MUSANIWABO v. MUKANKUSI N’ABANDI
MUKANKUSI Assumpta, as the last appointed gérant, retains authority to convene the general meeting; MUSANIWABO lacks standing to sue for company assets as she is not the legal representative; damages and legal fees are awarded to I&M Bank and BPPF for being wrongfully sued.
Source-derived case information.
- Citation
- RCOMA 0103/11/CS
- Parties
- Applicant: MUSANIWABO Gaudiose; Respondent: MUKANKUSI Assumpta; Respondent: CLEADECO; Respondent: NDEGEYA Françoise; Respondent: I&M Bank (formerly BCR); Respondent: Banque Populaire pour la Promotion des Femmes (BPPF)
- Court
- Supreme Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 13 June 2014
- Case Number
- RCOMA 0103/11/CS
- Procedural Posture
- Commercial Company Dispute / Supreme Court Appeal
- Outcome
- Appeal partially allowed; cross-appeals by I&M Bank and BPPF allowed; CLEADECO's cross-appeal dismissed.
- Legal Topics
- General Meeting of Shareholders, Representation of Company in Court, Liquidation of Company, Standing to Sue, Bank Liability
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
MUSANIWABO Gaudiose
Applicant
MUKANKUSI Assumpta
Respondent
CLEADECO
Respondent
NDEGEYA Françoise
Respondent
I&M Bank (formerly BCR)
Respondent
Banque Populaire pour la Promotion des Femmes (BPPF)
Respondent
Procedural Posture
Commercial Company Dispute / Supreme Court Appeal
Legal Issues
- 1 Whether the extraordinary general meeting of CLEADECO should be convened and by whom
- 2 Whether MUSANIWABO had standing to sue for company assets withdrawn from bank accounts
- 3 Entitlement to damages and legal fees among parties
Ratio Decidendi
MUKANKUSI Assumpta, as the last appointed gérant, retains authority to convene the general meeting; MUSANIWABO lacks standing to sue for company assets as she is not the legal representative; damages and legal fees are awarded to I&M Bank and BPPF for being wrongfully sued.
Court Disposition
Appeal partially allowed; cross-appeals by I&M Bank and BPPF allowed; CLEADECO's cross-appeal dismissed.
Orders
- CLEADECO, represented by MUKANKUSI Assumpta, must convene a general meeting within one month to address MUSANIWABO's resignation, share settlement, company assets, and possible liquidation.
- MUSANIWABO must pay I&M Bank 200,000 Frw for wrongful litigation and 600,000 Frw for legal fees.
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# MUSANIWABO v. MUKANKUSI N’ABANDI
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2014-06-13 - Case/document no.: RCOMA 0103/11/CS - Collection: Supreme Court
## Text
## Page 1
MUSANIWABO v. MUKANKUSI N’ABANDI [Rwanda SUPREME COURT – RCOMA 0103/11/CS (Havugiyaremye, P.J., Mukandamage na Kayitesi R, J.) 13 Kamena 2014] Amategeko agenga sosiyete z’Ubucuruzi – Ububasha bwo gutumiza Inama Rusange – Kuba nta nama rusange yateranye ikuraho cyangwa yongera manda y’umuyobozi wa sosiyete – Umuyobozi wari usanzwe uyiyobora niwe ufite ububasha bwo gutumiza inama rusange – Statut ya sosiyete, ingingo ya 1,16,17 – Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano – Ububasha bwo kurega – Ikirego kigamije gukurikirana umutungo wa sosiyete nticyakirwa iyo gitanzwe n’udafite ububasha bwo kuyihagararira – Umunyamigabane wa sosiyete utemerewe kuyihagararira ntafite ububasha bwo kuregera umutungo wayo – Itegeko nº 21/2012 ryo kuwa 14/06/2012 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 142 – Incamake y’ikibazo : Musaniwabo Gaudiose yatanze ikirego mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi kigamije gutumiza Inama rusange idasanzwe ( Assemblée générale) yo gusesa Sté CLEADECO no gushyiraho ushinzwe igihombo (liquidateur). Arega Mukankusi Assumpta uhagarariye sté CLEADECO, Ndegeya Francoise, BCR na BPPF. Urukiko rwemeje ko Mukankusi na Ndegeya bavanwe mu rubanza kuko barezwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko, ko ikirego Musaniwabo yatanze kigamije gutumiza inama rusange nta shingiro gifite, ko kandi abanyamuryango bagize iyo sosiyete bataratumijwe mu rukiko nk’ababuranyi ku buryo rwabategeka gutumiza inama rusange idasanzwe. Musaniwabo yajuririye Urukiko rw’Ikirenga avuga ko Urukiko rwanze gutegeka ko habaho inama rusange ya sosiyete anasaba guhabwa indishyi. Ababuranira Musaniwabo bavuga ko urukiko rwanze gutumiza inama rusange idasanzwe ya cleadeco kugirango ayishikirije demisiyo ye. Ababuranira Cleadeco nabo bavuga ko manda ya MUKANKUSI yararangiye nyuma y’umwaka, Musaniwabo aba gérante de fait hakurikijwe ibikorwa yakoze. Kubyerekeye uburenganzira bwo kuregera amafaranga yakuwe kuli konti, ababuranira musaniwabo bavuga ko BCR (I&M Bank) na BPFF zari zarahaye Gasirabo Rosine utari umunyamigabane uburenganzira bwo gusinya ku ma konti ya CLEADECO kandi zari zifite statuts zayo, zikaba zigomba kubiryozwa zitanga indishyi. Kubyerekeye ubujurirre bwuririye ku bundi bwa Cleadeco, BCR na BPPF, ubaburanira arasaba yuko bahabwa 3.000.000 frws y’ igihembo cya voka hamwe n’indishyi z’uko bashowe mu manza nta mpanvu. Incamake y’icyemezo: 1. Ntago Musaniwabo yafatwa nka gerante de fait wa sosiyete CLEADECO kubera ko asinya nka directrice, kandi manda ya Mukankusi y’umwaka ikaba yararangiye, mu gihe nta yindi nama rusange yateranye imuhindura. Bityo, iyo nama rusange ikaba igomba gutumizwa na Mukankusi Assumpta mu gihe cy’ukwezi kumwe kugira ngo yemeze ugusezera k’umunyamigabane, ibyerekeye imigabane ye n’ibyo ayigomba cyangwa se imugomba, uko umutungo wa sosiyete uhagaze, n’ibyerekeye kuyisesa nk’uko biteganywa na statuts. 1
## Page 2
2. Kubera ko inzitizi y’iburabubasha bwo kuregera umutungo ari indemyagihugu, ikirego kikaba kitashobora gutangirwa bwa mbere mu rwego rw’ubujurire , bityo ikirego kikaba kitagomba kwakirwa. Mukankusi niwe wemerewe guhagararira Cleadeco nka gérant, Musaniwabo akaba nta bubasha afite bwo kurega akurikirana amafaranga yayo . Ubujurire bufite ishingiro kuri bimwe. Ubujurire bwuririye ku bundi bwa I&MBank bufite ishingiro. Ubujurire bwuririye ku bundi bwa cleadeco nta shingiro bufite. Ababuranyi bombi bazafatanya kwishyura amagarama y’urubanza. Amategeko yashingiweho Itegeko nº 21/2012 ryo kuwa 14/06/2012 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 142, ingingo ya 1;16;17 za statut ya sosiyete Cleadeco. No Cases referred to: Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] MUSANIWABO Gaudiose, umwe mu banyamigabane ba sosiyete CLEADECO yasabye kuyisezeramo, akavuga ariko ko atahawe ibyo amategeko amugenera. Yaregeye Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi, mu nyandiko itanga ikirego abanza kurega sosiyete CLEADECO mu izina ry’uyihagarariye, BCR yahindutse I&M Bank na Banque Populaire pour la promotion des femmes (BPPF), nyuma atanga imyanzuro y’inyongera, mu baregwa yongeramo MUKANKUSI Assumpta na NDEGEYA Françoise bari bafatanije iyo sosiyete. [2] Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwemeje ko MUKANKUSI na NDEGEYA bavanywe mu rubanza kuko barezwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko, ko kandi ikirego MUSANIWABO yatanze kigamije gutumiza inama rusange idasanzwe yo gusesa sosiyete CLEADECO no gushyiraho ushinzwe igihombo (liquidateur) nta shingiro gifite, kubera ko abaregwa aribo BCR, BPPF atari abanyamigabane ku buryo baba bafite aho bahuriye n’inama rusange kimwe n’iseswa ryayo. Urukiko rwasanze kandi abanyamuryango bagize iyo sosiyeti bataratumijwe mu rukiko nk’ababuranyi ku buryo rwabategeka gutumiza inama rusange idasanzwe. [3] Ku bijyanye n’ibyo MUSANIWABO asaba mu kirego ko urukiko rwategeka MUKANKUSI gutanga amaraporo anyuranye, urukiko rwavuze ko ntaho rwahera rubimutegeka mu gihe atabaye umuburanyi mu rubanza, naho ku birebana n’indishyi za 113.903.578 Frw yasabye BCR, BPPF, MUKANKUSI Assumpta, GASIRABO Rosine na NDEGEYA Françoise, kubera gucungisha umutungo wa sosiyeti abatari abanyamigabane kandi n’izo banki zikemera ko bagenzura amakonti yayo, urukiko rwasanze BCR na BPPF zitari zizi ko abo bantu batabifitiye uburenganzira, ku bandi rusanga batacibwa indishyi kubera ko batabaye ababuranyi. 2
## Page 3
[4] Ku byerekeye ibirego byuririye ku kindi bya BCR, BPPF na société CLEADECO, urukiko rwavuze ko nta gihembo cya avoka zahabwa kuko nazo zashoboraga kwiburanira, ariko rugenera buri yose 50.000 Frw y’indishyi zo gushorwa mu manza nta mpamvu. [5] MUSANIWABO yajuririye Urukiko rw’Ikirenga avuga ko urukiko rwanze gutegeka ko habaho Inama rusange ya sosiyete no gutanga indishyi rwirengagije amategeko, inyandiko rwashyikirijwe zirimo sitati za sosiyete, no kuba abanyamigabane bagomba kugabana inyungu. [6] Uburanira CLEADECO, MUKANKUSI na NDEGEYA avuga ko ibirego byerekeye MUKANKUSI na NDEGEYA bitagomba kwakirwa kuko mu rubanza rujuririrwa batabaye ababuranyi, ko kandi urukiko rwategeka uwajuriye guha CLEADECO indishyi zingana na 3.000.000 Frw y’igihembo cya avoka no gushorwa mu manza nta mpamvu. [7] Uburanira BPPF nawe avuga ko nta burenganzira MUSANIWABO afite bwo kuregera indishyi asaba, ko kandi nta bimenyetso atanga ko hari amafaranga yahawe GASIRABO Rosine atabifitiye uburenganzira, avuye kuri konti ya CLEADECO, ko rero akwiye kuyiha indishyi za 5.000.000 Frw kubera gushorwa mu manza ku maherere na 1.000.000 Frw y’igihembo cya avoka. [8] Ababuranira I&M Bank bavuga ko nta burenganzira MUSANIWABO afite bwo kuregera indishyi asaba, ko kandi nta bimenyetso atanga ko hari amafaranga yahawe GASIRABO Rosine atabifitiye uburenganzira, avuye kuri konti ya CLEADECO, ko rero agomba kuyiha indishyi zingana na 50.000.000 Frw kubera gushorwa mu manza nta mpamvu no kuyisebya na 2.000.000 Frw y’igihembo cya avoka. [9] Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame tariki ya 18/02/2014 n’iya 29/04/2014, MUSANIWABO Gaudiose ahagarariwe na Me NUBUMWE Jean Bosco na Me GAKWAYA Jules, MUKANKUSI Assumpta, CLEADECO na NDEGEYA Françoise baburanirwa na Me KAZUNGU Jean Bosco, I&M Bank iburanirwa na Me MUHOZI Paulin na Me Claudine GASARABWE, naho BPPF ihagarariwe na Me RWABIGWI Augustin. [10] Ku nzitizi yo kutakira ibirego by’ubujurire bya MUSANIWABO kuri MUKANKUSI na NDEGEYA, urukiko rwasanze ifite ishingiro, rwemeza ko ibyo birego byatanzwe mu buryo budakurikije amategeko, ko ubujurire bugomba gukomeza gusa hagati ya MUSANIWABO wajuriye, CLEADECO, I&M Bank na BPPF, kuko aribo babaye ababuranyi mu rubanza RCOM 0206/09/HCC rwajuririwe. II. IBIBAZO BIRI MU RUBANZA N’ISESENGURA RYABYO 1. Kumenya niba Inama rusange ya CLEADECO yari ikwiye gutumizwa n’ugomba kuyitumiza. [11] Ababuranira MUSANIWABO bavuga ko ari umwe mu banyamigabane batatu bagize CLEADECO, akaba atagifite uburenganzira bwo kugera ku nyandiko zayo kuva mu mwaka wa 2007, kuko yasezeye kubera imicungire mibi yayo. Avuga ko yasabye ko hakorwa Inama rusange ngo ahabwe ibyo amategeko ateganya ariko biranga, yiyambaza n’Urwego 3
## Page 4
rw’Umuvunyi birananirana, rumugira inama yo kugana inkiko, ariko urukiko rwaregewe rwanga gufatira bagenzi be ibyemezo ruvuga ko atabareze. [12] Bavuga ko kuba Urukiko Rukuru rw’Ubucuruzi rwaranze gutumiza Inama rusange idasanzwe ya CLEADECO kandi MUSANIWABO yifuza ko yaterana kugira ngo ayishyikirize « démission » ye, ikore « clôture des comptes » hamenyekane uko sosiyete ihagaze, bagabane ibisigaye abone n’imigabane ye, habayeho kwanga guca urubanza (déni de justice) kubera ko urwo rukiko rwashoboraga kuruca n’ubwo harezwe CLEADECO gusa, rukaba rero rwarirengagije ibikubiye mu ngingo ya 6 n’iya 7 z’Itegeko nº 18/2004 ryo kuwa 20/06/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi yakurikizwaga igihe urubanza rwacibwaga, zitegeka umucamanza guca urubanza ku cyaregewe, haba nta tegeko rihari akishyira mu mwanya w’umushingamategeko. [13] Ku byerekeye gutumiza Inama rusange, avuga ko urukiko rwagombaga gushingira ku ngingo za 19, 32 na 38 z’itegeko nº 06/1988 ryerekeye amasosiyete y’ubucuruzi iteganya ko Inama Rusange igizwe n’abanyamuryango bose, ko kandi mu gihe inzego za sosiyete zidakora umunyamigabane ashobora kwiyambaza urukiko rugashyiraho « mandataire », hamwe n’ingingo ya 151 n’iya 152 z’Itegeko nº 07/2009 ryo kuwa 27/04/2009 ryerekeye amasosiyete y’ubucuruzi zivuga igihe iyo nama ibera n’ibyo igomba kwiga, kubera ko kuva sosiyete yashingwa mu mwaka wa 2004 nta nama rusange yigeze iterana. [14] Ababuranira MUSANIWABO bavuga na none ko ingingo ya 17 ya « statuts » za CLEADECO nayo ivuga ko Inama Rusange igizwe n’abanyamuryango bose kandi igaterana rimwe mu mwaka, naho ingingo ya 13 igateganya ko buri munyamuryango afite ububasha bwo kugenzura umutungo wayo, hakaba rero nta genzura ry’uwo mutungo rirabaho, MUSANIWABO akaba yarahejwe ku nyandiko zerekeranye nawo. [15] Bongeraho ko n’ingingo ya 23 y’izo « statuts » iteganya ko Inteko Rusange ariyo izagabanya abanyamigabane inyungu hakurikijwe imigabane ya buri wese. [16] Me KAZUNGU uburanira Société CLEADECO avuga ko ibyo MUSANIWABO avuga ko urukiko rwirengagije ingingo za « statuts », ko nta genzura ry’umutungo (contrôle financier) riraba nta shingiro ryabyo kuko ariwe wacungaga sosiyete, aho gutumiza Inama Rusange ahubwo akajya kubisaba urukiko. [17] Asobanura ko CLEADECO yashinzwe kuwa 16/12/2004 n’abanyamigabane 3 aribo MUKANKUSI Asumpta, NDEGEYA Françoise na MUSANIWABO Gaudiose, MUKANKUSI Assumpta aba « gérant » wagombaga kumara umwaka nk’uko biteganywa mu ngingo ya 11 ya « statuts », MUSANIWABO akaba ariwe wayicungaga buri munsi (gestion journalière), ko ndetse no mu myanzuro ye avuga ko yari « superviseur », hakaba aho yasinyaga nka « directrice » wayo (déclaration RRA, ibaruwa yandikiye MINAFFET kuwa 21/02/2006, iyo yandikiye CSR kuwa 24/01/2007, proforma yakoreye BCR n’ibindi). Asanga rero manda ya MUKANKUSI yararangiye nyuma y’umwaka, MUSANIWABO aba « gérante de fait » hakurikijwe ibikorwa yakoze agasinya, ibyo bikaba byemewe nk’uko yabigaragaje muri « doctrine » yashyikirije urukiko kuri « responsabilité des dirigeants des sosiétés commerciales ». 4
## Page 5
[18] Me KAZUNGU avuga ko Inama rusange itabayeho, ko ingingo ya 38 y’Itegeko ryerekeye amasosiyete y’ubucuruzi ryo mu mwaka wa 1988 yateganyaga ko mu gihe inzego za sosiyete zidakora urukiko rwafata icyemezo cyo kuzikoresha, ko ntacyo rero urukiko rwishe ruvuga ko abanyamigabane bakwegerana bagakora imibare, ko n’uru rukiko rubitegetse babikora. [19] Ku byerekeye ibyo MUSANIWABO asaba ko Inama rusange yasesa sosiyete, Me KAZUNGU avuga ko itaseswa hataramenyekana uko umutungo wayo uhagaze. Uko urukiko rubibona [20] Ingingo ya 1 ya « statuts » za CLEADECO iteganya ko sosiyete icungwa na « gérant » w’unyamigabane cyangwa utari we, ushyirwaho mu gihe cy’umwaka n’Inama rusange, akaba ari nayo imukuraho, naho ingingo ya 16 ikavuga ko « gérant » abazwa ibibazo byose byerekeye imigendekere ya sosiyete bitanzwe n’abanyamigabane, ko MUKANKUSI Assumpta ashyizweho bwa mbere nka « gérant » wayo. Ingingo ya 17 yo ikavuga ko Inama rusange igizwe n’abanyamigabane bose, igaterana rimwe mu mwaka itumijwe na « gérant », ikaba ari nayo ifite ububasha bwo gusuzuma ibyerekeye gusesa sosiyete (art.24-25). [21] Urukiko rurasanga nyuma y’uko MUKANKUSI agizwe « gérant » wa CLEADECO tariki ya 16/12/2004, nta yindi nama rusange yateranye ngo imukureho cyangwa se yongere manda ye, ariko kandi bigaragara ko na nyuma y’umwaka yakomeje gukora ibikorwa by’ubuyobozi byayo, kubera ko muri dosiye hari ibarwa yo kuwa 19/09/2007 yandikiye BCR ayimenyesha ko Me GASIRABO Rosine yemerewe gucunga sosiyete kimwe n’abandi banyamigabane, iyo yandikiye « Rwanda Revenue Authority » kuwa 17/11/2010 nk’umuyobozi wa CLEADECO ahagarika Tin Number 100488951 yayo avuga ko bahagaritse ibikorwa by’ubucuruzi n’ibindi, akaba rero akiri « gérant » wayo, kandi ari nawe ugomba gutumiza inama rusange yayo. [22] Kuba avuga ko na MUSANIWABO hari ibikorwa yakoze mu izina rya CLEADECO, bityo akaba ari we wayicungaga umunsi ku wundi, nta shingiro byahabwa kuko niyo yaba yarabikoze byaba byaraturutse ku micungire mibi ya sosiyete, bidahuje n’ibiteganywa na « statuts » zayo. [23] Ku byerekeye ikirego cya MUSANIWABO kigamije gusaba ko Inama rusange ya CLEADECO yaterana kugira ngo ayishyikirize « démission » ye, ikore « clôture des comptes » hamenyekane uko sosiyete ihagaze, bagabane ibisigaye abone n’imigabane ye yatanze, Urukiko rurasanga MUKANKUSI nawe abyemera, bityo rero iyo nama rusange ikaba igomba gutumizwa na MUKANKUSI Assumpta mu gihe cy’ukwezi kumwe kugira ngo yemeze ugusezera k’umunyamigabane MUSANIWABO, ibyerekeye imigabane ye n’ibyo ayigomba cyangwa se imugomba, uko umutungo wa CLEADECO uhagaze, n’ibyerekeye kuyisesa nk’uko biteganywa na « statuts ». 2. Kumenya niba MUSANIWABO afite uburenganzira bwo kuregera amafaranga yakuwe kuri konti za CLEADECO muri I&M Bank na BPFF [24] Ababuranira MUSANIWABO bavuga ko CLEADECO ari « société à responsabilité », ko Mme NDEGEYA Françoise yahaye GASIRABO Rosine ububasha bwose bwo kumuhagararira (procuration) mu buryo bunyuranye n’ibiteganywa n’ingingo ya 110 y’Itegeko nº 06/1988 ryerekeye amasosiyete ivuga ko « la société à responsabilité limitée est celle ou les associés 5
## Page 6
n’engagent que leurs apports, dont les parts, obligatoirement nominatives, ne sont pas librement transmissibles et qui ne fait pas publiquement appel à l’épargne (…), ko kandi iyo « procuration » ubwayo yari ifite inenge kuko yatanzwe mbere y’uko sosiyete ishingwa mu kwa 12/2004. [25] Bavuga ko BCR (I&M Bank) na BPFF zari zarahaye GASIRABO Rosine utari umunyamigabane uburenganzira bwo gusinya ku ma « comptes » ya CLEADECO kandi zari zifite « statuts » zayo, zikaba zigomba kubiryozwa zitanga indishyi zingana na 113.903.758 Frw yakuwe kuri izo konti mu buryo budasobanutse. [26] Bavuga ko ubwo buryozwe babushingira ku biteganywa n’ingingo za 41b, 42, 43 z’Itegeko « nº 08/99 portant reglementation des banques et autres établissements financiers » ryo kuwa 18/06/1999, kuko izo banki zitegetswe gushyiraho amategeko y’imicungire atuma konti z’abayabitsamo zidahungabanywa, zigateganya n’ibihano hakurikijwe uburemere bw’ikosa ryakozwe kuri banki cyangwa umukozi wacunze nabi. Banavuga ko mu gihe cyo gufunguza konti, banki iba igomba kugenzura umuntu ufite ububasha bwo kubikora mu izina rya sosiyete, ikaba yaryozwa uburiganya bwakorwa. [27] Me KAZUNGU avuga ko « procuration » Mme NDEGEYA Françoise yahaye umukobwa we GASIRABO Rosine yari iyo kumuhagararira muri CLEADECO, ko kandi « statuts » zibyemera (art. 10), ko rero NDEGEYA yemerewe guhagararirwa, ibyo MUSANIWABO akaba yari abizi, akaba kandi atabiregera kuko NDEGEYA atarezwe muri uru rubanza. [28] Me GASARABWE uburanira I&M Bank avuga ko MUSANIWABO akwiye kugaragaza « extrait bancaire» yayo yakuye amafaranga kuri « compte » iyaha GASIRABO Rosine, akaba asanga rero nta buryozwe bugomba kubaho kuko nta kimenyetso cy’ikosa ryakozwe. Avuga kandi ko banki itari ishinzwe kwinjira mu micungire ya buri munsi ya CLEADECO, ko bigaragara ko mu micungire yayo harimo ibibazo by’imiyoborere. [29] Me GASARABWE avuga kandi ko ikirego cya MUSANIWABO cyatanzwe nabi kuko uwabikije muri banki ari CLEADECO, atari MUSANIWABO. [30] Me MUHOZI akomeza avuga ko nta bubasha MUSANIWABO afite bwo kurega I&M Bank, hashingiwe ku biteganywa n’ingingo ya 142 y’Itegeko nº 21/2012 ryo kuwa 14/06/2012 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi. [31] Me RWABIGWI uburanira BPPF avuga ko atabona aho MUSANIWABO akomora indishyi za 113.903.758 Frw asaba, ko we ubwe atandukanye na CLEADECO, akaba nta bubasha afite bwo kuregera umutungo wayo wari kuri konti. Yongeraho ko nta kimenyetso agaragaza ko hari amafaranga yasohotse agahabwa GASIRABO Rosine. Uko urukiko rubibona [32] Ingingo ya 142 y’Itegeko nº 21/2012 ryo kuwa 14/06/2012 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ko “impamvu ituma ikirego kitakirwa ishobora kubyutswa n’umuburanyi cyangwa n’urukiko rubyibwirije. 6
## Page 7
[33] Impamvu zituma ikirego kitakirwa zigaragazwa n’urukiko rubyibwirije iyo ari indemyagihugu, nko kurenza igihe cyo kujurira cyangwa kutagira ububasha, ubushobozi cyangwa inyungu byo kurega”. [34] Urukiko rurasanga inzitizi y’iburabubasha bwa MUSANIWABO wajuriye bwo kuregera umutungo wa CLEADECO ari indemyagihugu, ikaba ishobora gutangirwa bwa mbere mu rwego rw’ubujurire nk’uko I&M Bank na BPPF zabikoze. [35] Nk’uko rero byasobanuwe haruguru, Urukiko rurasanga MUKANKUSI Assumpta ariwe wemerewe guhagararira CLEADECO nka « gérant », bityo MUSANIWABO akaba nta bubasha afite bwo kurega akurikiranye amafaranga yayo kuri konti muri I&M Bank na BPFF, mu gihe haba harabayeho imicungire mibi yazo, bityo ikirego yatanze arega izo banki kikaba kitagomba kwakirwa. 3. Ubujurire bwuririye ku bundi bwa CLEADECO, I&M Bank na BPPF [36] Me KAZUNGU uburanira CLEADECO avuga ko MUSANIWABO agomba kuyiha 3.000.000 Frw z’igihembo cya avoka ku nzego zombi yaburaniyeho, kuko yashowe mu rubanza kandi abayigize batarananiwe kumvikana. [37] Ababuranira I&M Bank bavuga ko MUSANIWABO agomba kuyiha indishyi zingana na 50.000.000 Frw kubera ko yasebejwe, ikanasiragizwa mu nkiko nta mpamvu, ko 50.000 Frw yagenewe ku rwego rwa mbere ari make, na 2.000.000 Frw y’igihembo cya avoka. [38] Uburanira BPPF nawe avuga ko MUSANIWABO agomba kuyiha indishyi zihwanye na 5.000.000 Frw kubera ko yayisebeje akayishora mu manza nta mpamvu na 1.000.000 Frw y’igihembo cya avoka. [39] Ababuranira MUSANIWABO bavuga ko CLEADECO nta ndishyi igomba guhabwa kuko iyo MUKANKUSI uyihagarariye akora akazi ke ko gutumiza Inama rusanga atari kwiyambaza Urwego rw’Umuvunyi, ngo urubanza rugere no mu rukiko. [40] Bavuga kandi ko iyo I&M Bank na BPFF zidatanga amafaranga zishingiye kuri « procuration viciée », MUSANIWABO atari kuzirega. Uko Urukiko rubibona [41] Ku byerekeye indishyi CLEADECO isaba MUSANIWABO, Urukiko rurasanga itagomba kuzihabwa kuko Urwego rw’Umuvunyi rwabohereje mu rukiko bitewe n’uko ubwumvikane bwari bwananiranye. [42] Ku birebana n’indishyi I&M Bank na BPPF zisaba kubera ko zashowe mu rubanza nta mpamvu n’iz’igihembo cya avoka, Urukiko rurasanga zikwiye gutangwa, ariko kubera ko amafaranga zisaba ari menshi kandi zitagaragaza uburyo zayabaze, Urukiko rukaba rugomba kuzibara mu bushishozi bwarwo, maze buri imwe ikagenerwa 200.000 Frw kubera gushorwa mu 7
## Page 8
rubanza nta mpamvu na 600.000 Frw y’igihembo cya avoka ku nzego zombi urubanza rwaburanweho. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [43] Rwemeje ko ubujurire bwa MUSANIWABO Gaudiose bufite ishingiro kuri bimwe. [44] Rwemeje ko ubujurire bwuririye ku bundi bwa I&M Bank bufite ishingiro. [45] Rwemeje ko ubujurire bwuririye ku bundi bwa « Banque Populaire pour la Promotion des Femmes (BPPF) » bufite ishingiro. [46] Rwemeje ko ubujurire bwuririye ku bundi bwa CLEADECO nta shingiro bufite. [47] Rutegetse CLEADECO ihagarariwe na MUKANKUSI Assumpta gutumiza Inama Rusange y’abanyamigabane mu gihe cy’ukwezi kumwe kugirango yemeze ugusezera k’umunyamigabane MUSANIWABO Gaudiose, ibyerekeye imigabane ye n’ibyo ayigomba cyangwa se imugomba, uko umutungo wa CLEADECO uhagaze, n’ibyerekeye kuyisesa nk’uko biteganywa na « statuts ». [48] Rutegetse MUSANIWABO Gaudiose kwishyura I&M Bank 200.000 Frw yo gushorwa mu rubanza nta mpamvu na 600.000 Frw y’igihembo cya avoka ku nzego zombi urubanza rwaburanweho. [49] Rutegetse MUSANIWABO Gaudiose kwishyura « Banque Populaire pour la Promotion des Femmes (BPPF) » 200.000 Frw yo gushorwa mu rubanza nta mpamvu na 600.000 Frw y’igihembo cya avoka ku nzego zombi urubanza rwaburanweho. [50] Rutegetse CLEADECO na MUSANIWABO Gaudiose gufatanya kwishyura amafaranga 55.950 y’amagarama y’urubanza ni ukuvuga buri wese 27.975 Frw, mu gihe cy’iminsi 8, batayatanga, ayo mafaranga agakurwa mu byabo ku ngufu za Leta. 8