MUTESI v MUKAMASABO
The claim filed by Mutesi Célestin concerned a dispute over land intended for agriculture and livestock, which, by law and Supreme Court interpretation, falls within the exclusive jurisdiction of Primary Courts regardless of value. The Intermediate Court of Nyamagabe correctly declined jurisdiction, and the appeal...
Source-derived case information.
- Citation
- RCA 00081/2021/HC/NYZ
- Parties
- Appellant: Mutesi Célestin; Respondent: Mukamasabo Yudesi
- Court
- High Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 18 December 2023
- Case Number
- RCA 00081/2021/HC/NYZ
- Procedural Posture
- Civil Appeal / High Court Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Jurisdiction of Courts, Immovable Property Disputes, Execution of Judgments, Appeals Process
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Mutesi Célestin
Appellant
Mukamasabo Yudesi
Respondent
Procedural Posture
Civil Appeal / High Court Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the Intermediate Court of Nyamagabe had jurisdiction to hear the claim regarding land registered under another's name for the purpose of judgment execution
- 2 Whether the claim should have been filed in the Primary Court
Ratio Decidendi
The claim filed by Mutesi Célestin concerned a dispute over land intended for agriculture and livestock, which, by law and Supreme Court interpretation, falls within the exclusive jurisdiction of Primary Courts regardless of value. The Intermediate Court of Nyamagabe correctly declined jurisdiction, and the appeal is without merit.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The appeal by Mutesi Célestin is dismissed as unfounded.
- The decision of the Intermediate Court of Nyamagabe stands; it lacked jurisdiction over the claim.
Full Case Text
Judgment text and source record
18 paragraphs
# MUTESI v MUKAMASABO
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2023-12-18 - Case/document no.: RCA 00081/2021/HC/NYZ - Collection: High Court
## Text
## Page 1
MUTESI v MUKAMASABO [Rwanda URUKIKO RUKURU – RCA 00081/2021/HC/NYZ (Uwamariya P.J.) 18 Ukuboza 2023] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’imboneza mubano – Ububasha bw’inkiko – Urukiko rufite ububasha ku manza zerekeye ubutaka bugenewe ubuhinzi n’Ubworozi - Imanza zerekeye ubutaka bugenewe ubuhinzi n’ubworozi ziri mu bubasha bw’Inkiko z’Ibanze hatitawe ku gaciro, haseguriwe ububasha bwagenewe Komite y’Abunzi ku mutungo utarengeje agaciro ka 3.000.000Frw mu manza z’imbonezamubano. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye haburwanwa inka enye n’inzu hagati ya Mutesi n’umubyeyi we witwa Mukamasabo aho byaje gutsindirwa na Mutesi. Mu kurangiza urubanza, inka zahawe agaciro k’amafaranga 1,045,000 Frw hanyuma Mukamasabo yishyura 355,000 frw gusa kuko yavugaga ko nta bushobozi afite bwo kwishyura yose nyamara Mutesi we akavuga ko atabuze ubushobozi ahubwo ari ukwanga kumwishyura. Mu gushakisha imitungo imubaruyeho, byaje kugaragara ko ngo hari isambu Mukamasabo yandikishije kuri Mukamatabaro agamije guhisha umutungo ngo atarangiza urwo rubanza. Mutesi yatanze ikirego mu Rukiko Rwisumbuye asaba ko uwo mutungo wagaruzwa kuri Mukamasabo ariko ikirego cye nticyakirwa kuko urwo rukiko rudafite ububasha. Yaje kurjurira mu Rukiko Rukuru avuga ko ikirego cye kigomba kwakirwa kikaburanishi kuko kiri mu manza itegeko ritavuga urukiko rufite ububasha bwo kuziburansiha. Urukiko Rukuru rwakiriye ubu bujurire maza rusuzuma ikibazo cyo kumenya niba hari amategeko yirengagijwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe, mu kwemeza ko ikirego Mutesi yatanze kitari mu bubasha bwarwo. Mutesi avuga ko Urukiko rwisumbuye mu kutakira ikirego yatanze, rwirengagije ububasha ruhabwa n’itegeko ko Inkiko Zisumbuye ziburanisha mu rwego rwa mbere imanza zose zitahariwe kuburanishwa n’izindi nkiko. Avuga ko icyo asaba urukiko ari ihererekanyamutungo, Urukiko Rwisumbuye yaregeye rukaba rwari rufite ububasha bwo kuburanisha iki kirego, bityo urukiko yajuririye rukaba rukwiye kuvanaho icyemezo yajuririye, urubanza rugasubizwa urukiko yari yeregeye rukaruburanisha mu mizi. Uregwa avuga ko ikirego kitagomba kwakirwa kuko imanza ku mitungo y’ubutaka bwagenewe ubuhinzi n’ubworozi ziri mu bubasha bw’inkiko z’ibanze. Incamake y’icyemezo: Imanza zerekeye ubutaka bugenewe ubuhinzi n’ubworozi ziri mu bubasha bw’Inkiko z’Ibanze hatitawe ku gaciro, haseguriwe ububasha bwagenewe Komite y’Abunzi ku mutungo utarengeje agaciro ka 3.000.000Frw mu manza z’imbonezamubano. Bityo rero, ibyo Mutesi avuga nta shingiro bifite kuko iki kirego cyagombaga gutangirira mu rukiko rw’ibanze. Ubujurire bwatanzwe, nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, ingingo ya 10, 27; Itegeko No 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, ingingo ya 3;
## Page 2
Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 111. Imanza zifashishijwe: RCAA00022/2016/SC - RCAA 0022/16/CS, Mbarushimana v. Nkundabanyanga, rwaciwe n’ Urukiko rw’Ikirenga ku wa 03 Nyakanga 2018. Urubanza I . IMITERERE Y’URUBANZA. [1] Mukamasabo Yudesi yaburanye n’umuhungu we Mutesi Célestin mu Rukiko rw’Ibanze rwa Kibeho mu rubanza RC 297/04/08/TB/KBH. Muri urwo rubanza, yatsindiwe inka enye (4) n’inzu imwe kuko urukiko rwemeje ko ari ibya Mutesi Célestin. Ntiyishimiye imikirize y’urubanza kuko yarujuririye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe mu rubanza RCA 0138/09/TGI/NYBE narwo rwemeza ko Mutesi Célestin atsindiye inka enye (4) naho inzu ayitsindiwe nkuko byari byaremejwe n’Urukiko rw’Ibanze rwa Kibeho. Urukiko rwategetse Mukamasabo gusubiza Mutesi inka (4), atazibona akamuha agaciro kazo kagenwe n’abahanga. [2] Mu gihe cyo kurangiza uru rubanza, izi nka enye zahawe agaciro ka 1,045,000 Frw, Mukamasabo abasha kwishyura 355,000 frw yonyine, biba ngombwa ko hafatirwa imitungo ye itimukanwa kugirango ubu bwishyu bwose buboneke, kuko byagaragaye ko atashatse kwishyura umwenda wose ku neza, mu gihe hashakishwaga amakuru ku mitungo itimukanwa yafatirwa hakoreshweje irangamuntu ya Mukamasabo Yudesi, baza gusanga hari ubutaka bufite Nº 7835 bubaruye ku mazina ya Mukamatabaro. [3] Mutesi yavuze ko abona ubu butaka Mukamasabo yarabubaruje kuri Mukamatabaro ku buryo bw’uburiganya agamije guhunga irangiza ry’imanza yatsindiwe, akaba ari yo mpamvu yararegeye Urukiko Rwisumbye rwa Nyamagabe arusaba guca urubanza rwemeza ko ubutaka bubaruwe ku kibanza Nº7835 giherereye mu Karere ka Nyaruguru, Umurenge wa Nyagisozi, Akagari ka Nkakwa ari ubwa Mukamasabo Yudesi aho kuba ubwa Mukamatabaro. [4] Mukamasabo Yudesi yireguye avuga ko Mutesi adataga ikimenyetso cy’isano iri hagati y’ubutaka bwanditse kuri Mukamatabaro na Mukamasabo, ibyo avuga akaba ari nta kimenyetso kigaragaza ko byabayeho, kubera izo mpamvu bikaba bitagomba guhabwa ishingiro. [5] Urubanza rwaburanishirijwe mu ruhame tariki ya 07/09/2021, Mutesi Célestin wareze atitabye, atanamenyesheje urukiko impamvu yatumye atitaba, bisabwe n’uburanira Mukamasabo Yudesi ko rwaburanishwa adahari, rushingiye ku ngingo ya 54 y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, rufata icyemezo cyo kuruburanisha urega adahari naho uregwa aburanirwa na Me Habimana Bonaventure. [6] Urukiko rushingiye ku ngingo ya 27 agace ka 3 y’itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, rwemeje ko ikirego cya Mutesi Célestin kitakiriwe kuko kitari mu
## Page 3
bubasha bw’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe, rutegeka Mutesi Celestin guha Mukamasabo Yudesi amafaranga y’igihembo cy’avoka angana na 500.000. [7] Mutesi Célestin ntiyishimiye imikirize y’urubanza arujurira mu Rukiko Rukuru Urugereko rwa Nyanza. Asobanura ko impamvu yajuriye aruko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe mu kutakira ikirego cye rwishe amategeko kuko ikirego cye ari ihererekanyamutungo, rukaba rwarirengagije ingingo 31 y’Itegeko No 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ko Inkiko Zisumbuye ziburanisha mu rwego rwa mbere imanza zose zitahariwe kuburanishwa n’izindi nkiko, bityo icyemezo cyafashwe ku rwego rwa mbere kikaba kigomba kuvanwaho, urubanza rugasubizwa Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe rukaruburanisha mu mizi. [8] Me Habimana Bonaventure uhagarariye Mukamasabo Yudesi avuga ko ikirego cya Mutesi Célestin kitagombaga kwakirwa ngo gisuzumwe kuko kiri mu bubasha bw’Urukiko Rw’ibanze, bityo kuba Urukiko Rwisumbuye mu guca urubanza rwarashingiye ku ngingo ya 27,3º y’ Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, bikaba ari byo bifite ishingiro. [9] Urubanza rwaburanishirijwe mu ruhame ku wa 30/11/2023 Mutesi Célestin yiburanira, naho Mukamasabo Yudesi ahagarariwe na Me Habimana Bonaventure. • Icyo urukiko rugomba gusuzuma muri uru rubanza, ni ukumenya niba hari amategeko yirengagijwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe, mu kwemeza ko ikirego Mutesi Célestin yatanze kitari mu bubasha bwarwo. II . ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA - Kumenya niba hari amategeko yirengagijwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe, mu kwemeza ko ikirego Mutesi Célestin yatanze kitari mu bubasha bwarwo. [10] Mutesi Celestin avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe mu kutakira ikirego yatanze, rwirengagije ububasha ruhabwa n’itegeko buteganywa mu ngingo ya 31 y’Itegeko No 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018, rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ko Inkiko Zisumbuye ziburanisha mu rwego rwa mbere imanza zose zitahariwe kuburanishwa n’izindi nkiko. Avuga ko icyo asaba urukiko ari ihererekanyamutungo, Urukiko Rwisumbuye yaregeye rukaba rwari rufite ububasha bwo kuburanisha iki kirego, bityo urukiko yajuririye rukaba rukwiye kuvanaho icyemezo yajuririye, urubanza rugasubizwa urukiko yari yeregeye rukaruburanisha mu mizi. [11] Avuga ko Mukamatabaro ari umuntu batazi mu muryango wabo, ko uhari ari Mukamasabo Yudesi, akaba yarandikishije uyu mutungo kuri Mukamatabaro ari ukugira ngo urubanza RC 297/04/08/TB/KIB yatsindiwe rutazarangizwa, kuko yabonaga bari kuburana, akaba ari yo mpamvu asaba Urukiko Rukuru kwemeza ko urukiko rwisumbuye rufite ububasha, rukazemeza ko uyu mutungo no 7835 wandukurwa kuri Mukamatabaro ukandikwa kuri Mukamasabo kugirango urubanza yatsindiye rurangizwe abone ubutabera. [12] Me Habimana Bonaventure yiregura avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe rwavuze ko nta bubasha rufite bwo kuburanisha ikirego kuko ikiregerwa ari impaka zishingiye ku wiyita nyiri icyangombwa cy'ubutaka n'uwo cyanditseho (impaka kuwanditse ku cyangombwa) rugaragaza ko ingingo ya 27 y’Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha
## Page 4
bw’inkiko igaragaza ko icyo kirego cyakagiye mu rukiko rw'Ibanze, bityo ubujurire bwe bukaba ari nta shingiro bugomba guhabwa kuko iyi ngingo ariyo yagombaga gushingirwaho, aho gushingira ku ngingo ya 31 we ashingiraho. UKO URUKIKO RUBIBONA [13] Urukiko rubona ko ikigomba gusuzumwa muri uru rubanza, ari ukumenya niba igisabwa ari impaka ziri hagati y’uwahawe amasezerano y’ubukode burambye n’uwiyita nyir’umutungo ariko utayafite ziburanishwa ku rwego rwa mbere n’Urukiko rw’Ibanze, cyangwa niba ari ihererekanyamutungo riburanishwa ku rwego rwa mbere n’Urukiko Rwisumbuye. [14] Urukiko rubona ko ku rwego rwa mbere, Mutesi Celestin yasabaga Urukiko Rwisumbuye guca urubanza rwemeza ko ubutaka bubaruwe ku kibanza Nº7835 giherereye mu Karere ka Nyaruguru, Umurenge wa Nyagisozi, Akagari ka Nkakwa ari ubwa Mukamasabo Yudesi, aho kuba ubwa Mukamatabaro. [15] Rwasanze ikiburanwa muri uru rubanza ari impaka ziri hagati y’uwahawe amasezerano y’ubukode burambye ariwe Mukamatabaro, urega we agasaba ko bumwandukurwaho bukandikwa kuri nyina Mukamasabo Yudesi kuko ariwe nyirabwo, ruvuga ko izo mpaka ziri hagati y’uwahawe amasezerano y’ubukode burambye n’ushaka ko bwandikwa kuri nyirabwo, bene ibyo birego biburanishwa mu rwego rwa mbere n’Inkiko z’Ibanze aho kuba Urukiko Rwisumbuye, bityo ikirego cye kikaba kitakiriwe. [16] Ingingo ya 27,3º y’ Itegeko N°30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ko Inkiko z’Ibanze ziburanisha mu rwego rwa mbere imanza zerekeye umutungo utimukanwa utari ubutaka bugenewe ubuhinzi n’ubworozi, urengeje agaciro ka miliyoni eshatu z’amafaranga y’u Rwanda (3.000.000 FRW) ariko katarengeje miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) n’izungura kuri uwo mutungo, kimwe n’impaka ziri hagati y’uwahawe amasezerano y’ubukode burambye n’uwiyita nyir’umutungo ariko utayafite. [17] Urukiko rubona ko iyi ngingo, mu rubanza RCAA00022/2016/SC-RCAA 0022/16/CS rwaciwe ku wa 03 Nyakanga 2018 n’ Urukiko rw’Ikirenga, haburana Mbarushimana v. Nkundabanyanga, Urukiko rw’Ikirenga rwasesenguye uko igomba kumvikana, rubisesengura muri ubu buryo : “ku byerekeye ububasha bushya bw’inkiko hakurikijwe Itegeko Nº30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, ingingo ya 27,3º ivuga ko Inkiko z’Ibanze ziburanisha ku rwego rwa mbere, “Imanza zerekeye umutungo utimukanwa utari ubutaka bugenewe ubuhinzi n’ubworozi, urengeje agaciro ka miliyoni eshatu z’amafaranga y’u Rwanda (3.000.000Frw) ariko katarengeje miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) n’izungura kuri uwo mutungo kimwe n’impaka ziri hagati y’uwahawe amasezerano y’ubukode burambye n’uwiyita nyir’umutungo ariko utayafiteˮ [18] Rwasobanuye ko imyandikire y’ingingo imaze kuvugwa idatuma humvikana vuba icyifuzo cy’Umushingamategeko ku bijyanye n’ububasha bw’Inkiko bushingiye ku mutungo utimukanwa, bikaba rero ari ngombwa ko hakorwa isesengura kugira ngo ibiteganyijwe muri iyo ngingo byumvikane, hazirikanwa ko, mu mahame agenga isesengura ry’Itegeko, hashyirwa imbere imyumvire ishingiye ku buryo ryumvikana mu myandikire, ariko hirindwa ko ryavanwamo imyumvire inyuranye cyangwa ivuguruza icyari kigamijwe n’Umushingamategeko. Muri icyo
## Page 5
cyerekezo cy’isesengura ry’ingingo ya 27 yavuzwe haruguru, Urukiko rw’Ikirenga ruvuga ko rusanga bitakumvikana na busa ko Umushingamategeko yaba yarashatse ko imitungo itimukanwa igenewe ubuhinzi n’ubworozi yavanwa mu bubasha bw’Inkiko z’Ibanze, ahanini ari zo zegeranye nayo mu bwinshi bwayo mu gihugu, zikaba ari nazo zari zisanzwe zifite ububasha bwo kuburanisha imanza zerekeye umutungo w’ubutaka, bityo isesengura rikwiye rikaba ari iryumvikanisha ko imanza zerekeye ubutaka bugenewe ubuhinzi n’ubworozi ziri mu bubasha bw’Inkiko z’Ibanze hatitawe ku gaciro, haseguriwe ububasha bwagenewe Komite y’Abunzi ku mutungo utarengeje agaciro ka 3.000.000Frw mu manza z’imbonezamubano nk’uko biteganywa n’ingingo ya 10 y’Itegeko Nº37/2016 ryo ku wa 08/09/2016 rigena imitunganyirize, ifasi, ububasha n’imikorere bya Komite y’Abunzi. [19] Urukiko rw’Ikirenga rukomeza ruvuga ko rusanga hakurikijwe iryo sesengura ingingo ya 27,3º y’Itegeko Nº30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 igomba kumvikana mu buryo bukurikira: Inkiko z’Ibanze ziburanisha ku rwego rwa mbere: - Imanza zerekeye umutungo utimukanwa ugizwe n’ubutaka bugenewe ubuhinzi n’ubworozi zirengeje agaciro ka miliyoni eshatu z’amafaranga y’URwanda (3.000.000Frw), ariko katarengeje miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) n’izungura kuri uwo mutungo kimwe n’impaka ziri hagati y’uwahawe amasezerano y’ubukode burambye n’uwiyita nyir’umutungo ariko utayafite. [20] Ku birebana n’uru rubanza, nubwo uwitwa Mukamatabaro atarezwe, ariko kuba Mukamasabo udafite amasezerano y’ubukode burambye y’ubutaka bwanditswe kuri no 7835, nicyo cyatumye Mutesi Celestin atanga ikirego mu rukiko, arusaba gutegeka ko ubu butaka bwandikwa kuri Mukamasabo kugira ngo urubanza yatsindiye rurangizwe. [21] Urukiko rusesenguye neza ibisabwa rukabihuza n’iyi ngingo ya 27,3º nkuko yasesenguwe, rurasanga ibisabwa na Mutesi ari impaka ziri hagati y’uwahawe amasezerano y’ubukode burambye (Mukamatabaro) n’uwiyita nyir’umutungo ariko utayafite (Mukamasabo Yudesi), nubwo uyu Mukamatabaro atigeze azanwa mu rubanza, na Mukamasabo akaba atagira ibyo amusaba, ahubwo ibyakagombye gusabwa na Mukamasabo bikaba bisabwa na Mutesi Célestin kubera inyungu afite zo kurangirizwa urubanza ku mitungo yanditse kuri Mukamasabo. Si ihererekanyamutungo (mutation) nkuko Mutesi Célestin abivuga, kuko atagaraza icyo ryaba rishingiyeho1. [22] Nkuko rero n’Urukiko rwa mbere rwabibonye, iki kirego Mutesi Celestin yatanze cyagombaga gutangirira mu Rukiko rw’Ibanze, bityo kuba cyararegewe bwa mbere Urukiko Rwisumbuye nticyakirwe bikaba bifite ishingiro, Urukiko Rwisumbuye rukaba ari nta tegeko rwirengagije. Gusuzuma amafaranga y’ikurikiranarubanza n’igihembo cy’Avoka asabwa kuri uru rwego rw’ubujurire. [23] Me Habimana Bonaventure avuga ko Mukamasabo Yudensi yashowe muri uru rubanza nta mpamvu akaba abisabira indishyi zikurikira: Frw 800.000 yo gushorwa mu manza, Frw 1.000.000 y'indishyi z’akababaro kubera ibyo umuhungu we amukorera bibabaje cyane byo kumushajisha nabi kandi ariwe wakamurengeye, na Frw 600.000 y'Igihembo cya Avoka mu bujurire
1 Ingingo ya 3 y’Itegko no 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko buri muburanyi agomba kugaragaza ukuri kw’ibyo aburana.
## Page 6
[24] Mutesi Celestin avuga ko izo ndishyi ntazo yatanga, n’izo yaciwe ku rwego rwa mbere zingana na 500.000 frw akaba agomba kuzikurwaho kuko Mukamasabo ari we wakoze amakosa ashyira umutungo ku mazina y’umuntu utari uwe agendereye kuwuhisha kugira ngo urubanza yamutsinze rutarangizwa. UKO URUKIKO RUBIBONA [25] Ingingo ya 111 y’ Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ko ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza ari ikirego gishamikira ku kirego cy’iremezo kigamije kwishyuza ibyakoreshejwe mu rubanza. Ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza kiburanishirizwa rimwe n’ikirego cy’iremezo. Gishobora kandi kwakirwa kikanaburanishwa n’iyo ikirego cy’iremezo cyaba kitakiriwe. [26] Urukiko rubona ko nubwo ikirego cy’iremezo kitakiriwe, ntibyabujije ko ikirego cy’amafaranga y’ikurikiranarubanza gisuzumwa, uwatanze ikirego nticyakirwe ariwe Mutesi Célestin acibwa amafaranga 500.000 y’igihembo cy’avoka hashingiwe kuri iyi ngingo. [27] Urukiko Rukuru rurasanga kuba uwo ikirego kitakiriwe ku rwego rwa mbere akajurira, ubujurire bwe ntibuhabwe ishingiro bitabuza ko acibwa amafaranga yatanzwe ku rubanza mu bujurire. [28] Ingingo ya 34 y’amabwiriza No 01/2014 agenga ibihembo mbonera by’abavoka, iteganya ko bitabangamiye ibiteganywa n’ingingo zibanziriza iyi zo muri aya mabwiriza, avoka afite uburenganzira bwo kugena igihembo ashyize mu gaciro, ariko kitari munsi y’amafaranga 500.000, kandi kitarengeje amafaranga 3.000.000 hiyongeyeho iyo bishoboka, igihembo kibarwa hakurikijwe ibyagezweho ku ijanisha riteganyijwe mu gace ka II k’ingingo ya 23. Naho ingingo ya 33 yo iteganya ko mu bujurire, avoka w’urega n’uw’uregwa bafite uburenganzira kuri ½ cy’igihembo cyumvikanyweho ku rwego rwa mbere. [29] Urukiko rubona ko kuba avoka w’uregwa atarashyikirije urukiko amasezerano yagiranye n’uwo aburanira ku bihembo azahabwa, rushingiye kuri izi ngingo zimaze kuvugwa, kuba ku rwego rwa mbere urukiko rwaramugeneye 500.000 frw, mu bujurire agomba guhabwa 250.000 frw, yose hamwe akaba 750.000 frw. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO. [30] Rwemeje ko ubujurire bwa Mutesi Célestin budafite ishingiro. [31] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RC 00030/2020/TGI/NYBE rwajuririwe idahindutse, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyamagabe rukaba rudafite ububasha bwo kuburanisha ikirego Mutesi Célestin yarushyikirije. [32] Rutegetse Mutesi Célestin kwishyura Mukamasabo Yudesi amafaranga y’igihembo cy’avoka angana na 250.000 frw yiyongera kuri 500.000 frw yaciwe ku rwego rwa mbere.
## Page 7
[33] Rutegetse ko 40.000 frw Mutesi Célestin yatanzeho ingwate ajurira aheze mu isanduku ya Leta.