Download PDF

Rwanda Criminal

Supreme Court

UBUSHINJACYAHA V. NSANGIRANABO

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

Nsangiranabo Raphaël's appeal was filed within the legal time limit because he was not present at the pronouncement of judgment, was not notified, and promptly appealed after learning of the decision; delays caused by prison authorities cannot be held against him.

Court disposition

preliminary decision set aside, appeal admitted

Orders

  • The preliminary decision n° RP 0168/10/Pré-ex/CS of 01/06/2010 is set aside.
  • Nsangiranabo Raphaël's appeal is admitted as timely.
  • Court fees are to be borne by the State.

02

Material facts

Parties

Ubushinjacyaha

Prosecution Counsel: Ntawangundi Béatrice

Nsangiranabo Raphaël

Appellant Counsel: Me Murenzi Eugène

Amounts and remedies

  • Fine: RWF 100,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Criminal Appeal / Appeal Against Preliminary Decision

04

Questions and positions

Legal issues

Whether Nsangiranabo Raphaël's appeal against the preliminary decision was filed within the legal time limit

Party arguments

Applicant
Nsangiranabo Raphaël argued that his appeal was not late because he was not brought to hear the judgment and only learned of the decision after repeated written requests from prison, after which he appealed immediately.
Respondent
The prosecution argued the appeal should not be admitted because Nsangiranabo was informed of the judgment date and failed to appeal within the statutory 30-day period.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Organic Law nº 01/2004 of 29/01/2004, Article 64

    The appeal period is 30 days from the date of pronouncement of judgment for present parties, or from notification for absent parties.

  2. 02

    Law nº 013/2004 of 17/05/2004, Article 166(4)

    If a prisoner appeals through the prison, the date the prison receives the appeal letter is the date of filing; errors by prison authorities do not prejudice the prisoner.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

Nsangiranabo Raphaël's appeal was filed within the legal time limit because he was not present at the pronouncement of judgment, was not notified, and promptly appealed after learning of the decision; delays caused by prison authorities cannot be held against him.

Court disposition

preliminary decision set aside, appeal admitted

  • The preliminary decision n° RP 0168/10/Pré-ex/CS of 01/06/2010 is set aside.
  • Nsangiranabo Raphaël's appeal is admitted as timely.
  • Court fees are to be borne by the State.

Source and reliance status

Supreme Court · 5 September 2014

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Supreme Court

Criminal· 5 September 2014

RLR V.1-2016

UBUSHINJACYAHA V. NSANGIRANABO

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2014-09-05 - Case/document no.: RPAA 0221/10/CS - Collection: Supreme Court

Text

Page 1

UBUSHINJACYAHA v. NSANGIRANABO [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – RPAA 0221/10/CS (Mukanyundo, P.J.,Rugabirwa and Gakwaya, J.) 5 Nzeli 2014] Amategeko yerekeye imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha – Ubujurire – Ibihe byo kujurira – Ibihe byo kijurira ni iminsi mirongo itatu. Ariko rero, kuba uwajuriye atarazanywe gusomerwa urubanza n’ibaruwa y’ubujurire ye ntiyandikweho na gereza igihe iyiboneye akaba yarananditse amabaruwa anyuranye yibutsa ibyubujurire bwe, bituma ibihe byo kujurira bibarwa uhereye igihe yamenyesherejwe iby’imikirize y’urwo rubanza hatitawe ku igihe yajuririye. – Itegeko - Ngenga nº 01/2004 ryo kuwa 29/01/2004 rigena imitunganyirize, imikorere n’ububasha by’Urukiko rw’Ikirenga, Ingingo ya 64 n’Itegeko nº 013/2004 ryo kuwa 17/05/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, Ingin go ya 164. Incamake y’ikibazo: Nsangiranabo Raphaël yahamijwe icyaha cyo gusambanya umwana n’Urukiko rw’Intara ya Gisenyi ahanishwa gufungwa burundu n’ihazabu ingana na 100, 000, 00Frw. Yajuririye mu rukiko Rukuru rwemeza ko imikirize y’urubanza idahindutse. Yajuririye nanone mu rukiko rw’Ikirenga ariko umucamanza w’ibanzirizasuzuma yemeza ko ubujurire bwe butakiriwe kubera gutangwa bukerewe kuko urubanza ajuririra rwaciwe ahari ku wa 12 Gicurasi 2009 amenyeshwa ko ruzasomwa ku wa 2 Kamena 2009 ariko ajurira ku wa 5Mutarama 2010. Yajuririye icyo cyemezo avuga ko icyatumye

atajurira ku gihe ari uko Gereza ya Gisenyi afungiyemo itigeze imujyana gusomerwa. Avuga ko yajuririye urubanza ari uko akomeje kwandikira Urukiko Rukuru arusaba kumumenyesha imikirize y’urubanza. Ubushinjacyaha buvuga ko ubujurire budakwiye kwakirwa kuko yajuriye akerewe dore ko ngo yari yaramenyeshejwe igihe urubanza ruzasomerwa maze umunsi yabwiwe rusomwa abirengaho ajurira akerewe.. Incamake y’icyemezo: N’ubwo Urukiko rwamenyesheje ababuranyi igihe urubanza rwari gusomerwa, 2 Kamena 2009 bikanagenda uko, uwo munsi ntaze mu gihe muri dosiye harimo amabaruwa Nsangiranabo yagiye yandikira Urukiko Rukuru ayanyujije ku Muyobozi wa Gereza yari afungiyemo asaba kumenyeshwa imikirize y’urubanza rwe nyamara ntibikorwe no kuba rwaraciwe ku itariki yavuzwe haruguru akandika ibaruwa ye y’ubujurire ku wa 22 Kamena 2009, iminsi 20 nyuma y’isomwa ry’urubanza, ariko Ubuyobozi bwa Gereza ntibwandikeho itariki buyiboneyeho, byumvikanisha ko Nsangiranabo ataryozwa ayo makosa. Bityo ubujurire bwe ntabwo bwatanzwe mu gihe kirenze iminsi 30. Uburire ku cyemezo cy’ibanzirizasuzuma Ubujurire bufite ishingiro Icyemezo cy’ibanzirizasuzuma kirahindutse Amagarama y’urubanza aherereye ku isanduku ya leta. Amategeko yashingiweho y’Itegeko - Ngenga nº 01/2004 ryo kuwa 29/01/2004 rigena imitunganyirize, imikorere n’ububasha by’Urukiko rw’Ikirenga, Ingingo ya 64.

Page 2

Itegeko nº 013/2004 ryo kuwa 17/05/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, Ingin go ya 164. Nta manza zifashishijwe Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Urukiko rw’Intara ya Gisenyi rwemeje ko Nsangiranabo Raphaël ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana w’imyaka 10 y’amavuko, rumuhanisha igifungo cya burundu n’ihazaba ya 100.000 Frw. [2] Nsangiranabo Raphaël yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, rwemeza ko imikirize y’urubanza rwajuririwe idahindutse. [3] Nsangiranabo Raphaël yajuririye na none urwo rubanza mu Rukiko rw’Ikirenga kuri n° RPAA 0039/10/CS. Ubwo ubujurire bwakorewe ibanzirizasuzuma, umucamanza wabishinzwe afata icyemezo cy’ibanzirizasuzuma n° RP 0168/10/Pré-ex/CS kuwa 01/06/2010, yemeza ko ubujurire bwe butakiriwe kuko bwakererewe kubera ko urubanza n° RPA 0646/06/HC/MUS rwaburanishijwe ahari kuwa 12/05/2009, amenyeshwa ko ruzasomwa kuwa 02/06/2009, uwo munsi ugeze rurasomwa, ariko ko yarujuririye akererewe kuwa 05/01/2010. [4] Amaze kumenyeshwa icyo cyemezo, Nsangiranabo Raphaël yakijuririye muri uru Rukiko avuga ko umucamanza w’ibanzirizasuzuma yagombaga kwakira ubujurire bwe kuko icyatumye atajurira mu gihe cy’iminsi mirongo itatu (30) yateganywaga n’amategeko ari uko Gereza ya Gisenyi afungiyemo itari yaramujyanye gusomerwa imikirize y’urubanza yajuririye muri uru Rukiko, ariko ko yakomeje kwandikira Urukiko Rukuru

asaba ko rwamumenyesha imikirize y’urwo rubanza kugeza ubwo yayimenyeshejwe kuwa 05/01/2010, ahita ajurira uwo munsi. [5] Urubanza rwaburanishijwe mu ruhame kuwa 16/06/2014, Nsangiranabo Raphaël yitabye kandi yunganiwe na Me Murenzi Eugène, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Ntawangundi Béatrice. II. IKIBAZO KIRI MU RUBANZA N’ISESENGURWA RYACYO: Kumenya niba ubujurire bwa Nsangiranabo Raphaël ku cyemezo cy’ibanzirizasuzuma bufite ishingiro [6] Nsangiranabo Raphaël n’umwunganira bavuga ko umucamanza w’ibanzirizasuzuma yemeje ko ubujurire bwe bwakererewe, yirengagije ko impamvu yatumye atajurira mu gihe cy’iminsi 30 yateganywaga n’amategeko ari uko Gereza ya Gisenyi afungiyemo itamujyanye gusomerwa imikirize y’urubanza n° RPA 0646/06/HC/MUS yari yaraburanye kuwa 12/05/2009 rukaba rwaragombaga gusomwa kuwa 02/06/2009, ariko ko yandikiye Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, amabaruwa atanu (5) yose asaba ko rwamumenyesha imikirize y’urwo rubanza kugeza ubwo yayimenyeshejwe kuwa 05/01/2010, ajurira uwo

Page 3

munsi. Asaba ko icyemezo cy’ibanzirizasuzuma yajuririye cyahinduka kugira ngo azabone amahirwe yo kuburana urubanza mu mizi. [7] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko icyemezo cy’ibanzirizasuzuma kidakwiye guhinduka kubera ko ubujurire bwa Nsangiranabo Raphaël bwakererewe. Asobanura ko Nsangiranabo Raphaël yaburanye urubanza n°RPA 0646/06/HC/MUS, iburanisha rirangiye, amenyeshwa ko ruzasomwa kuwa 02/06/2009, ko uwo munsi wageze, rurasomwa, nyamara yarujuririye akererewe kuwa 05/01/2010.

UKO URUKIKO RUBIBONA [8] Ku byerekeranye n’ibihe by’ubujurire, ingingo ya 64 y’Itegeko - Ngenga nº 01/2004 ryo kuwa 29/01/2004 rigena imitunganyirize, imikorere n’ububasha by’Urukiko rw’Ikirenga ryakurikizwaga igihe Nsangiranabo Raphaël yajuriraga, ivuga ko “Igihe cyo kujurira ni iminsi mirongo itatu (30) itangira kubarwa guhera ku munsi w’isomwa ry’icibwa ry’urubanza rwajuririwe ku muburanyi wari uhari cyangwa ahagarariwe no ku muburanyi wamenyeshejwe umunsi w’isomwa ariko ntahagere, cyangwa ngo yohereze umuhagararira”. [9] Naho ingingo ya 166, igika cya 4 y’Itegeko nº 013/2004 ryo kuwa 17/05/2004 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ryakurikizwaga ubwo Nsangiranabo Raphaël yajuriraga, igateganya ko “Nyamara, iyo ujuriye afunze, ubujurire bwe ashobora kubukorera muri gereza mu nyandiko yandikira umwanditsi w’urukiko abinyujije ku muyobozi wa gereza. Na we ashyira umukono kuri urwo rwandiko agaragaza itariki arushyikirijweho ari na yo ifatwaho umunsi w’ijurira. Yihutira koherereza ubwo bujurire urukiko rugomba kububuranisha“. [10] Ku birebana n’uru rubanza, dosiye igaragaza ko urubanza n° RPA 0646/06/HC/MUS rwaburanishijwe n’Urukiko Rukuru kuwa 12/05/2009, ababuranyi bose bahari, iburanisha rishojwe, Urukiko rubamenyesha ko urubanza ruzasomwa kuwa 02/06/2009, uyu munsi ugeze, rusomwa nta muburanyi uhari nk’uko bigaragazwa n’inyandiko-mvugo y’isomwa ry’urubanza

iri muri dosiye, Nsangiranabo Raphaël arujuririra muri uru Rukiko kuwa 05/01/2010. [11] Muri dosiye hari kandi amabaruwa yo kuwa 22/06/2009, kuwa 26/10/2009 no kuwa 23/11/2009, Nsangiranabo Raphaël yandikiye Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Musanze, ayanyujije ku Buyobozi bwa Gereza ya Gisenyi yari afungiyemo, ariko ntibwayandikaho amatariki buyashyikirijweho, aho yasabaga ko rwamumenyesha imikirize y’urubanza n°RPA 0646/06/HC/MUS rwe rwagombaga gusomwa kuwa 02/06/2009, nyamara ntiyahabwa ibisubizo. [12] Urukiko rurasanga, kuba urubanza rwajuririwe muri uru Rukiko rwaraciwe kuwa 02/06/2009, Nsangiranabo Raphaël akaba yarahise yandika ibaruwa ye y’ubujurire kuwa 22/06/2009, ni ukuvuga nyuma y’iminsi makumyabiri (20) urwo rubanza rukimara gusomwa, ariko Ubuyobozi bwa Gereza ya Gisenyi bukaba bwarakoze amakosa yo kutayandikaho itariki buyiboneyeho, bigaragara ko Nsangiranabo Raphaël ataryozwa ayo makosa yakozwe na Gereza, bivuga rero ubujurire bwe ku rubanza n° RPA 0646/06/HC/MUS bukwiye gufatwa nk’aho bwatanzwe mu gihe kitarenze iminsi 30 yateganywaga n’ingingo ya 64 y’Itegeko – Ngenga ryavuzwe haruguru, bityo ubujurire bwe bukaba bukwiye kwakirwa, bityo icyemezo cy’ibanzirizasuzuma n° RP 0168/10/Pré-ex/CS cyo kuwa 01/06/2010 kikaba kigomba guhinduka.

Page 4

III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [13] Rwemeye kwakira ubujurire bwa Nsangiranabo Raphaël ku cyemezo cy’ibanzirizasuzuma n° RP 0168/10/Pré-ex/CS cyo kuwa 01/06/2010 kuko bwatanzwe mu buryo n’inzira bikurikije amategeko; [14] Rwemeje ko ubwo bujurire bufite ishingiro; [15] Rwemeje ko icyemezo cy’ibanzirizasuzuma n° RP 0168/10/Pré-ex/CS cyo kuwa 01/06/2010 gihindutse; [16] Rutegetse ko amagarama y’uru rubanza aherera ku Isanduku ya Leta.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Organic Law nº 01/2004 of 29/01/2004, Article 64

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law nº 013/2004 of 17/05/2004, Article 164

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law nº 013/2004 of 17/05/2004, Article 166(4)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.