UBUSHINJACYAHA vs NIYONZIMA
The conviction was upheld as evidence from the victim, corroborating witnesses, and medical report collectively established guilt beyond reasonable doubt. Alleged family disputes were unsupported by evidence and did not undermine the prosecution's case. Delay in medical examination was justified by threats and did...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA00465/2023/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Applicant: Niyonzima Daniel
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 23 May 2025
- Case Number
- RPAA00465/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed, sentence varied
- Legal Topics
- Sexual Offences Against Minors, Standards of Proof, Admissibility of Evidence, Sentencing, Appeals Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Niyonzima Daniel
Applicant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether conviction for defilement was based on credible evidence
- 2 Whether alleged family disputes were ignored by lower courts
- 3 Whether delay in medical examination affected evidentiary value
Ratio Decidendi
The conviction was upheld as evidence from the victim, corroborating witnesses, and medical report collectively established guilt beyond reasonable doubt. Alleged family disputes were unsupported by evidence and did not undermine the prosecution's case. Delay in medical examination was justified by threats and did not invalidate findings. Court was not obliged to conduct further investigation as evidence was sufficient. Sentence reduced to 19 years due to mitigating factors.
Court Disposition
appeal dismissed, sentence varied
Orders
- Conviction for defilement upheld
- Sentence reduced to 19 years imprisonment
Full Case Text
Judgment text and source record
23 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA vs NIYONZIMA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-05-23 - Case/document no.: RPAA00465/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA vs NIYONZIMA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA00465/2023/CA (Kanyange, P.J.) 23 Gicurasi 2025] Amategeko agenga ibimenyetso – Imanza nshinjabyaha – Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi Urukiko nirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Amategeko mpanabyaha – ubujurire – igihano – Nubwo impamvu z’ubujurire z’umuburanyi zitahabwa ishingiro, ntibyabuza Urukiko gusuzuma rubyibwirije ibirebana n’igihano yahawe kugira ngo harebwe niba gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze. Amategeko agenga ibimenyetso – Imanza nshinjabyaha – Ubuhamya – Urukiko nirwo rusuzuma mu bushishozi bwarwo icyizere cyangwa ireme ubuhamya buhabwa kuko bitabujijwe ko umutangabuhamya avuga ibyo yiboneye cyangwa ibyo yumvise mu buryo butaziguye. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiye Ubushinjacyaha burega Niyonzima mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rusizi bumukurikiranyeho icyaha cyo gusambanya umwana witwa A.M w’imyaka 10, busaba Urukiko kumuhamya icyaha no kumuhanisha igifungo cya burundu. Niyonzima yaburanye ahakana icyaha, avuga ko se w’umwana yamureze bitewe n’amakimbirane basanzwe bafitanye akomoka ku kuba yararanduye urubingo yahinze mu isambu ye no kuba umugore we yaramutije inyundo yanga kuyitirura baratongana. Urukiko mu rubanza rubanza RP00052/2021/TGI/RSZ, rushingiye ku mvugo z’abatangabuhamya, kuri raporo ya muganga yemeza ko umwana yatakaje ubusugi, kandi ko mu gitsina cye hinjiramo urutoki rumwe n’igice, rumuhamya icyaha aregwa, rumuhanisha igifungo cya burundu. Ruvuga kandi ko iby’amakimbirane Niyonzima avuga ko yari afitanye na se wa A.M nta bimenyetso yabitangiye. Niyonzima yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi anenga ko Urukiko rwamuhamije icyaha rushingiye ku mvugo z’umwana n’iza se kandi bafitanye amakimbirane, asaba ko hakorwa iperereza hakarebwa niba ayo makimbirane yarabayeho, ko abatangabuhamya bavuga ibyo batahagazeho, ko umwana yapimwe nyuma y’iminsi irindwi icyaha gikozwe, ko hatakozwe ikizamini cya ADN, kuba muganga ataragaragaje uwasambanyije uwo mwana no kuba harashingiwe ku makuru y’ibinyoma y’uko yashatse guha amafaranga se w’umwana ngo biyunge kandi nta kibihamya. Ubushinjacyaha bwavuze ko ubujurire bwa Niyonzima nta shingiro bufite, kuko imvugo ya A.M ari ikimenyetso gishobora gushingirwaho kuko hari ibindi bimenyetso biyishyigikira birimo imvugo za se n’iz’abatangabuhamya, kuba agifatwa yarashatse gutanga amafaranga ngo batamurega, buvuga kandi ko uwajuriye ahinduranya imvugo, kandi ko raporo ya muganga yagaragaje ko umwana nta karangabusugi afite. Urukiko mu rubanza RPA00322/2021/HC/RSZ, rwemeje ko ubujurire bwa Niyonzima nta shingiro zifite, kuko nta cyabuza imvugo z’umwana wasambanyijwe gushingirwaho cyane ko zunganirwa n’ibindi bimenyetso na raporo ya muganga yagaragaje ko nta karangabusugi agifite. Rwemeje kandi ko amakimbirane Niyonzima avuga ko afitanye na se wa A.M. atabitangira ibimenyetso, bityo ko igihano cy’igifungo cya burundu yahanishijwe kigumyeho. Niyonzima yatanze ubujurire bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, avuga ko impamvu z’ubujurire bwe zishingiye ku kuba Urukiko rwaramuhamije icyaha rudashingiye ku bimenyetso bidashidikanywaho, runirengagiza amakimbirane yari afitanye na se w’umwana.
## Page 2
Ubushinjacyaha buvuga ko izo mpamvu z’ubujurire nta shingiro zifite kuko atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho n’Inkiko za mbere mu kumuhamya icyaha, naho iby’amakimbirane avuga akaba nta kimenyetso abitangra. Urukiko mu rubanza RPAA00465/2023/CA, rwemeje ko ubujurire bwa Niyonzima nta shingiro bufite, ahubwo ko ibimenyetso avuga ko bishidikanywaho mu rubanza rujuririrwa aribyo bigaragaza ukuri kw’ibyabaye. Incamake y’icyemezo: 1. Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko Urukiko arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. 2.Urukiko nirwo rusuzuma mu bushishozi bwarwo icyizere cyangwa ireme ubuhamya buhabwa kuko bitabujijwe ko umutangabuhamya avuga ibyo yiboneye cyangwa ibyo yumvise mu buryo butaziguye. 3.Urukiko ntirutegetswe byanze bikunze gukora iperereza igihe cyose umuburanyi abisabye mu gihe rusanga ibimenyetso rwashyikirijwe bihagije mu kugaragaza ukuri. 4.Nubwo impamvu z’ubujurire z’umuburanyi zitahabwa ishingiro, ntibyabuza Urukiko gusuzuma rubyibwirije ibirebana n’igihano yahawe kugira ngo harebwe niba gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze. Ubujurire nta shingiro bufite ariko igihano gikwiye kugabanywa kigasanisanishwa n’uburemere bw’icyaha cyakozwe. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso, ingingo ya 87. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA 00692/2021/CA, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, Urubanza RPA/Gén 00002/2018/CA, haburana Ubushinjacyaha na Twahirwa François rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/07/2023 Urubanza RPAA00039/2021/CA, haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 Urubanza RPAA00315/2023/CA, haburana Ubushinjacyaha na Dusenge Pascal rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/03/2025. urubanza RPAA00468/2022/CA, haburana Ubushinjacyaha na Kubwimana Elias rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/01/2025 Urubanza. I. IMITERERE Y’URUBANZA. [1] Niyonzima Daniel yaketsweho icyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka icumi y’amavuko (10) wahawe izina rya A.M., se w’uwo mwana akaba yaravuze ko ku wa 24/01/2021 yabonye agenda atagataga asaba nyina kumubaza icyo yabaye, amubajije amubwira ko ari Niyonzima Daniel wamusambanyije ku wa 18/01/2021 amusanze mu murima aho yari yagiye kwahira ubwatsi, amubwira ko nabivuga azamwica ariko natabivuga azamuha amafaranga ijana (100Frw), Niyonzima Daniel atangira gukurikiranwa.
## Page 3
[2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Rusizi bumukurikiranyeho icyaha cyo gusambanya umwana, bushingiye ku bimenyetso birimo imvugo z’uwo mwana, iz’abatangabuhamya na raporo ya muganga, bumusabira guhanishwa igifungo cya burundu. [3] Niyonzima Daniel yaburanye ahakana icyaha, avuga ko se w’umwana yamureze bitewe n’amakimbirane basanzwe bafitanye arebana n’uko yaranduye urubingo yahinze mu isambu ye no kuba umugore we yaramutije inyundo yanga kuyitirura baratongana. [4] Mu rubanza RP00052/2021/TGI/RSZ rwaciwe ku 22/07/2021, Urukiko rwasanze hari ibimenyetso byemeza ko Niyonzima Daniel yakoze icyaha akurikiranweho birimo imvugo za A.M. umushinja kumusambanya, imvugo z’abatangabuhamya bahamagawe na se w’umwana akimara kumenya ko yasambanyijwe, bavuze ko umwana yababwiye ko ari Niyonzima Daniel wamusambanyije, kandi ko igihe bari bamujyanye mu buyobozi yabwiye se w’umwana ngo amuhe amafaranga ibihumbi mirongo itanu (50.000Frw) kugira ngo ntamurege akabyanga, hakaba na raporo ya muganga yemeza ko umwana yatakaje ubusugi bwe ndetse ko no mu gitsina cye hinjiramo urutoki rumwe n’igice, naho iby’amakimbirane avuga ko yari afitanye na se w’uwo mwana akaba nta bimenyetso yabigaragarije, rumuhanisha igifungo cya burundu. [5] Niyonzima Daniel yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi anenga ko Urukiko rwamuhamije icyaha rushingiye ku mvugo z’umwana n’iza se kandi bafitanye amakimbirane, asaba ko hakorwa iperereza hakarebwa niba ayo makimbirane yarabayeho, ko hashingiwe ku mvugo z’abatangabuhamya batavuga ibyo babonye, ko raporo ya muganga yashingiweho kandi umwana yarapimwe nyuma y’iminsi irindwi icyaha gikozwe, ko hatakozwe ikizamini cya ADN, kuba muganga ataragaragaje uwasambanyije uwo mwana no kuba harashingiwe ku makuru y’ibinyoma y’uko yashatse guha amafaranga se w’umwana ngo biyunge kandi nta kibihamya. [6] Ubushinjacyaha bwasubije ko ubujurire bwa Niyonzima Daniel nta shingiro bufite, kuko imvugo y’umwana ari ikimenyetso gishobora gushingirwaho kandi hari n’ibindi bimenyetso biyishyigikira birimo imvugo za se n’iz’abatangabuhamya, kuba agifatwa yarashatse gutanga amafaranga ngo batamurega, kuba ahinduranya imvugo kuko yabanje kuvuga ko ikibazo afitanye na se w’umwana nta wundi muntu ukizi no kuba raporo ya muganga yaragaragaje ko umwana nta karangabusugi afite. [7] Urukiko rwaciye urubanza RPA00322/2021/HC/RSZ ku wa 31/10/2023, rusanga impamvu z’ubujurire bwa Niyonzima Daniel nta shingiro zifite, kuko nta cyabuza imvugo z’umwana wasambanyijwe gushingirwaho cyane ko zunganirwa n’ibindi bimenyetso birimo ubuhamya bw’abitwa Ruhigira Enock, Twagirimana Fabien na Uwimana Célestin umwana yabwiye ko yasambanyijwe na Niyonzima Daniel, bakanahamya ko uyu yashatse guha se w’umwana amafaranga ngo areke kumurega, iby’umwana yavuze bigashimangirwa na raporo ya muganga yagaragaje ko nta karangabusugi agifite kandi byatewe n’uko Niyonzima Daniel yamusambanyije, naho ibyo avuga ko yagatakaje kubera ababyeyi be bamukorakoye akaba nta kimenyetso abitangira, n’ibibazo avuga ko yari afitanye na se wa A.M. nabyo akaba atabitangira ibimenyetso, bityo ko igihano cy’igifungo cya burundu yahanishijwe ku cyaha cyo gusambanya umwana kigumyeho. [8] Niyonzima Daniel yatanze ubujurire bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwandikwa kuri RPAA00465/2023/CA ruhabwa itariki yo kuburanishwa yo ku wa 06/05/2025, uwo munsi ruburanishwa yunganiwe na Me Ndwaniye Pierre Claver, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwizeye Jean Marie, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Niyonzima Daniel avuga ko impamvu ze z’ubujurire zishingiye ku kuba Urukiko rwaramuhamije icyaha nta bimenyetso bikomeye bidashidikanywaho bishingiweho, runirengagiza amakimbirane yari afitanye na se w’umwana.
## Page 4
[10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko izo mpamvu z’ubujurire nta shingiro zifite kuko atabasha kuvuguruza ibyashingiweho n’Inkiko za mbere mu kumuhamya icyaha, naho iby’amakimbirane avuga akaba nta kimenyetso yabitangiye. [11] Ibibazo bigomba gusuzumwa muri uru rubanza ni ukumenya niba Niyonzima Daniel yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho, no kumenya niba Urukiko rwarirengagije amakimbirane yagiranye na se w’uwo mwana. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA Kumenya niba Niyonzima Daniel yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho no kumenya niba Urukiko rwarirengagije amakimbirane yagiranye na se w’uwo mwana [12] Niyonzima Daniel n’umwunganira bavuga ko yajurijwe n’uko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso bishidikanywaho birimo imvugo z’umwana ashinjwa gusambanya kuko bitumvikana uko umwana w’imyaka 10 wo mu cyaro ashobora gusobanura neza ibintu bimaze iminsi 6 bibaye, akavuga uburyo yahohotewe, umunsi n’isaha byabereyeho, kandi ko atari gusambanywa ngo abivuge nyuma y’iyo minsi yose mu gihe yabaga iwabo nabo ntibabibone, bakabona ko agenda atagataga nyuma y’iyo minsi yose, ko n’umwana atari gutinya uwamuhemukiye gusumba ikizere agirira ababyeyi be, ndetse nta n’uwamubonye aha uwo mwana amafaranga ijana (100Frw) bivugwa ko yari yamwemereye. [13] Niyonzima Daniel n’umwunganira bavuga na none ko abatangabuhamya babajijwe bavuze ibyo bashyizwemo na se w’umwana kuko batigeze bamubona amusambanya, kandi ko Urukiko rwirengagije ko ubuhamya butangwa n’umuntu uvuga ibyo yabonye cyangwa yumvise. [14] Bavuga kandi ko raporo ya muganga yashingiweho nk’ikimenyetso kimushinja itera urujijo, kuko umwana yapimishijwe atinze yabanje kuhagirwa no gihindurirwa imyenda, kandi raporo ya muganga ikaba iteshwa agaciro igihe cyose itakorewe ku gihe giteganywa n’itegeho n’uwahohotewe akagezwa imbere ya muganga yarengeje igihe itegeko riteganya, basaba Urukiko kuyisuzuma rushingiye ku ngingo ya 6 y’Itegeko N°062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso1, banavuga ko kuba muganga yaremeje ko mu gitsina cy’umwana hinjiramo urutoki rumwe n’igice atari ikimenyetso kigaragaza ko ari Niyonzima Daniel wamusambanyije. [15] Banavuga ko Urukiko rwirengagije amakimbirane afitanye na se w’uwo mwana yatewe n’uko yaranduye urubingo yahinze mu isambu ye no kuba umugore we yaratije se w’uwo mwana inyundo yanga kuyitirura agiyeyo kuyizana baratongana, kandi ko kuba amubeshyera ko yashatse kumuha ruswa nabyo bigaragaza ubugambanyi kuko ntawamubonye amuha ayo mafaranga, ko rero n’ubwo ayo makimbirane atayafitiye ibimenyetso yasabye Urukiko ko hakorwa iperereza ngo hatahurwe umupango yakorewe ariko ntiryakorwa, hirengagizwa ngingo ya 100 y’Itegeko N°15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo2. [16] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko impamvu z’ubujurire bwa Niyonzima Daniel nta shingiro zifite kuko atavuguruje ibimenyetso bidashidikanywaho bimuhamya icyaha byashingiweho n’Urukiko Rukuru, kandi ko ntacyo anenga imvugo z’umwana wavuze uwamusambanyije zunganiwe n’imvugo
1 Iyo ngingo iteganya ko: Urwego rufite ububasha rufata icyemezo ku byo rwashyikirijwe hakurikijwe ubwoko bw’ibimenyetso bihuje na kamere y’ikiburanwa cyangwa y’ikibazo kiri mu mpaka. 2 Iyo ngingo iteganya ko: “Igihe cyose iburanisha ritararangira, urukiko rushobora gutegeka iperereza ku rubanza rubyibwirije cyangwa rubisabwe n’umwe mu baburanyi…”
## Page 5
z’abatangabuhamya, ko rero ari ikimenyetso ntakuka kigaragaza ko Niyonzima Daniel yamusambanyije, naho ibindi bimenyetso bikaba biyishimangira3. [17] Avuga kandi ko kuba umwana atarahise ajyanwa kwa muganga byatewe nuko icyaha kitahise kimenyekana kuko Niyonzima Daniel yamubwiye ko nabivuga azamwica, naho natabivuga azamuha amafaranga ijana (100), aho bimenyekaniye bamujyanye kwa muganga basanga nta karangabusugi agifite, mu gitsina cye hajyamo urutoki n’igice, uko gutinda kukaba kwaratumye ibimenyetso bigenda bisibangana, ariko ko kuba harashize iminsi ariko hakagira ibimenyetso muganga asanga bigihari ari icyemeza ko umwana yasambanyijwe, ko kandi icyo muganga yasabwe ari ari ugutanga raporo y’ibyo yabonye, raporo yatanze ikaba igaragaza ko umwana yasambanyijwe. [18] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga kandi ko hari abatangabuhamya bemeje ko Niyonzima Daniel yashatse guha se w’umwana amafaranga ngo atamujyana kuri RIB, banemeza ko se w’umwana yabahamagaye ababwira ko yamusambanyije, ko rero umutangabuhamya atavuga ibyo yabonye gusa ahubwo avuga n’ibyo yumvise, naho iperereza akaba atari ngombwa kuko ntawamubonye amusambanya kandi akaba atagaragaza uwo ryari gukorwaho mu gihe umwana yasobanuye uko byagenze, ndetse iperereza ryagezweho n’Ubushinjacyaha bakaba batabasha kurivuguruza. [19] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga na none ko iby’amakimbirane Niyonzima Daniel avuga ko yari afitanye na se w’uwo mwana ari amatakirangoyi kuko atari we wagiye kurega, kandi ko ababyeyi nta nyungu bari bafite yo gushyira umwana wabo ku karubanda bavuga ko yasambanyijwe kandi bitarabayeho, ko ahubwo yagize ubwoba bw’ibyo yakoze ashaka guha se w’uwo mwana amafaranga ibihumbi mirongo itanu (50.000Frw) ariko arayanga, kandi ko atari cyo kimenyetso cyonyine cyashingiweho mu kwemeza ko ahamwa n’icyaha kuko hari imvugo z’umwana na raporo ya muganga igaragaza ko yasambanyijwe, ko rero ibimenyetso byashingiweho Niyonzima Daniel atabashije kubivuguruza ahubwo ibyashingiweho na mbere aribyo yagaruye, bityo ko hagumaho urubanza rwajuririwe. UKO URUKIKO RUBIBONA [20] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba Niyonzima Daniel yarahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana hashingiwe ku bimenyetso bishidikanywaho, no kumenya niba Urukiko rwarirengagije amakimbirane yagiranye na se w’uwo mwana. [21] Ku byerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, byasesenguwe mu rubanza RPAA00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène, Urukiko rusobanura ko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko Urukiko arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. N’ubwo uyu murongo ushingiye ku isesengura ry’ingingo ya 119 y’Itegeko Nº 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo ryakurikizwaga urwo rubanza rucibwa, ibyateganywaga n’iyo ngingo bihura n’ubundi n’ibiteganywa n’ingingo ya 87 y’Itegeko Nº062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso rikurikizwa ubu4. [22] Ku birebana n’imvugo za A.M., Niyonzima Daniel n’umwunganira bavuga ko zishidikanywaho, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kuba umwana atarahise avuga ko yasambanyijwe atari byo byatuma
3 Avuga ko bihuye n’ibyemejwe mu rubanza NºRPAA 00141/2020/CA rwaciwe ku wa 12/03/2021, Ubushinjacyaha burega Ndacyayisenga. 4 Iyo ngingo ivuga ko mu rubanza nshinjabyaha ikimenyetso gishingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barahawe umwanya wo kubijyaho impaka.
## Page 6
imvugo ze zishidikanywaho, kuko yavuze ko yari yamuteye ubwoba amubwira ko nabivuga azamwica, kandi aho bimenyekaniye ababyeyi be bakaba barahise batanga ikirego, naho ibivugwa na Niyonzima Daniel ko umwana w’imyaka 10 atakwibuka ibyamubayeho nyuma y’iminsi 6 nta gaciro byahabwa, kuko uretse kuba ntaho abishingira, umwana w’iyo myaka aba azi ubwenge ku buryo atayoberwa igihe ihohoterwa nk’iryo yakorewe ryabereye, cyane cyane ko umutangabuhamya witwa Ruhigira Enock yavuze ko uwo mwana yababwiye ko byabaye ari ku wa mbere, kandi uwo munsi umwana avuga, Niyonzima Daniel abazwa nawe akaba yaravuze ko yari yiriwe ahinga wenyine hafi y’urugo rwe ari naho umwana avuga ko yamusanze akamusambanya. [23] Ku byo Niyonzima Daniel n’umwunganira bavuga ko nta mutangabuhamya uvuga ko yamubonye asambanya A.M., kandi ko bavuga ibyo bashyizwemo na se w’umwana, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kuba abatangabuhamya babajijwe baravuze ibyo babwiwe n’umwana ko ari Niyonzima Daniel wamusambanyije, bakanavuga ko bamwumvise abwira se w’umwana ngo yemere ubwiyunge amuhe amafaranga ibihumbi mirongo itanu (50.000Frw) ntamurege, bitabuza ko ubuhamya bwabo buhabwa agaciro bukwiye bugashingirwaho, kuko bitabujijwe ko umutangabuhamya avuga ibyo yiboneye cyangwa ibyo yumvise mu buryo butaziguye, Urukiko akaba ari rwo rusuzuma mu bushishozi bwarwo icyizere cyangwa ireme bukwiye guhabwa5. Byongeye kandi ubuhamya bwabo bwuzuzanya n’imvugo z’umwana umushinja kumusambanya n’ibyagaragajwe na raporo ya muganga. Naho iby’uko bavuze ibyo se w’umwana yabashyizemo, Niyonzima akaba abivuga gusa ariko nta kimenyetso yatanze kibyemeza. [24] Ku bijyanye na raporo ya muganga, bigaragara ko A.M. yasuzumwe ku wa 25/01/2021 igikorwa cyo kumusambanya cyarabaye ku wa 18/01/2021, mu byo muganga yagaragaje hakaba harimo ko mu gitsina cye havagamo ibintu binuka6 n’akarangabusugi ke karangiritse hashobora kwinjiramo urutoki rumwe n’igice7. [25] Ku bivugwa na Niyonzima Daniel n’umwunganira ko iyo raporo itera urujijo kuko umwana yapimishijwe atinze, yakarabye yanahinduye imyenda, kandi ko kuba muganga yaremeje ko mu gitsina cy’umwana hinjiramo urutoki rumwe n’igice atari ikimenyetso kigaragaza ko ari we wamusambanyije, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nta shingiro bifite, kuko impamvu yo gutinda kujyanwa kwa muganga yasobanuwe haruguru hasuzumwa izindi nenge, kuba rero umwana yaratinze gusuzumishwa bikaba bitatesha agaciro ibimenyetso muganga yabonye birimo ko mu gitsina cye havagamo ibintu binuka no kuba akarangabusugi ke karangiritse hajyamo urutoki n’igice, bityo ko bigomba guhuzwa n’ibindi bimenyetso biri muri dosiye mu rwego rwo kugaragaza ukuri kw’ibyabaye. [26] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga rero ibyo raporo ya muganga igaragaza, ubihuje n’imvugo z’umwana ushinja Niyonzima Daniel kumusambanya, ubuhamya bw’abavuze ko umwana yababwiye ko ari Niyonzima Daniel wamusambanyije, bakanemeza ko ubwo bari bageze mu nzira bamujyanye kuri RIB yasabye se w’umwana ko bakumvikana akamuha amafaranga ariko ntamurege, kuba igihe Niyonzima Daniel yabazwaga mu Bugenzacyaha yaravuze ko umunsi umwana avuga ko yamusambanyije yari yiriwe ahinga wenyine hafi y’urugo rwe ari naho umwana avuga ko yamusanze akamusambanya, bigaragaza ko ibyo muganga yabonye ku mwana byagaragajwe haruguru bifitanye isano n’ibikorwa byo kumusambanya yakorewe na Niyonzima Daniel. [27] Ku bijyanye n’amakimbirane Niyonzima Daniel n’umwunganira bavuga ko yari afitanye na se w’uwo mwana, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga, Urukiko Rukuru rutarabyirengagije nk’uko babivuga ahubwo rwarabisuzumye rusanga ari uburyo bwo guhunga icyaha kuko nta bimenyetso yabitangiye, kandi no kuri uru rwego, uretse kugarura icyo kibazo, yavugiye mu iburanisha ko nta kimenyetso afite
5 Uyu murongo ukaba warakurikijwe no mu zindi manza nyinshi zirimo n’urubanza nºRPA/Gén 00002/2018/CA rwaciwe ku wa 27/07/2023 haburana Ubushinjacyaha na TWAHIRWA François. 6 Foul smelling vaginal discharge 7 Distorted hymen admitting one finger and half
## Page 7
kiyagaragaza, bikanagaragara ko se w’umwana ndetse n’abatangabuhamya bavugiye mu Bugenzacyaha ko ntacyo bari basanzwe bapfa. Na none kandi, iby’uko habaye akangambane hagati y’abo batangabuhamya na se w’umwana ku birebana n’amafaranga Niyonzima Daniel yashatse gutanga ngo biyunge, Urukiko rurasanga nabyo nta shingiro bifite, kuko iby’ayo mafaranga se w’umwana abihurizaho n’abatangabuhamya bose babajijwe bavuzwe haruguru kandi Niyonzima Daniel akaba atagaragaza icyo yaba apfa nabo cyatuma bahuza na se w’umwana bakamugambanira. [28] Ku birebana n’uko hatakozwe iperereza ryari kugaragaza iby’amakimbirane avuga kandi yararisabye, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga uretse kuba atavuga abo iryo perereza ryari gukorwaho n’icyo ryahindura ku rubanza harebwe ibindi bimenyetso byashingiweho, Urukiko rudategetswe byanze bikunze gukora iperereza igihe cyose umuburanyi abisabye mu gihe rusanga ibimenyetso rwashyikirijwe bihagije mu kugaragaza ukuri, ikindi kandi Niyonzima Daniel akaba ariwe wagombaga kugaragaza ibimenyetso bihamya amakimbirane avuga ko yari afitanye na se wa A.M. [29] Hashingiwe ku byasobanuwe byose, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga impamvu z’ubujurire bwa Niyonzima Daniel zigamije kunenga ibimenyetso byashingiweho ngo kuko bishidikanywaho nta shingiro zifite kuko ibyo bimenyetso bigaragaza ukuri kw’ibyabaye. [30] Urukiko rurasanga ariko n’ubwo ubujurire bwe nta shingiro bufite, hasuzumwa ibirebana n’igihano yahawe kugira ngo harebwe niba gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA00039/2021/CA rwaciwe ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, wanakurikijwe mu zindi manza zaciwe vuba harimo urubanza RPAA00315/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 14/03/2025 Ubushinjacyaha buburana na Dusenge Pascal. [31] Nk’uko imikirize y’urubanza rwajuririwe ibigaragaza, Urukiko Rukuru rwagumishijeho igifungo cya burundu Niyonzima Daniel yahanishijwe ku rwego rwa mbere, cyagenwe hashingiwe ku kuba ari cyo giteganywa n’Itegeko ku cyaha yakoze, Urukiko rugasanga ariko n’ubwo icyaha yakoze gifite uburemere harebwe cyane cyane imyaka yari afite n’iyo umwana yasambanyije yari afite, kuba ari ubwa mbere akurikiranwe mu nkiko mu buryo buzwi, byamubera impamvu nyoroshyacyaha icyo gihano kikagabanywa kugira ngo ahabwe amahirwe yo kuzasubira muri sosiyete nyuma yo kugororwa. [32] Ku birebana n’uburyo icyo gihano cyagabanywa, hari izindi manza zaciwe ku bantu barezwe icyaha kijya gusa n’icyo Niyonzima Daniel akurikiranweho, harimo urubanza RPAA00468/2022/CA rwaciwe ku wa 30/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Kubwimana Elias wari ufite imyaka makumyabiri n’irindwi (27)8 agasambanya umwana wo mu kigero kimwe na M.A. kuko yari afite imyaka cumi n’itatu (13), Urukiko rubyibwirije rukaba rwaramugabanyirije igihano kuko ari ubwa mbere yari akurikiranweho icyaha mu buryo buzwi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19), bityo kuba na Niyonzima Daniel ari ubwa mbere akurikiranweho icyaha mu buryo buzwi, akwiye guhabwa igihano kiri ku kigero kimwe n’icyo Kubwimana Elias yahanishijwe mu rwego rwo gutanga ubutabera busa ku bibazo bisa, nawe agahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19). III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [33] Rwemeje ko ubujurire bwa Niyonzima Daniel nta shingiro bufite ; [34] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA00322/2021/HC/RSZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi ku wa 31/10/2023, ihindutse gusa ku birebana n’igihano ; [35] Ruhanishije Niyonzima Daniel igifungo cy’imyaka cumi n’icyenda (19) ;
8 Yari mu kigero kimwe na NIYONZIMA Daniel kuko uyu yari afite imyaka 26
## Page 8
[36] Rutegetse ko amagarama y’urubanza aherera ku Isanduku ya Leta kuko Niyonzima Daniel yajuriye afunze, akaba asonewe kuyatanga.