UBUSHINJACYAHA v. MUSHINZIMANA
The Court of Appeal found that the conviction for possession and trafficking of cannabis was supported by the defendant's own admissions during investigation, corroborated by witness statements and the police report. The court held that recidivism does not automatically preclude sentence reduction, and, comparing...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00722/2024/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Mushinzimana Jean Pierre
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 16 May 2025
- Case Number
- RPAA 00722/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
- Outcome
- Appeal dismissed in substance; sentence reduced
- Legal Topics
- Drug Offences, Evidence Assessment, Sentencing, Recidivism
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Mushinzimana Jean Pierre
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Mushinzimana Jean Pierre was properly convicted of possession and trafficking of cannabis based on the evidence presented
- 2 Whether recidivism precludes sentence reduction
Ratio Decidendi
The Court of Appeal found that the conviction for possession and trafficking of cannabis was supported by the defendant's own admissions during investigation, corroborated by witness statements and the police report. The court held that recidivism does not automatically preclude sentence reduction, and, comparing with similar cases, reduced the sentence to 17 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw.
Court Disposition
Appeal dismissed in substance; sentence reduced
Orders
- Conviction for possession and trafficking of cannabis upheld
- Sentence reduced to 17 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw
Full Case Text
Judgment text and source record
23 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. MUSHINZIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-05-16 - Case/document no.: RPAA 00722/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. MUSHINZIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00722/2024/CA (Mukamurenzi, P.J.) 16 Gicurasi 2025] Amategeko agenga imanza z’inshinjabyaha – Ibimenyetso mu manza Nshinjabyaha – Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi Urukiko akaba arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Amategeko agenga imanza z’inshinjabyaha – Kugabanya igihano mu gihe ingingo z’ubujurire nta shingiro zifite – Nta cyabuza ko uregwa agabanyirizwa igihano hagamije kugihuza n’uburemere bw’icyaha n’uburyo cyakozwemo. Incamake y’ikibazo: Mushinzimana Jean Pierre yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gukoresha ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo (Kubika, kunywa no gucuruza urumogi) nyuma yaho afatanywe udupfunyika 37 tw’urumogi bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, busaba ko cyamuhama, agahanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw). Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko uregwa ahamwa n’icyaha cyo kubika, kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw). Mushinzimana yajuririye mu Rukiko Rukuru asaba guhanirwa icyaha cyo kunywa urumogi gusa kuko nta bimenyetso byagaragajwe bimuhamya icyaha cyo kurucuruza, anasaba kugabanyirizwa ibihano, no kubisubikirwa. Urukiko Rukuru, rwaciye urubanza rwemeza ko urubanza rujuririrwa rudahindutse mu ngingo zarwo zose, ko hagumaho igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) yahanishijwe. Mushinzimana yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo kubika no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi nta bikorwa bigize ibyo byaha rushingiyeho, ko n’ibimenyetso rwashingiyeho bishidikanywaho, ndetse bikaba birimo ukwivuguruza no kugenekereza kuko nta gikorwa gifatika kijyanye no kurugurisha cyagaragajwe. Avuga kandi ko yafatanywe udupfunyika 37 tw’urumogi rwo kunywa, bityo asaba ko yahanirwa icyaha cyo gufatanwa no kunywa urumogi. Asaba ko yagabanyirizwa ibihano. Ku rundi ruhande, Ubushinjacyaha buvuga ko ingingo z’ubujurire z’uregwa nta shingiro zifite kuko hari ibimenyetso byashingiweho bihamya ko yakoze icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Buvuga ko atagabanyirizwa igihano kuko yakoze isubiracyaha, ko ahubwo agomba guhanwa by’intangarugero. Incamake y’icyemezo: 1. Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale)
## Page 2
ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi Urukiko akaba arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. 2. Nta cyabuza ko uregwa agabanyirizwa igihano hagamije kugihuza n’uburemere bw’icyaha n’uburyo cyakozwemo. Ubujurire nta shingiro bufite. Nta mategeko yashingiweho Imanza zifashishijwe: RPAA 00692/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Ndayishimiye Jean Damascène rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, RPAA 00485/2023/CA; Ubushinjacyaha buburana vs Uriho Japhet rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/03/2025, RPAA 00039/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Shakabatenda Jean de Dieu rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021, RPAA 00363/2023/CA; Ubushinjacyaha vs Mbarubukeye Mathias alias Kijeberi rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/03/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku itariki 25/06/2021, ishami rishinzwe kurwanya ibiyobyabwenge (ANU) ryahawe amakuru n'abaturage ko uwitwa Mushinzimana Jean Pierre acuruza urumogi, maze abakozi barwo bajya kumushaka aho yabaga mu Mudugudu wa Kadobogo, Akagali ka Kagugu, Umurenge wa Kinyinya, Akarere ka Gasabo, basanga mu mureko w'inzu yabagamo habitse udupfunyika 37 tw'urumogi, bahita bamufata ashyikirizwa Ubugenzacyaha atangira gukurikiranwa. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, bumukurikiranyeho icyaha cyo gukoresha ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo (Kubika, kunywa no gucuruza urumogi), busaba ko cyamuhama, agahanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw). [3] Mu rubanza RP 01089/2021/TGI/GSBO rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo ku wa 29/07/2021, Urukiko rwasanze hari ibimenyetso bigaragaza ko Mushinzimana Jean Pierre yakoze icyaha aregwa bikurikira :
- raporo y’inzego z’umutekano zamufashe zikemeza ko urumogi yafatanwe rwari urwo gucuruza ko kandi amaze gufatanwa urwo rumogi yababwiye ko aruranguzwa n'uwitwa Iradukunda Christian; - imvugo y’umutangabuhamya Mukaminega Charlotte; - Inyandikomvugo y’ifatira igaragaza ko Mushinzimana Jean Pierre yafatanwe udupfunyika 37 tw’urumogi.
## Page 3
Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Mushinzimana Jean Pierre ahamwa n’icyaha cyo kubika, kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw). [4] Mushinzimana Jean Pierre yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru asaba guhanirwa icyaha cyo kunywa urumogi gusa kuko nta bimenyetso byagaragajwe bimuhamya icyaha cyo kurucuruza, anasaba kugabanyirizwa ibihano, no kubisubikirwa. Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko impamvu z’ubujurire ze nta shingiro zifite, ariko busaba ko yagabanyirizwa igihano hashingiwe ku biteganywa n’ingingo ya 2 y’itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. [5] Mu rubanza RPA 01198/2021/HC/KIG rwaciwe ku wa 14/6/2024, Urukiko Rukuru rwasanze impamvu z’ubujurire za Mushinzimana Jean Pierre nta shingiro zifite kuko atashoboye kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye bihamya ko yakoze ibyaha aregwa, runasanga adashobora kugabanyirizwa ibihano ngo binasubikwe kuko yakoze isubiracyaha, rwemeza ko urubanza RP 01089/2021/TGI/GSBO rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo ku wa 29/7/2021 rudahindutse mu ngingo zarwo zose, ko hagumaho igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) yahanishijwe. [6] Mushinzimana Jean Pierre yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00722/2024/CA, iburanisha mu ruhame rishyirwa ku wa 09/04/2025. Uwo munsi ugeze, Mushinzimana Jean Pierre yitaba urukiko yunganiwe na Me Musasangohe Illuminée, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwanziga Lydia, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [7] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Mushinzimana Jean Pierre n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo kubika no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi nta bikorwa bigize ibyo byaha rushingiyeho, ko n’ibimenyetso rwashingiyeho bishidikanywaho, ndetse bikaba birimo ukwivuguruza no kugenekereza kuko nta gikorwa gifatika kijyanye no kurugurisha cyagaragajwe. Banavuga ko urumogi yafatanwe rwari urwo yanywaga, ko rutari rwinshi kuko udupfunyika 37 yadukoreshaga mu cyumweru kimwe, bityo ko yari akwiye guhanirwa icyaha yemera cyo gufatanwa no kunywa urumogi. Basaba ko mu gihe Urukiko rwabibona ukundi rwamugabanyiriza igihano hashingiwe ku biteganywa n’ingingo ya 49 Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange no ku mirongo yatanzwe n’uru Rukiko. [8] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ingingo z’ubujurire za Mushinzimana Jean Pierre, nta shingiro zifite kuko hari ibimenyetso byashingiweho bihamya ko yakoze icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi birimo imvugo ye abazwa mu Bugenzacyaha aho yemeye icyaha cyo gucuruza urumogi, raporo yakozwe n’abamufashe, imvugo z’abatangabuhamya ndetse n’inyandikomvugo y’ifatira, atabashije kuvuguruza. Anavuga ko atagabanyirizwa igihano nk’uko we n’umwunganira babisaba kuko yakoze isubiracyaha, ko ahubwo agomba guhanwa by’intangarugero.
## Page 4
[9] Ibibazo bigomba gusuzumwa mu rubanza ni ukumenya niba Mushinzimana Jean Pierre yarahamijwe icyaha cyo gucuruza ikiyobyabwenge cy’urumogi hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho no kumenya niba kuba yarakoze isubiracyaha byaba impamvu ituma atagabanyirizwa ibihano II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA
Kumenya niba Mushinzimana Jean Pierre yarahamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho [10] Mushinzimana Jean Pierre n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo kubika no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi nta bikorwa bigize ibyo byaha rushingiyeho, ko n’ibimenyetso rwashingiyeho bishidikanywaho, ndetse bikaba birimo ukwivuguruza no kugenekereza kuko nta muntu wafatanwe urumogi yamugurishije cyangwa ngo bamusange iwe aje kurugura n’amafaranga yakuyemo byagaragajwe. Banavuga ko urumogi yafatanwe rwari urwo yanywaga, ndetse rukaba rutari rwinshi kuko udupfunyika 37 yadukoreshaga mu gihe cy’icyumweru kimwe, akaba yari yararuguriye rimwe kuko hari mu gihe cya COVID 19 bitemewe gusohoka, bityo ko yari akwiye guhanirwa icyaha yemera cyo gufatanwa no kunywa urumogi. [11] Bakomeza bavuga ko umutangabuhamya witwa Uwihanganye Marie Jeanne wavuze ko acuruza urumogi, imvugo ze zitagombaga gufatwa nk’ikimenyetso kuko zuzuyemo kwivuguruza no kugenekereza, akaba yaramushinje ashaka gukingira ikibaba umugabo we byavugwaga ko arucuruza, no kugira ngo yimuke aho hantu kubera gutinya ko abantu benshi bazaga kumureba bamurangisha amazu n’ibibanza bazabafatisha; ko n’ubuhamya bwa Mukaminega Charlotte nabwo butari gushingirwaho kuko uretse kuvuga ko yabonaga abantu batandukanye baza kumusura iwe, yavuze ko atazi ko yacuruzaga urumogi, ko rero kuba hari urujya n’uruza rw’abantu bitavuga ko babaga baje kurugura, ahubwo akazi yakoraga k’ubukomisiyoneri katumaga haza abantu benshi. [12] Bavuga kandi ko n’imvugo yavugiye mu Bugenzacyaha yemera ko acuruza urumogi nayo itagombaga gushingirwaho, kuko yayivuze afite igihunga kubera ko abashinzwe umutekano babanje kumukanga kugira ngo abereke aho urumogi afite ruherereye, bituma no mu gihe yabazwaga ahuzagurika, ariko ageze mu Bushinjacyaha n’imbere y’inkiko zose yanyuzemo, iyo mvugo akaba yarayihakanye, ndetse ikaba itari gushingirwaho nk’ikimenyetso kimuhamya icyaha cyo gucuruza urumogi mu gihe nta kindi kimenyetso kiyishyigikira. [13] Basoza basaba Urukiko gushingira ku biteganywa n’ingingo ya 111 y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha no ku murongo watanzwe mu rubanza RPAA 00340/2022/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/12/2024, haburana Ubushinjacyaha na Ndizihiwe Fabrice na mugenzi we, akagirwa umwere ku cyaha cyo gucuruza urumogi, kuko nta kimenyetso kidashidikanywaho gihamya ko yagikoze, ahubwo agahanirwa gusa icyaha cyo gufatanwa no kunywa urumogi kuko byo yaburanye abyemera.
## Page 5
[14] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ubujurire bwa Mushinzimana Jean Pierre nta shingiro bukwiye guhabwa, kuko ibikorwa yakoze bigize icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bwo mu bwoko bw’urumogi nk’uko Urukiko rwabisobanuye mu rubanza rwajuririwe rushingiye ku bimenyetso birimo imvugo ye mu Bugenzacyaha aho yemeye icyaha cyo gucuruza urumogi, raporo yakozwe n’abamufashe, imvugo z’abatangabuhamya ndetse n’inyandiko mvugo y’ifatira byose atabasha kuvuguruza, ntabashe no kugaragaza impamvu ahakana imvugo yavugiye mu Bugenzacyaha. [15] Anavuga kandi ko ibyo Mushinzimana Jean Pierre n’umwunganira basaba ko imvugo z’abatangabuhamya zitashingirwaho nta shingiro bifite, kuko bavuze ibyo babonye bakagaragaza ko babonaga abantu benshi bahora bajya mu rugo rwe, ko icyabajyanagayo rero ari ukugura urumogi, akaba atari iby’ubukomisiyoneri nk’uko umwunganira abivuga, kuko aho batangiye amakuru ko arucuruza abashinzwe umutekano bagiyeyo bararumusangana, bigaragaza ko aribyo yakoraga. Naho ibyo bavuga ko imvugo ya Mushinzimana Jean Pierre mu Bugenzacyaha nayo itashingirwaho kuko yayivuze afite igihunga, nabyo nta shingiro byahabwa kuko mu myiregurire ye yaranzwe no kugenda yivuguruza bigaragaza ko ibyo avuga nta kuri kurimo kuko n’imbere y’uru Rukiko yavuze ko uwitwa Iradukunda ntawabayeho kandi mu mabazwa yose yaramuvuze agaragaza ko urumogi yafatanwe rwari urwe. UKO URUKIKO RUBIBONA [16] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kuba Mushinzimana Jean Pierre avuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo kubika no gucuruza urumogi nta bikorwa bigize ibyo byaha yakoze, ko icyaha cyagombaga kumuhama ari icyo gufatanwa n’icyo kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi yemera, naho Ubushinjacyaha bukavuga ko hari ibimenyetso birimo imvugo ye mu Bugenzacyaha yemera icyaha cyo gucuruza urumogi, raporo yakozwe n’abamufashe, imvugo z’abatangabuhamya atabasha kuvuguruza. [17] Ikibazo cy’ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo cyasesenguwe mu rubanza RPAA 00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène, Urukiko rukaba rwarasobanuye ko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko Urukiko arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Uyu murongo wakurikijwe mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko, mu ziheruka harimo nk’urubanza RPAA 00485/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/03/2025 Ubushinjacyaha buburana na Uriho Japhet. [18] Urubanza rujuririrwa rugaragaza ko Mushinzimana Jean Pierre yahamijwe icyaha cyo kunywa, kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, hashingiwe ku mvugo ye mu rwego rw’iperereza aho yemeye icyaha cyo gucuruza urumogi, ku mvugo z’abitwa Mukaminega Charlotte n’Uwihanganye Marie Jeanne no kuri raporo yakozwe n'Ishami rya polisi rishinzwe kurwanya ibiyobyabwenge. Muri urwo rubanza, Urukiko Rukuru rwagaragaje ko ibyo Mushinzimana Jean Pierre avuga ko abaturage bari basanzwe bamuzi nk’umukomisiyoneri, bitavuguruza ibimenyetso byashingiweho, ndetse ko n’imanza ashingiraho zatanzwemo umurongo
## Page 6
ku birebana n’ingano y’urumogi umuntu yafatanwa bikitwa ko arucuruza, zidahura n’uru rubanza kuko we hari ibimenyetso bigaragaza ko arucuruza. [19] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ibyo Mushinzimana Jean Pierre avuga ko yahamijwe icyaha cyo kubika no gucuruza urumogi nta gikorwa gifatika kigaragaza ko yabikoze n’uko imvugo z’abatangabuhamya n’ize zitagombaga gushingirwaho nk’ibimenyetso bimuhamya ibyo byaha, nta shingiro bifite, kuko nk’uko mu mvugo ze yagiye abyiyemerera yafatanwe udupfunyika 37 tw’urumogi yari abitse mu mureko w’inzu ye; mu mvugo ze mu iperereza yemeye ko acuruza urumogi n’ubwo yasobanuye ko urwo rumogi yafatanwe ari urwa mugenzi we witwa Iradukunda bajyaga basangira, ariko bikaba bitari byo, ahubwo rwari urwe kuko aburana muri uru Rukiko yivugiye ko yamuvuze ashaka kwirengera kugira ngo arebe ko bamurekura. [20] Urukiko rurasanga kandi uretse kuba yarafashwe abitse urumogi, kuba yararucuruzaga bigaragazwa n’imvugo z’Uwihanganye Jeanne n’iza Mukaminega Charlotte zihuriza ku kuba kwa Mushinzimana Jean Pierre harakundaga kuza abantu benshi mu bihe bitandukanye, n’uko ubwo abashinzwe umutekano bamusakaga, bamusanganye bule imwe mu mufuka bamubaza aho abika itabi ry’urumogi acuruza, ajya kurubereka aho rwari ruri mu mureko, kandi ko icyo gihe yemeye ko arucuruza. [21] Nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00 408/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022, haburana Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema, uvuga ko mu bimenyetso byashingirwaho hemezwa ko ibikorwa uregwa yakoze bigize icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi birimo ubwinshi bw’ibiyobyabwenge, urujya n’uruza rw’abantu aho byafatiwe, abatangabuhamya bemeza ko uwo muntu asanzwe abicuruza1, uru Rukiko rurasanga kuba Mushinzimana Jean Pierre yarafatanwe udupfunyika 37 tw’urumogi yari abitse iwe mu rugo no kuba hari abatangabuhamya bemeza ko yarufatanwe,ndetse bakavuga ko mu rugo rwe hakundaga kugenda abantu benshi mu bihe bitandukanye n’uko amaze gufatwa yemeye ko acuruza urumogi, ari ibimenyetso bidashidikanywaho bimuhamya icyaha cyo kubika no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, bityo hakaba nta kosa urukiko Rukuru rwakoze mu kwemeza ko ibyo byaha bimuhama. [22] Urukiko rusanga rero ibyo avuga ko icyaha yemera yari akwiye guhanirwa ari icyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge by’urumogi, ngo kuko urwo yafatanwe rwari urwo kunywa, hakaba nta muntu ugaragazwa yarugurishije cyangwa amafaranga yakuyemo, n’uko Uwihanganye Marie Jeanne yamushije agamije gukingira umugabo we ikibaba nta shingiro bifite, kuko kuba yaba yararunywaga bidakuraho ko yakoze ibindi byaha byo kurubika no kurucuruza byagaragarijwe ibimenyetso nk’uko byasobanuwe mu gika kibanziriza iki. [23] Hashingiwe ku bimaza gusobanurwa, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ingingo z’ubujurire bwa Mushinzimana Jean Pierre zigamije kugaragaza ko nta bikorwa bigize icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi yakoze nta shingiro zifite. Kumenya niba kuba Mushinzimana Jean Pierre yarakoze isubiracyaha byatuma atagabanyirizwa ibihano
1 Reba igika cya 18 cy’urwo rubanza
## Page 7
[24] Mushinzimana Jean Pierre n’umwunganira basaba ko mu gihe Urukiko rwabibona ukundi rugasanga icyaha kimuhama ari ugufatanwa, kubika no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rwamugabanyirizwa igihano hashingiwe ku biteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, kuko mu mibereho ye yari yarabaswe no kunywa urumogi kandi akaba yarabifungiwe, agahabwa amahirwe yo kudahabwa ibihano biremereye. [25] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko asanga Mushinzimana Jean Pierre atahabwa amahirwe yo kugabanyirizwa igihano kuko abazwa mu bugenzacyaha yavuze ko yigeze guhanirwa icyaha gisa nk’iki aranabifungirwa mu gihe kingana n’imyaka 3, ko kandi naho afunguriwe atabiretse kuko nyuma y’igihe gito cyane yongeye agafungwa, asaba ko kuba yarakoze isubiracyaha byamubera impamvu nkomezacyaha ntagabanyirizwe igihano ahubwo agahanwa by’intangarugero, kuko yari yahaniwe kunywa urumogi atashye ntiyabireka yongeraho no kurucuruza. UKO URUKIKO RUBIBONA [26] Ibijyanye no kugabanyirizwa igihano igihe impamvu z’ubujurire zitahawe ishingiro byatanzweho umurongo n’uru Rukiko mu rubanza RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, Urukiko ruvuga ko nta cyabuza ko uregwa agabanyirizwa igihano hagamije kugihuza n’uburemere bw’icyaha n’uburyo cyakozwemo. Uyu murongo ukaba warakurikijwe no mu zindi manza zaciwe n’uru Rukiko zirimo nk’urubanza RPAA 00363/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/03/2025, haburana Ubushinjacyaha na Mbarubukeye Mathias alias Kijeberi. [27] Ku byerekeye igabanyagihano mu gihe uregwa yakoze isubiracyaha, byatanzweho umurongo n’uru Rukiko mu rubanza RPAA 00782/2021/CA rwaciwe ku wa 24/03/2023, haburana Ubushinjacyaha na Sibomana Ali. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwasobanuye ko kuba hari isubiracyaha nk’impamvu yongera ububi bw’icyaha (nkomezacyaha), aho ugaragaweho isubiracyaha ahanishwa igihano ntarengwa cyateganyijwe n’itegeko kandi gishobora kongerwa kugeza ku nshuro ebyiri, bitabuza ko uregwa wagabanyirijwe igihano mu rubanza rujuririrwa, ashobora kongera kukigabanyirizwa hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha. Uyu murongo ukaba waranakurikijwe no mu zindi manza zirimo urubanza RPAA 00385/2023/CA rwaciwe ku wa 18/03/2025 haburana Ubushinjacyaha na Manirakiza Jean Bosco. [28] Dosiye igaragaza ko mu mvugo za Mushinzimana Jean Pierre avuga ko ari inshuro ya kabiri ahaniwe icyaha cyo gukoresha ibiyobyabwenge n’urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, asobanura ko ubwa mbere hari mu mwaka w’2016 ubwo yamaze imyaka itatu (3) muri Gereza, bivuze ko yakoze ibyaha akurikiranyweho ubu nyuma y’igihe gito arangije icyo gihano [29] Urukiko rurebye umurongo watanzwe ku byerekeranye n’igabanyagihano uregwa wakoze isubiracyaha, rurasanga kuba Mushinzimana Jean Pierre yarakoze isubiracyaha bitabuza ko agabanyirizwa igihano mu rwego rwo guhuza igihano n’uburemere bw’icyaha, kuko igihano cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe kidahuje uburemere n’icyaha yakoze cyo kubika no gucuruza ibibyabwenge by’urumogi udupfunyika 37 yafatanwe, kinagereranyijwe n’icyatanzwe mu zindi manza zaciwe n’uru Rukiko.
## Page 8
[30] Izo manza zaciwe n’uru Rukiko kubaregwa bahamijwe icyaha nk’icya Mushinzimana Jean Pierre, harimo nk’urubanza RPAA 00331/2024/CA rwaciwe ku wa 21/02/2025, haburana Ubushinjacyaha na Minani Jacques, uyu yakoze icyaha afite imyaka 27, ndetse akaba yari akoze isubiracyaha, yahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw aho kuba igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw yahanishijwe n’inkiko zibanza ku cyaha cyo kubika no gucuruza urumogi udupfunyika 37. [31] Kubera izo mpamvu, no mu rwego rwo gutanga ubutabera busa ku bibazo bisa, Urukiko rw’ubujurire rusanga kuba Mushinzimana Jean Pierre yarafatanwe udupfunyika 37 tw’urumogi nawe agomba kugabanyirizwa igihano, ariko we agahanishwa igifungo cyisumbuye ku cya Minani kuko yakoze icyaha afite imyaka 40 y’amavuko, bityo akaba agomba guhanishwa igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) gisimbura igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya miliyoni 20.000.000 Frw.
III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [32] Rwemeje ko ubujurire bwa Mushinzimana Jean Pierre nta shingiro bufite; [33] Rwemeje ko urubanza RPA 01198/2021/HC/KIG, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, ku wa 14/6/2024, ruhindutse gusa ku byerekeye igihano; [34] Ruhanishije Mushinzimana Jean Pierre igifungo cy’imyaka cumi n’irindwi (17) n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000 Frw); [35] Rutegetse ko asonerwa gutanga amagarama y’urubanza kuko aburana afunzwe.