UBUSHINJACYAHA v. MURWANASHYAKA
Due to the minimal quantity of cannabis (two plants) and lack of evidence of intent to distribute, the offence is reclassified from cultivation to possession, warranting a reduced sentence under the relevant statute.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00502/2025/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Applicant: Murwanashyaka Viateur
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 27 November 2025
- Case Number
- RPAA 00502/2025/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal allowed; conviction reclassified; sentence reduced
- Legal Topics
- Drug Offences, Drug Possession, Drug Cultivation, Sentencing, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Murwanashyaka Viateur
Applicant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the offence should be classified as drug possession or drug cultivation
- 2 Whether the applicant is entitled to a reduced sentence
Ratio Decidendi
Due to the minimal quantity of cannabis (two plants) and lack of evidence of intent to distribute, the offence is reclassified from cultivation to possession, warranting a reduced sentence under the relevant statute.
Court Disposition
appeal allowed; conviction reclassified; sentence reduced
Orders
- Conviction reclassified to drug possession
- Applicant sentenced to two years imprisonment
Full Case Text
Judgment text and source record
25 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. MURWANASHYAKA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-11-27 - Case/document no.: RPAA 00502/2025/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. MURWANASHYAKA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00502/2025/CA (Umugwaneza, P.J.) 27 Ugushyingo 2025] Amategeko agenga imanza z’inshinjabyaha – Gufatanwa, gukora, guhinga, guhindura, gutunda, kubika ibiyobyabwenge – : Amagambo arebana no gufatanwa, gukora, guhinga, guhindura, gutunda, kubika, agomba kumvikana hakurikijwe ingano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse maze byagaragara ko kuri buri gikorwa muri ibyo ikigamijwe ari ukubikoresha ku giti cye (simple drug possession) uregwa agahabwa igihano kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange, ariko byagaragara ko ingano y’ibiyobyabwenge yafatanwe ari nini bikaba byashingirwaho hemezwa ko ataribyo gukoresha ku giti cye ahubwo ikigamijwe ari ugucuruza cyangwa gukwirakwiza (drugs trafficking/drug distribution) ibiyobyabwenge uregwa agahabwa igihano kiremereye kivugwa mu gika cya gatatu cy’ingingo ya 263 cy’igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW). Incamake y’ikibazo: Murwanashyaka yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge byo mu bwoko by’urumogi nyuma yuko mu murima we yari yaragurishije ariko hakirimo imyaka ye atarasarura hagaragayemo ibiti 2 by’urumogi, bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko uregwa ahamwa n’icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw. Uregwa yajuririye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana asaba kugabanyirizwa ibihano ku cyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge yahamijwe kandi yemera. Nyuma yohereza umwanzuro w’inyongera asaba guhindura inyito y’icyaha kikitwa gufatanwa ibiyobyabwenge kuko atahinze umurima w’urumogi, ahubwo ari igiti kimwe cyimejeje mu murima w’ibigori. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko impamvu y’ubujurire yo guhindura inyito y’icyaha idasuzumwe kubera ko yatanzwe nyuma y’ibihe by’ubujurire, Naho kubijyanye no gusaba kugabanyirizwa ibihano, rumugaganyiriza ibihano hagamijwe kubihuza n’uburemere bw’icyaha, ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u rwanda miliyoni 7.500.000 Frw. Murwanashyaka yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, agasaba ko yagabanyirizwa igihano. Mu miburanire asaba Urukiko ko rwahindura inyito y’icyaha yahaniwe, agahanirwa gufatanwa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Ubushinjacyaha buvuga ko, urumogi uregwa yahinze ari rukeya kuburyo rutafatwa ko rwari urwo gukwirakwiza, bityo ko inyito y’icyaha yahinduka, kikaba gufatanwa ibiyobyabwenge akaba aricyo ahanirwa aho kuba guhinga ibiyobyabwenge.
## Page 2
Incamake y’icyemezo: Amagambo arebana no gufatanwa, gukora, guhinga, guhindura, gutunda, kubika, agomba kumvikana hakurikijwe ingano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse maze byagaragara ko kuri buri gikorwa muri ibyo ikigamijwe ari ukubikoresha ku giti cye (simple drug possession) uregwa agahabwa igihano kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange, ariko byagaragara ko ingano y’ibiyobyabwenge yafatanwe ari nini bikaba byashingirwaho hemezwa ko ataribyo gukoresha ku giti cye ahubwo ikigamijwe ari ugucuruza cyangwa gukwirakwiza (drugs trafficking/drug distribution) ibiyobyabwenge uregwa agahabwa igihano kiremereye kivugwa mu gika cya gatatu cy’ingingo ya 263 cy’igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW). Ubujurire bufite ishingiro. Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana ruhindutse mu ngingo zarwo zose. Nta mategeko yashingiweho Imanza zifashishijwe: RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS; Ubushinjacyaha vs Mukaruyange Athanasie rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018; RPAA 00408/2020/CA; Ubushinjacyaha vs Niyitegeka Augustin alias Niyirema rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022; RPAA 00867/2024/CA; Ubushinjacyaha vs Hakizimana Jean Claude rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 15/05/2025; RPAA 00354/2025/CA; Ubushinjacyaha vs Musoni Peter rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku itariki ya 21/12/2019, mu Mudugudu wa Nyamirama ya II, Akagari ka Nyamirama, Umurenge wa Karangazi, Intara y’Iburasirazuba, mu murima wahoze ari uwa Murwanashyaka Viateur aho yahoze atuye akaza kuhagurisha, hagaragaye ibiti 2 by’urumogi byatewe mu murima uhinzemo ibigori na soya, hakekwa ko byatewe na Murwanashyaka Viateur, yahise afatwa ashyikirizwa Ubugenzacyaha atangira gukurikiranwa. [2] Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare, icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge, aburana agihakana akavuga ko n’ubwo umurima wasanzwemo urumogi wahoze ari uwe, ariko yari yarawugurishije, nyuma agiyeyo kubagarira imyaka yari yarahinze asanga harimo igiti cy’urumogi cyimejeje, bamubwira ko ari umuti, ko iyo aza kuba ariwe waruhinze atari guhinga igiti kimwe, ko icyo yemera ari uko yarubonye ntiyarurandura.
## Page 3
[3] Mu rubanza RP 00080//2020/TGI/NYG rwaciwe ku wa 22/12/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyagatare rwasanze hari ibimenyetso byemeza ko Murwanashyaka Viateur yahinze ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, birimo: a. Kuba yiyemerera ko urumogi rwimejeje mu murima we ntiyarurandura kuko bamubwiye ko ari umuti; b. ubuhamya bwa Rwagakinga Franck na Nshimiyimana Daniel bamushinja ko yahinze urumogi mu murima w’ibigori na soya nyuma akaza kuwugurisha rwa Rwagakinga Franck ariko bemeranya ko ibyo bigori na soya ari nabyo byahingwanwe n’urumogi ariwe uzabisarura; c. inyandikomvugo y’ifatira ry’urumogi yashyizeho umukono akemera gusinyira ko afatanwe urumogi yari yarahinze; d. inyandikomvugo y’ibyo tubonye (PV de constant) igaragaza ko muri uwo murima hagararaye urumogi rwahinganwe n’imyaka. Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso rwahamije Murwanashyaka Viateur icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge by’urumogi, ahanishwa igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw. [4] Murwanashyaka Viateur ntiyanyuzwe n’urwo rubanza ajurira Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, asaba kugabanyirizwa ibihano ku cyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge yahamijwe kandi yemera. Nyuma Murwanashyaka Viateur yohereje umwanzuro w’inyongera asaba guhindura inyito y’icyaha kikitwa gufatanwa ibiyobyabwenge kuko atahinze umurima w’urumogi, ahubwo ari igiti kimwe cyimejeje mu murima w’ibigori. [5] Ubushinjacyaha bwavuze ko ibikorwa Murwanashyaka Viateur aregwa bigize icyaha yahamijwe cyo guhinga urumogi kuko n’ubwo avuga ko rwimejeje, ariko yemera ko nyuma yo kubwirwa ko ari urumogi yarutegeye, ibyo bikaba bigize igikorwa cyo guhinga ibiyobyabwenge aho kuba kubifatanwa. [6] Mu rubanza RPA 00248/2022/HC/RWG, rwaciwe ku wa 15/04/2025, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, rwasanze impamvu y’ubujurire yatanzwe mu mwanzuro w’inyongera na Murwanashyaka Viateur ijyanye no guhindura inyito y’icyaha idakwiye gusuzumwa kuko yatanzwe nyuma y’ibihe byo kujurira biteganywa n’amategeko. Naho kubijyanye no gusaba kugabanyirizwa ibihano, Urukiko rwasanze Murwanashyaka Viateur yagabanyirizwa ibihano bigahuzwa n’uburemere bw’icyaha cyakozwe, ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u rwanda miliyoni 7.500.000 Frw. [7] Murwanashyaka Viateur yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00502/2025/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 11/11/2025, yunganiwe na Me Nyiramatama Bernadette, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Habineza Jean Damascène, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu myanzuro yabo y’ubujurire, Murwanashyaka Viateur n’umwunganira bavuga ko noneho Murwanashyaka Viateur yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, bagasaba ko
## Page 4
yagabanyirizwa igohano. Ubushinjacyaha bwo bukavuga ko, urumogi Murwanashyaka Viateur yahinze ari rukeya kuburyo rutafatwa ko rwari urwo gukwirakwiza, bityo ko inyito y’icyaha yahinduka, kikaba gufatanwa ibiyobyabwenge akaba aricyo ahanirwa aho kuba guhinga ibiyobyabwenge. [9] Mu gihe cy’iburanisha Murwanashyaka Viateur n’umwunganira bavuze ko nabo basanga inyito y’icyaha yahinduka, kikaba gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba guhinga ibiyobyabwenge. [10] Hakurikijwe izo mpaka, muri uru rubanza harasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba inyito y’icyaha Murwanashyaka Viateur yahamijwe ikwiriye guhinduka kikaba gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba guhinga ibiyobyabwenge no kumenya niba yagabanyirizwa ibihano. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA A. Kumenya niba inyito y’icyaha Murwanashyaka Viateur yahamijwe ikwiriye guhinduka kikaba gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba guhinga ibiyobyabwenge [11] Ubushinjacyaha buvuga ko, hakurikijwe ingano y’ibiyobyabwenge Murwanashyaka Viateur yahinze rungana n’ibiti 2 nk’uko bigaragara mu nyandikomvugo y’ifatira ndetse n’imvugo z’abatangabuhamya barubonye, hakaba nta kimenyetso kidashidikanywaho cyemeza ko urwo uromogi yaba yararucuruje cyangwa yari agamije kurucuruza, inyito y’icyaha yahamijwe ikwiye guhinduka kika gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba kubihinga nk’uko byatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RPAA 00132/2021/CA, rwaciwe ku wa 15/07/2022 rw’Ubushinjacyaha na Uyisenga Théogène alias Rasta, uvuga ko “iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa wafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge yahinze yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza (simple drug possession) aho kubicuruza no kubikwirakwiza (drug trafficking /drug distribution), agahabwa ibihano bito”. [12] Ubushinjacyaha buvuga ko, mu rubanza ruvuzwe mu gika kibanziriza iki Urukiko rw’Ubujurire rushingiye ku ngano nto y’ibiyobyabwenge (ibiti 2 by’urumogi) Uyisenga Théogène alias Rasta yahinze kandi nta kindi kimenyetso cy’uko yari agamije kurucuruza, rwemeje ko agomba guhanwa nk’uwafatanwe ibiyobyabwenge, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 2 aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yari yahanishijwe n’inkiko zibanza. Ko rero na Murwanashyaka Viateur akwiye guhanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge, agahanishwa igifungo cy’imyaka 2. [13] Murwanashyaka Viateur n’umwunganira bavuga ko, Murwanashyaka Viateur yahinze igiti kimwe cy’urumogi, ko rero nabo bemeranya n’Ubushinjacyaha ko inyito y’icyaha yahinduka kikaba gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba kubihinga. Uko Urukiko rubibona [14] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya niba urumogi Murwashyaka Viateur yahinze mu murima we w’ibigori na soya, rwafatwa ko rwari urwo kugurisha no gukwirakwizwa
## Page 5
ku buryo yahamwa n’icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge gihanishwa ingingo ya 11, igika cya gatatu y’Itegeko N° 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange cyangwa niba rwari urwo kwikoreshereza ku giti cye ku buryo yahamwa n’icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge gihanishwa ingingo ya 11, igika cya mbere y’iryo tegeko1. [15] Ikibazo nk’iki cyafashweho umurongo n’uru Rukiko mu Rubanza RPAA 00408/2020/CA rwaciwe ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema. Muri urwo rubanza Urukiko rwasobanuye ko “Amagambo arebana no gufatanwa (avugwa mu gika cya mbere cy’ingingo ya 2632), gukora, guhinga, guhindura, gutunda, kubika (avugwa mu gika cya 33 cy’iyo ngingo) agomba kumvikana hakurikijwe ingano y’ibiyobyabwenge n’ikigiye gukoreshwa ibiyobyabwenge uregwa yafatanwe, yakoze, yahinze, yahinduye, yatunze, yabitse maze byagaragara ko kuri buri gikorwa muri ibyo ikigamijwe ari ukubikoresha ku giti cye (simple drug possession) uregwa agahabwa igihano kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange, ariko byagaragara ko ingano y’ibiyobyabwenge yafatanwe ari nini bikaba byashingirwaho hemezwa ko ataribyo gukoresha ku giti cye ahubwo ikigamijwe ari ugucuruza cyangwa gukwirakwiza (drugs trafficking/drug distribution) ibiyobyabwenge uregwa agahabwa igihano kiremereye kivugwa mu gika cya gatatu cy’ingingo ya 263 cy’igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW)4. Uyu murongo washingiweho no muzindi manza zaciwe n’uru Rukiko, mu ziheruka gucibwa muri uwo
1 Ingingo ya 11 y’Itegeko N° 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihundura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, yasimbuye ingingo ya 263 y’Itegeko N° 068/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange.
2 Igika cya 1 cy’ingingo ya 263 y’Itegeko N° 068/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange cyasimbujwe igika cya mbere cy’ingingo ya 11 y’Itegeko N° 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, kivuga ko: “Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha’’. Igika cyayo cya kabiri giteganya ko ‘’Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange’’.
3 Iki gika cya 3 cy’ingingo ya 263 y’Itegeko N° 068/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange cyasimbujwe igika cya 3 cy’ingingo ya 11 y’Itegeko N° 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, kivuga ko: “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa: 1° igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”.
4 Rega igika cya 14 – 18 by’urwo rubanza.
## Page 6
mujyo hakaba harimo urubanza RPAA 00867/2024/CA rwaciwe ku wa 15/05/2025 haburana Ubushinjacyaha na Hakizimana Jean Claude5. [16] Naho mu rubanza RS/INJUST/Pen 00004/2017/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 23/02/2018, haburana Ubushinjacyaha na Mukaruyange Athanasie, Urukiko rw’Ikirenga rwemeje ko guhindura inyito y’icyaha ari uburenganzira n’inshingano umucamanza afite mu gihe cyose asanga ibikorwa uregwa akurikiranyweho bidahuye n’inyito byahawe n’inkiko zabanje, hakurikijwe ihame ry’uko umucamanza aregerwa ibikorwa bigize icyaha ataregerwa inyito yacyo. Uwo murongo ni nawo wakomeje gukurikizwa mu zindi manza zaciwe n’uru Rukiko, zimwe mu ziheruka gucibwa hakaba harimo nk’urubanza RPAA 00354/2025/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2025 Ubushinjacyaha buburana na Musoni Peter. [17] Muri dosiye y’uru rubanza hagaragara ubuhamya bwa Nshimiyimana Daniel n’ubwa Rwagakinga Franck bose bashinja Murwanashyaka Viateur ko yahinze ibiti 2 by’urumogi mu murima we yari yarahinzemo ibigori na soya nyuma akaza kuwugurisha Rwagakinga Franck iyo myaka ikirimo, aribwo byaje kugaragara ko harimo n’ibiti 2 by’urumogi bimaze kuba bikuru bigaragara ko byahingiwe rimwe n’iyo myaka6. [18] Muri dosiye y’uru rubanza hari kandi inyandiko y’ibyo tubonye (PV de constant) yakozwe n’Abagenzacyaha bageze aho icyaha cyakorewe ku wa 24/12/2019, nayo igaragaza ko basanze Murwanashyaka Viateur yarahinze ibiti 2 by’urumogi mu murima w’ibigori na soya, uwo murima akaza kuwugurisha iyo myaka ikirimo, nyuma nibwo haje kugaragara ko harimo n’urumogi bigaragara ko rwahingiwe rimwe n’iyo myaka. Hari na raporo y’Akagari ka Nyamirama yo ku wa 23/12/2019 nayo igaragaza ko Murwanashyaka Viateur yahinze ibiti 2 by’urumogi mu murima yagurishije uwitwa Kajyori, ko mu gihe uwaguze umurima yari ategereje ko imyaka Murwanashyaka Viateur yahinze ivamo akabona kuwujyamo, aribwo hagaraye ko yahinze n’ibiti 2 by’urumogi bigaragara ko byahingiwe rimwe n’iyo myaka. [19] Nk’uko dosiye y’uru rubanza ibigaragaza, mu nkiko zibanza Murwanashyaka Viateur yahamijwe icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge, hashingiwe ku byo yiyemereye aho yemeye ko urumogi rwimejeje mu murima we ntiyarurandura kuko bamubwiye ko ari umuti, ubuhamya bwa Rwagakinga Franck na Nshimiyimana Daniel bamushinja, inyandikomvugo y’ifatira ry’urumogi Murwanashyaka Viateur yahinze n’inyandikomvugo y’ibyo tubonye. [20] Urukiko rw’ubujurire rurasanga Murwanashyaka Viateur nawe adahakana ko yahinze urumogi mu murima we yaje kugurisha Rwagakinga Franck, ariko akavuga ko atari agamije kurukwirakwiza cyangwa kurucuruza, ahubwo ko bari bamubwiye ko ari umuti. Rurasanga kandi mu bimenyetso rwashyikirijwe n’Ubushinjacyaha biri muri dosiye, birimo ubuhamya bwa Nshimiyimana Daniel n’ubwa Rwagakinga Franck, inyandikomvugo y’ibyo tubonye na raporo y’Akagari ka Nyamirama nk’uko byagaragajwe mu gika cyaha 16 na 17 by’uru rubanza, nta nakimwe muribyo kigaragaza ko ibiti 2 by’urumogi Murwanashyaka Viateur yahinze mu murima
5 Reba igika cya 17 cy’urwo rubanza.
6 Reba inyandikomvugo ya RWAGAKINGA Frank bu Bugenzacyaha ku wa 24/12/2019 n’iya NSHIMIYIMANA Daniel yo ku wa 25/12/2019.
## Page 7
we w’ibigori na soya haba hari undi muntu yarugurishije cyangwa yaruhayeho cyangwa se ko yaba yari agamije kurukwirakwiza cyangwa kurugurisha ku buryo yashyirwa mu cyiciro cy’abantu bahinga ibiyobyabwenge bagamije kubigurisha no kubikwirakwiza havugwa mu gika cya 3 cy’ingingo ya 11 y’Itegeko N° 69/2029 ryo ku wa 08/11/2019 yavuzwe haruguru. [21] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga hashingiwe ku murongo wafashwe mu manza zibukijwe mu gika cyaha 15 cy’uru rubanza, kuba nta bimenyetso bidashidikanywaho byemeza ko ibiti 2 by’urumogi Murwanashyaka Viateur yafatanwe aho yari yararuhinze mu murima w’ibigori nasoya yari agamije kurucuruza cyangwa kurukwirakwiza, yafatwa nk’uwari agamije ku rwikoreshereza ku giti cye, maze agahanishwa ibihano bito biteganywa mu gika cya 1 n’icya 2 by’ingingo ya 11 y’Itegeko N° 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. [22] Urukiko rw’Ubujuririre rushingiye na none ku murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga ukanashingirwaho n’Urukiko rw’Ubujurire mu manza zibukijwe mu gika cya 16 cy’uru rubanza, rurasanga nk’uko bimaze kugaragazwa mu gika kibanziriza iki, harebwe kuba Murwanashyaka Viateur yarafatanwe ingano ntoya y’urumogi rungana n’ibiti 2 yahinze mu murima w’ibigori na soya, hakaba nta bimenyetso bidashyidikanywaho byemeza ko yari yigeze arugurishaho cyangwa yari agamije kurugurisha no kurukwirakwiza, inyito y’icyaha yahamijwe ikwiye guhinduka kikaba gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba guhinga ibiyobyabwenge, agahanishwa igifungo cy’imyaka ibiri giteganywa mu ngingo ya 11, igika cya 1 n’icya 2 y’Itegeko N° 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iteganya ko umuntu wese ufatanwa ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha, ko iyo abihamijwe n’Urukiko ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange. Bityo akaba ahanishijwe igifungo cy’imyaka 2, giteganyijwe ku cyaha kimuhama cyo gufatanwa ibiyobyabwenge aho kuba igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 7.500.000 Frw yari yahanishijwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana. [23] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nk’uko bigaragazwa n’inyandiko y’ifunga ya Murwanashyaka Viateur, ku itariki ya 21/12/2019 aribwo yafashwe arafungwa azira icyaha cyo guhinga ibiyobyabwenge, bigaragaza ko igihano cy’igifungo cy’imyaka 2 akatiwe kubera icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge yakirangije, bityo akaba agomba guhita arekurwa uru rubanza rukimara gusomwa. [24] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga bitakiri ngombwa gusuzuma ingingo irebana no kugabanya igihano Murwanashyaka Viateur yashyize mu ngingo ze z’ubujurire kuko byagaragaye ko yarangije igihano yakatiwe n’uru Rukiko. Hashingiwe ku bisobanuro bimaze gutangwa, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ubujurire bwa Murwanashyaka Viateur bufite ishingiro, bityo urubanza rujuririrwa rukaba ruhindutse mu ngingo zarwo zose. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [25] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Murwanashyaka Viateur bufite ishingiro;
## Page 8
[26] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA 00248/2022/HC/RWG rwaciwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana ku wa 15/04/2025, ihindutse mu ngingo zayo zose; [27] Rwemeje ko Murwanashyaka Viateur ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi; [28] Ruhanishije Murwanashyaha Viateur igihano cy’igifungo cy’imyaka ibiri (2); [29] Rutegetse ko Murwanashyaka Viateur ahita arekurwa uru rubanza rukimara gusomwa kuko yarangije igihano cy’igifungo cy’imyaka ibiri (2) akatiwe n’uru Rukiko.