UBUSHINJACYAHA vs NIYOMUGABO
The appellate court found that, although the grounds of appeal were not upheld, the sentence should be further reduced due to the appellant's youth (23 years old at the time of the offence), first-time offender status, and comparative sentencing in similar cases. The court imposed 18 years imprisonment and a fine of...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA00286/2023/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Appellant: Niyomugabo Félicien
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 29 January 2025
- Case Number
- RPAA00286/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- Appeal partially allowed; sentence varied.
- Legal Topics
- Drug Offences, Sentencing, Mitigating Circumstances, Appeals
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Niyomugabo Félicien
Appellant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the sentence imposed on Niyomugabo Félicien should be further reduced on appeal despite previous reductions and the absence of substantive new grounds.
Ratio Decidendi
The appellate court found that, although the grounds of appeal were not upheld, the sentence should be further reduced due to the appellant's youth (23 years old at the time of the offence), first-time offender status, and comparative sentencing in similar cases. The court imposed 18 years imprisonment and a fine of 10,000,000 Frw, rejecting the request to waive the fine due to the mandatory nature of the penalty under the law.
Court Disposition
Appeal partially allowed; sentence varied.
Orders
- The sentence of the High Court (RPA00594/2020/HC/RWG) is varied as to sentence.
- Niyomugabo Félicien is sentenced to 18 years imprisonment and a fine of 10,000,000 Frw.
Full Case Text
Judgment text and source record
16 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA vs NIYOMUGABO
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-01-29 - Case/document no.: RPAA00286/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA vs NIYOMUGABO [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA00286/2023/CA (Mukamurenzi., P.J.) 29 Mutarama 2025] Amategeko mpanabyaha – impamvu nyoroshyacyaha – kugabanya igihano – Umucamanza w’ubujurire ku rwego urwo ari rwo rwose ashobora kugabanyiriza uregwa igihano hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha, n’ubwo impamvu z’ubujurire zaba zitahawe ishingiro Amategeko mpanabyaha – Ibihano – Ubujurire – kugabanyirizwa igihano – Mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe, uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo, ariko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko Urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye Ubushinjacyaha burega Niyomugabo na Mbanenabo mu Rukiko Rwisumbuye rwa Ngoma icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo (gutunda urumogi), busaba ko bahamwa n’icyo cyaha, bagahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) kuri buri wese. Niyomugabo yaburanye ahakana icyaha avuga ko uwitwa Peter yamuhaye umuzigo, atazi ikirimo, avuga ko atamenye ko ibyo atwaye ari urumogi. Mbanenabo nawe yaburanye ahakana icyaha, avuga ko, yatwaye Niyomugabo kuri moto ye nk’abandi bagenzi atigeze amenya ko ibya atwaye mu gikapu ari urumogi, avuga ko yabimenye ari uko Polisi ibahagaritse. Urukiko mu rubanza RP00619/2020/TGI/NGOMA rushingiye ku kuba abaregwa bombi barafatiwe mu cyuho, kandi nabo bakaba batabihakana, hakaba n’abatangabuhamya basobanura uko byagenze, rwemeje ko ibyo bimenyetso bibahamya ko bakoze icyaha bakurikiranyweho. Rubahanisha igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). Abaregwa ntibishimiye imikirize y’urwo rubanza, bajuririra Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana, Niyomugabo asaba kugabanyirizwa igihano kuko yemera icyaha kandi akaba ari ubwa mbere akurukiranyweho icyaha. Mbanenabo we ajurira asaba kurenganurwa, kuko Niyomugabo yamuteze nk’umugenzi, ko atari azi ko afite urumogi mu gikapu. Ubushinjacyaha buvuga ko Urukiko rwashingira ku mategeko no ku mirongo yatanzwe n’inkiko nkuru rukagabanyiriza Niyomugabo igihano; buvuga ko Mbanenabo we, ubujurire bwe nta shingiro bufite kuko atabasha kuvuguruza impamvu zashingiweho zimuhamya icyaha, ariko buvuga ko, kuko ari ubwa mbere akoze icyaha yagabanyirizwa igihano. Urukiko mu rubanza RPA00594/2020/HC/RWG rwasanze nta kimenyetso Ubushinjacyaha bwagaragaje cyerekana nta shiti ubufatanye mu mugambi wo gutunda ibiyobyabwenge Mbanenabo yari afitanye na Niyomugabo; rwemeza ko ubujurire bwa Mbanenabo bufite ishingiro, ko adahamwa n’icyaha aregwa. Urukiko Rukuru rwanagabanyirije igihano Niyomugabo kuko ari ubwa mbere akurikiranwa n’inzego z’ubutabera, kandi yarafashwe ataracuruzuza urwo rumogi nta n’ingaruka zikomeye icyaha cyateje, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). Niyomugabo yongeye kujurira urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, asaba ko yakongera kugabanyirizwa igihano. Asaba ko hashingirwa ku mpamvu nyoroshyacyaha afite zitandukanye.
## Page 2
Ubushinjacyaha buvuga ko Niyomugabo yagabanyirizwa igihano agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000Frw). Urukiko mu rubanza RPAA00286/2023/CA rwemeje ko ubujurire bwa Niyomugabo nta shingiro bufite ariko ko yongera kugabanyirizwa gihano, agahabwa igifungo cy’imyaka cumi n’umunani kuko yakoze icyaha ari umusore muto w’imyaka 23. Incamake y’icyemezo:1.Mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe, uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo, ariko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko Urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano. 2. Umucamanza w’ubujurire ku rwego urwo ari rwo rwose ashobora kugabanyiriza uregwa igihano hagamijwe gutanga igihano gihwanye n’uburemere bw’icyaha, n’ubwo impamvu z’ubujurire zaba zitahawe ishingiro 3.kwemera icyaha mu bujurire ntikugirira akamaro uregwa. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 ihindura ingingo ya 263 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 11, igika cya gatatu. Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ihindura ingingo ya 60 y’ Itegeko N°68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2. Itegeko N˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 49. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA00035/2023/CA-CMB RPAA 00036/2023/CA rwaciwe ku wa 20/12/2024 haburana Ubushinjacyaha na Uyisabye Eric na mugenzi we. Urubanza RPAA00235/2022/CA, haburana Ubushinjacyaha na Kwizera Jean de Dieu rwaciwe ku wa 25/09/2024 n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 25/09/2024 Urubanza RPA00060/2021/CA 2022 haburana Ubushinjacyaha, Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/ Urubanza RPAA00048/2020/CA haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul rwaciwe ku wa 26/05/2022. Urubanza. I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 10/06/2020 saa yine z'ijoro bari mu mudugudu wa Karutimbo, akagari ka Cyanya, umurenge wa Kigabiro, akarere ka Rwamagana, intara y’Iburasirazuba, Niyomugabo Félicien na Mbanenabo Théoneste bafatiwe mu cyuho bafite urumogi mu gafuka kuzuye gapima nk'ibiro 10, barutwaye kuri moto ifite plaque RD 653W, baturuka ahitwa Cyaruhogo bagana i Ntunga mu karere ka Rwamagana. Batangira gukorwaho iperereza. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwabaregeye Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma bubakurikiranyeho icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe
## Page 3
rw’imiti ikoreshwa nkabyo (gutunda urumogi), busaba ko bahamwa n’icyo cyaha, bagahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) kuri buri wese. [3] Niyomugabo Félicien yaburanye ahakana icyaha avuga ko uwitwa Peter yamuhaye umuzigo, anamuha igihembo cy’amafaranga ibihumbi bitanu(5.000frw) ngo awumugereze ahitwa i Ntunga aho imodoka zitwara abagenzi zihagarara ngo aruhe umuntu ari buhasange, akavuga ko atigeze amenya ko ibyo atwaye ari urumogi. Mbanenabo Théoneste nawe yaburanye ahakana icyaha, avuga ko, yatwaye Niyomugabo Felicien kuri moto ye nk’abandi bagenzi atigeze amenya ko ibya atwaye mu gikapu ari urumogi, yabimenye ari uko Polisi ibahagaritse. [4] Mu rubanza RP00619/2020/TGI/NGOMA rwaciwe ku wa 28/07/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma rwasanze kuba abaregwa bombi barafatiwe mu cyuho batwaye urumogi, Niyomugabo Félicien arufite mu gafuka naho mugenzi we atwaye moto, nabo bakaba batabihakana, hari n’abatangabuhamya basobanura uko byagenze ari ibimenyetso bigaragaza ko bakoze icyaha bakurikiranyweho. Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Niyomugabo Félicien na Mbanenabo Théoneste bahamwa n’icyaha cyo gucuruza no gutunda urumogi, rubahanisha igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000) y’u Rwanda. [5] Abaregwa ntibishimiye imikirize y’urubanza, bajuririra Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana, Niyomugabo Félicien avuga ko atakamba ngo agabanyirizwe igihano kuko yemeye icyaha kuva agifatwa asaba n’imbabazi, kandi akaba ari ubwa mbere akurukiranyweho icyaha. Mbanenabo Théoneste we ajurira asaba kurenganurwa, kuko Niyomugabo Félicien yamuteze nk’umugenzi, amubwira aho amuvana n’aho amujyana, aramutwara kuko asanzwe atwara abantu kuri moto, ko atari azi ibyo yari afite igikapu. [6] Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko kuri Niyomugabo Félicien wajuriye atakamba asaba imbabazi basanga Urukiko rwashingira ku mategeko no ku mirongo yatanzwe n’inkiko nkuru akagabanyirizwa igihano ; naho kuri Mbanenabo Théoneste wajuriye ahakana icyaha, yavuze ko asanga ubujurire bwe nta shingiro bufite kuko atabasha kuvuguruza impamvu zashingiweho zimuhamya icyaha, ariko kubera ko ari ubwa mbere akora icyaha yagabanyirizwa igihano. [7] Mu rubanza RPA00594/2020/HC/RWG rwaciwe ku wa 30/05/2023, Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana rwasanze nta kimenyetso Ubushinjacyaha bwagaragaje cyerekana nta shiti ubufatanye mu mugambi wo gutunda ibiyobyabwenge Mbanenabo Théoneste yari afitanye na Niyomugabo Félicien ; rwemeza ko ubujurire bwe bufite ishingiro, ko adahamwa n’icyaha aregwa. Urukiko Rukuru rwanasanze kuba Niyomugabo Felicien ari ubwa mbere akurikiranwa n’inzego z’ubutabera, kuba yari asanzwe yitwara neza, akaba yaranafashwe ataracuruzuza urwo rumogi yari avuye kurangura, no kuba icyaha nta ngaruka zikomeye cyateje, rwamugabanyirije igihano, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). [8] Niyomugabo Félicien na none yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA00286/2023/CA, ruburanishwa mu ruhame ku itariki ya 10/01/2025, Niyomugabo Félicien yunganiwe na Me Kubwimana Pierre Célestin, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwizeye Jean Marie, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu mwanzuro w’ubujurire ndetse no mu miburanire ye, Niyomugabo Félicien n’umwunganira basaba ko yagabanyirizwa igihano agahanishwa igihano gito giteganywa n’amategeko, kuko icyo yahawe ari kirekire. Asaba ko hashingirwa ku mpamvu nyoroshyacyaha zirimo kuba yemera icyaha akaba ataragoye urukiko, kuba acyicuza no kuba nta ngaruka zikomeye icyaha cyateye kuko yafashwe ntawe araha urumogi ngo arunywe kandi mu gihe amaze afunzwe akaba yaragororotse.
## Page 4
[10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko n’ubwo Niyomugabo Félicien mu miburanire ye ku rwego rwa mbere yabanje kuruhanya atemera icyaha, ariko kuko ari ubwa mbere ahamijwe icyaha, yagabanyirizwa igihano agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya muliyoni eshanu (5.000.000Frw). [11] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ikibazo gikwiye gusuzumwa ari ukumenya niba igihano Niyomugabo Félicien yahawe cyakongera kugabanywa. II. ISESENGURWA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba igihano NIYOMUGABO Félicien yahawe cyakongera kugabanywa. [12] Niyomugabo Félicien asaba ko yagabanyirizwa igihano agahabwa igihano gito, kuko n’ubwo yagabanyirijwe igihano, icyo yahawe kiri hejuru, kandi kuba yakongera kugabanyirizwa bikaba bitabujijwe hagamijwe gutanga ubutabera buboneye nk’uko byatanzweho umurongo n’urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RS/INCONST/SPEC00003/2019/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 4/12/2019 ndetse n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RPAA00032/2019/CA rwaciwe ku wa 28/02/2020. Avuga ko yagabanyirizwa igihano hashingirwa ku kuba yemera icyaha atagoye ubutabera, kuba yicuza atazagisubira, kuba icyaha yakoze nta ngaruka zikomeye cyateye kuko yafashwe ntawe araha urumogi ngo arunywe kandi mu gihe amaze afunzwe akaba yaragororotse, no kuba yaratundaga urumogi kubera ubujiji n’ubukene. Anasaba ko yakurirwaho igihano cy’ihazabu kuko nta mitungo agira. [13] Me Kubwimana P. Célestin umwunganira avuga ko bitabujijwe ko urukiko rumugabanyiriza kuko uregwa yabitewe n’ubukene n’uko atabaga iwabo, akaba yahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000Frw hashingiwe ku itegeko rishya kuko ari ryo ritanga igihano cyoroheje. [14] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko n’ubwo Niyomugabo Félicien mu miburanire ye ku rwego rwa mbere yabanje kuruhanya atemera icyaha, ko ariko asaba ko uru Rukiko rwashingira ku ngingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ihindura ingingo ya 60 y’Itegeko N°68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rigena ibyaha n’ibihano muri rusange no kuba ari ubwa mbere ahamijwe icyaha, akagabanyirizwa igihano, agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya muriyoni eshanu (5.000.000Frw). UKO URUKIKO RUBIBONA [15] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumumenya niba Niyomugabo Félicien yakongera kugabanyirizwa igihano, agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000Frw). [16] Ingingo ya 11, igika cya gatatu, y’Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 ihindura ingingo ya 263 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ibikurikira : “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa : (1o) igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. [17] Ku byerekeye kugabanya igihano, ingingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ihindura ingingo ya 60 y’ Itegeko N°68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, igateganya ko: “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: (a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi
## Page 5
y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15; (…), (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe”. [18] Ikibazo cyo kongera kugabanyirizwa igihano mu gihe ariyo mpamvu y’ubujurire yonyine, cyatanzweho umurongo mu rubanza RPA00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha, Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be. Muri urwo rubanza Urukiko rw’Ubujurire rwagaragaje ko mu rwego rw’ibirego nshinjabyaha iyo abaregwa nta kindi banenga urubanza rwajuririwe, uretse kuvuga gusa ko batagabanyirijwe bihagije, buri mucamanza ku rwego urwo arirwo rwose, yemerewe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 49 y’Itegeko N˚ 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange1 , ariko ko mu bujurire, Umucamanza agomba kuzirikana ko yemerewe gusa guhindura igihano cyatanzwe n’Umucamanza wo mu Rukiko rubanza, ari uko amaze kugaragaza ko Urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano2. Uyu murongo wakurikijwe mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko, mu ziheruka harimo nk’urubanza RPAA00367/2023/CA rwaciwe ku wa 20/12/2024 haburana Ubushinjacyaha na Bapfakurera Jean Claude bita Kazungu3. [19] Mu bika bikurikira, Urukiko rurasuzuma niba urukiko rwarakoresheje nabi itegeko cyangwa ubushishozi ntirugabanyirize Niyomugabo Félicien igihano ku buryo buhagije. [20] Nk’uko urubanza rujuririrwa rubigaragaza, Niyomugabo Félicien yaburanye ku rwego rwa mbere ahakana icyaha, mu bujurire bwe mu Rukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana avuga ko yemera icyaha cyo gutunda urumogi ibiro icumi (10) Police yamufatanye ari kuri moto, asaba imbabazi no kugabanyirizwa igihano agahabwa igihano gito gishoboka. Mu isesengura ry’urubanza, Urukiko Rukuru rugaragaza ko ukwemera icyaha yakoreye mu bujurire kutaba impamvu yashingirwaho ngo agabanyirizwe igihano, kuko atigeze ayiburanisha mu Rukiko rubanza, ariko rushigira ku kuba ari ubwa mbere akurikiranwe n’inzego z’ubutabera, kuba nta ngaruka zikomeye icyaha yakoze cyateje kuko yafashwe ataracuruza urumogi yari avuye kurangura, rumugabanyiriza igihano yahawe ku rwego rwa mbere cy’igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga angana na miliyoni makumyabili (20.000.000Frw), rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). [21] Ku byerekeye impamvu nyoroshyacyaha ishingiye ku kuba Niyomugabo Félicien yemera icyaha, Urukiko rw’Ubujurire rusanga nk’uko bigaragara mu gika cya 16 n’icya 17, Urukiko Rukuru rushingiye ku biteganywa n’ingingo ya 59 y’Itegeko N°68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange no ku mirongo yatanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire, rwaremeje ko ingingo yo kwemera icyaha itagomba kwakirwa ngo ishingirweho agabanyirizwa igihano, kuko atayiburanishije ku rwego rwa mbere. Bityo uru Rukiko rukaba rusanga nta kosa ryakozwe mu kutayishingiraho nk’impamvu nyoroshyacyaha kuko kuba kwemera icyaha mu bujurire nta kamaro bigirira ushinjwa ari wo murongo watanzwe n’uru Rukiko mu rubanza RPAA00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 rw’Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul. [22] Urukiko rusanga ibindi Niyomugabo Félicien asaba ko bishingirwaho mu kumugabanyiriza gihano birimo imyitwarire ye n’ingaruka z’icyaha, nk’uko bigaragara mu gika cya 21 na 22 by’urubanza rujuririrwa, byitaweho n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana, rumugabanyiriza igihano kugeza ku gifungo cy’imya 20 n’ihazabu ya 20.000.000Frw.
1 Ingingo ya 49 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko “Umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw'icyaha, ingaruka icyaha cyateye, impamvu zatumye uregwa agikora, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo’’ 2Urubanza RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha, Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be, igika cya 252-254. 3Reba igika cya 15 cy’urwo rubanza.
## Page 6
[23] Urukiko rw’Ubujurire rusanga ariko mu kugena igihano, Urukiko Rukuru rwaragombaga kwita ku kuba Niyomugabo Félicien yarakoze icyaha afite imyaka 23 y’amavuko, bigaragara ko yari mu myaka y’abasore badashishoza ku ngaruka z’ibyo bakora mu irari ry’amafaranga byatumye yishora mu bikorwa byo gutunda urumogi ; byongeye kandi dosiye ikaba itagaragaza ko yari asanzwe abikora. [24] Mu manza ziheruka gucibwa n’uru Rukiko harimo nk’urubanza RPAA00035/2023/CA-CMB RPAA00036/2023/CA rwaciwe ku wa 20/12/2024 haburana Ubushinjacyaha na Uyisabye Eric na mugenzi we. Muri uru rubanza Uyisabye Eric yagabanyirijwe igifungo cya burundu yari yahanishijwe, ahanishwa igifungo cy’imyaka 18 n’ihazabu ya 10.000.0000 kubera gufatanwa udupfunyika 12.100 tw’urumogi, impamvu yagabanyirijwe igihano akaba ari uko yaburanye yemera icyaha, kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha no kuba yaragikoze afite imyaka 24 y’amavuko. Hari kandi n’urubanza RPAA00235/2022/CA rwaciwe ku wa 25/09/2024, haburana Ubushinjacyaha na Kwizera Jean de Dieu wahamijwe icyaha cyo gutunda no gucuruza urumogi, nawe yagabanyirijwe igihano kubera ko bwari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha, no kuba yarakoze icyaha akiri umusore muto w’imyaka 23 y’amavuko, ahanishwa igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ingana ya 20.000.000Frw ku cyaha gufatanwa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi udupfunyika 2.436. [25] Uru Rukiko rurebye ibihano byatanzwe muri izo manza ku baregwa bari mu kigero kimwe na Niyomugabo Félicien wari ufite imyaka 23 akora icyaha, rusanga akwiye guhanwa kimwe na Uyisabye Eric, kuko n’ubwo ku rwego rwa mbere yaburanye ahakana icyaha ariko ugereranyije ingano y’urumogi bafatanywe bigararagara ko Uyisabye Eric ariwe wafatanwe urumogi rwinshi rungana n’udupfunyika 12.100 mu gihe Niyomugabo we yafatanye ibiro icumi 10 bingana n’udupfunyika 5.000 tw’urumogi ugereranyije. Urukiko rusanga atahabwa igihano cy’imyaka 17 nk’icya Kwizera Jean de Dieu kubera ko n’ubwo bafite imyaka ingana y’amavuko, uyu yafatanwe urumogi ruke rungana n’udupfunyika 2.436. [26] Hashingiwe ku bimaze gusobanurwa, Urukiko rw’Ubujurire ruhanishije Niyomugabo Felicien igifungo cy’imyaka 18 n’ihazabu ya 10.000.000Frw. Naho ibyo asaba ko yakurirwaho ihazabu kubera ko nta mutungo agira, byo nta shingiro bifite kuko igihano giteganyirijwe icyaha yakoze gihanishwa igifungo giherekejwe n’ihazabu nk’uko biteganywa n’ingingo ya 11, igika cya gatatu, y’Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 ihindura ingingo ya 263 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 ryavuzwe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [27] Rwemeje ko ubujurire bwa Niyomugabo Felicien rufite ishingiro kuri bimwe ; [28] Rwemeje ko urubanza RPA00594/2020/HC/RWG rwaciwe n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana ku wa 30/05/2023 ruhindutse kubirebana n’igihano ; [29] Ruhanishije Niyomugabo Félicien igifungo cy’imyaka cumi n’umunani (18) n’ihazabu ya miliyoni icumi (10.000.000Frw) ; [30] Rutegetse ko asonerwa gutanga amafaranga y’amagarama y’urubanza kuko aburana afunzwe.