MUSABYIMANA N’UNDI v. ECOBANK RWANDA Plc N’UNDI
The claim to intervene was inadmissible because the underlying case had not been decided on the merits, as the main claim had not been admitted. Article 161(3) requires that only cases decided on the merits and no longer subject to appeal may be subject to intervention. No error was made by the Commercial High Court...
Source-derived case information.
- Citation
- RCOMAA 00078/2024/CA
- Parties
- Appellant: Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy; Respondent: ECOBANK RWANDA Plc; Intervener: INTERTRADE FC Ltd
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 10 December 2025
- Case Number
- RCOMAA 00078/2024/CA
- Procedural Posture
- Commercial Appeal / Judgment on Appeal
- Outcome
- Appeal dismissed
- Legal Topics
- Intervention in Proceedings, Admissibility of Claims, Appeal Procedure, Costs and Attorney Fees
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy
Appellant
ECOBANK RWANDA Plc
Respondent
INTERTRADE FC Ltd
Intervener
Procedural Posture
Commercial Appeal / Judgment on Appeal
Legal Issues
- 1 Whether the Commercial High Court erred in refusing to admit the appellants' claim to intervene in RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC
- 2 Whether the appellants are entitled to costs and attorney fees
Ratio Decidendi
The claim to intervene was inadmissible because the underlying case had not been decided on the merits, as the main claim had not been admitted. Article 161(3) requires that only cases decided on the merits and no longer subject to appeal may be subject to intervention. No error was made by the Commercial High Court in refusing to admit the intervention claim. Costs and attorney fees were awarded to the respondent as the appeal was dismissed.
Court Disposition
Appeal dismissed
Orders
- The judgment of the Commercial High Court refusing to admit the intervention claim stands.
- Appellants Musabyimana Célestin and Somayire Rubona Freddy to pay ECOBANK RWANDA Plc a total of 1,600,000 Frw in attorney fees and costs.
Full Case Text
Judgment text and source record
22 paragraphs
# MUSABYIMANA N’UNDI v. ECOBANK RWANDA Plc N’UNDI
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-12-10 - Case/document no.: RCOMAA 00078/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
MUSABYIMANA N’UNDI v. ECOBANK RWANDA Plc N’UNDI [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RCOMAA 00078/2024/CA (Ngagi, P.J.,) 10 Ukuboza 2025] Amategeko agenga imibiranishirize y’imanza – Kwakira ikirego – Gutambamira urubanza – Ntabwo umuburanyi yemerewe gutambamira urubanza rutakiriye ikirego. Kugirango ikirego cyo gutambamira urubanza cyakirwe, urwo rubanza rugomba kuba rwaraburanishijwe mu mizi kandi rutagishoboye kujuririrwa. Incamake y’ikibazo: Sosiyete INTERTRADE FC Ltd ivuga ko yagiranye amasezerano y’inguzanyo na ECOBANK RWANDA Plc, igenda yishyura ariko umwenda nturangire kuko itamenyaga aho amafaranga ashyirwa, ibyo byatumye iyirega mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge, irusaba kwemeza ko umwenda isigayemo ungana na 145.750.340Frw, aho kuba 398.018.168Frw, inasaba indishyi zitandukanye. Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge rwemeje ko ikirego cya INTERTRADE FC Ltd nta shingiro gifite, maze ijurira icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, ivuga ko Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge rwirengagije ibimenyetso yarushyikirije bigatuma itsindwa. Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ubujurire bwa INTERTRADE FC Ltd nta shingiro bufite, bityo ko nta gihindutse ku mikirize y’urubanza rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge. Mu mwaka wa 2021, hari urubanza RCOMAA 00067/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire, aho ECOBANK RWANDA Plc yaburanye na Somayire Rubona Freddy na Musabyimana Célestin isaba Urukiko kubahatira kwishyura umwenda wa 210.115. 808Frw ukomoka ku bwishingire bw’umwenda wa INTERTRADE FC Ltd, urwo Rukiko rwemeza ko ubujurire bwatanzwe na Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy nta shingiro bufite. Urwo rubanza Somayire Rubona Freddy na Musabyimana Célestin barusubirishijemo ingingo nshya, maze Urukiko rw’Ubujurire rwemeza ko ikirego batanze cyo gusubirishamo ingingo nshya urubanza RCOMAA 00067/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/04/2021 nta shingiro gifite, bityo ko urwo rubanza rugumanye agaciro karwo. Sosiyete INTERTRADE FC Ltd yasubirishijemo urubanza RCOMA 0256/15/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 03/07/2015 ingingo nshya, ivuga ko nyuma yuko urwo rubanza ruciwe, yaje kubona ibimenyetso bishya bigizwe na Attestation de main levée hypothécaire yo ku wa 07/10/2011 yerekeye amasezerano ya mbere y’inguzanyo ya 260.000.000 Frw, ECOBANK RWANDA Plc yari yarayihaye, ndetse na raporo y’inzobere (expert) yatanzwe mu rubanza N° 00001/2021/CA. Mu rubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC rwaciwe ku wa 17/11/2023, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ikirego cya INTERTRADE FC Ltd cyo gusubirishamo ingingo nshya urubanza RCOMA 00256/15/HCC kitakiriwe.
## Page 2
Musabyimana Celestin na Somayire Rubona Freddy batambamiye imikirize y’urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC bavuga ko kutakira ikirego cya INTERTRADE FC Ltd cyafashwe muri urwo rubanza kibabangamiye kuko kibatera igihombo, nk’abanyamigabane ba INTERTRADE FC Ltd basanga ari bo bigiraho ingaruka, bityo bakaba bafite inyungu zo kurega kuko ari bo bazishyura amafaranga iyo sosiyete igomba ECOBANK RWANDA Plc, Musabyimana Celestin na Somayire Rubona Freddy basaba nanone Urukiko ko nyuma yo gusuzuma niba bafite uburenganzira bwo gutambamira urwo rubanza, rwasuzuma kandi niba "Attestation de main levée hypothécaire" na raporo y’umuhanga yagaragaye mu rubanza N°00001/2021/CA byafatwa nk'ibimenyetso bishya muri urwo rubanza. ECOBANK RWANDA Plc yaburanye ivuga ko nta burenganzira Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bafite bwo gutambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC, kuko isanga ibyo baregera barabiburanye mu Rukiko rw’Ubujurire mu rubanza Nº00001/2021/CA rwamaze kuba Itegeko, bityo ko ikirego cyabo kidakwiye kwakirwa mu gihe ababaye ababuranyi muri urwo rubanza ari bamwe, ndetse n’ikiburanwa ari kimwe. INTERTRADE Ltd yagobokeshejwe mu rubanza ivuga ko isanga ibijyanye n’iyakirwa ry’icyo kirego byarasuzumwe bigafatwaho umwanzuro mu nama ntegurarubanza, bityo ko hakwiye gusuzumwa ibijyanye n’urubanza mu mizi (fond), ivuga ko ikimenyetso gishya cyatanzwe kigizwe na main levée hypothecaire Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko ari ikimenyetso gishya, bityo ko icyemezo rwafashe kitavuguruzwa n’icyafashwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi. Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, rwemeje ko Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy nta burenganzira bafite bwo kongera kuregera ibyo Urukiko rw’Ubujurire rwamaze gufataho icyemezo mu buryo budasubirwaho. Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire, bavuga ko mu rubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwakoze ikosa ryo kutakira ikirego cyabo cyo gutambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC kandi icyaburanwe mu rubanza rujuririrwa gitandukanye n’icyaburanwe mu rubanza Nº00001/2021/CA, ndetse n’ababuranyi atari bamwe, bityo ko rero ikirego cyabo cyagombaga kwakirwa. INTERTRADE FC Ltd ivuga ko ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy cyagombaga kwakirwa, kuko icyaregewe gitandukanye n’icyaregewe, urebye isesengura Urukiko rwakoze mu rubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC usanga rwaraburanishijwe mu mizi. ECOBANK RWANDA Plc yiregura ivuga ko nta kosa Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwakoze ryo kutakira ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kuko ibyo baburanisha byaburanwe mu rubanza Nº00001/2021/CA rwabaye itegeko nabo babayemo ababuranyi, ivuga ko amategeko atemera gutambamira urubanza rutaburanishijwe mu mizi, bityo ko nta kosa Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwakoze kutakira ikirego cyabo. Incamake y’icyemezo: Ntabwo umuburanyi yemerewe gutambamira urubanza rutakiriye ikirego. Kugirango ikirego cyo gutambamira urubanza cyakirwe, urwo rubanza rugomba kuba rwaraburanishijwe mu mizi kandi rutagishoboye kujuririrwa.
## Page 3
Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 161. Nta manza zifashishijwe. Urubanza
I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] INTERTRADE FC Ltd ivuga ko yagiranye amasezerano y’inguzanyo na ECOBANK RWANDA Plc, igenda yishyura ariko umwenda nturangire kuko itamenyaga aho amafaranga ashyirwa. Ibyo byatumye iyirega mu Rukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge, irusaba kwemeza ko umwenda isigayemo ungana na 145.750.340Frw, aho kuba 398.018.168Frw, inasaba indishyi zitandukanye. [2] Mu rubanza RCOM 1250/04/TC/NYGE rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge ku wa 23/04/2015, urwo Rukiko rwemeje ko ikirego cya INTERTRADE FC Ltd nta shingiro gifite. INTERTRADE FC Ltd yajuririye icyo cyemezo mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, ivuga ko Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge rwirengagije ibimenyetso yarushyikirije bigatuma itsindwa, urubanza ruburanishwa ECOBANK RWANDA Plc idahari kuko ititabye nta mpamvu yamenyesheje Urukiko yatumye ititaba. [3] Mu rubanza RCOMA 0256/15/HCC rwaciwe ku wa 03/07/2015, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ubujurire bwa INTERTRADE FC Ltd nta shingiro bufite, ko nta gihindutse ku mikirize y’urubanza RCOM 1250/04/TC/NYGE rwaciwe n’Urukiko rw’Ubucuruzi rwa Nyarugenge ku wa 23/04/2015, rutegeka INTERTRADE FC Ltd guha ECOBANK RWANDA Plc 600.000 Frw y’igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza. [4] Hari urubanza RCOMAA 00067/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/04/2021, ECOBANK RWANDA Plc yaburanye na Somayire Rubona Freddy na Musabyimana Célestin isaba Urukiko kubahatira kwishyura umwenda wa 210.115. 808Frw ukomoka ku bwishingire bw’umwenda wa INTERTRADE FC Ltd, urwo Rukiko rwemeza ko ubujurire bwatanzwe na Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza RCOMA 00201/2019/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 18/12/2019 idahindutse, rubategeka gufatanya kwishyura ECOBANK RWANDA Plc 1.000.000 Frw y’igihembo cya Avoka. Urwo rubanza Somayire Rubona Freddy na Musabyimana Célestin barusubirishijemo ingingo nshya, maze mu rubanza N°00001/2021/CA rwaciwe ku wa 13/05/2022, Urukiko rw’Ubujurire rwemeza ko ikirego batanze cyo gusubirishamo ingingo nshya urubanza RCOMAA 00067/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/04/2021 nta shingiro gifite, ko urwo rubanza rugumanye agaciro karwo, rubategeka gufatanya guha ECOBANK RWANDA Plc 800.000 Frw y’igihembo cya Avoka. Mu kugera kuri uwo mwanzuro
## Page 4
Urukiko rw’Ubujurire rwasesenguye inyandiko yiswe "Acte de main levée hypothécaire" yanditswe na ECOBANK RWANDA Plc ku wa 07/10/2011 na raporo y’umuhanga. [5] INTERTRADE FC Ltd yasubirishijemo urubanza RCOMA 0256/15/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 03/07/2015 ingingo nshya, ivuga ko nyuma yuko urwo rubanza ruciwe, yaje kubona ibimenyetso bishya bigizwe na Attestation de main levée hypothécaire yo ku wa 07/10/2011 yerekeye amasezerano ya mbere y’inguzanyo ya 260.000.000 Frw, ECOBANK RWANDA Plc yari yarayihaye, ndetse na raporo y’inzobere (expert) yatanzwe mu rubanza N° 00001/2021/CA. Mu rubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC rwaciwe ku wa 17/11/2023, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ikirego cya INTERTRADE FC Ltd cyo gusubirishamo ingingo nshya urubanza RCOMA 00256/15/HCC, kitakiriwe, ko INTERTRADE FC Ltd igomba kwishyura ECOBANK RWANDA Plc 500.000 Frw y’igihembo cya Avoka. [6] Musabyimana Celestin na Somayire Rubona Freddy batambamiye imikirize y’urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC ku mpamvu zo kuba icyemezo cyo kutakira ikirego cya INTERTRADE FC Ltd cyafashwe muri urwo rubanza kibabangamiye kuko kibatera igihombo, basobanura ko nk’abanyamigabane ba INTERTRADE FC Ltd basanga ari bo bigiraho ingaruka, bakaba rero bafite inyungu zo kurega kuko ari bo bazishyura amafaranga iyo sosiyete igomba ECOBANK RWANDA Plc. Bityo basaba Urukiko ko nyuma yo gusuzuma niba bafite uburenganzira bwo gutambamira urwo rubanza, rwazanasuzuma niba "Attestation de main levée hypothécaire" na raporo y’umuhanga GPO Partners yagaragaye mu rubanza N°00001/2021/CA byafatwa nk'ibimenyetso bishya muri urwo rubanza. [7] ECOBANK RWANDA Plc yaburanye ivuga ko nta burenganzira Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bafite bwo gutambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC, kuko isanga ibyo baregera barabiburanye mu Rukiko rw’Ubujurire mu rubanza Nº00001/2021/CA rwamaze kuba Itegeko, bikaba bitashoboka ko urwo Rukiko rwongera gusuzuma ibyafashweho icyemezo n’Urukiko rurukuriye, no kuba mu rubanza batambamira ikirego kitarakiriwe, nta kindi cyasuzumwa ku birebana n’imizi y’urubanza. Bityo ko ikirego cyabo kidakwiye kwakirwa mu gihe ababaye ababuranyi muri urwo rubanza ari bamwe, ndetse n’ikiburanwa ari kimwe. [8] INTERTRADE Ltd yagobokeshejwe mu rubanza ivuga ko isanga ibijyanye n’iyakirwa ry’icyo kirego byarasuzumwe bigafatwaho umwanzuro mu nama ntegurarubanza, bityo ko hakwiye gusuzumwa ibijyanye n’urubanza mu mizi (fond). Mu iburanisha isobanura ko mu rubanza N 00001/2021/CA ikimenyetso gishya cyatanzwe kigizwe na main levée hypothecaire Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko ari ikimenyetso gishya, bityo ko icyemezo rwafashe kitavuguruzwa n’icyafashwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi. [9] Mu rubanza RCOMA 00063/2024/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 10/10/2024, urwo Rukiko rushingiye ku ngingo ya 14 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirizie y’imanza z’imbonezamubano, iz’iubucuruzi, iz’umurimo, iz’ubutegetsi rwemeje ko Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy nta burenganzira bafite bwo kongera kuregera ibyo Urukiko rw’Ubujurire rwamaze gufataho icyemezo mu buryo budasubirwaho mu rubanza N 00001/2021/CA, ko ikirego cyatanzwe na Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kitakiriwe, ko imikirize y’urubanza RS/REV/RCOM
## Page 5
00008/2022/HCC rwaciwe n’urwo Rukiko idahindutse; rubategeka guha ECOBANK RWANDA Plc 800.000 Frw y’igihembo cya Avoka, na 100.000 Frw y’ikurikiranarubanza. [10] Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bajuririye urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, ubujurire bwabo bwandikwa kuri RCOMAA 00078/2024/CA. Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame ku wa 03/12/2025, Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bahagarariwe na Me Vital Ntagengwa, ECOBANK RWANDA Plc ihagarariwe na Me Bimenyimana Eric, INTERTRADE FC Ltd ihagarariwe n’umucungamutungo w’igihombo Me Ruhana Dan yunganiwe na Me Masumbuko NDE Emile. [11] Mu myanzuro no mu miburanire yabo, Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bavuga ko mu rubanza rujuririrwa RCOMA 00063/2024/HCC, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwakoze ikosa ryo kutakira ikirego cyabo cyo gutambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC rushingiye ku ngingo ya 14 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi kandi icyaburanwe mu rubanza rujuririrwa gitandukanye n’icyaburanwe mu rubanza Nº 00001/2021/CA, ndetse n’ababuranyi atari bamwe, ko rero ikirego cyabo cyagombaga kwakirwa; basoza basaba amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka. INTERTRADE FC Ltd ivuga ko ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy cyagombaga kwakirwa, kuko icyaregewe gitandukanye n’icyaregewe mu rubanza Nº 00001/2021/CA, isoza isaba amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka. [12] ECOBANK RWANDA Plc yiregura ivuga ko nta kosa Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwakoze ryo kutakira ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kuko ibyo baburanisha byaburanwe mu rubanza Nº 00001/2021/CA rwabaye itegeko nabo babayemo ababuranyi, ko uretse n’ibyo amategeko atemera gutambamira urubanza rutaburanishijwe mu mizi, bityo ko nta kosa Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwakoze kutakira ikirego cyabo, isoza isaba amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka. [13] Hashingiwe kuri izi mpaka, Urukiko rurasuzuma ibibazo bikurikira: -kumenya niba Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwarakoze ikosa kutakira ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy; -kumenya niba amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka asabwa muri uru rubanza afite ishingiro. II. IBIBAZO BIGIZE URUBANZA N’ISESENGURA RYABYO 1.Kumenya niba Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwarakoze ikosa kutakira ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy. [14] Uhagarariye Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy avuga ko mu rubanza RCOMA 00063/2024/HCC, Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko ikirego cyabo cyo gutambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC kitakiriwe, rushingiye ku ngingo ya 14 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru, kandi icyaburanwaga muri urwo rubanza ari ″Gutambamira imikirize y’urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC rwasomwe tariki ya 17/11/2023, aho haregerwaga kwemeza ko umwenda INTERTRADE FC Ltd ibereyemo
## Page 6
ECOBANK RWANDA Ltd ungana na 145.750.340 Frw aho kuba 398.018.168 Frw, Indishyi zinyuranye ″, ababuranyi ari Musabyimana Celestin na Somayire Rubona Freddy bajuriye, ECOBANK RWANDA Plc yarezwe ndetse na INTERTRADE FC Ltd yagobokeshejwe, naho mu rubanza Nº 00001/2021/CA ikibunwa ari: ″ Guhatira Somayire Rubona Freddy na Musabyimana Célestin kwishyura umwenda wa 210.115. 808 Frw ukomoka ku bwishingire bw’umwenda wa INTERTRADE F&C Ltd./Gusubirishamo ingingo nshya urubanza RCOMAA 00067/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/04/2021″, ababuranyi bakaba Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy baregaga, naho ECOBANK RWANDA Plc iregwa. Bityo ko kuba ababaye ababuranyi mu rubanza rujuririrwa RCOMA 00063/2024/HCC atari bo babaye ababuranyi mu rubanza Nº00001/2021/CA, kuko INTERTRADE FC Ltd itarubayemo umuburanyi, no kuba ibiburanwa atari bimwe, asanga Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwagombaga kwakira ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy, kuko ibiteganywa n’ingingo ya 14 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru bitagombaga gushingirwaho. [15] Akomeza avuga ko ku bijyanye n’ibyo uhagarariye ECOBANK RWANDA Plc avuga ko ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kuko batambamiye urubanza rutaburanishijwe mu mizi yarwo, asanga ibyo atari ukuri, kuko urebye urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC usanga rwaragiye mu mizi. Bityo ko ibyo uhagarariye ECOBANK RWANDA Plc avuga nta shingiro bifite. [16] Uhagarariye INTERTRADE FC Ltd n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi mu kwemeza ko ikirego cyatanzwe na Musabyimana Celestin na Somayire Rubona Freddy kitakiriwe, rwitiranyije urubanza rwatambamirwaga n’urubanza N 00001/2021/CA, ECOBANK RWANDA Plc yaregagamo Musabyimana Célestin na Somayire Rubona kandi uru rubanza INTERTRADE FC Ltd iri mu gihombo itabayemo umuburanyi cyangwa ngo uru rubanza rube ari rwo rwatambamirwaga, ko n’ikiregerwa muri izo manza zombi atari kimwe. Bityo ko INTERTRADE FC Ltd iri mu gihombo isanga iki kirego cyatanzwe na Musabyimana Celestin na Somayire Rubona Freddy batambamira imikirize y’urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC cyaragombaga kwakirwa kigasuzumwa mu mizi yacyo. [17] Bavuga kandi ko kubirebana n’ibyo uhagarariye ECOBANK RWANDA Plc avuga ko ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kuko batambamiye urubanza rutaburanishijwe mu mizi yarwo, basanga nta shingiro bigomba guhabwa kuko urebye isesengura Urukiko rwakoze mu rubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC usanga rwaraburanishijwe mu mizi. [18] Uhagarariye ECOBANK RWANDA Plc avuga ko ubujurire bwa Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy nta shingiro bufite, kuko kuba Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwaranze kwakira ikirego cyabo cyo gutambamira imikirize y’urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC rwaciwe ku wa 17/11/2023 nyuma yo gusanga icyaburanwaga cyari cyarafashweho icyemezo mu rubanza Nº 00001/2021/CA, kandi Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bararubayemo ababuranyi, asanga nta kosa rwakoze. Bityo ko ibyo baburanishije muri urwo rubanza bakabitsindirwa, batagombaga kongera kubigarura mu rubanza RCOMA 00063/2024/HCC basaba gutambamira imikirize y’urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC mu gihe bari barabitsindiwe mu rubanza Nº 00001/2021/CA rwamaze kuba Itegeko, bagamije ko icyemezo cyafashwe muri urwo rubanza gihinduka.
## Page 7
[19] Avuga kandi ko ashingiye ku ngingo ya 161, igika cya 3, y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryibukijwe haruguru, iteganya ko hatambamirwa urubanza rwafashwemo icyemezo mu mizi kandi rutagishoboye kujuririrwa, asanga ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kitaragombaga kwakirwa, kuko batambamiye urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC rutigeze ruburanishwa mu mizi kandi itegeko ribibuza. UKO URUKIKO RUBIBONA [20] Impaka ziri muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba ikirego Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy batanze mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi batambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC cyaragombaga kwakirwa. Mu gusubiza iki kibazo, Urukiko rurabanza rusuzume niba urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC rwaraburanishijwe mu mizi yarwo, ku buryo rwagombaga gutambamirwa. [21] Ingingo ya 161, igika cya 3, y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: “Hatambamirwa urubanza rwafashwemo icyemezo mu mizi kandi rutagishoboye kujuririrwa.” [22] Iyi ngingo yumvikanisha ko urubanza rutambamirwa rugomba kuba rwujuje ibintu bibiri ari byo kuba rwaburanishijwe mu mizi no kuba rutagishoboye kujuririrwa. Ibi byumvikanisha ko iyo kimwe muri ibi bisabwa kituzuye, ikirego cyo gutambama kitakirwa kuko kiba kinyuranyije n’amategeko. [23] Ku birebana n’uru rubanza, dosiye igaragaza ko uru rubanza rukomoka ku kirego Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy batanze mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi batambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC. Muri urwo rubanza INTERTRADE FC Ltd yasubirishagamo ingingo nshya urubanza RCOMA 00256/15/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 03/07/2015, hanyuma urwo Rukiko rusanga ikirego cya INTERTRADE FC Ltd cyo gusubirishamo ingingo nshya urubanza RCOMA 00256/15/HCC kidakwiye kwakirwa kuko impamvu ishingiraho zidahuye n’ibiteganywa n’ingingo ya 170 y’Itegeko N º 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru. [24] Urukiko rurasanga, kuba mu rubanza rujuririrwa, Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy baratambamiye urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC, nyamara urwo rubanza rutarigize ruburanishwa mu mizi yarwo, kuko ikirego cya INTERTRADE FC Ltd kitakiriwe, birumvikana ko icyo ikirego gitambamira urubanza cyatanzwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko, kuko nk’uko byasobanuwe haruguru, ntabwo umuburanyi yemerewe gutambamira urubanza rutakiriye ikirego. Kuba rero Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy baratambamiye urubanza rutakiriye ikirego, biragaragara ko ikirego cyabo kitari cyujuje ibisabwa n’ingingo ya 161, igika cya 3, y’Itegeko Nº 22/2018 yavuzwe haruguru. [25] Ku byo uhagarariye Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy avuga ko ikirego cyo gutambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC batanze mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi cyagombaga kwakirwa, kuko ikiburanwa mu rubanza rujuririrwa RCOMA 00063/2024/HCC gitandukanye n’icyaburanwe mu rubanza Nº00001/2021/CA, kandi n’ababuranyi atari bamwe, Urukiko rurasanga ntacyo byamara mu gihe batambamiye urubanza
## Page 8
rutaburanishijwe mu mizi, kandi itegeko ritabyemera. Bityo kuba ikirego cya Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kitarakiriwe nta kosa ryakozwe, kuko cyatanzwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko. 2.Kumenya niba amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cya Avoka asabwa muri uru rubanza afite ishingiro [26] Uhagarariye Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy asaba Urukiko rw’Ubujurire gutegeka ECOBANK RWANDA Plc kubaha amafaranga miliyoni icumi (10.000.000Frw) y’ikurikiranarubanza na miliyoni eshatu (3.000.000Frw) y’igihembo cya Avoka. Avuga kandi ko amafaranga ECOBANK RWANDA Plc isaba nta shingiro afite, kuko n’imyiregurire yayo nta shingiro ifite. [27] Uhagarariye INTERTRADE FC Ltd asaba Urukiko ko nirusanga ikirego gifite ishingiro rwazategeka ECOBANK RWANDA Plc kwishyura INTERTRADE FC Ltd amafaranga ibihumbi magana atanu (500.000 Frw) y’ikurikiranarubanza, na miliyoni imwe (1.000.000 Frw) y’igihembo cya Avoka. [28] Uhagarariye ECOBANK RWANDA Plc yiregura ku mafaranga Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy basaba, ndetse n’ayo INTERTRADE FC Ltd isaba, avuga ko ntayo bakwiye guhabwa, kubera ko ntaho ashingiye. Avuga kandi ko asaba Urukiko rw’Ubujurire gutegeka Musabyimana Celestin na Somayire Rubona Freddy kwishyurwa ECOBANK RWANDA Plc miliyoni esheshatu (6.000.000Frw) y'igihembo cy'Avoka n’ibihumbi magana atanu (500.000 Frw) y’ikurikiranarubanza. UKO URUKIKO RUBIBONA [29] Ingingo ya 111 y’Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ibikurikira: “Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ni ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikanaburanishwa n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe”. [30] Urukiko rurasanga amafaranga y’igihembo cya Avoka n’ay’ikurikiranarubanza Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy basaba ntayo bakwiye guhabwa, kuko ubujurire bwabo nta shingiro bwahawe. Rurasanga ahubwo ayo ECOBANK RWANDA Plc isaba ikwiye kuyahabwa, kuko ubujurire bwa Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy bwatumye ishaka Avoka wo kuyiburanira inakurikirana urubanza; rurasanga ariko ayo isaba ari menshi ugereranyije n’ibyakozwe mu rubanza, bityo mu bushishozi bw’Urukiko ruyigeneye ibihumbi magana atanu (500.000 Frw) y’igihembo cya Avoka n’ibihumbi magana abiri (200.000 Frw) y’ikurikiranarubanza, kuri uru rwego, yiyongera k’uyo yagenewe mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi angana n’ibihumbi magana cyenda (900.000 Frw), yose hamwe akaba miliyoni n’ibihumbi magana atandatu (1.600.000Frw) agomba gutangwa na Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy. Naho ayo INTERTRADE FC Ltd isaba ECOBANK RWANDA Plc nta shingiro afite, kuko ntaho ashingiye.
## Page 9
III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeje ko ubujurire bwa Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy nta shingiro bufite. [32] Rwemeje ko urubanza RCOMA 00063/2024/HCC rwaciwe n’Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi ku wa 10/10/2024, rwanze kwakira ikirego cyatanzwe Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy gitambamira urubanza RS/REV/RCOM 00008/2022/HCC, rudahindutse. [33] Rutegetse Musabyimana Célestin na Somayire Rubona Freddy kwishyura ECOBANK RWANDA Plc ibihumbi magana atanu (500.000 Frw) y’igihembo cya Avoka n’ibihumbi magana abiri (200.000Frw) y’ikurikiranarubanza, kuri uru rwego, yiyongera k’uyo yagenewe mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi angana n’ibihumbi magana cyenda (900.000Frw), yose hamwe akaba miliyoni n’ibihumbi magana atandatu (1.600.000Frw). [34] Ruvuze ko ingwate y’amagarama yatanzwe ihwanye n’ibyakozwe mu rubanza.