Re NDAYISABYE
A petition seeking a declaration that a statutory provision is unconstitutional is intended to have the provision struck down if found inconsistent with the Constitution. In this case, since both parties agreed that Article 41 of Law No. 30/2018 is not itself inconsistent with the Constitution, and the applicant...
Source-derived case information.
- Citation
- RS/INCONST/SPEC 00001/2020/SC
- Parties
- Applicant: Ndayisabye Alexis; Respondent: Leta y’u Rwanda
- Court
- Supreme Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 1 July 2023
- Case Number
- RS/INCONST/SPEC 00001/2020/SC
- Procedural Posture
- Constitutional Petition / Final Judgment
- Outcome
- petition dismissed
- Legal Topics
- Judicial Review, Constitutionality of Statutes, Appeals Process, Equality Before the Law
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ndayisabye Alexis
Applicant
Leta y’u Rwanda
Respondent
Procedural Posture
Constitutional Petition / Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Article 41 of Law No. 30/2018 on the jurisdiction of courts is inconsistent with Article 15 of the Constitution of Rwanda (2003, revised 2015) regarding equality before the law and appeal rights.
Ratio Decidendi
A petition seeking a declaration that a statutory provision is unconstitutional is intended to have the provision struck down if found inconsistent with the Constitution. In this case, since both parties agreed that Article 41 of Law No. 30/2018 is not itself inconsistent with the Constitution, and the applicant only sought its amendment, the Supreme Court found no basis to declare it unconstitutional.
Court Disposition
petition dismissed
Full Case Text
Judgment text and source record
15 paragraphs
# Re NDAYISABYE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2023-07-01 - Case/document no.: RS/INCONST/SPEC 00001/2020/SC - Collection: Supreme Court
## Text
## Page 1
Re NDAYISABYE (SPEC) [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – RS/INCONST/SPEC 00005/2022/SC – (Ntezilyayo, J. P., Mukamulisa, Cyanzayire, Hitiyaremye na Karimunda, J.) 28 Nyakanga 2023] Itegeko Nshinga – Ikirego gisaba kwemeza ko ingingo y’itegeko inyuranyije n’Itegeko Nshinga – Ni ikirego kiba kigamije gusaba gukuraho ingingo z’itegeko bivugwa ko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga kugira ngo mu gihe Urukiko rusanze koko ari byo rivanweho – Kuba yasabirwa kugira ibyo yongerwamo cyangwa guhuzwa n’izindi ngingo ntibyakwitwa ko inyuranyije n’Itegeko Nshinga. Incamake y’ikibazo: Ndayisabye yatanze ikirego asaba Urukiko rw’Ikirenga kwemeza ko ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko inyuranyije n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 ryavuguruwe mu 2015, asobanura ko yo ubwayo itanyuranyije n’Itegeko Nshinga ariko uyihurije hamwe n’izindi nk’ingingo ya 29, igika cya 2 n’iya 52, agace ka 9 z’iryo Tegeko, aho ubujurire bwa kabiri bushingiye ku gihano uregwa yakatiwe, ihita inyuranya n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga, bitewe no kudaha amahirwe angana ababuranyi; akaba adasaba ko ivanwaho, ahubwo ko yakongerwamo igihano nibura cy’imyaka 15 kuzamura nk’irengayobora, kikaba aricyo kigenderwaho mu kugena ububasha bw’Urukiko Rukuru ku bujurire bwa kabiri. Uhagarariye Leta y’u Rwanda avuga ko ingingo ya 41 y’Itegeko N° 30/2018 ryavuzwe haruguru, ntaho inyuranyije n’ibivugwa mu ngingo ya 15 y’Itegeko Nshinga, kuko ibyo iteganya bivuga muri rusange ku manza zose, hatitawe ku bantu runaka, ibyo bikaba bidatuma iyo ngingo inyuranya n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga; naho kuba hari ibyakongerwamo cyangwa igahuzwa n’izindi, bikaba bidasobanuye ko inyuranyije n’Itegeko Nshinga kuko ibyo iteganya ubwabyo bitanyuranyije naryo. Incamake y’icyemezo: Ikirego gisaba kwemeza ko ingingo y’itegeko inyuranyije n’Itegeko Nshinga ni ikirego kiba kigamije gusaba gukuraho ingingo z’itegeko bivugwa ko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga kugira ngo mu gihe Urukiko rusanze koko ari byo rivanweho. Kuba ingingo y’itegeko yasabirwa kugira ibyo yongerwamo cyangwa guhuzwa n’izindi ngingo ntibyakwitwa ko inyuranyije n’Itegeko Nshinga. Ikirego gisaba kwemeza ko ingingo y’itegeko inyuranyije n’Itegeko Nshinga, nta mpamvu yacyo. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 ryavuguruwe mu 2015, ingingo ya 15. Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko, ingingo ya 26, 29, 41, 52 n’iya 72. Imanza zifashishijwe:
## Page 2
RS/INCOST/RCOM 00001/2022/SC, Fast Truck Interior and Hardware Ltd vs Leta y’u Rwanda, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/05/2023. RS/INCONST/SPEC 00004/2020/SC, Re Asiimwe, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 26/03/2021. RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC, Re Kabasinga Florida, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2019. RS/INCONST/SPEC00002/2018/SC, Re Mugisha Richard, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 18/01/2019. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku itariki ya 19/11/2022, NDAYISABYE Alexis yatanze ikirego asaba Urukiko rw’Ikirenga kwemeza ko ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko inyuranyije n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 ryavuguruwe mu 2015, ikirego cye cyandikwa kuri RS/INCONST/SPEC 00005/2022/SC. [2] Asobanura ko kuba mu ngingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 ryavuzwe haruguru, Umushingamategeko yarahaye Inkiko z’Ibanze ububasha bwo kuburanisha ku rwego rwa mbere ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi n’ibyaha byibasiye inyoko muntu byakozwe mu Rwanda hagati y’itariki ya mbere Ukwakira 1990 n’iya 31 Ukuboza 1994,1 kandi mu gihe uregwa ahamwe n’ibyo byaha ashobora guhabwa igihano kiri hejuru y’imyaka 15 kugera ku gifungo cya burundu, iyo ngingo iyo uyigereranyije n’iya 52, igika cya 2, agace ka 9, y’iryo Tegeko, yemerera ubujurire bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire uregwa wakatiwe igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 kuzamura, usanga ifite inenge kuko izitira uwahamwe n’icyaha cya Jenoside kujurira bwa kabiri mu Rukiko Rukuru, bityo akaba asanga inyuranyije n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga kubera ko idaha ababuranyi amahirwe angana. [3] Uhagarariye Leta y’u Rwanda we avuga ko kuba ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 ryavuzwe haruguru idateganya ubujurire bwa kabiri ku rubanza rwaciwe n’Urukiko rw’Ibanze, uregwa agakatirwa igihano cy’igifungo kingana byibuze n’imyaka 15, mu gihe ingingo ya 52, igika cya 2, agace ka 9, y’iryo Tegeko yo yemerera uregwa wakatiwe igihano cy’igifungo guhera ku myaka 15 kujurira bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, ubwabyo atari ukunyuranya n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga nk’uko Me Ndayisabye Alexis ashaka kubyumvikanisha. Avuga ko ahubwo ibibura mu ngingo ya 41 y’Itegeko N° 30/2018 ryo ku wa 02/06/218 ryavuzwe haruguru byazakosorwa havugururwa Itegeko. [4] Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame ku wa 26/06/2023, Me Ndayisabye Alexis yunganiwe na Me Mitsindo Tom na Me Turahirwa Amina, naho Leta y’u Rwanda ihagarariwe na Me Habumuremyi Prosper. Habanje gusuzumwa ikibazo cyo kumenya niba Me Ndayisabye Alexis afite inyungu mu rubanza, maze Urukiko rufatira icyemezo mu ntebe rushingiye ku kuba ababuranyi bemeranya ko urega afite inyungu no ku murongo Urukiko rw’Ikirenga rwatanze mu rubanza RS/INCONST/SPEC00002/2018/SC rwaciwe ku wa 18/01/2019 haburana Mugisha 1 Ingingo ya 26 y’Itegeko N° 30/2018 ryo kuwa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko
## Page 3
Richard na Leta y’u Rwanda, rwemeza ko Me Ndayisabye Alexis nk’Umwavoka mu Rugaga rw’Abavoka, afite inyungu. [5] Iburanisha ryakomeje hasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko inyuranyije n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 nk’uko ryavuguruwe mu 2015. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA 1. Kumenya niba ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko inyuranyije n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 ryavuguruwe mu 2015 [6] Me Ndayisabye Alexis n’abamwunganira, bavuga ko iyo urebye ingingo ya 41,2 iya 26, igika cya 1, agace ka 2,3 n’iya 29, igika cya 1, agace ka 2,4 z’Itegeko nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, usanga Inkiko z’Ibanze kimwe n’Inkiko Zisumbuye, zifite ububasha bwo kuburanisha ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi n’ibyaha byibasiye inyokomuntu byakozwe mu Rwanda hagati y’itariki ya mbere Ukwakira 1990 n’iya 31 Ukuboza 1994, umuntu uhamwe n’icyo cyaha yaraburanishijwe n’Urukiko rw’Ibanze, akaba ashobora guhanishwa igifungo kiri hejuru y’imyaka 15 kugeza ku cya burundu. Asobanura ko ariko uwaburanishijwe n’Urukiko rw’Ibanze atemererwa kujurira bwa kabiri mu Rukiko Rukuru, mu gihe uwaburanishijwe ku rwego rwa mbere n’Inkiko Zisumbuye kuri ibyo byaha, iyo bimuhamye, agahabwa ibihano biri hejuru y’igifungo cy’imyaka 15, we yemererwa kujurira bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire kubera ko icyo gihano aricyo kigenderwaho mu kwakira ubujurire bwa kabiri. [7] Mu iburanisha, Me Ndayisabye Alexis n’abamwunganira bavuze ko badasaba ko ingingo ya 41 y’Itegeko N° 30/2018 ryavuzwe haruguru ivanwaho kuko ubwayo itanyuranyije n’Itegeko 2 Ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, ivuga ko Urukiko Rukuru ruburanisha mu bujurire bwa kabiri imanza z’inshinjabyaha zaciwe mu bujurire bwa mbere n’Urukiko Rwisumbuye, mu gihe izo manza: 1º zashingiye ku itegeko ritariho cyangwa zaciwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha, 2º zatanzwemo igihano kidateganyijwe n’amategeko, 3º zaciwe hashingiwe ku kimenyetso, inyandiko cyangwa imyanzuro byatanzwe nyuma yo gupfundikira iburanisha kandi hatabayeho gusubukura iburanisha;4º zaciwe n’inteko itujuje umubare ugenwe; 5º zasomwe n’umucamanza utaraziburanishije; 6º zitaburanishijwe mu ruhame kandi nta muhezo wategetswe. 3 Ibid., Ingingo ya 26 igika cya 1, agace ka 2, ivuga ko inkiko z’ibanze ziburanisha ibyaha bikurikira: 2° ibyaha bya jenoside yakorewe Abatutsi n’ibyaha byibasiye inyokomuntu byakozwe mu Rwanda hagati y’itariki ya mbere Ukwakira 1990 n’iya 31 Ukuboza 1994 bikurikira: a) ibikorwa by’iyicarubozo; b) ubwicanyi; c) ibikorwa byo gusambanya ku gahato cyangwa kwangiza imyanya ndangagitsina; d) ibikorwa by’ubushinyaguzi ku murambo; e) ibikorwa byo kugirira nabi abandi bikabije bikabaviramo gupfa; f) ibikorwa byo gukomeretsa umuntu cyangwa kumugirira nabi bikabije hagambiriwe kumwica kabone n’ubwo umugambi wo kwica utagezweho; g) ibindi byaha byakorewe abantu bitagambiriye kwica; h) ibindi byaha byakozwe n’umuntu wari mu nzego z’ubuyobozi ku rwego rwa superefegitura cyangwa urwa Komini, mu mashyaka ya politiki, mu gipolisi cya Komini cyangwa mu mitwe yitwara gisirikari, akaba yarakoze ibyo byaha cyangwa akoshya abandi kubikora hamwe n’ibyitso bye. 4 Ibid., Ingingo ya 29 igika cya 1 agace ka 2, ivuga ko inkiko zisumbuye ziburanisha ku rwego rwa mbere ibyaha bikurikira: 2° ibyaha bya jenoside yakorewe Abatutsi n’ibyaha byibasiye inyokomuntu byakozwe mu Rwanda hagati y’itariki ya mbere Ukwakira 1990 n’iya 31 Ukuboza1994 n’aba bakurikira: a) umuntu wakoze ibyaha cyangwa ibikorwa by’ubufatanyacyaha bimushyira mu bacuze umugambi, abawuteguye, abawushishikarije abandi, abagenzuye n’abayoboye jenoside cyangwa ibindi byaha byibasiye inyokomuntu, hamwe n’ibyitso bye; b) umuntu wari icyo gihe mu nzego z’ubuyobozi mu rwego rw’Igihugu cyangwa urwa Perefegitura n’ibyitso bye.
## Page 4
Nshinga, ahubwo ko yakongerwamo igihano nibura cy’imyaka 15 kuzamura nk’irengayobora, kikaba aricyo kigenderwaho mu kugena ububasha bw’Urukiko Rukuru ku bujurire bwa kabiri. Bitabaye ibyo ingingo ya 41 uyihurije hamwe n’izindi nk’ingingo ya 29, igika cya 2 n’iya 52, agace ka 9 z’iryo Tegeko, aho ubujurire bwa kabiri bushingiye ku gihano uregwa yakatiwe, ihita inyuranya n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga, bitewe no kudaha amahirwe angana ababuranyi. [8] Bavuga ariko ko Urukiko ruramutse rubibonye ukundi, icyo cyaha cyashyirwa mu bubasha bw’Inkiko Zisumbuye kuko n’ubundi Inkiko z’Ibanze ari inkiko nto ku buryo zitakagombye kuburanisha imanza za Jenoside, banasaba Urukiko kuzashingira ku manza zaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga nk’urwa Asiimwe Frank5 n’urwa Kabasinga Florida,6 rukemeza ko iyo ngingo yuzuzwa. [9] Me Habumuremyi Prosper uhagarariye Leta y’u Rwanda, mu myanzuro ye ndetse no mw’iburanisha, yavuze ko ukurikije iki kirego, yumva icyo Me Ndayisabye Alexis ashaka kuvuga ari uko ababuranishijwe bagakatirwa n’Urukiko rw’Ibanze cyangwa n’Urukiko Rwisumbuye bose bareshya imbere y’amategeko kandi itegeko rigomba kubarengera kimwe. [10] Asobanura ariko ko ingingo ya 41 y’Itegeko N° 30/2018 ryavuzwe haruguru, ntaho inyuranyije n’ibivugwa mu ngingo ya 15 y’Itegeko Nshinga, kuko ibyo iteganya bivugwa muri rusange ku manza zose, hatitawe ku bantu runaka, ibyo bikaba bidatuma iyo ngingo inyuranya n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga; naho kuba hari ibyakongerwamo cyangwa igahuzwa n’izindi, bikaba bidasobanuye ko inyuranyije n’Itegeko Nshinga kuko ibyo iteganya ubwabyo bitanyuranyije naryo. [11] Agaragaza ko yemeranya na Me Ndayisabye Alexis ko iyo ngingo yakwagurwa, ariko asaba ko hanongerwamo igitekerezo cy’uko ubujurire bwa kabiri budashobora kwakirwa ku manza z’ababuranye bemera ibyo baregwa, cyangwa ku muburanyi watsinzwe mu Nkiko zombi hashingiwe ku mpamvu zimwe, kandi ikirego cy’ubujurire bwa kabiri kikabanza gusuzumwa n’ubwanditsi bw’Urukiko Rukuru, nk’uko bimeze mu ngingo ya 52, igika cya 3 n’icya 5, y’iryo Tegeko, ku manza ziburanishwa n’Urukiko rw’Ubujurire. Asoza avuga ariko ko inzira yo kwambura Inkiko z’Ibanze ububasha bwo kuburanisha ibyaha bya Jenoside yakorewe Abatutsi, bukongerwa mu bubasha bw’Inkiko Zisumbuye, itakwifashishwa kuko yatera ukuremererwa kw’Inkiko Zisumbuye, mu gihe itegeko rivugwa rigamije imigendekere myiza y’itangwa ry’ubutabera buboneye. UKO URUKIKO RUBIBONA [12] Ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga ryo mu mwaka wa 2003 ryavuguruwe mu mwaka wa 2015 iteganya ko abantu bose bareshya imbere y’amategeko kandi ko itegeko ribarengera ku buryo bumwe. [13] Ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, iteganya ko Urukiko Rukuru ruburanisha mu bujurire bwa kabiri imanza z’inshinjabyaha zaciwe mu bujurire bwa mbere n’Urukiko Rwisumbuye, mu gihe izo manza:1º zashingiye ku itegeko 5 Urubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC, haburana Kabasinga Florida na Leta y'u Rwanda, rwaciwe ku wa 04/12/2019 6 Urubanza RS/INCONST/SPEC 00004/2020/SC haburana Asiimwe na Leta y’u Rwanda, rwaciwe ku wa 26/03/2021.
## Page 5
ritariho cyangwa zaciwe n’Urukiko rutabifitiye ububasha, 2º zatanzwemo igihano kidateganyijwe n’amategeko, 3º zaciwe hashingiwe ku kimenyetso, inyandiko cyangwa imyanzuro byatanzwe nyuma yo gupfundikira iburanisha kandi hatabayeho gusubukura iburanisha;4º zaciwe n’inteko itujuje umubare ugenwe; 5º zasomwe n’umucamanza utaraziburanishije; 6º zitaburanishijwe mu ruhame kandi nta muhezo wategetswe. [14] Muri uru rubanza, n’ubwo Me Ndayisabye Alexis yareze avuga ko ingingo ya 41 y’Itegeko N° 30/2018 ryavuzwe haruguru inyuranyije n’Itegeko Nshinga, mu miburanire ye yasabye ko iyo ngingo itavanwaho, ko ahubwo yakuzuzwa ikongerwamo ko uwakatiwe ku cyaha cya Jenoside yakorewe abatutsi n’Inkiko z’Ibanze yakwemererwa kujurira bwa kabiri mu Rukiko Rukuru hashingiwe ku gihano yahawe, cyangwa ububasha bwo kuburanisha abakurikiranyweho icyaha cya Jenoside buvugwa mu ngingo ya 26, igika cya 1, agace ka 2, y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 bugahabwa Inkiko Zisumbuye. Urukiko rusanga urega n’uhagarariye Leta y’u Rwanda, bemeranya ko iyo ngingo itanyuranyije n’Itegeko Nshinga, bakanemeranya ko hari ibyakongerwamo. [15] Ingingo ya 72 y’Itegeko No 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’inkiko, igika cya 1, iteganya ko umuntu ku giti cye, ikigo cyangwa umuryango ufite ubuzimagatozi bashobora kuregera Urukiko rw’Ikirenga basaba kwemeza ko itegeko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga iyo babifitemo inyungu. Naho igika cya 5, kikavuga ko iyo Urukiko rw’Ikirenga rwemeje ko iryo tegeko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga, ruhita rubimenyesha mu nyandiko Inteko Ishinga Amategeko na Guverinoma. Icyo cyemezo gitangazwa mu Igazeti ya Leta ya Repubulika y’u Rwanda. [16] Urukiko rusanga ikiba kigamijwe mu birego bisaba gukuraho ingingo z’itegeko bivugwa ko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga, nk’uko byatanzwemo umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza rubanziriza urundi RS/INCOST/RCOM 00001/2022/SC, haburana Fast Truck Interior and Hardware Ltd na Leta y’u Rwanda, rwaciwe ku wa 19/05/2023, mu gika cya 28 kugeza ku cya 30, ari ukugira ngo mu gihe Urukiko rw’Ikirenga rusanze koko iryo tegeko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga, rivanweho; bikamenyeshwa mu nyandiko Inteko Ishinga Amategeko na Guverinoma ndetse icyo cyemezo kikanatangazwa mu Igazeti ya Leta. [17] Urukiko ruhuje imiburanire ya Me Ndayisabye Alexis uvuga ko adasaba ko ingingo ya 41 y’iryo Tegeko ikurwaho, n’ikiba kigamijwe muri bene ibi birego biregera ko ingingo y’Itegeko inyuranyije n’Itegeko Nshinga, rurasanga rudashobora gusuzuma niba ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 yavuzwe haruguru inyuranyije n’Itegeko Nshinga kuko nk’uko impande zombi zibyemeranyaho, impaka nyakuri zidashingiye kuri icyo kibazo nk’uko byasobanuwe haruguru. [18] Urukiko rurasanga gusaba kongera mu ngingo ya 41 y’Itegeko N° 30/2018 ryavuzwe haruguru agace kajyanye n’iyakirwa ry’ubujurire bwa kabiri k’uregwa wakatiwe agahanishwa igifungo cy’imyaka guhera kuri 15 kuzamura cyangwa guhindura ububasha buteganywa n’ingingo ya 26, agace ka 1 k’iryo Tegeko bugahabwa Inkiko Zisumbuye, ari ugukoresha nabi inzira yo kuregera Urukiko rw’Ikirenga igenewe abasaba kwemeza ko itegeko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga iteganyijwe n’ingingo ya 72 y’Itegeko N° 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 ryavuzwe haruguru. [19] Ku bivugwa na Me Ndayisabye Alexis ko mugusuma ikirego cye Urukiko rwashingira ku manza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC, haburana Kabasinga Florida na Leta y'u
## Page 6
Rwanda, rwaciwe ku wa 04/12/2019 n’urubanza RS/INCONST/SPEC 00004/2020/SC haburana Asiimwe na Leta y'u Rwanda, rwaciwe ku wa 26/03/2021, Urukiko rurasanga izo manza zitakwifashishwa muri uru rubanza kuko icyaregerwaga muri izo manza zombi kwari ugusaba kwemeza ko itegeko rinyuranyije n’Itegeko Nshinga, kandi koko Urukiko rwasanze bifite ishingiro kuri zimwe mu ngingo zaregewe, ruboneraho no gutanga inama ku zindi ngingo zigomba gukosorwa. Ibyo bitandukanye n’uko bimeze muri uru rubanza, aho uwatanze ikirego yemera ko ingingo yaregeye itanyuranyije n’Itegeko Nshinga ahubwo ko yakongerwamo ibiteganyijwe mu ngingo ya 52 y’itegeko N° 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 ryavuzwe haruguru. [20] Dushingiye ku bisobanuro byatanzwe haruguru, Urukiko rurasanga ikirego cyatanzwe na Me Ndayisabye Alexis asaba kwemeza ko ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko inyuranyije n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda ryo mu 2003 nk’uko ryavuguruwe muri 2015, kidafite impamvu gishingiyeho. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [21] Rwemeje ko ikirego cyatanzwe na Me Ndayisabye Alexis gisaba kwemeza ko ingingo ya 41 y’Itegeko Nº 30/2018 ryo ku wa 02/06/2018 rigena ububasha bw’Inkiko inyuranyije n’ingingo ya 15 y’Itegeko Nshinga rya Repubulika y’u Rwanda rya 2003 nk’uko ryavuguruwe muri 2015, nta mpamvu yacyo.