NKUNDINTWARI v. UBUSHINJACYAHA
The conviction was upheld because the evidence—comprising the victim's testimony, corroborating eyewitness accounts, the accused's admissions, and the medical report confirming sexual assault—was found credible, consistent, and sufficient to prove guilt beyond reasonable doubt, notwithstanding the absence of semen...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00304/2025/CA
- Parties
- Appellant: Nkundintwari Jean de Dieu; Respondent: Ubushinjacyaha
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 21 November 2025
- Case Number
- RPAA 00304/2025/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
- Outcome
- Appeal dismissed; conviction and sentence affirmed.
- Legal Topics
- Defilement of a Minor, Standard of Proof in Criminal Cases, Admissibility of Evidence, Appeals Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Nkundintwari Jean de Dieu
Appellant
Ubushinjacyaha
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the conviction of Nkundintwari Jean de Dieu was based on sufficient and credible evidence
- 2 Whether the lower courts erred by disregarding the defense and exculpatory evidence, including the DNA report
Ratio Decidendi
The conviction was upheld because the evidence—comprising the victim's testimony, corroborating eyewitness accounts, the accused's admissions, and the medical report confirming sexual assault—was found credible, consistent, and sufficient to prove guilt beyond reasonable doubt, notwithstanding the absence of semen in the DNA report.
Court Disposition
Appeal dismissed; conviction and sentence affirmed.
Orders
- The appeal by Nkundintwari Jean de Dieu is dismissed as unfounded.
- The judgment of the High Court/Nyanza Chamber in RPA 00826/2021/HC/NYZ dated 12/02/2025 is affirmed in all respects.
Full Case Text
Judgment text and source record
29 paragraphs
# NKUNDINTWARI v. UBUSHINJACYAHA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-11-21 - Case/document no.: RPAA 00304/2025/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
NKUNDINTWARI v. UBUSHINJACYAHA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00304/2025/CA (Kanyange, P.J.,) 21 Ugushyingo 2025] Amategeko agenga ibimenyetso – Icyaha cyo gusambanya umwana – Gusaba kugirwa umwere – Ibimenyetso –Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko urukiko nirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Incamake y’ikibazo: Nyiraminani Francine yareze Nkundintwari Jean de Dieu mu Bugenzacyaha avuga ko yasambanyije umwana we w’umukobwa witwa N.I.A. wari ufite imyaka icumi (10) y’amavuko, maze nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bumurega mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga icyaha cyo gusambanya umwana, bushingiye ku bimenyetso bitandukanye, bityo bumusabira guhanishwa igifungo cya burundu. Nyuma y’isesengura, uru Rukiko rwemeza ko uregwa ahanishwa igifungo cya burundu rushingiye ku mvugo z’abatangabuhamya no kubimenyetso bitandukanye. Nkundintwari yajuririye Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Nyanza, avuga ko yahamijwe icyaha nta bimenyetso bidashidikanywaho bishingiweho, kuko imvugo z’abatangabuhamya zivuguruzanya, kandi ko hirengagijwe raporo ya muganga igaragaza ko nta masohoro basanze mu gitsina cy’umwana. Ubushinjacyaha bwasubije ko impamvu z’ubujurire z’uregwa nta shingiro zifite kuko atabashije kuvuguruza ibyasobanuwe ku rwego rwa mbere. Urukiko rwasanze ariko n’ubwo impamvu z’ubujurire bwe nta shingiro zifite, yagabanyirizwa igihano kuko ari ubwa mbere akurikiranwe bizwi, kandi akaba yarakoze icyaha akiva mu bugimbi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15). Nkundintwari yajuririye Urukiko rw’Ubujurire avuga ko Urukiko rubanza rwamuhamije icyaha nta bimenyetso bifatika rushingiyeho, runirengagiza ukwiregura kwe, avuga kandi ko imvugo z’abatangabuhamya zitagombaga gushingirwaho kuko atari ikimenyetso kidashidikanyaho kandi cyemeza nta shiti ko yamusambanyije, kandi zikaba zivugurazanyacyemeza, avuga na none ko hakozwe ikizamini cya DNA ariko ko kitemeza ko yasambanyije uwo mwana, kuko kigaragaza ko nta masohoro yasanzwe mu gitsina cye, bityo asaba uru Rukiko gushingira ku ihame ry’uko gushidikanya birengera uregwa, maze akagirwa umwere. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Nkundintwari yahamijwe icyaha hashingiwe ku bimenyetso bifatika bikimuhamya atabashije kuvuguruza, na raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi k’uwo mwana kavuyeho, avuga kandi ko Urukiko rwasesenguye imyiregurire ye rugasanga idafite ishingiro.
## Page 2
Ku bijyanye na raporo ya DNA, Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko itashingiweho nk’ikimetso kimushinja, ariko ko raporo yakozwe n’umuganga wakiriye umwana akamusuzuma yagaragaje ko yasambanyijwe. Urukiko rw’Ubujurire rwasanze impamvu z’ubujurire bwa Nkundintwari Jean de Dieu nta shingiro zifite, kuko ibimenyetso byashingiweho bidashidikanywaho kandi bihagije kugira ngo hemezwe ko yakoze icyaha akurikiranweho kuko bigaragaza ukuri kw’ibyabaye, bityo hakaba hagumyeho imikirize y’urubanza rwajuririwe. Incamake y’icyemezo: Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko urukiko nirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, ingingo ya 119. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA 00692/2021/CA rw’ Ubushinjacyaha na Ndayishimiye, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023; Urubanza RPAA 00199/2025/CA, rw’Ubushinjacyaha na Umuhire Udahemuka na Habumugisha, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire, ku wa 30/10/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Nyiraminani Francine yareze Nkundintwari Jean de Dieu mu Bugenzacyaha avuga ko ku wa 04/10/2020 yasambanyije umwana we w’umukobwa witwa N.I.A.1 wari ufite imyaka icumi (10) y’amavuko, wamubwiye ko Nkundintwari Jean de Dieu yamusanze mu cyumba aryamisha barumuna be aramusambanya, abana bari kumwe bagira ubwoba bariruka bajya gutabaza, uwitwa Niragire Marie Goretti ahita aza asanga Nkundintwari Jean de Dieu amuri hejuru, nyuma haza n’abandi bantu, arafatwa atangira gukurikiranwa. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwareze Nkundintwari Jean de Dieu mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga icyaha cyo gusambanya umwana, bushingiye ku bimenyetso bigizwe n’imvugo z’umwana wasambanyijwe, iza nyina, n’iz’abatangabuhamya, kuba Nkundintwari Jean de Dieu yaremeye ko yageze iwabo w’uwo mwana akanemera ko yamukubise hamwe na raporo ya muganga, bumusabira guhanishwa igifungo cya burundu.
1 Yahawe iri zina kuko ari umwana
## Page 3
[3] Nkundintwari Jean de Dieu yaburanye ahakana icyaha, avuga ko imvugo z’umutangabuhamya umushinja zivuguruzanya kandi ko bitumvikana uburyo yari kumubona yubaraye ku mwana ntagire icyo akora ngo afatwe, ko no kuba raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi k’umwana kacitse nta gihamya ko ari we wagaciye. [4] Mu rubanza RP 01176/2020/TGI/MHG rwaciwe ku wa 16/07/2021, Urukiko rwasanze hari ibimenyetso byemeza ko Nkundintwari Jean de Dieu yakoze icyaha akurikiranweho bigizwe n’imvugo z’umwana wasambanyijwe, ubuhamya bwa Niragire Marie Goretti n’ubwa Niyomuhoza Verena bahageze icyaha kigikorwa banagira uruhare mu ifatwa rya Nkundintwari Jean de Dieu, Niragire Marie Goretti we anahamya ko yamusanze acyubaraye kuri uwo mwana arimo kumusambanya, anabona umwana ava amaraso mu gitsina izo mvugo zigashimangirwa na raporo ya muganga wasuzumye uwo mwana akimara gusambanywa kuko yagaragaje ko akarangabusugi ke kari kacitse, kandi ko ibimenyetso byose yabonye byemeza ko yasambanyijwe. [5] Rwasanze kandi ibivugwa na Nkundintwari Jean de Dieu ko Niragire Marie Goretti atari kumusanga hejuru y‘uwo mwana ngo abure gutabaza nta shingiro bifite, kuko atamurebereye akora icyaha ngo arekere aho, ahubwo yavuze ko amaze kubona ko yamubonye yahise ava ku mwana bahurira mu muryango, atangira kumubaza ibyo akoreye uwo mwana mu rwego rwo kumurangaza kugira ngo afatwe, anavuga ko ubwo Nkundintwari Jean de Dieu yari yirutse ahunga, uwo mutangabuhamya afatanyije na mukuru w’uwo mwana, bahise bahuruza Polisi arafatwa. Rwasanze kandi imvugo za Niragire Marie Goretti zitavuguruzanya ahubwo avuga ibyo yiboneye nk’umuntu wageze aho icyaha cyakorewe kirimo gukorwa, anagira uruhare mu gutuma uwagikoze afatwa. Rwamuhanishije igifungo cya burundu. [6] Nkundintwari Jean de Dieu yajuririye Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Nyanza, avuga ko yahamijwe icyaha nta bimenyetso bidashidikanywaho bishingiweho, kuko imvugo z’abatangabuhamya zivuguruzanya, ko hirengagijwe raporo ya muganga igaragaza ko nta masohoro basanze mu gitsina cy’umwana, runirengagiza ko yasobanuye ko yari agiye muri urwo rugo kwishyuza amafaranga ye no gushyira itara mu cyumba nk’uko yari yabisabwe, ko ahubwo bamugeretseho icyaha bitewe n’uko yakubise uwo mwana, kuko bitumvikana uburyo nyina w’umwana yavuga ko yasanze ava amaraso kandi atarahamusanze, asaba kugirwa umwere. [7] Ubushinjacyaha bwasubije ko izo mpamvu z’ubujurire nta shingiro zifite, kuko Nkundintwari Jean de Dieu atabasha kuvuguruza ibyasobanuwe ku rwego rwa mbere, ko rero nta bimenyetso byirengagijwe, kandi ko atagaragaza ukwibeshya kwabaye gushingiye ku mategeko n’uko ibintu byagenze. [8] Mu rubanza RPA 00826 /2021/HC/NYZ rwaciwe ku wa 12/02/2025, Urukiko rwasanze ibyo Nkundintwari Jean de Dieu aburanisha ko yari ajyanwe iwabo w’uwo mwana no kwishyuza amafaranga no gushyira itara mu cyumba, n’ibyo gukeka ko hari gahunda yo kumugerekaho icyaha, bitavuguruza ibimenyetso byashingiweho ku rwego rwa mbere, bigizwe no kuba ashinjwa n’uwo mwana n’abatangabuhamya Niragire Marie Goretti na Niyomuhoza Verena bahageze icyaha kikiba, banagira uruhare mu ifatwa rye, ndetse Niragire Marie Goretti akaba yarasanze acyubaraye kuri uwo mwana arimo kumusambanya, anabona umwana ava amaraso mu gitsina, bikuzuzanya na raporo ya muganga wamusuzumye akimara gusambanywa igaragaza ko akarangabusugi ke kari kacitse.
## Page 4
[9] Rwasanze kandi imiburanire ya Nkundintwari Jean de Dieu ishimangira ko yageze ahabereye icyaha, kuko adahakana ko uwo munsi yahuye n‘uwo mwana, kandi akaba atavuguruza ko ubwo yari avuye kuri uwo mwana yahuriye n’uwamubonye akora icyaha mu muryango akamubaza ibyo akoreye uwo mwana, agashaka guhunga ariko uwo mutangabuhamya afatanyije na mukuru w’uwo mwana wari umaze kuhagera bagahita bahamagara inzego zishinzwe umutekano agafatwa. Rwasanze ariko n’ubwo impamvu z’ubujurire bwe nta shingiro zifite, yagabanyirizwa igihano kuko ari ubwa mbere akurikiranwe bizwi, kandi akaba yarakoze icyaha akiva mu bugimbi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15). [10] Nkundintwari Jean de Dieu yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00304/2025/CA, iburanisha ribera mu ruhame ku wa 04/11/2025 Nkundintwari Jean de Dieu yunganiwe na Me Nsengiyumva Colette, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwanziga Lydia, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [11] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira bavuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha nta bimenyetso bifatika rushingiyeho, runirengagiza ukwiregura kwe. [12] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Nkundintwari Jean de Dieu yahamijwe icyaha hashingiwe ku bimenyetso bifatika bikimuhamya atabashije kuvuguruza, kandi ko Urukiko rwasesenguye imyiregurire ye rugasanga idafite ishingiro. [13] Muri uru rubanza harasuzumwa niba Urukiko rwarahamije Nkundintwari Jean de Dieu icyaha nta bimenyetso bifatika bishingiweho. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIRI MU RUBANZA Kumenya niba Urukiko rwarahamije Nkundintwari Jean de Dieu icyaha nta bimenyetso bifatika bishingiweho [14] Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira bavuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha atakoze nta bimenyetso bifatika bishingiweho, ahubwo rushingira ku bimenyetso bitera gushidikanya birimo imvugo z’abatangabuhamya, iz’umwana aregwa gusambanya na raporo ya muganga itagaragaza ukuri kw’ibyabaye uretse kugenekereza, rwirengagiza ko yasobanuye ko yari yagiye iwabo w’uwo mwana gushaka mukuru we wari wamusabye kuza kumukorera amatara, kubera ko bakodeshaga mu mazu y’iwabo (wa Nkundintwari Jean de Dieu), ko rero atari bwo yari gutekereza kumusambanya kuko bari bahamaze igihe, ko ahubwo bamuhora ko yakubise uwo mwana urushyi amaze kumubwira nabi. [15] Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira bavuga kandi ko imvugo za Nyiraminani Francine n’iza Niyomuhoza Verena zitagombaga gushingirwaho kuko bivugira ko batari bahari igihe byabaga, ko ahubwo babibwiwe na Niragire Marie Goretti, ko n’ibyavuzwe na Nkundintwari Jean de Dieu yemera ko yageze iwabo w’uwo mwana akamukubita urushyi kubera kumubwira nabi, bitari gushingirwaho mu kumuhamya icyaha kuko atari ikimenyetso kidashidikanyaho cyemeza nta shiti ko yamusambanyije, kubera ko atageze mu cyumba umwana yari arimo ahubwo yakomanze umwana aza kumukingurira, amukubitira mu muryango.
## Page 5
[16] Bavuga ko hanashingiwe ku buhamya bwa Niragire Marie Goretti wavuze ko yasanze Nkundintwari hejuru y’umwana akanagira uruhare mu ifatwa rye, nyamara abaje kumufata baramusanze mu rugo, ko ndetse n’imvugo z’uwo mwana zivuguruzanya kuko yavuze ko yamusambanyirije mu cyumba ku buriri ubundi avuga ko ari muri salon. [17] Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira bavuga na none ko hakozwe ikizamini cya DNA ariko ko kitemeza ko yasambanyije uwo mwana, kuko kigaragaza ko nta masohoro yasanzwe mu gitsina cye, kikaba rero kitagaragaza ko hari aho ahuriye n’uwo mwana, ndetse ko nawe yakorewe ibizamini byagombaga guhuzwa n’ibyo basanze kuri uwo mwana kugirango hagaragazwe ko yaba yaramukozeho agamije kumusambanya, ariko ntibamenya icyavuyemo. [18] Ku birebana n’ikimenyetso cya raporo ya muganga, bavuga ko n’ubwo igaragaza ko umwana yasambanyijwe, itavuga ko ari Nkundintwari Jean de Dieu wateje kwangirika kw’akarangabusugi cyangwa amaraso yari ku myanya ndangagitsina, kuko iyo raporo itavuga ko ibyo bimenyetso byatewe no gusambanywa hakoreshejwe igitsina, kuko ushobora kugirana ikibazo n’umuntu agafata umwana akamushyiramo ibindi bintu, bityo ko hashingirwa ku ihame ry’uko gushidikanya birengera uregwa nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA00754/2021/CA2 n’urubanza RPAA 325/2022/CA3, Nkundintwari Jean de Dieu akagirwa umwere. [19] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Nkundintwari Jean de Dieu atarenganyijwe, kuko mu kumuhamya icyaha Urukiko rwashingiye ku bimenyetso bifatika birimo imvugo z’umwana umushinja kumusambanya, imvugo y’uregwa yemera ko yageze iwabo w’uwo mwana agiye kureba mukuru we kandi ko yamukubise urushyi amuhora ko yamubwiye nabi, imvugo z’abatangabuhamya barimo Niragire Marie Goretti na Niyomuhoza Verena na raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi k’uwo mwana kavuyeho, ko n’ibizamini yakorewe bigaragaza ko yasambanyijwe, kandi akaba atarabashije kubivuguruza, naho imyiregurire ye rwasanze idafite ishingiro. [20] Ku bijyanye na raporo ya DNA, Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko itashingiweho nk’ikimetso gishinja Nkundintwari kuko ibyafashwe ku mwana basanze nta masohoro arimo, ko rero ntacyo bashoboraga kugereranya, ariko ko raporo yakozwe n’umuganga wakiriye umwana akamusuzuma yagaragaje ko yasambanyijwe, akaba yarasambanyijwe na Nkundintwari kuko ari we umwana yavuze kandi nawe akemera ko yageze iwabo bikanashimangirwa n’umutangabuhamya wasanze amusambanya, naho ibyo bavuga ko ari umuntu waba yarashyize mu mwana ibindi bintu bikaba nta shingiro byahabwa kuko ibivugwa n’umwunganira bidahuye n’ibyabaye muri uru bubanza. [21] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga na none ko kuba Nkundintwari Jean de Dieu avuga ko yageze iwabo wa N.I.A., akanemera ko yamukubise urushyi, ari ikimenyetso cy’uko ibyo umwana avuga ari ukuri kuko asobanura uko yakorewe icyaha n’aho cyakorewe kandi uregwa akemera ko yahageze, naho ibyo avuga ko atinjiye mu nzu bikaba nta shingiro bifite kuko mbere yiyemereye
2 Urubanza rwaciwe ku wa rwaciwe ku wa 24/04/2023, haburana Ubushinjacyaha na Iradukunda
3 Urubanza rwaciwe ku wa 28/04/2023 haburana Ubushinjacyaha na Maniraguha Giraneza
## Page 6
ko yageze mu cyumba, kandi ko yari asanzwe ahagenda, bityo ko imvugo ze zikwiye gushingirwaho kuko zihura n’iz’uwo mwana. [22] Asanga ahubwo kuba Nkundintwari Jean de Dieu atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho bimuhamya icyaha, hashingiwe ku ngingo ya 107 igika cya 3 y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha4, hakwiye kugumaho imikirize y’urubanza rwajuririwe. UKO URUKIKO RUBIBONA [23] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenye niba Nkundintwari Jean de Dieu yarahamijwe icyaha nta bimenyetso bifatika bishingiweho, rwirengagije imyiregurire ye. [24] Ku byerekeye ibimenyetso mu manza; mu rubanza RPAA 00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène, hasesenguwe ingingo ya 119 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo5, harebwe cyane cyane ku mwihariko w’imanza nshinjabyaha, maze Urukiko rusobanura ko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi ko urukiko arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Iri hame ryashingiweho mu zindi manza zakurikiyeho zaciwe n’uru Rukiko, urwaciwe bwa nyuma akaba ari urubanza RPAA 00199/2025/CA, rwaciwe ku wa 30/10/2025, haburana Ubushinjacyaha na Umuhire Udahemuka Régis na Habumugisha Egide. [25] Kugira ngo Nkundintwari Jean de Dieu ahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana, inkiko zabanje zabishingiye ku bimenyetso bigizwe n’imvugo z’uwo mwana, ubuhamya bwa Niragire Marie Goretti na Niyomuhoza Verena bahageze icyaha kikiba, no kuba Nkundintwari Jean de Dieu avuga ko yageze ahabereye icyaha agahura n‘uwo mwana bikuzuzanya na raporo ya muganga wamusuzumye akimara gusambanywa igaragaza ko yasambanyijwe. [26] Dosiye igaragaza ko N.I.A. abazwa mu Bugenzacyaha ku wa 06/10/2020 yasobanuye ko ku wa 04/10/2020 saa kumi n’imwe n’igice, Nkundintwari Jean de Dieu yamusanze mu cyumba aryamishije murumuna we amubaza aho mukuru we ari amubwira ko adahari, aragenda ariko ahita agaruka asunika urugi arinjira, amubajije icyo ashaka amucishamo umugeri yikubita hasi amujya
4 Iyo ngingo iteganya ko: “Icyakora, iyo icyaha cyabonewe ibimenyetso bikigaragaza, ugikurikiranyweho cyangwa umwunganira ashobora kwerekana impamvu zose yireguza, zerekana ko ikirego kitakwemerwa, zihamya ko icyo aregwa atari icyaha cyangwa se ko ari umwere n’izindi mpamvu zose zivuguruza izimuhamya icyo cyaha”, Ubushinjacyaha burasanga Nkundintwari Jean de Dieu atabasha kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rukuru.
5 Iyo ngingo ihura n’ingingo ya 87 y’Itegeko Nº 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso.
6Reba umurongo watanzwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu rubanza RPA/Gén 00002/2018/CA rwaciwe ku wa 27/07/2023 haburana Ubushinjacyaha na Twahirwa François, wanakurikijwe no mu zindi manza, uruheruka gucibwa akaba ari urubanza RPAA 00056/2023/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 29/09/2025 haburana Ubushinjacyaha na Uwanyagasani Vedaste (igika cya 25).
## Page 7
hejuru, amubwira ko navuga amwica, amukubita ingumi n’inshyi mu matama yajya kuvuga akamufata ku munwa aramuniga, maze Nkundintwari Jean de Dieu afata igitsina cye agishyira mu cy’uwo mwana aramusambanya, abana bari kumwe bagira ubwoba bajya gutabaza, abantu baje basanga amuri hejuru, batabaza inzego zibishinzwe. [27] Muri dosiye harimo kandi inyandikomvugo y’ibazwa rya Nkundintwari Jean de Dieu mu Bugenzacyaha, aho yasobanuye ko ku wa 04/10/2020 yageze iwabo wa N.I.A. mu cyumba abana bararamo agiye gushyiramo itara kuko yari yabisabwe na mukuru wa N.I.A., kandi ko yari asanzwe ajya kumureba akajya mu cyumba bakaganirirayo, ariko ko yasanze adahari abaza uwo mwana igihe agarukira amusubiza nabi ahita amukubita urushyi kuko yari yanyoye inzoga, amaze kumukubita abana basohoka bataka bageze hanze umudamu uba muri icyo gipangu amusanga mu cyumba, bahurira mu muryango asohoka amubaza icyo yaje kuhakora amusubiza ko yari aje kubashyiriramo itara, nyuma abona haje abantu benshi bavuga ko yari agiye gufata uwo mwana ku ngufu. [28] Harimo kandi inyandikomvugo ya Nkundintwari Jean de Dieu abazwa mu Bushinjacyaha ku wa 12/10/2020, akavuga ko N.I.A. atamuzi neza kuko bari baje gukodesha mu nzu z’iwabo vuba, akaba yari agiye iwabo kureba umukobwa wabanaga n’uwo mwana ngo amushyiriremo itara, ariko abana yahasanze bamubwira ko adahari aragenda, agarutse kumureba N.I.A. amubwira nabi amukubita urushyi kuko yari yanyoye inzoga, icyo yibuka ari uko yasunikiye uwo mwana ku buriri, amujya hejuru, agamije kumusambanya kubera ibiyobyabwenge yari yanyoye, ko abana bamwe N.I.A. yari aryamishije basohotse bagiye gutabaza, ariko ko ibyakurikiyeho atabizi, maze kuko abana basakuzaga ahita amuvaho ahurira n’umugore w’umuturanyi mu muryango. Naho igihe Nkundintwari Jean de Dieu yaburanaga ku ifungwa ry’agateganyo yasobanuye ko yari yagambiriye gusambanya N.I.A. ariko ntiyabikora, yemera ko yamukoze ku gitsina ashaka kumusambanya bikanga, nyuma asaba kugabanyirizwa igihano kuko yemera icyaha. [29] Na none muri dosiye harimo inyandikomvugo y’umutangabuhamya Niragire Marie Goretti yakoreye mu Bugenzacyaha, aho yasobanuye ko abana babana mu gipangu baje biruka bamubwira ngo atabare N.I.A. baramwishe, agenda gake kuko inzugi zose zari zirangaye kandi hatabona agirango ni umujura, amurikisha itoroshi abona Nkundintwari Jean de Dieu ari hejuru y’uwo mwana yamupfutse umunwa, amubonye amuvaho bahurira mu muryango, amubajije niba ari we ukoze ibyo bintu aramubwira ngo naceceke, abonye ashobora kubacika aramuganiriza kugira ngo amurangaze atabacika, na mukuru wa N.I.A. ahageze amusaba kutamwereka ko hari ikibazo ngo atabacika, barakomeza baravugana, nyuma haza uwitwa Diane babona babaye benshi bamubaza ibyo yakoze, bahamagara abashinzwe umutekano. [30] Muri dosiye harimo kandi inyandikomvugo uwitwa Niyomuhoza Verena yakoreye mu Bugenzacyaha, asobanura ko abana baje bavuza induru ngo de Dieu ahiritse N.I.A. ku gitanda, yiruka ajya kureba ahageze ahura na Nkundintwari ari kumwe n’umuturanyi wabo witwa Niragire Marie Goretti amubwira ko amusanze hejuru ya N.I.A., ariko amusaba kutamwereka ko yabimenye ngo atabacika, bakomeza kuganira bamurangaza, ariko we akajya ahamagara abantu kuri telephone, uwitwa Diane ahageze babona kumwereka ko bamenye ibyo yakoze, bamenyesha inzego zishinzwe umutekano. [31] Dosiye igaragaza na none inyandikomvugo ya Nyiraminani Francine, nyina wa N.I.A., wasobanuye ko yatashye agasanga bavuga ngo N.I.A. yari apfuye, abajije icyabaye bamubwira ko
## Page 8
RIB imujyanye ahita ajya i Kabgayi amusangayo, nyuma bamubwira ko Jean de Dieu yasanze uwo mwana mu cyumba bakagundagurana abana bari kumwe bakajya guhuruza, abahuruye bakubitana nawe asohoka baramufata, naho N.I.A. arimo kujojoba amaraso atanabasha kugenda, yajya no kwihagarika agataka ndetse yanamira akababara mu muhogo kubera kumuniga. [32] Muri dosiye harimo kandi raporo ya muganga igaragaza ko N.I.A. yasuzumwe ku wa 05/10/2020, mu byo muganga yagaragaje hakaba hari ukuba mu gitsina cy’uwo mwana hari hariho amaraso (vestibule stained with blood), kandi hababara (labia majora tender on palpation) n’akarangabusugi kacitse (hymen breached), mu mwanzuro iyo raporo ikavuga ko isuzuma ry’umubiri ryakozwe rigaragaza ihohoterwa rishingiye ku gitsina (the physical exam done were in favor of sexual assaults) naho ibindi bizamini bikaba nta burwayi byagaragaje (no other comorbidities or infections that the patient had from investigations done in laboratory). [33] Harimo kandi raporo yakozwe na Laboratwari y’u Rwanda y’Ibimenyetso Bishingiye ku Bumenyi n’Ubuhanga Bikoreshwa mu Butabera (RFL), igaragaza ko isuzuma ryakozwe ry’ibimenyetso byafashwe mu myanya ndangagitsina (vaginal swabs) ya N.I.A. nta masohoro yagaragayemo. [34] Ku bivugwa na Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira ko imvugo za nyina w’umwana Nyiraminani Francine zitagombaga gushingirwaho kuko atari ahari icyaha gikorwa, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga, icyashingiweho mu mvugo ze ari uko yavuze ko abahageze bahuruye bamubwiye ko N.I.A. yajojobaga amaraso, iyo mvugo ye rero ikaba itabura gushingirwaho kuko ishimangirwa na raporo ya muganga igaragaza ko ku gitsina cy’umwana hariho amaraso, cyane cyane ko hadashingirwa gusa ku buhamya bw’ababonye icyaha gikorwa ahubwo hashobora no gushingirwa ku buhamya bushingiye ku mabwire (preuve par ouï-dire) cyangwa ubuhamya buziguye (preuve indirecte) iyo bushyigikiwe n’ibindi bimenyetso bituma bwizerwa6. [35] Ku birebana n’uko hatagombaga gushingirwa ku buhamya bwa Niyomuhoza Verena ngo kuko atari ari aho bavuga ko icyaha cyakorewe, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga uwo mutangabuhamya yarasubiyemo ibyo yabwiwe na Niragire Marie Goretti, anavuga ibyo yabonye ahageze, ukuri kw’ibyabaye kuri mu mvugo zabo kukaba kugaragazwa n’uko basobanura mu buryo bumwe uko ibintu byagenze, n’uko babanje kurangaza Nkundintwari Jean de Dieu bamwereka ko batitaye ku byabaye ngo atabacika, bityo ko nta kosa Urukiko rwakoze mu gushingira kuri izo mvugo, cyane cyane ko mu manza nshinjabyaha ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho iyo bigaragaza ukuri kw’ibyabaye. [36] Ku bivugwa na Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira ko kuba yaremeye ko yageze iwabo wa N.I.A. akamukubita urushyi ubwabyo bitamuhamya icyaha, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ntacyatuma bidashingirwaho, kuko adasobanura impurirane yo kuba yarageze iwabo w’uwo mwana akinjira mu cyumba, abana bagasohoka bataka, umuturanyi wahageze mbere akavuga ko yamusanze mu cyumba hejuru y’uwo mwana, na raporo ya muganga ikagaragaza ko umwana yari afite ibimenyetso byo gusambanywa. Kuba kandi imbere y’uru Rukiko Nkundintwari Jean de Dieu yaravuze ko atinjiye iwabo w’uwo mwana, rurasanga bitahabwa agaciro kuko mu Bugenzacyaha yemeye ko yageze mu cyumba abana bari barimo, anavuga ko yari asanzwe akijyamo asanzemo mukuru w’uwo mwana, ndetse no mu Bushinjacyaha akaba yaremeye ko yasunikiye uwo mwana ku buriri, amujya hejuru agamije kumusambanya, izo mvugo ze zikaba zishimangirwa n’imvugo za N.I.A. n’iz’umutangabuhamya wahageze atabaye.
## Page 9
[37] Ku birebana n’ibyo banenga ubuhamya bwa Niragire Marie Goretti wavuze ko yagize uruhare mu ifatwa rye kandi abaje kumufata baramusanze mu rugo, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nabyo bitahabwa agaciro, kuko ibyo uwo mutangabuhamya yavuze bihura n’ibyo Nkundintwari Jean de Dieu yasobanuye abazwa, ko uwo mudamu yamusanze mu cyumba bagahurira mu muryango asohoka akamubaza icyo yakoraga, nyuma abona abantu baraje baramufata, bikanahura n’mvugo za Niyomuhoza Verena (mukuru wa N.I.A.) wasobanuye ko yahageze agasanga Nkundintwari Jean de Dieu ari kumwe na Niragire Marie Goretti akamusaba kutamwereka ko hari ikibazo ngo atabacika, babimubaza ari uko haje undi muntu wa gatatu, izo mvugo zabo zikaba rero zigaragaza ukuri kw’ibyabaye kuko ibyo bavuga babihurizaho. [38] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga na none nta kuvuguruzanya kuri mu mvugo za N.I.A. nk’uko bivugwa na Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira, kuko mu nyandikomvugo y’uwo mwana ntaho yavuze ko yamusambanyirije muri salon, ahubwo yavuze ko yasunitse urugi akamusanga mu cyumba, bigashimangirwa n’ibyo nawe yemereye mu Bushinjacyaha ko yasunikiye uwo mwana ku buriri akamujya hejuru. [39] Naho ku birebana n’ibyo Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira banenga raporo ya muganga, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga inshingano muganga yari yahawe ari iyo gusuzuma niba umwana yarasambanyijwe no kugaragaza ibindi bimenyetso byafasha mu gukora iperereza, akaba rero atari yahawe inshingano yo kumenya uwakoze icyaha kuko ibyo biri mu bubasha bw’urukiko rwaregewe, no kuvuga ko muganga ataragaragaje ko umwana yasambanyijwe hakoreshejwe igitsina nabyo nta shingiro bifite, kuko muganga yagaragaje ko umwana yari afite ibimenyetso by’uko yasambanyijwe, iyo raporo kandi ikaba itarebwa ukwayo ahubwo ireberwa hamwe n’ibindi bimenyetso, kandi nk’uko byagaragajwe N.I.A. abazwa yavuze ko Nkundintwari Jean de Dieu yafashe igitsina agishyira mu cye. [40] Ku bijyanye na raporo ya RFL, Nkundintwari Jean de Dieu n’umwunganira bavuga ko itemeza ko yasambanyije uwo mwana kuko nta masohoro bamusanzeho, kandi ko nawe yafashwe ibizamini bikaba byari guhuzwa bikagaragaza aho ahuriye n’uwo mwana, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nta shingiro bifite, kuko kuba nta masohoro yagaragaye kuri uwo mwana cyangwa kuba ibizamini byabo bitaragereranyijwe, bitavanaho ko yasambanyije uwo mwana kuko hari ibindi bimenyetso byashingiweho bigaragaza ko yamusambanyije bigizwe n’imvugo z’uwo mwana, imvugo z’abatangabuhamya barimo uwasanze Nkundintwari Jean de Dieu ari hejuru y’uwo mwana na raporo ya muganga yagaragaje ko umwana yari afite ibimenyetso by’uko yasambanyijwe, kuko ku gitsina cye hababaraga hariho n’amaraso, ndetse na Nkundintwari Jean de Dieu abazwa mu Bushinjacyaha akaba yarivugiye ko yasunikiye uwo mwana ku buriri akamujya hejuru agamije kumusambanya, naho ibyakurikiyeho atabizi kubera ibiyobyabwenge yari yanyoye, anaburana ifungwa ry’agateganyo ho akaba yaravuze ko yemera icyaha. [41] Ku bivugwa na Nkundintwari Jean de Dieu ko Urukiko rwirengagije imiburanire ye irebana n’icyari cyamujyanye iwabo wa N.I.A., Urukiko rw’Ubujurire rurasanga iyo mpamvu nayo nta shingiro ifite, kuko mu rubanza rujuririrwa Urukiko rwasobanuye ko ibyo avuga ko yari aje gukora uwabo w’uwo mwana bitavuguruza ibimenyetso byashingiweho ku rwego rwa mbere, ko ahubwo iyo miburanire ishimangira ko yageze ahabereye icyaha, bivuze rero ko imiburanire ye yasuzumwe kandi akaba atagaragaza ikosa Urukiko rwaba rwarakoze mu isesengura rwakoze.
## Page 10
[42] Hashingiwe ku byasobanuwe byose, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga impamvu z’ubujurire bwa Nkundintwari Jean de Dieu nta shingiro zifite, kuko ibimenyetso byashingiweho bidashidikanywaho kandi bihagije kugira ngo hemezwe ko yakoze icyaha akurikiranweho kuko bigaragaza ukuri kw’ibyabaye, bityo hakaba hagumyeho imikirize y’urubanza rwajuririwe. III. ICYEMEZO CY’ URUKIKO [43] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Nkundintwari Jean de Dieu nta shingiro bufite; [44] Rwemeje ko urubanza RPA 00826/2021/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru/Urugereko rwa Nyanza ku wa 12/02/2025, rugumanye agaciro mu ngingo zarwo zose; [45] Rutegetse ko igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) Nkundintwari Jean de Dieu yahanishijwe ku cyaha cyo gusambanya umwana kigumyeho.