UBUSHINJACYAHA vs NDAGIJIMANA
The conviction was based primarily on the testimony of the victim and hearsay evidence from others who did not witness the alleged offence. The medical report did not conclusively establish the accused's guilt, as it did not specify when or how the injury occurred, nor did it link the accused to the injury through...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00514/2023/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Ndagijimana Théogène
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 22 November 2024
- Case Number
- RPAA 00514/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
- Outcome
- Appeal allowed; conviction overturned; acquittal entered.
- Legal Topics
- Standard of Proof, Evaluation of Evidence, Hearsay Evidence, Presumption of Innocence, Sexual Offences, Appeals
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Ndagijimana Théogène
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the conviction for defilement was based on evidence that raises reasonable doubt
- 2 Whether the lower courts erred by not hearing additional witnesses requested by the accused
- 3 Whether the medical report sufficiently established the accused's guilt
Ratio Decidendi
The conviction was based primarily on the testimony of the victim and hearsay evidence from others who did not witness the alleged offence. The medical report did not conclusively establish the accused's guilt, as it did not specify when or how the injury occurred, nor did it link the accused to the injury through forensic evidence. The failure to hear other potential witnesses who could clarify the circumstances further undermined the reliability of the prosecution's case. Given the reasonable doubt arising from the evidence, the accused is entitled to acquittal.
Court Disposition
Appeal allowed; conviction overturned; acquittal entered.
Orders
- The judgment of the High Court/Rwamagana Chamber in RPA 00218/2020/HC/RWG is set aside in its entirety.
- Ndagijimana Théogène is acquitted of the offence of defilement.
Full Case Text
Judgment text and source record
18 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA vs NDAGIJIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-11-22 - Case/document no.: RPAA 00514/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA vs NDAGIJIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00514/2023/CA (Rukundakuvuga, P.J.) 22 Ugushyingo 2024] Amategeko yerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha – Ububasha bwo gusuzuma ibimenyetso – Harebwe ububasha bw’Urukiko bwo gusuzuma mu bwigenge no mu bushishozi bwarwo ibimenyetso byose rwashyikirijwe, n’intego y’amategeko y’ibimenyetso (objectif du droit de la preuve) yo gushakisha ukuri, inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi bimenyetso bituma byizerwa. Amategeko yerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha – Iperereza risabwe n’umuburanyi – Nubwo Urukiko rudategetswe gukora iperereza cyangwa se kubaza abatangabuhamya igihe cyose bisabwe n’umuburanyi, hakwiye kwirindwa kuba rwashingira ku buhamya bw’uregwa gusa n’abo yabibwiye. Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwareze mu Rukiko Rwisumbuye rwa NgomaNDAGIJIMANA Théogène bumukurikiranyeho icyaha cyo gusambanya umwana, bumusabira igifungo cy’imyaka 25. Yaburanye ahakana icyaha. Urukiko rushingiye ku kuba uwahohotewe yarasobanuye neza uko ibintu byagenze no kuba hari raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi kangiritse, rwasanze imyiregurire y’uregwa ko atari gusambanya umwana ari kumwe n’abandi bantu aho bakorera nta shingiro yahabwa kuko byasobanuwe ko hari nijoro kandi yamusambanyirije ahitaruye, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25. Mu bujurire Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamaganaga rwemeza ko akomeza guhamwa n’icyaha ariko rushingiye ku murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RPAA 00646/2021/CA rwaciwe ku wa 30/06/2023 rumugabanyiriza igihano rumuhanisha igifungo cy’imyaka 20 aho kuba makumyabiri n’itanu (25). Uwuregwa yongeye kujurira mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko inkiko zibanza zititaye ku busabe bwe bwo kumva abandi batangabuhamya bari aho icyaha cyakorewe, ahubwo zikamuhamya icyaha zigendeye ku bimenyetso bitera gushidikanya birimo ubuhamya bushingiye ku mabwire burimo ndetse n’ubwa se w’umwana kandi yararugaragarije ko basanzwe bafitanye amakimbirane, no kuri raporo ya muganga idatanga amakuru ahagije ku bijyanye n’uwangije akarangabusugi n’igihe kangirikiye. Incamake y’icyemezo: Harebwe ububasha bw’Urukiko bwo gusuzuma mu bwigenge no mu bushishozi bwarwo ibimenyetso byose rwashyikirijwe, n’intego y’amategeko y’ibimenyetso (objectif du droit de la preuve) yo gushakisha ukuri, inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi bimenyetso bituma byizerwa. N’ubwo umurongo watanzwe n’inkiko uvuga ko Urukiko rudategetswe gukora iperereza cyangwa se kubaza abatangabuhamya igihe cyose bisabwe n’umuburanyi iyo rwumva ibimenyetso rwashyikirijwe bihagije kandi n’ababuranyi bahawe umwanya wo kubyisobanuraho, ariko kuba muri uru rubanza ikirego gishingiye ku mvugo z’uwahohotewe gusa n’iz’abo yabibwiye, bigaragara ko kumva abandi bikekwa ko baba bari bari hafi y’ahakorewe icyaha cyangwa bahuye n’uwahohotewe mbere y’uko agera iwabo, byari ngombwa kugira ngo hadashingirwa ku buhamya bw’urega gusa n’abo yabibwiye. Kuba bitarakozwe rero, urubanza rwajuririwe rukaba rwarashingiye ku mabwire, akaba ari inenge ikomeye. Imanza zifashishijwe: RPAA/GEN 00002/2018/CA, Ubushinjacyaha vs TWAHIRWA François rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/07/2023. RPAA 010/09/CS, Ubushinjacyaha vs NZAJYIBWAMI Emmanuel rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 09/03/2012.
## Page 2
Ubujurire bufite ishingiro; Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana ruhindutse mu ngingo zarwo zose; Rwemeje ko uregwa adahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 08/03/2019, NDAGIJIMANA Théogène, umuzamu mu ruganda rutunganya akawunga ruherereye mu Mudugudu wa Nyamugari, Akagari ka Rweri, Umurenge wa Gahengeri, Akarere ka Rwamagana, Intara y’Iburasirazuba, yaketsweho gusambanya umwana wiswe M. E1 w’imyaka cumi n’itanu (15) y’amavuko wari waje kuvoma ku bigega biri muri urwo ruganda. NDAGIJIMANA Théogène yarafashwe ashyikirizwa Ubugenzacyaha butangira gukora iperereza. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwamuregeye Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma bumukurikiranyeho icyaha cyo gusambanya umwana, giteganywa kandi kigahanishwa ingingo ya 4 y’Itegeko nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 rihindura itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, bumusabira igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). NDAGIJIMANA Théogène yaburanye ahakana icyaha. [3] Mu Rubanza no RP 00306/2019/TGI/NGOMA rwaciwe ku wa 13/03/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma rwasesenguye ikibazo kijyanye no kumenya niba hari ibimenyetso bidashidikanywaho byemeza ko Ndagijimana Théogène yasambanyije M.E. Urukiko rushingiye ku kuba uwahohotewe yarasobanuye neza uko ibintu byagenze no kuba hari raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi kangiritse, rwasanze imyiregurire y’uregwa (ko atari gusambanya umwana ari kumwe n’abandi bantu aho bakorera) nta shingiro yahabwa kuko byasobanuwe ko hari nijoro kandi yamusambanyirije ahitaruye. Urukiko rwahamije Ndagijimana Théogène icyaha, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). [4] NDAGIJIMANA Théogène yajuririye Urukiko Rukuru/urugereko rwa Rwamagana, avuga ko yahamijwe icyaha cyo gusambanya M.E hirengagijwe ibisobanuro yatanze kandi hatakozwe iperereza ngo habazwe abatangabuhamya be, asaba kurenganurwa no kugirwa umwere. [5] Mu rubanza no RPA 00218/2020/HC/RWG rwaciwe ku wa 07/11/2023, Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamaganaga rwasanze ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma, kimwe n’ibyaburanishijwe n’Ubushinjacyaha, NDAGIJIMANA Théogène n’umwunganira batabasha kubivuguruza. Naho ibyo kuvuga ko Urukiko rutitaye ku batangabuhamya b’uregwa, rusanga nta shingiro bikwiye guhabwa kuko ntaho bigaragara ko yababuranishije mu rubanza rwajuririwe. Rwemeza ko akomeza guhamwa n’icyaha ariko rushingiye ku murongo watanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RPAA 00646/2021/CA rwaciwe ku wa 30/06/2023 uvuga ko ntacyibuza Urukiko kugabanyiriza igihano uregwa, hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha kabone n’ubwo impamvu z’ubujurire zaba zitahawe ishingiro, rumugabanyiriza igihano rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) aho kuba makumyabiri n’itanu (25) yemejwe mu Rukiko Rwisumbuye. [6] NDAGIJIMANA Théogène ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwe ruhabwa nº RPAA 00514/2023/CA. Iburanisha mu ruhame ryashyizwe ku wa 13 Ugushyingo 2024, uwo munsi ugeze NDAGIJIMANA Théogène yitaba yunganiwe na Me NZAKAMWITA Faustin naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na NTAHONDI Béatrice, Umushinjacyaha ku Rwego rw’Igihugu.
1 Iri ni izina uwahohotewe yahawe muri izi manza mu rwego rwo kumurindira umutekano.
## Page 3
[7] Mu bujurire bwe NDAGIJIMANA Théogène anenga Urukiko Rukuru/urugereko rwa Rwamagana kimwe n’Urwisumbuye rwa Ngoma kuba zitaritaye ku busabe bwe bwo kumva abandi batangabuhamya bari aho icyaha cyakorewe, ahubwo zikamuhamya icyaha zigendeye ku bimenyetso bitera gushidikanya birimo ubuhamya bushingiye ku mabwire burimo ndetse n’ubwa se w’umwana kandi yararugaragarije ko basanzwe bafitanye amakimbirane; no kuri raporo ya muganga idatanga amakuru ahagije ku bijyanye n’uwangije akarangabusugi n’igihe kangirikiye. [8] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyo NDAGIJIMANA Théogène ajuririra nta shingiro bifite kuko, ari ubuhamya avuga bushingiye ku mabwire bufite ibindi bimenyetso bibushimangira ndetse ko abatangabuhamya avuga Urukiko rutumvise ntacyo bari kungura urubanza. Naho ku bijyanye na raporo ya muganga avuga ko ibyo NDAGIJIMANA Théogène n’umwunganira basaba ko raporo ya muganga itashingirwaho kubera ko itagaragaza uwangije akarangabusugi k’umwana, bitahabwa ishingiro kuko batagaragaza impamvu zifatika kandi zumvikana zitesha agaciro iyo raporo. [9] Muri uru rubanza harasuzumwa ikibazo kijyanye no kumenya niba hari ugushidikanya kugaragara mu bimenyetso byashingiweho mu guhamya NDAGIJIMANA Théogène icyaha cyo gusambanya umwana. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA 1. Kumenya niba NDAGIJIMANA Théogène yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso bitera gushidikanya. [10] NDAGIJIMANA Théogène n’umwunganizi we, banenga ibimenyetso byashingiweho n’urukiko mu kumuhamya icyaha bagaragaza ko bitera gushidikanya kandi nyamara gushidikanya birengera uregwa. Mu bimenyetso banenga harimo ubuhamya bwashingiweho ndetse n’ikimenyetso cya raporo y’umuhanga. a. Ibyerekeye gushidikanya kugaragara mu buhamya bwashingiweho [11] NDAGIJIMANA Théogène n’umwunganizi we bavuga ko urukiko rwashingiye icyemezo cyarwo ku buhamya bushingiye ku mabwire kuko mu babutanze bose nta n’umwe wabonye NDAGIJIMANA Théogène asambanya M.E, ko bose bavuga ibyo babwiwe na se w’umwana nawe wabibwiwe n’umwana we. NDAGIJIMANA Théogène, yongeraho ko yakomeje kugaragariza inkiko ko we na se w’uwo mwana, basanzwe bafitanye amakimbirane ashingiye ku kuba yaramwonesherezaga, ikibazo n’abaturage bazi kuko bakiburanye mu nzego z’ubuyobozi, bikarangira se w’uyu mwana agurishije amatungo ye. Avuga ko rero Urukiko rutari rukwiriye gushingira ku mvugo z’umwana n’iza se nk’ikimenyetso kandi ari cyo kirego, ko ahubwo hagomba kuboneka ibindi bimenyetso bishyigikira imvugo zabo, bitari ubuhamya bw’abo babibwiye, byabura akagirwa umwere. [12] NDAGIJIMANA Théogène avuga kandi ko kuva yatangira gukurikiranwa yasabye ko hakorwa iperereza aho icyaha cyakorewe, hakabazwa abandi batangabuhamya bashobora kuba bafite amakuru, ariko ko icyo cyifuzo cye kitigeze gihabwa agaciro. Asobanura ko uwo mwana aza kuvoma yazanye na mugenzi we akabavomera bagatahana ariko ko uwo mwana atigeze abazwa uko byagenze. Avuga kandi ko basanze atetse ari kumwe na Emmanuel wari manager muri icyo kigo babanagamo, ndetse na Bizimana umwana usanzwe uragira ihene hafi aho. Asobanura ko n’iyo baba bataramubonye asambanya uwo mwana kuko Ubushinjacyaha buvuga ko yabashyiriye amazi hanze y’igipangu, ariko byibuza bashoboraga gutanga amakuru ku gihe byamufashe kuvomera abo bana no kubashyira amazi, kugira ngo byumvikane ko icyo gihe gihagije ngo hagati aho umuntu abe asambanyije undi. [13] NDAGIJIMANA Théogène avuga kandi ko ubwo uwo mwana yari amaze kuvoma, hari umudamu witwa MUKANDAYISENGA Sylvie wazamukanye nawe, ko iyo aza kuba yamusambanyije atari kubura kubimubwira. Akavuga ko Ubushinjacyaha budashobora kwitwaza ko umwana yasobanuye neza uko icyaha cyakozwe, kuko izo mvugo ze zidashyigikiwe n’ibindi bimenyetso bidafite aho bibogamiye. Cyane
## Page 4
cyane ko iyo aba babazwa hari kugereranywa imvugo zabo n’iz’uwakorewe icyaha bikarushaho gutanga umucyo. [14] Uhagarariye Ubushinjacyaha we avuga ko ubuhamya NDAGIJIMANA Théogène anenga bushyigikiwe na raporo ya muganga igaragaza ko uwo mwana atagifite akarangabusugi ndetse n’imvugo z’umwana wasobanuye uko icyaha cyakozwe bigahuzwa n’imvugo z’uregwa wemera ko koko uwo mwana yaje kuvoma kandi ko ari we wamushyiriye amazi. Ko ibyo byose ubihuje bigaragaza ko ntawundi wasambanyije uwo mwana uretse NDAGIJIMANA Théogène. Avuga ko NDAGIJIMANA Théogène, yitwaza amakimbirane ari hagati ye na Se w’umwana ataritaweho nyamara akaba atayagaragariza ibimenyetso. [15] Ku bijyanye n’abatangabuhamya batumviswe, Uhagarariye ubushinjacyaha avuga ko nta mpamvu yari ihari yo kubumva kuko umwana yasobanuye neza ko nta wundi muntu wari uri mu kigo ubwo icyaha cyakorwaga kandi ko nta n’uwamubonye ava kuvoma, ko rero abo batangabuhamya nta makuru bari bafite ku mikorere y’icyaha bakaba ntacyo bari kungura iperereza. UKO URUKIKO RUBIBONA [16] Kuri iyi ngingo y’ubuhamya, impaka zishingiye ku kumenya niba ubuhamya bushingiye ku mabwire bwaragombaga gushingirwaho n’Urukiko mu gufata icyemezo cyarwo, no kumenya niba bitari ngombwa kumva abandi batangabuhamya bavugwa n’uregwa. [17] Ku bijyanye n’ubuhamya bushingiye ku mabwire, uru Rukiko rwabitanzeho umurongo mu rubanza nº RPAA/GEN 00002/2018/CA, rwaciwe ku wa 25/7/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWAHIRWA François. Muri urwo rubanza, mu gika cyarwo cya 68, uru Rukiko rwanzuye ko “harebwe ububasha bw’Urukiko bwo gusuzuma mu bwigenge no mu bushishozi bwarwo ibimenyetso byose rwashyikirijwe, n’intego y’amategeko y’ibimenyetso (objectif du droit de la preuve) yo gushakisha ukuri, inkiko zemera ibimenyetso biziguye (preuve indirecte) cyangwa ibimenyetso bishingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) iyo bishyigikiwe n’ibindi bimenyetso bituma byizerwa.2” [18] Muri uru rubanza, ubuhamya bwashingiweho n’inkiko zabanje burimo ubwatanzwe na: Se w’Umwana wavuze ibyo yabwiwe n’umwana we, ubwa Mvuyekure Thacien uvuga amakuru yahawe n’umuyobozi w’umudugudu, akanahamya ko ntawigeze yibonera icyaha gikorwa, hamwe n’ubuhamya bukubiye muri Raporo y’Umuyobozi w’Umudugudu, ivuga ko bamenye amakuru ko hari uwasambanyije umwana. [19] Ubu buhamya bwose uretse ubw’umwana wakorewe icyaha, ubundi bushingiye ku byo ababutanga bumvise, na bo babibwiwe gusa n’uwasambanyijwe ndetse n’umubyeyi we wamubonye bwa mbere akiva ahavugwa ko icyaha cyakorewe. Nk’uko byemejwe mu rubanza rwavuzwe haruguru, ibi bimenyetso byagira agaciro mu gihe byaba bishyigikiwe n’ibindi bimenyetso bituma byizerwa. Ni ukuvuga ko bikwiye kuba bishyigikiwe n’ibindi bimenyetso bigaragaza ko koko icyaha cyakozwe kandi ko hari impamvu zidashindikanywaho zikwiye gutuma hemezwa ko cyakozwe na NDAGIJIMANA Théogène. [20] Imvugo z’uwahohotewe kimwe n’iz’abandi babajijwe muri iyi dosiye Ubushinjacyaha bwitsitsaho, Urukiko rurasanga zidashobora gutanga umucyo ku mikorere y’icyaha cyane ko ari zo abatangabuhamya bakomoyeho ubuhamya batanze, bikaba byumvikana ko ari zo zikwiye gushyigikirwa n’ibindi bimenyetso cyangwa ubuhamya budafite aho bubogamiye kugira ngo zigire ireme.
2 Reba Urubanza Nº RPAA/Gén 00002/2018/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/7/2023 Ubushinjacyaha buburana na TWAHIRWA François (igika cya 68).
## Page 5
[21] Ku bijyanye n’imvugo z’uregwa, Ubushinjacyaha buvuga ko yemeye ko uyu mwana wasambanyijwe yaje kuvoma aho akorera kandi ko yemeye kumuha amazi azi neza ko asanzwe afitanye ibibazo n’ababyeyi b’uyu mwana, Urukiko rurasanga kuvuga ko uwakorewe icyaha yageze aho uregwa akorera kandi ko yasabye amazi akayahabwa ubwabyo bidasobanura ko yanamusambanyije mu gihe nta kindi kimenyetso kidashidikanywaho bubigaragariza. [22] Ku bireba abatangabuhamya batumviswe, NDAGIJIMANA Théogène avuga ko byari ngombwa ko bumvwa kugira ngo birusheho gutanga umucyo, n’ubwo umurongo watanzwe n’inkiko uvuga ko Urukiko rudategetswe gukora iperereza cyangwa se kubaza abatangabuhamya igihe cyose bisabwe n’umuburanyi iyo rwumva ibimenyetso rwashyikirijwe bihagije kandi n’ababuranyi bahawe umwanya wo kubyisobanuraho3, ariko kuba muri uru rubanza ikirego gishingiye ku mvugo z’uwahohotewe gusa n’iz’abo yabibwiye, bigaragara ko kumva abandi bikekwa ko baba bari bari hafi y’ahakorewe icyaha cyangwa bahuye n’uwahohotewe mbere y’uko agera iwabo, byari ngombwa kugira ngo hadashingirwa ku buhamya bw’uregwa gusa n’abo yabibwiye. Kuba bitarakozwe rero, urubanza rwajuririwe rukaba rwarashingiye ku mabwire, uru Rukiko rusanga ari inenge ikomeye. [23] Naho ibyo Ubushinjacyaha buvuga ko hanashingiwe kuri raporo ya muganga nk’ikimenyetso gihamya uregwa icyaha, kandi gishyigikira ubuhamya bwatanzwe, ireme ryabyo rirasuzumwa mu gice gikurikiyeho. b. Ibyerekeye gushidikanya kugaragara muri raporo ya muganga [24] NDAGIJIMANA Théogène n’umwunganizi we banenga ikimenyetso cya raporo ya Muganga yagaragaje ko akarangabusugi k’umwana kangiritse ariko ntigaragaze ko ari uwo munsi kangirikiyeho, cyangwa ngo ibipimo bigaragaze ko NDAGIJIMANA Théogène ariwe wakangije, iyo raporo ikaba itari ikwiye kuba ikimenyetso kimushinja. Basobanura ko kuba umwana yarahise ajyanwa kwa muganga, bagombaga gusanga amasohoro y'uwamusambanyije mu gitsina cye, hagapimwa DNA ya NDAGIJIMANA Théogène ikagereranywa n’ibyo basanze mu gitsina cy'umwana cyangwa ahandi hantu nko ku myenda ye, hakemezwa ko ariwe wamusambanyije. Bavuga ko kuba ibyo bitarakozwe, kwemeza ko NDAGIJIMANA Théogène ariwe wasambanyije uwo mwana kwaba ari ugushingira ku kimenyetso gitera gushindikanya. [25] Uhagarariye Ubushinjacyaha asobanura ko kuba ikimenyetso cya DNA cyarashatswe ariko ntigikurikiranwe ngo kizanwe muri dosiye, byatewe n’uko ubushinjacyaha bwabonaga ibimenyetso biri muri dosiye bihagije kugira ngo uregwa ahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana, kuko uyu mwana amushinja kandi nawe akaba yemera ko hari aho bahuriye. UKO URUKIKO RUBIBONA [26] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya niba amakuru akubiye muri raporo ya muganga ahagije kugira ngo hemezwe ko NDAGIJIMANA Théogène ahamwe n’icyaha cyo gusambanya M.E. [27] Raporo ya muganga yo ku wa 10/03/2019, igaragaza ko umwana uvugwa yakorewe isuzuma, muganga asanga: uwo mwana nta bikomere na bimwe afite (no assault, no injuries seen), ibice by’imyanya y’ibanga ye byose (Labia Majora, Labia Minora, Vestibule, Perineum, Anus) ari bizima (Normal), nta kuva amaraso afite (no Hemorrhage), ariko akarangabusugi karangiritse kandi mu gitsina cy’uwahohotewe
3 Uyu murongo watanzwe mu rubanza Nº RPAA 010/09/CS, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 09/03/2012 haburana Ubushinjacyaha na NZAJYIBWAMI Emmanuel (igika cya 9) kandi ni nawo ugikoreshwa, ukaba uheruka gukoreshwa mu Urubanza Nº RPAA 00078/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2024 Ubushinjacyaha buburana na MUHAWENIMANA Emmanuel (igika cya 23)
## Page 6
hashobora kwinjiramo urutoki rumwe. Iyo raporo kandi igaragaza ko hafashwe ibipimo bya DNA ariko bitaraboneka (DNA Pending, sample were taken). [28] M.E abazwa mu bugenzacyaha, ku kibazo n’igisubizo cya 3 yabajijwe niba NDAGIJIMANA Théogène amusambanya yarakoresheje agakingirizo asubiza ko yamurongoreye aho, naho ku gisubizo cya 6 avuga ko yamukomerekeje mu gitsina. MUNYANEZA Fideli, se w’umwana wasambanyijwe, we abazwa mu Bugenzacyaha ku kibazo n’igisuzo cya kane yabajijwe uko yamenye ko umwana we yasambanyijwe, asubiza ko umwana yavuye kuvoma arira avuga ko yasambanyijwe, agahita amujyana kuri centre de santé ya Gahengeri, bamwohereza ku bitaro bya Rwamagana. Ibi bisubizo by’umwana wasambanyijwe ndetse n’ibya Se byumvikanisha ko uwahohotewe yajyanwe kwa muganga icyaha kikimara gukorwa, yakomerekejwe ndetse uwamusambanyije atari yikingiye ku buryo yashoboraga gusiga ibimenyetso ko bakoranye imibonano mpuzabitsina. [29] Ku bijyanye no gukomereka k’uwahohotewe, dusanga izi mvugo z’abarega, zivuguruzwa na raporo ya muganga igaragaza ko nta bikomere cyangwa ihungabana (traumatisme) iryo ari ryo ryose muganga yabonye mu gitsina cy’umwana kandi nyamara iyo aza kuba yakomeretse koko bitari kubura kumenyekana cyane cyane ko yahise ajyanwa kwa muganga nk’uko byasobanuwe mu gika kibanziriza iki. Kuba kandi raporo igaragaza ko akarangabusugi ke kangiritse, nabyo ubwabyo si ikimenyetso kigaragaza ko uregwa yabigizemo uruhare kuko itagaragaza igihe kangirikiye, ibyo bikuzuzwa no kuba atarakomeretse, ndetse n’igitsina cye bikaba bigaragara ko cyashoboraga kwinjizwamo urutoki rumwe gusa, byumvikana ko nta gitsina cy’umugabo cyagezemo. Kuba kandi ibizami bya DNA byarafashwe ariko ntibishyirwe muri dosiye ngo hamenyekane icyabivuyemo, kandi ari byo byashoboraga kugaragaza nta shiti uruhare rw’uregwa, byongera ugushindikanya ku ruhare rwa NDAGIJIMANA Théogène. [30] Turasanga rero amakuru akubiye muri iyi raporo ya muganga adashyigikira ubuhamya bwavuzwe mu gice kibanza kandi atamara gushindikanya ku bijyanye n’imikorere y’icyaha ndetse n’uwagikoze. Dushingiye rero ku biteganywa mu ngingo 111 y’itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ivuga ko gushidikanya birengera ushinjwa, ko iyo urubanza rwakurikiranywe mu buryo bwose, ntihagire ibimenyetso nyakuri biboneka byemeza nta shiti abacamanza ko ushinjwa yakoze icyaha koko, bagomba kwemeza ko atsinze, turasanga nta bimenyetso byemeza nta shiti ko NDAGIJIMANA Théogène yasambanyije M.E., akaba adahamwa n’icyaha cyo gusambanya M.E. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeje ko ubujurire bwa NDAGIJIMANA Théogène bufite ishingiro; [32] Rwemeje ko urubanza no RPA 00218/2020/HC/RWG rwaciwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Rwamagana kuwa 07/11/2023 ruhindutse mu ngingo zarwo zose; [33] Rwemeje ko NDAGIJIMANA Théogène adahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana; [34] Rutegetse ko NDAGIJIMANA Théogène ahita arekurwa urubanza rukimanara gusomwa.