UBUSHINJACYAHA vs NDAYAMBAJE
The appellant's sentence, already reduced to the statutory minimum of 15 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw by the High Court, cannot be further reduced on appeal because the current law prohibits sentencing below this threshold, regardless of mitigating circumstances or prior jurisprudence.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00014/2024/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Appellant: Ndayambaje Olivier
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 19 December 2024
- Case Number
- RPAA 00014/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
- Outcome
- Appeal dismissed; High Court judgment and sentence affirmed.
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Sentencing, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Ndayambaje Olivier
Appellant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the appellant's sentence can be further reduced on appeal after already being mitigated at the High Court level
Ratio Decidendi
The appellant's sentence, already reduced to the statutory minimum of 15 years' imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw by the High Court, cannot be further reduced on appeal because the current law prohibits sentencing below this threshold, regardless of mitigating circumstances or prior jurisprudence.
Court Disposition
Appeal dismissed; High Court judgment and sentence affirmed.
Orders
- The appeal of Ndayambaje Olivier is dismissed as unfounded.
- The High Court judgment No RPA 00467/2021/HC/RSZ of 22/12/2023 remains unchanged in all its provisions.
Full Case Text
Judgment text and source record
17 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA vs NDAYAMBAJE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-12-19 - Case/document no.: RPAA 00014/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA vs NDAYAMBAJE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00014/2024/CA (Tugireyezu P.J.) 19 Ukuboza 2024] Amategeko yerekeye imanza nshinjabyaha – Kugabanya igihano – Mu gihe uregwa yagabanyirijwe igihano bihagije ku rwego rwa mbere ntiyakongera kugabanyirizwa igihano ku rwego rw’ubujurire. Amategeko yerekeye imanza nshinjabyaha – Imirongo mu manza – Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe mu gihe unyuranyije n’itegeko rishya. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Karongi Ubushonjacyaha bukurikiranye Ndayambaje na Muhawenimana ku cyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi, nyuma yuko inzego z’umutekano zisatse imodoka abaregwa barimo nuko bayisangamo igikapu cyarimo urumogi rungana n’udupfunyika 2200 tw’urumogi (boules 2200) mu mwanya wari wicayeho Ndayambaje ahita afatirwa aho, naho umukobwa bari kumwe witwa Muhawenimana abonye police itangiye gusaka ahita aburirwa irengero kuko yavuye mu modoka ahita agenda, akomeza gushakishwa hagendewe ku makuru yatanzwe na Ndayambaje yaho atuye afatwa nyuma y’ibyumweru bibiri. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko abaregwa bahamwa n’icyaha cyo gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, ruhanisha buri wese igihano cy’igifungo cy’imyaka makumyabiri (20 ans) n’ihazabu ingana na 20.000.000 Frw. Abaregwa ntibishimiye imikirize y’urwo rubanza bajuririra mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, Ndayambaje avuga ko nubwo ku rwego rubanza yaburanye ahakana icyaha ashinjwa, anatanga ubujurire ahakana icyaha, ariko ko ubu ageze imbere y’Urukiko Rukuru, yemera kuvugisha ukuri ku mikorere y’icyaha, avuga ko yemera ko yafatanwe urumogi asaba ko Urukiko rwahindura inyito ku cyaha cyamuhamye ku rwego rwa mbere cyo gutunda urwo rumogi kuko rutari urwe ahubwo agahanirwa icyaha cyo gufatanwa urumogi. Muhawenimana nawe yajuriye avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwamuhamije icyaha atakoze ageretsweho ibikorwa byakozwe na Ndayambaje, asaba ko yarenganurwa ko icyaha ari gatozi, ko urumogi rwafatanwe Ndayambaje ku giti cye we yavuye mu modoka atazi ibyarwo. Urwo Rukiko narwo rwaciye urubanza rusanga hashingiwe ku ngano y’urumogi Ndayambaje yafatanwe, inyito y’icyaha cyamuhamye imbere y’Urukiko Rwisumbuye rwa Karongi yo gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge itahinduka. Kuri Muhawenimana Vestine, Urukiko Rukuru rwasanze nawe, kuba ahakana icyaha nta shingiro byahabwa. Ndayambaje yajuririye nanone mu Rukiko rw’Ubujurire, avuga ko ajurira noneho yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho kuko mu nkiko zibanza atari yabikoze asaba ko yagabanyirizwa ibihano ndetse bikaba byagezwa munsi y’ibihano bito biteganywa n’itegeko kuko icyaha yakoze nta ngaruka cyateye kuko urumogi yari afite rwafashwe rutaragera mu baturage ngo barunywe. Ubushinjacyaha bwo buburana buvuga ko icyifuzo cya Ndayambaje cyo kongera kugabanyirizwa igihano nta shingiro cyahabwa kuko hakurikijwe ibiteganywa n’itegeko rihana rishya, igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, kuko ubusanzwe icyaha cyo gutunda ikoyobyabwenge cyo mu rwego rw’urumogi gihanishwa igifungo cya burundu, bityo ko ibibano Ndayambaje yahawe bitakongera kugabanywa kuko ibyo yahawe ari byo bito bishoboka. Incamake y’icyemezo: 1. Mu gihe uregwa yagabanyirijwe igihano bihagije ku rwego rwa mbere ntiyakongera kugabanyirizwa igihano ku rwego rw’ubujurire. 2. Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe unyuranyije n’itegeko rishya, bityo igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ingana na 5.000.000 Frw uregwa yahanishijwe n’Urukiko Rukuru, nicyo gihano gito giteganywa n’itegeko ashobora guhabwa mu gihe agabanyirijwe, uru Rukiko rukaba rudashobora kukijya munsi.
## Page 2
Amategeko yakoreshejwe: Ingingo ya 2 y’itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Imanza zifashishijwe: Ubushinjacyaha vs. Havugimana Innocent, RPAA 0085/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/06/2011. Ubushinjacyaha vs. Rusesabagina n’abandi, RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04 Mata 2022. Ubushinjacyaha vs. Bimenyimana, RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022.
Ubujurire nta shingiro bufite. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Mu gitondo cyo ku wa 24/10/2020, ubwo inzego z’umutekano zahabwaga amakuru ko mu modoka ya kivu belt ifite praque RAE 750B yaturukaga mu mujyi wa Gisenyi yerekeza Karongi harimo abantu batwaye urumogi, igeze mu Murenge wa Kivumu mu Karere ka Rutsiro, yarahagaritswe kugira bayisake, bayisangamo igikapu cyarimo urumogi rungana n’udupfunyika 2200 tw’urumogi (boules 2200) mu mwanya wari wicayeho Ndayambaje Olivier ahita afatirwa aho, naho umukobwa bari kumwe witwa Muhawenimana Vestine abonye police itangiye gusaka ahita aburirwa irengero kuko yavuye mu modoka ahita agenda, akomeza gushakishwa hagendewe ku makuru yatanzwe na Ndayambaje Olivier yaho atuye afatwa nyuma y’ibyumweru bibiri, maze bombi batangira gukurikiranwa n’inzegi z’Iperereza. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwatanze ikirego mu Rukiko Rwisumbuye rwa Karongi bukurikiranyeho Ndayambaje Olivier na Muhawenimana Vestine icyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi, bunasaba ko bahamwa n’icyo cyaha, bagahanishwa buri wese igihano cy’igifungo cya burundu. [3] Ndayambaje Olivier yaburanye ahakana icyaha, avuga ko urumogi rwafatiwe mu modoka ko rwari urwa Muhawenimana Vestine bahuriye muri iyo modoka yabona abapolice batangiye kuyisaka ko yari azi ibiyirimo agahita atoroka akaburirwa irengero muri ako kanya asaba ko yareganurwa. Naho Muhawenimana Vestine nawe yaburanye ahakana icyaha ashinjwa, akavuga ko igikapu cyasanzwe aho Ndayambaje Olivier yari yicaye ko cyari icya Ndayambaje Olivier wagifatanwe, anavuga ko yavuye mu modoka ahinduye urugendo yarimo, ko yari amaze kuvugana n’uwo yari agiye kureba i Karongi amubwiye ko atakiri kuboneka, anavuga ko atavuye mu modoka atorotse nk’uko bivugwa n’Ubushinjacyaha, asaba ko yareganurwa. [4] Mu rubanza No RP 00543/2020/TGI/KNG rwaciwe ku wa 29/11/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Karongi rwasanze hari ibimenyetso byemeza ko abaregwa bakoze icyaha, birimo: - Imvugo z’abaregwa bavugiye mu nzego z’iperereza no mu iburanisha; - Imvugo z’abatangabuhamya barimo Uwimana Angelique ari nawe watanze amakuru; - Kuba Ndayambaje Olivier yarashyize umukono ku nyandiko mvugo y’ifatira yemera ko afatanwe urumogi; - Ubuhamya bwa Tuyishime Vivine ukata amatike muri Kivu Belt wavuze ko Muhawenimana Vestine ariwe waguze tickets agura iye n’iya Ndayambaje;
## Page 3
- Kuba Ndayambaje Olivier baregwa hamwe ashinja Muhawenimana Vestine. Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Ndayambaje Olivier na Muhawenimana Vestine bahamwa n’icyaha cyo gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, ruhanisha buri wese igihano cy’igifungo cy’imyaka makumyabiri (20 ans) n’ihazabu ingana na 20.000.000 Frw. [5] Ndayambaje Olivier na Muhawenimana Vestine ntibishimiye imikirize y’urwo rubanza bajuririra mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, Ndayambaje Olivier avuga ko imbere y’Urukiko Rwisumbuye rwa Karongi yaburanye ahakana icyaha ashinjwa, anatanga ubujurire ahakana icyaha, ariko ko ubu ageze imbere y’Urukiko Rukuru agahindura imvugo, ko yemeye kuvugisha ukuri, asobanura ko yapanganye urugendo na Muhawenimana Vestine rwo kujya i Karongi, ko yamubwiraga ko atahazi ko ashaka kuzajyayo, nawe amwemerera ko bazajyana agiye guhinduza ishuri, ko yari asanzwe yigaho rya TTC Rubengera, bageze mu nzira bahagarikwa na Police isohora abagenzi bose kugira ngo isake imodoka, Muhawenimana Vestine ahita aburirwa irengero, ko yari azi icyo yikeka ahita atoroka, police isanga mu gikapu cyari aho yicaye harimo urumogi, ko ariwe bari kumwe bahita bamufata, avuga ko yemera ko yafatanwe urumogi anasaba ko Urukiko rwahindura inyito ku cyaha cyamuhamye imbere y’Urukiko Rwisumbuye cyo gutunda urwo rumogi kuko rutari urwe ahubwo agahanirwa icyaha cyo gufatanwa urumogi. Muhawenimana Vestine we yajuriye avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwamuhamije icyaha atakoze ageretsweho ibikorwa byakozwe na Ndayambaje Olivier, asaba ko yarenganurwa ko icyaha ari gatozi, ko urumogi rwafatanwe Ndayambaje Olivier ku giti cye we yavuye mu modoka atazi ibyarwo. [6] Uhagarariye Ubushinjacyaha yaburanye avuga ko nk’uko byagaragajwe n’abatangabuhamya babajijwe ku rwego rw’iperereza bagaragaje uburyo hatanzwe amakuru kugira ngo urumogi Ndayambaje Olivier na Muhawenimana Vestine bari batwaye rufatwe bigaragara ko aba bombi bari baziranye ko kandi bari basanzwe bakorana, ariko ko kuba ndayambaje Olivier asaba ko yagabanyirizwa urukiko rwazabisuzuma akagabanyirizwa kuko yatanze amakuru kugira ngo Muhawenimana Vestine afatwe nyuma yo gucika, abonye imodoka barimo ihagaritswe, naho Muhawenimana Vestine akaba yakomeza guhamwa n’icyaha yakoze kuko atabasha kunenga ibimenyetso byatanzwe ku rwego rwa mbere. [7] Mu rubanza No RPA 00467/2021/HC/RSZ, rwaciwe ku wa 22/12/2023, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi rwasanze hashingiwe ku ngano y’urumogi yafatanwe, inyito y’icyaha cyahamye Ndayambaje Olivier imbere y’Urukiko Rwisumbuye rwa Karongi yo gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge itahinduka. Kuri Muhawenimana Vestine, Urukiko Rukuru rwasanze nawe, kuba ahakana icyaha nta shingiro byahabwa hashingiwe ku kuba ari we waguze amatike yombi, kuba yarabonye imodoka ihagaritswe agatoroka no kuba yaragiye yivuguruza mu mvugo ze. [8] Ndayambaje Olivier yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa nº RPAA 00014/2024/CA, iburanishwa rishyirwa ku wa 03/12/2024, Ndayambaje Olivier yunganiwe na Me Nsengiyumva Antoine naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Ntawangundi Béatrice, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu mwanzuro w’ubujurire no mu miburanire yabo, Ndayambaje Olivier n’umwunganira bavuga ko ajurira noneho yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho kuko mu nkiko zibanza atari yabikoze (mu Rukiko Rwisumbuye rwa Karongi yahakanye icyaha yivuye inyuma, mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi akaba yaremeye icyaha cyo gufatanwa urumogi, ahakana icyo kurucuruza); asaba ko yagabanyirizwa ibihano ndetse bikaba byagezwa munsi y’ibihano bito biteganywa n’itegeko kuko icyaha yakoze nta ngaruka cyateye kuko urumogi yari afite rwafashwe rutaragera mu baturage ngo barunywe. [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko icyifuzo cya Ndayambaje Olivier n’umwunganira cyo kongera kugabanyirizwa igihano nta shingiro cyahabwa kuko hakurikijwe ibiteganywa n’itegeko rihana rishya, igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, kuko ubusanzwe icyaha cyo gutunda ikoyobyabwenge cyo mu rwego rw’urumogi gihanishwa igifungo
## Page 4
cya burundu, bityo ko ibibano Ndayambaje Olivier yahawe bitakongera kugabanwa kuko ibyo yahawe ari byo bito bishoboka. [11] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ikibazo gikwiye gusuzumwa muri uru rubanza ari icyo kumenya niba igihano Ndayambaje Olivier yahanishijwe cyakongera kugabanywa. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba igihano Ndayambaje Olivier yahanishijwe cyakongera kugabanywa. [12] Mu mwanzuro w’ubujurire no mu miburanire yabo, Ndayambaje Olivier n’umwunganira bavuga ko ajurira noneho yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho kuko mu nkiko zibanza atari yabikoze (mu Rukiko Rwisumbuye rwa Karongi yahakanye icyaha yivuye inyuma, mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi akaba yaremeye icyaha cyo gufatanwa urumogi, ahakana icyo kurucuruza); asaba ko yagabanyirizwa ibihano ndetse bikaba byagezwa munsi y’ibihano bito biteganywa n’itegeko hashingiwe ku murongo watanzwe mu rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC rwo ku wa 4/12/2019 no kuba icyaha yakoze nta ngaruka cyateye kuko urumogi yari afite rwafashwe rutaragera mu baturage ngo barunywe. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ubujurire bwa Ndayambaje Olivier nta shingiro bufite kuko asaba urukiko yajuririye gusuzuma ikibazo cyangwa ingingo nshya irebana no kwemera icyaha mu buryo budashidikanwaho nyamara bitari mu nshingano z’urukiko rwajuririwe nk’uko biteganywa n’ingingo ya 183 y’Itegeko nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha nk’uko yahinduwe kugeza ubu nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00048/2020/CA rw’Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022. [14] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga kandi ko icyifuzo cya Ndayambaje Olivier n’umwunganira cyo kuba yagabanyirizwa ibihano, agahanishwa ibihano biri munsi y’ibihano bito biteganywa n’itegeko, nta shingiro cyahabwa kuko hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’Itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange; aho igaragaza ko igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, kuko ubusanzwe icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu rwego rw’urumogi Ndayambaje yahamijwe gihanishwa igifungo cya burundu, bityo ko kuba aricyo gihano yahawe kikaba kitakongera kugabanwa kuko icyo yahawe ari cyo gito gishoboka. [15] Ku birebana n’urubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC rwo ku wa 4/12/2019, Ndayambaje n’umwunganira basaba ko rwashingiraho mu gutanga ibihano biri munsi y’ibihano bito biteganywa n’itegeko, Uhagarariye Ubushinjacyaha asobara ko nta shingiro bifite kuko urwo rubanza rwavanagaho inzitizi yabuzaga umucamanza kugena ibihano mu bwisanzure nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00367/2020/CA rwaciwe ku wa 22/12/2023 Ubushinjacyaha buburana na Twagirumukiza Innocent Réponse, aho mu gika cya 19, rwasobanuye ko ibirebana no kugabanya ibihano hashingiwe ku murongo wagiyeho mbere y’itegeko ririho, udashobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ritagikoreshwa (cyangwa ryahinduwe). UKO URUKIKO RUBIBONA [16] Hakurikijwe ibivugwa n’ababuranyi, Urukiko rurasanga impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba Ndayambaje Olivier atakongera kugabanyirizwa igihano kuko yagabanyirijwe bihagije.
## Page 5
[17] Ikibazo cyo kumenya niba uregwa atakongera kugabanyirizwa kuko yagabanyirijwe bihagije cyafashweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga1, mu rubanza no RPAA 0085/09/CS rwaciwe ku wa 17/06/2011, haburana Ubushunjacyaha na Havugimana Innocent, igika cya 6, ndetse n’uru Rukiko2 aho izo nkiko zasobanuye ko abaregwa badakwiye kongera kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku kuba baragabanyirijwe igihano bihagije ku rwego rwa mbere. [18] Dosiye igaragaza ko Ndayambaje Olivier yafatanwe udupfunyika tw’urumogi 2.200, aburana mu Rukiko Rwisumbuye yahakanye icyaha, ageze mu Rukiko Rukuru yemera icyaha cyo gufatanwa ariko ajurira muri uru Rukiko noneho yemera icyaha yahamijwe cyo gutunda. Nk’uko bigaragara mu rubanza no RPA 00467/2021/HC/RSZ rwaciwe ku wa 22/12/2023, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, rushingiye kuba Ndayambaje Olivier ari ubwa mbere akoze icyaha no kuba yarakoze icyaha atarageza ku myaka 25 y’amavuko, rwamugabanyirije igihano rumuvana ku gifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ingana na 20.000.000 Frw yari yahanishijwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Rusizi rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw. [19] Dosiye igaragaza kandi ko mu icibwa ry’urubanza no RPA 00467/2021/HC/RSZ rujuririrwa, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi rwashingiye ku ngingo ya 2 agace ka a na d, y’itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange aho mu ngingo yaryo ya 2 (a) iteganya ko iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano cy’igifungo cya burundu ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 (d) igateganya ko igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe. [20] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga Ndayambaje Olivier yaragabanyirijwe igihano Urukiko rumuvana ku gifungo cy’imyaka 20 yari yahawe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Rusizi rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 ndetse rugabanya n’ihazabu yahanishijwe ya 20.000.000 Frw ruyigeza kuri 5.000.000 Frw kubera ko ari bwo bwa mbere akurikiranyweho icyaha kandi akaba yarakoze icyaha atarageza imyaka 25 y’ubukure; rusanga kandi icyo gihano yahawe n’Urukiko Rukuru gikwiriye ugereranije n’uburemere bw’icyaha yahamijwe cyo gutunda agamije gucuruza mu Gihugu ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, aho yafatanwe udupfunyika tw’urumogi 2.200. [21] Ku birebana n’imvugo za Ndayambaje Olivier n’umwunganira ko mu kumugabanyirizwa igihano hashingrwa ku rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC maze urukiko rukamuhanisha igihano kiri munsi y’igito giteganywa n’itegeko, uru Rukiko rurasanga ibyo bavuga nta shingiro bifite kuko iyo mirongo bitsitsaho yagiyeho hashingiwe ku Itegeko ryo muri 2018 ryavuyeho/ryahinduwe ryemerera umucamanza kugabanya kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’Itegeko kandi nyamara mu gihe uru rubanza rwacibwaga mu Rukiko Rukuru hari hariho Itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ribuza umucamanza kugabanya igihano ngo kive kuri burundu kijye munsi y’igihano cy’imyaka 15, bityo rero iyo mirongo yari yarafashwe n’Inkiko yemereraga umucamanza kugabanya kugera munsi y’igihano gito giteganywa n’Itegeko ikaba itashingirwaho ahubwo hagomba kurebwa ibiteganywa n’itegko nk’uko byemejwe mu rubanza nº RPAA 00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 aho Urukiko rw’Ubujurire rwagaragaje ko umurongo wari uriho udashobora gukurikizwa mu gihe unyuranyije n’itegeko rishya3. [22] Ibirebana n’ibivugwa na Ndayambaje Olivier n’umwunganira ko akwiye kugabanyirizwa igihano kuko yemera icyaha ubu n’ubwo mbere atacyemeraga ndetse no kuba icyaha yakoze nta ngaruka cyateye
1 Reba urubanza no RPAA 0085/09/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 17/06/2011, haburana Ubushunjacyaha na HAVUGIMANA Innocent, igika cya 6 2 Reba urubanza N° RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire haburana Ubushinjacyaha na RUSESABAGINA Paul na bagenzi be, urupapuro rwa 91, igika cya 264. 3 Reba igika cyarwo cya 26 cy’urubanza RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana
## Page 6
bitewe n’uko urumogi ashinjwa rwafashwe atararugeza mu baturage ngo barunywe, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga iyi mpamvu itakwirirwa isuzumwa kuko igamije gusaba kugabanya igihano nyamara rukaba rwasanze igihano yahawe kidashobora kongera kugabanywa mu gihe aricyo gito giteganywa n’Itegeko. [23] Hashingiwe ku byasobanuwe haruguru n’ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ingana na 5.000.000 Frw Ndayambaje Olivier yahanishijwe n’Urukiko Rukuru, aricyo gihano gito giteganywa n’itegeko ashobora guhabwa mu gihe agabanyirijwe, bityo uru Rukiko rukaba rudashobora kukijya munsi, ibyo bikaba byumvikana rero ko yagabanyirijwe ku buryo buhagije akaba atakongera kugabanyirizwa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [24] Rwemeje ko ubujurire bwa Ndayambaje Olivier nta shingiro; [25] Rwemeje ko imikirize y’urubanza No RPA 00467/2021/HC/RSZ, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi ku wa 22/12/2023 idahindutse mu ngingo zarwo zose; [26] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) Ndayambaje Olivier yahanishijwe mbere kigumyeho; [27] Ruvuze ko asonewe amagarama y'urubanza kuko aburana afunze