandikwa kuri RPAA00188/2024/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 07/11/2024 yunganiwe na Me Mugabe Fidèle, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwizeye Jean Marie, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Muhimpundu Jean Paul n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso bidafatika kandi bitavugisha ukuri. [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko iyo mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite, kuko yahamijwe icyaha hashingiwe ku kuba yaracyiyemereye no ku mvugo z’abatangabuhamya, hakaba na raporo ya muganga igaragaza ko U.S yatakaje akarangabusugi. [11] Ikibazo kigomba gusuzumwa muri uru rubanza ni ukumenya niba Urukiko Rukuru rwarahamije Muhimpundu Jean Paul icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso bitagaragaza ukuri. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIRI MU RUBANZA 1. Kumenya niba Urukiko Rukuru rwarahamije Muhimpundu Jean Paul icyaha cyo gusambanya umwana rushingiwe ku bimenyetso bitagaragaza ukuri [12] Muhimpundu Jean Paul n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo gusambanya umwana rushingiye ku bimenyetso bitagaragaza ukuri, bigizwe n’imvugo z’abatangabuhamya,
## Page 4
imvugo za U.S hamwe n’imvugo za nyina, ko kandi raporo ya muganga ntacyo yagaragaje kirebana n’icyaha ashinjwa. [13] Ku birebana n’imvugo z’abatangabuhamya, bavuga ko Habumukiza Papias na Gasigwa Célestin badatuye mu Mudugudu umwe (na Muhimpundu) ariko bakaba baravuze ko yababwiye ko yazanye U.S ngo amugire umugore kandi nyamara barahuriye gusa mu bukwe ariko ko batatahanye ahubwo bamusanze ku irembo, ko ndetse imvugo zabo zidahura n’iza nyina w’uwo mukobwa kuko bavuze ko bageze iwe saa kumi n’imwe n’igice bagasanga uwo mukobwa hanze ngo Muhimpundu yamusohoye, mu gihe nyina w’uwo mukobwa yavuze abatabaye basanze Muhimpundu yafungiranye uwo mwana yanze gukingura, naho uwo mukobwa akavuga ko yararanye na Muhimpundu m gitondo aba aribwo iwabo baje kuhamukura. [14] Bavuga kandi ko Urukiko rwashingiye ku byo Muhimpundu yemeye igihe cy’iperereza rwirengagije ibyo yarusobanuriye, ko Umugenzacyaha yamwijeje ko niyemera icyaha ahita ataha,ndetse n’abanyerondo bakaba bari bamukubise, ko rero imvugo yakoreye mu Bugenzacyaha itagombaga gushingirwaho yonyine, cyane cyane ko harebwe ibyo yemeye, bitandukanye n’ibyo U.S yavuze, bitewe n’uko Muhimpundu yavuze ko bakoresheje agakingirizo naho U.S avuga ko ntako bakoresheje; ko usibye kuba ibyo bimenyetso bitamushinja icyaha akurikiranweho, na raporo ya muganga ntacyo yagaragaje kuko muganga yavuze ko hari ibyo uwo mukobwa yasabwe gukora kugira ngo harebwe niba yarasambanyijwe akanga kubikora, ko rero iyo raporo ntacyo yagaragaje ku birebana n’icyaha akurikiranyweho. [15] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko impamvu z’ubujurire bwa Muhimpundu Jean Paul zidakwiye guhabwa ishingiro, kuko ibyo anenga ibimenyetso byashingiweho nta shingiro bifite, kuko avuga ko atatahanye na U.S kandi hari abatangabuhamya bemeje ko yababwiye ko yari yamuzanye ngo amugire umugore ndetse n’uwo mwana akabyemeza, ko n’iby’uko uwo mwana bamusanze ku irembo atari ukuri kuko nta kuntu yari kuba ari ku irembo kandi avuga ko yamusize mu Ngororero, ahubwo yamutahanye iwe aranamusambanya nk’uko yabyiyemereye mu Bugenzacyaha bikanemezwa n’uwo mwana wasobanuye ko yari yamwijeje kumugira umugore, ko rero ibyo abatangabuhamya bavuze ari ukuri. [16] Avuga kandi ko nta kuvuguruzanya kuri mu mvugo z’abatangabuhamya n’iza nyina wa U.S ahubwo byatewe n’amasaha bagereye kwa Muhimpundu kuko hari abahageze uwo mwana akiri mu nzu ariko nyuma akaza kujya hanze; ko n’ibyo avuga by’uko Umugenzacyaha yamubeshye ngo yemere icyaha, atari ukuri, kuko ahubwo ibimenyetso bigaragaza ko yagikoze, kandi ukwemera kwe kukaba ari ikimenyetso kimushinja nk’uko byemejwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPAA0010/06/CS haburana Ubushinjacyaha na Munyambibi Venerand, hakaba na raporo ya muganga yagaragaje ko umwana yatakaje akarangabusugi, naho kuba hari ibitarashoboye gusuzumwa bikaba atari we byaturutseho kuko atari kwipima. UKO URUKIKO RUBIBONA [17] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rukuru bitagaragaza ukuri. [18] Ikibazo cy’ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo cyasesenguwe mu rubanza RPAA00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène, Urukiko rukaba rwarasobanuye ko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko Urukiko arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. [19] Naho ikibazo cy’imvugo y’uregwa ihakana icyaha mu rukiko kandi yaracyemeye mu nzego z’iperereza, nacyo cyatanzweho umurongo mu rubanza RPA0010/06/CS -RPA0011/06/CS - RPA0012/06/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/07/2008, haburana Ubushinjacyaha na Sgt Ntaganira na bagenzi be, urwo Rukiko rwasobanuye ko Umucamanza adategetswe gushingira ku mvugo ihakana icyaha mu Rukiko nyamara ushinjwa yaracyemeye mu nzego z’ikurikiranacyaha, ko ashobora gushingira ku mvugo yavugiwe
## Page 5
mu nzego z’ikurikiranacyaha iyo asanze arizo zihuje n’ukuri kw’ibyabaye kandi zifite ibindi bimenyetso bizunganira. Uwo murongo watanzwe n’urwo Rukiko wakurikijwe mu manza zitandukanye zaciwe nyuma, harimo n’urubanza RPAA00144/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2024 haburana Ubushinjacyaha na Nsengiyumva Alphonse. (kureba umurongo). [20] Ku birebana n’abatangabuhamya Muhimpundu avuga ko batavugisha ukuri, bigaragara ko mu nyandikomvugo y’uwitwa Habumukiza Papias, yarasobanuye ko yageze iwe (kwa Muhimundu) ahurujwe n’umuyobozi w’Akagari wungirije agasanga hari abandi bantu bahuruye, amubwira ko yazanye umukobwa w’imyaka cumi n’umunani ngo amugire umugore, uwitwa Gasigwa Célestin nawe avuga yamenye ko Muhimpundu yararanye n’umwana w’umukobwa abibwiwe n’umukuru w’Umudugudu, ko yagiye iwe agasanga uwo mukobwa ari hanze naho Muhimpundu yafunze, ko na nyina w’uwo mukobwa yari yahageze. [21] Naho mu nyandikomvugo ya nyina wa U.S, yasobanuye ko yabwiwe n’uwitwa Théodosie ko umukobwa we yajyanye na Muhimpundu bavuye mu bukwe amubwira ko agiye kumugira umugore, ko yageze iwe agasanga koko uwo mukobwa ahari, U.S nawe asobanura ko bavuye mu bukwe Muhimpundu akamuha imfunguzo z’inzu akamubwira ngo bajye kubana, ko bageze mu rugo saa tanu z’ijoro bakaryama bakanakora imibonano mpuzabitsina, bukeye iwabo baraza basanga Muhimpundu agisinze atangira kwivovota, nyina ahita ahamagara umukuru w’Umudugudu, anavuga ko bakoze imibonano mpuzabitsina badakoresheje agakingirizo. [22] Urukiko rurasanga icyumvikana mu buhamya bwa Bahumukiza Papias n’ubwa Gasigwa Célestin ari uko kwa Muhimpundu habaye ikibazo cy’uko yari yararanye umukobwa utujuje imyaka y’ubukure bigatuma abantu bahurura, ubwo buhamya bukumvikanisha kandi ko ababutanze bageze kwa Muhimpundu bagasangayo uwo mwana, ndetse Muhimpundu akabwira Habumukiza Papias ko yazanye uwo mukobwa ngo amugire umugore kuko yamubwiye ko ari mukuru. [23] Urukiko rurasanga iby’uko uwo mwana yari yaraye kwa Muhimpundu ko kandi yari yamuzanye ngo amugire umugore, nawe ubwe yarabyemeye mu Bugenzacyaha kuko yabajijwe niba baratahanye amwizeza ko agiye kumugira umugore, asubiza ko abyemera, anavuga ko muri iryo joro bakoze imibonano mpuzabitsina, bikagaragara kandi ko ibyo yemeye bihura n’ibyasobanuwe n’uwo mwana nk’uko byavuzwe mu gika cya 21 cy’uru rubanza, bivuze rero ko imvugo ya Muhimpundu y’uko iby’abatangabuhamya bavuze atari ukuri nta shingiro ifite, kuko ubuhamya bwabo buhura n’ibyo nawe yemeye, bukanahura n’imvugo z’umwana yasambanyije ndetse n’iza nyina, kandi ukuri kw’ibyo abatangabuhamya bavuze kukaba kutavanwaho n’uko badatuye mu Mudugudu umwe. [24] Ku birebana no kuba imvugo z’abatangabuhamya zivuguruzanya n’iza nyina wa U.S ngo kuko uyu yavuze ko abatabaye basanze Muhimpundu yafungiranye uwo mwana naho abatangabuhamya bakavuga ko bamusanze hanze, Urukiko rusanga nabyo nta shingiro bifite, kuko mu nyandikomvugo ya nyina w’uwo mwana ntaho yavuze iby’aho yamusanze ahubwo yavuze ko akimenya ko umwana we yatahanye na Muhimpundu yahise ajya kumureba kandi arahamusanga, atabaza abayobozi baza kumufata, abatangabuhamya nabo bakaba baravuze ko bamaze guhuruzwa n’abayobozi b’inzego z’ibanze bageze kwa Muhimpundu bakahasanga U.S, uyu nawe akaba yaravuze ko yari yaharaye bukeye nyina arahamusanga agahamagara umukuru w’Umudugudu, bivuze rero ko nta kuvuguruzanya kuri muri izo mvugo ahubwo zuzuzanya. [25] Ku birebana n’uko ukwemera icyaha Muhimpundu yakoreye mu Bugenzacyaha kutagombaga gushingirwaho ngo kuko yabikoze yijejwe ko ahita arekurwa, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite, kuko nk’uko byasobanuwe mu gika cya 23 cy’uru rubanza, Muhimpundu yasobanuye neza imikorere y’icyaha akurikiranweho kandi uko yabisobanuye bikaba bihura neza n’imvugo z’umwana wasambanyijwe, bikanashyimangirwa n’imvugo z’abatangabuhamya bemeje ko uwo mwana yasanzwe iwe. Urukiko rurasanga rero hashingiwe ku murongo watanzwe mu rubanza rwavuzwe mu gika cya 19, nta mpamvu ukwemera kwe kutashingirwaho kuko ibyo yavuze bihura n’ukuri kw’ibyabaye kandi bikaba bishimangirwa n’ibindi bimenyetso., ndetse ibyo yemeye bikaba bitateshwa agaciro n’uko yavuze ko yasambanyije U.S akoresheje
## Page 6
agakingirizo naho uwo mwana akavuga ko ntako bakoresheje, kuko igikuru mubyo yemeye kandi kigize icyaha akurikiranweho ari uko yasambanyije uwo mwana. [26] Ku bivugwa na Muhimpundu Jean Paul n’umwunganira by’uko yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana kandi raporo ya muganga ntacyo yagaragaje, bigaragara ko iyo raporo yakozwe hashize icyumweru icyaha gikozwe, bivuze ko hari ibimenyetso byari byasibanganye muganga atari kubona, naho mubyo yabonye hakaba harimo ko umwana nta karangabusugi agifite, muganga avuga kandi ko nta mwanzuro yatanga kuko hari ibizamini basabye ko bikorwa ariko ntibitangwe1. [27] Urukiko rurasanga n’ubwo hatakwemezwa ko gutakaza akarangabusugi byatewe n’igikorwa cyabaye ku wa 30/11/2019 kuko bishobora guterwa n’impamvu zitandukanye nk’uko byasobanuwe mu zindi manza2, hakaba no kuba igihe cyaciyemo umwana atarasuzumwa cyaratumye hari ibimenyetso bitashoboraga kuboneka ku buryo byahuzwa n’uko gutakaza akarangabusugi, ibyo bitatesha agaciro ibindi bimenyetso birimo cyane cyane ukwemera icyaha kwa Muhimpundu n’izindi mvugo zibishimangira, bityo raporo ya muganga akaba atari kamara muri uru rubanza. [28] Hashingiwe ku byasobanuwe, Urukiko rurasanga ubujurire bwa Muhimpundu bugamije kugaragaza ko ibimenyetso byashingiweho bitavugisha ukuri nta shingiro bufite, ahubwo bigaragaza ukuri kw’ibyabaye. [29] Urukiko rurasanga ariko n’ubwo ubujurire bwe nta shingiro bufite, hasuzumwa niba igihano yahawe gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze nk’uko byatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RPAA00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, wanakurikijwe mu zindi manza za vuba, harimo urubanza RPAA00478/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/09/2024 haburana Ubushinjacyaha na Ndayambaje. [30] Nk’uko imikirize y’urubanza rwajuririwe ibigaragaza, Urukiko Rukuru rwemeje ko ubujurire Muhimpundu yari yatanze nta shingiro bufite, rugumishaho urubanza rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Muhanga rwamuhanishije igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25), bikagaragara kandi ko mu kumugenera icyo gihano, Urukiko rwarabishingiye gusa ku kuba icyaha yakoze gihanishwa igifungo kitari munsi y’imyaka makumyabiri ariko kitarenwe imyaka makumyabiri n’itanu (25). [31] Urukiko rurasanga mu kugumishaho igihano Muhimpundu yahanishijwe ku rwego rwa mbere, hatarabayeho gusuzuma niba ari cyo gikwiranye n’icyaha Muhimpundu yakoze, kuko n’ubwo ari icyaha gikomeye, bigaragara ko ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi, iyo mpamvu ikaba yarashoboraga gushingirwaho igihano yahawe kikagabanywa. [32] Mu kugabanya icyo gihano, Urukiko rurashingira ku zindi manza zaciwe ku bantu baregwaga icyaha nk’icyo Muhimpundu Jean Paul akurikiranyweho, harimo urubanza RPAA00384/2022/CA rwaciwe ku wa 22/01/2024 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Innocent wari ufite imyaka makumyabiri n’irindwi (27) agasambanya umwana w’imyaka cumi n’itanu (15), Urukiko rubyibwirije rukaba rwaramugabanyirije igihano rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) rushingiye ku kuba ari ubwa ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi; bityo hashingiwe ku kuba na Muhimpundu ari ubwa mbere akurikiranywe mu nkiko mu buryo buzwi, akaba kandi yarakoze icyaha nawe afite imyaka makumyabiri n’irindwi (27) agasambanya umwana w’imyaka cumi n’ine (14), n’ukuvuga uri mu kigero kimwe n’icy’uwo Nsabimana yasambanyije (15), yagabanyirizwa igihano mu buryo bumwe n’ubwa Nsabimana mu rwego rwo gutanga ubutabera busa ku kibazo bisa, nawe agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15), bivuze ko urubanza rwajuririwe ruhindutse gusa ku byerekeye igihano. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO
1 Harebwe igice cya E cya raporo ya muganga, bigaragara ko ibyo bizamini byari ibya DNA na HIV. 2 Reba nk’urubanza RPAA00177/2018/CA rwaciwe ku wa 21/02/2020 haburana Ubushinjacyaha na Rwagitera Célestin, igiha cya 22.
## Page 7
[33] Rwemeje ko ubujurire bwa Muhimpundu Jean Paul nta shingiro bufite. [34] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA00894/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza ku wa 09/02/2024, ihindutse ku birebana n’igihano gusa. [35] Rumuhanishije igifungo cy’imyaka cumi nitanu (15). [36] Rutegetse ko amagarama y’urubanza aherera ku Isanduku ya Leta kuko Muhimpundu Jean Paul yajuriye afunze, akaba asonewe kuyatanga.