UBUSHINJACYAHA v NSHIMIRYAYO
The court found no corroborative evidence of drug trafficking beyond the defendant's confession, which was recanted in court and not supported by other evidence. The defendant was only proven to have possessed and consumed cannabis, not to have trafficked it.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00670/2021/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Nshimiryayo Ange
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 30 March 2023
- Case Number
- RPAA 00670/2021/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal allowed; conviction for trafficking quashed; conviction for possession and consumption substituted
- Legal Topics
- Drug Offences, Evidence, Confession, Sentencing
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Nshimiryayo Ange
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Nshimiryayo Ange committed the offence of drug trafficking or only drug possession and consumption
- 2 Whether confession alone is sufficient evidence for conviction
Ratio Decidendi
The court found no corroborative evidence of drug trafficking beyond the defendant's confession, which was recanted in court and not supported by other evidence. The defendant was only proven to have possessed and consumed cannabis, not to have trafficked it.
Court Disposition
appeal allowed; conviction for trafficking quashed; conviction for possession and consumption substituted
Orders
- Conviction for drug trafficking quashed
- Conviction for possession and consumption of cannabis entered
Full Case Text
Judgment text and source record
26 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v NSHIMIRYAYO
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2023-03-30 - Case/document no.: RPAA 00670/2021/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v NSHIMIRYAYO [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00670/2021/CA (Nyirandabaruta, P.J.) 30 Werurwe 2023] Amategeko agenga ibimenyetso – Kwemera icyaha kw’uregwa – Kuba uregwa yemera icyaha byonyine si ikimenyetso cyihagije kugira ngo byemezwe ko ukuri kwabonetse, ahubwo ni ikimenyetso mu bindi, kigira akamaro iyo giherekejwe n’ibindi bimenyetso bihuje n’ikiburanwa. Amategeko agenga imanza z’inshinjabyaha – Gucuruza ibiyobyabwenge – Kugaragaza ibimenyetso - Iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa wafatanywe ingano nto y’ibiyobyabwenge yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, Ubushinjacyaha bukurikiranye uregwa ku cyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo, buvuga ko yafashwe afite boules 10 z’urumogi aho yarucururizaga. Uregwa yaburanye yemera icyaha aregwa ariko agasobanura ko urumogi yafatanywe rwari urwo kunywa atarucuruza, ko abamufashe bamukubise bituma yemera icyaha cyo kurucuruza kandi atari byo. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko ahamwa n’icyaha cyo kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). Uregwa yajuririye imikirize y’urubanza mu Rukiko Rukuru asaba guhindurirwa inyito y'icyaha, avuga ko udupfunyika 10 yafatanwe tw’urumogi rwari urwo kunywa akaba yari kudusangira n'undi muntu, ko nta wundi muntu bigeze babona agurisha urumogi. Urwo Rukiko narwo rwaciye urubanza nuko rwemeza ko ubujurire bwe nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza rwajuririwe idahindutse kuko ngo uregwa atashoboye kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho bimuhamya icyaha ku rwego rwa mbere. Uregwa yarongeye ajuririra imikirize y’urubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, asaba ko inyito y’icyaha yahamijwe yahinduka agahanirwa icyo kurufatanwa gusa, avuga kandi ko Urukiko Rukuru rutagombaga gushingira ku kwemera icyaha kwa Nshimiryayo Ange kwakorewe imbere y’inzego z’iperereza gusa mu gihe nta bindi bimenyetso bigushimangira. Ubushinjacyaha bwo bwaburanye buvuga ko uregwa afatwa, yafatanywe udupfunyika/boules 10 amaze kugurisha izindi 10 kuko yari yaranguye 20. Ko Urwego rushinzwe kurwanya ibiyobyabwenge rwamufashe rufite amakuru, kuko rwigize abaguzi rugenda rugiye kumugurira ruhita rumufata. Incamake y’icyemezo: 1. Iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa wafatanywe ingano nto y’ibiyobyabwenge yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza.
## Page 2
2. Kuba uregwa yemera icyaha byonyine si ikimenyetso cyihagije kugira ngo byemezwe ko ukuri kwabonetse, ahubwo ni ikimenyetso mu bindi, kigira akamaro iyo giherekejwe n’ibindi bimenyetso bihuje n’ikiburanwa. Ubujurire bufite ishingiro.
Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 263. Imanza zifashishijwe: RPAA 00408/2020/CA, Ubushinjacyaha v Niyitegeka Augustin, rwaciwe n’Urukiko Rw’Ubujurire ku wa 27/06/2022. RPAA 00132/2021/CA, Ubushinacyaha v Uyisenga Théogène alias Rasta, rwaciwe n’Urukiko Rw’Ubujurire. RPA0229/10/CS, Ubushinjacyaha v Nyirahabimana Esperance, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/09/2014. RPAA 0066/15/CS Ubushinjacyaha v Dusabimana Jeannette, rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/01/2019. RPAA 00366/2021/CA, Ubushinjacyaha na Hafashimana Odance, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire kuwa 31/01/2023.
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Uru rubanza rwatangiriye mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, Ubushinjacyaha burega Nshimiryayo Ange icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo, buvuga ko tariki ya 11/09/2019 ishami rya Police rishinzwe kurwanya ibiyobyabwenge ryamufashe afite boules 10 z’urumogi aho yarucururizaga. Nshimiryayo Ange yaburanye yemera icyaha aregwa ariko agasobanura ko urumogi yafatanywe rwari urwo kunywa atarucuruza, ko abamufashe bamukubise bituma yemera icyaha cyo kurucuruza kandi atari byo. [2] Mu rubanza No RP 01282/2019/TGI/GSBO, rwaciwe kuwa 15/11/2019, Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo rushingiye ko Nshimiryayo Ange yemeye icyaha kuva agifatwa kugeza mu Rukiko no kuba ibyo yemeye bishimangirwa na PV de consant y’abari mu gikorwa cyo kurwanya ibiyobyabwenge bamufashe, rwemeje ko Nshimiryayo Ange ahamwa n’icyaha cyo kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw). Urukiko rwasanze ibyo uregwa avuga ko abamufashe bamukubise bigatuma
## Page 3
yemera ko acuruza urumogi nta gihamya yigeze abitangira. Rwasanze ariko kuba ari ubwa mbere akoze icyaha bikwiye kumubera impamvu nyoroshyacyaha ituma agabanyirizwa igihano yagombaga guhabwa naho ku bijyanye n’isubikagihano yasabye rusanga atarihabwa kubera uburemere bw’icyaha yakoze. [3] Nshimiryayo Ange yajuririye imikirize y’urubanza mu Rukiko Rukuru asaba guhindurirwa inyito y'icyaha, avuga ko udupfunyika 10 yafatanwe tw’urumogi rwari urwo kunywa akaba yari kudusangira n'undi muntu, ko nta wundi muntu bigeze babona agurisha urumogi. [4] Mu rubanza No RPA 02010/2019/HC/KIG, rwaciwe kuwa 30/09/2021, Urukiko Rukuru rwasanze Nshimiryayo Ange atarashoboye kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho bimuhamya icyaha ku rwego rwa mbere, rwemeza ko ubujurire bwe nta shingiro bufite, ko imikirize y’urubanza rwajuririwe idahindutse. [5] Nshimiryayo Ange yajuririye imikirize y’urubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, asaba ko inyito y’icyaha yahamijwe yahinduka agahanirwa icyo kurufatanwa gusa. [6] Urubanza rwaburanishirijwe mu ruhame ku wa 07/03/2023, Nshimiryayo Ange yunganiwe na Me Ruganza Bin Seba, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na PN Niyibizi Tite, hasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba icyaha Urukiko Rukuru rwahamije Nshimiryayo Ange ataricyo yakoze. II. IKIBAZO KIGIZE URUBANZA N’ISESENGURWA RYACYO. Kumenya niba icyaha cyo gucuruza urumogi Nshimiryayo Ange yahamijwe ataricyo yakoze. [7] Nshimiryayo Ange avuga ko yajuriye anenga kuba yarahamijwe icyaha cyo gucuruza urumogi kandi atarigeze arucuruza. Avuga ko mu Rukiko Rwisumbuye yemeye kuba yarafatanywe urumogi no kuba yararunywaga gusa, ko atigeze yemera ko arucuruza. Asaba guhanagurwaho icyaha yahamijwe cyo gucuruza ibiyobyabwenge agahanirwa icyo kubifatanwa gusa ndetse asaba Urukiko rw’Ubujurire gutesha agaciro imvugo ze yavugiye mu nzego z’iperereza kuko yemeye icyaha cyo gucuruza urumogi kubera gukubitwa cyane ko n’Ubushinjacyaha butagaragaza niba hari umuntu yaruhaye (uwo yarugurishije) cyangwa amafaranga arukuyemo. [8] Me Ruganza Bin Seba umwunganira avuga ko mu kumuhamya icyaha cyo gucuruza urumogi, hashingiwe ku bimenyetso bishidikanwaho byatanzwe n’Ubushinjacyaha, asaba uru Rukiko gushingira ku ngingo ya 111 y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha1, akagirwa umwere. Akomeza avuga ko Urukiko Rukuru rutagombaga gushingira ku kwemera icyaha kwa Nshimiryayo Ange kwakorewe imbere y’inzego z’iperereza gusa mu gihe nta bindi bimenyetso bigushimangira. Asoza avuga ko mu gihe urukiko rwabibona ukundi, rwazahindura inyito y’icyaha yahamijwe uwo yunganira agahanirwa
1 Gushidikanya birengera ushinjwa. Iyo urubanza rwakurikiranywe mu buryo bwose, ntihagire ibimenyetso nyakuri biboneka byemeza nta shiti abacamanza ko ushinjwa yakoze icyaha koko, bagomba kwemeza ko atsinze.
## Page 4
gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge, maze agahanishwa igifungo cy’imyaka 2, nk’uko byagenze mu rubanza Nº RPAA 00200/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/07/2022, haburana Ubushinjacyaha na Hakizimana Eric, waregwaga guhinga ibiyobyabwenge, ahanwa nk’uwafatanywe ibiyobyabwenge. [9] Uhagarariye Ubushinjacya avuga ko Nshimiryayo Ange afatwa, yafatanywe udupfunyika/boules 10 amaze kugurisha izindi 10 kuko yari yaranguye 20. Ko Urwego rushinzwe kurwanya ibiyobyabwenge rwamufashe rufite amakuru, kuko rwigize abaguzi rugenda rugiye kumugurira ruhita rumufata. Avuga ko ibyo Nshimiryayo Ange avuga koyahindurirwa inyito y’icyaha nta shingiro byahabwa kubera ko abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yemeye ko acuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, bityo kuvuga ko ibyo yemeye yabyemejwe ku mbaraga nta shingiro byahabwa kubera ko nta bimenyetso abitangira uretse kubivuga gusa, cyane ko aburana mu Rukiko Rwisumbuye atigeze avuga ko yakubiswe cyangwa ngo ahohoterwe. Avuga ko ibyo uregwa yavugiye mu nzego z’iperereza ari ikimenyetso kimushinja icyaha, ko ibyemererwa imbere y’urukiko Atari byo byonyine bifatwaho nk’ukuri nk’uko byafashweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga mu manza No RPA 0010/06/CS; RPA 0011/06/CS na RPA 0012/06/CS, Ubushinjacyaha buburana na Sgt Ntaganira Eugene na bagenzi be. Asoza avuga ko ibyo uregwa avuga ko ibimenyetso byatanzwe n’Ubushinjacyaha mu nkiko zombi zashingiyeho birimo gushidikanya, nta shingiro byahabwa kuko ibyo yemeye mu nzego z’iperereza bishimangirwa n’imvugo z’abatangabuhamya bamufashe, ko kandi NSHIMIRYAYO Ange ariwe wakabaye atanga ibimenyetso by’uko ibyo yemeye mu nzego z’iperereza yabyemejwe n’inkoni nk’uko abivuga. UKO URUKIKO RUBIBONA [10] Hakurikijwe imiburanire y’impande zombi muri uru rubanza, Urukiko rugomba gusuzuma niba ibimenyetso Urukiko rwaciye urubanza rujuririrwa rwashingiyeho ruhamya Nshimiryayo Ange icyaha cyo gucuruza urumogi bihagije kugira ngo icyo cyaha kimuhame, cyangwa niba ahubwo byatuma ahanirwa icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge. [11] Mu rubanza Nº RPAA 00408/2020/CA rwaciwe n’uru Rukiko ku wa 27/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin, rwasesenguye ibiteganywa n’ingingo ya 263, igika 12 n’icya 33, agace ka 1o, y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rugaragaza ko Umushingamategeko yanditse ingingo ya 263 ashaka gutandukanya mu buryo bugaragara imihanire y’icyaha cyo gukoresha ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo hashingiwe ku buryo cyakozwemo; ko mu gika cya mbere Umushingamategeko yabanje guhana umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti
2 Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha’’. Igika cyayo cya kabiri giteganywa ko ‘’Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange 3 Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha: iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 FRW) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye
## Page 5
ikoreshwa nka byo ashaka kumvikanisha umuntu ku giti cye ukoresha ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, abirya, abinywa, abyitera, abihumeka cyangwa yisiga. Rwerekana ko mu guhana uwo muntu, Umushingamategeko yoroheje igihano akigira igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange. [12] Rwerekanye kandi ko mu gika cya gatatu cy’iyo ngingo, Umushingamategeko yahannye yihanukiriye umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, kuko we aba atakibikoresha ku giti cye gusa ahubwo biba bigiye gukwirakwizwa cyangwa kugurishwa muri sosiyete aho ibyo biyobyabwenge n’iyo miti bishobora kugera ku mbaga y’abantu benshi bikabangiza; ko kugira ngo harengerwe ubuzima bw’abantu bashobora kwangizwa n’iryo kwirakwira ry’ibiyobyabwenge, Umushingamategeko yabihannye yihanukiriye ashaka guca intege abashaka kwishora muri bene ibyo bikorwa, aho yateganyije igihano cy’igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye. [13] Uru Rukiko kandi mu rubanza Nº RPAA 00132/2021/CA4, rwasesenguye ikibazo cyo kumenya niba usanganwe ingano nto y’ibiyobyabwenge yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha cyangwa se niba ari ibyo kwikoreshereza ku giti cye (consommation personnelle/simple drug possession), rusobanura ko iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa wafatanywe ingano nto y’ibiyobyabwenge yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza (simple drag possession). [14] Dosiye y’urubanza igaragaza inyandikomvugo y’ibazwa rya Mutabazi Augustin mu Bugenzacyaha, igaragaza ko Nshimiryayo Ange yafatanywe boules 10 z’urumogi, yemerera Ubugenzacyaha ko yari yaranguye boules 20 amaze kugurisha izindi 10 kandi akaba yari amaze amezi 2 arucuruza. Imbere y’Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, Nshimiryayo Ange yavuze ko yemera icyaha ariko asobanura ko urumogi yafatanywe rwari urwo kunywa atarucuruza, ko abamufashe bamukubise bituma yemera icyaha cyo kurucuruza ariko ko atigeze arucuruza. [15] Mu rubanza rujuririrwa Nshimiryayo Ange yari yajuriye asaba kugirwa umwere ku cyaha cyo gucuruza urumogi, avuga ko yafatanywe urumogi rwo kunywa, Urukiko Rukuru rusuzuma niba harabayeho gufata ibintu uko bitari bikozwe n’Urukiko Rwisumbuye harebwa ko aribyo byaba byaratumye Nshimiryayo Ange ahamwa n’icyaha cyo gucuruza urumogi, rusanga mu bujurire bwa Nshimiryayo Ange atarashoboye kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho bimuhamya icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. [16] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga Urukiko Rukuru rwarahamije Nshimiryayo Ange icyaha cyo kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rushingiye kubyo yemeye mu Bugenzacyaha n’ibikubiye mu nyandikomvugo y’ifatira yakozwe n’abari mu gikorwa cyo kurwanya ibiyobyabwenge bamufashe, ariko guhera mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo yagiye asobanura ko urumogi boules 10 yafatanywe zari izo kwinywera ko yagombaga kuzisangira n’undi
4 Urubanza Nº RPAA 00132/2021/CA haburana Ubushinacyaha na Uyisenga Théogène alias Rasta, mu gika cyarwo cya 32
## Page 6
muntu ndetse ko Ubushinjacyaha nta bimenyetso butanga byemeza ko yacuruzaga urwo rumogi kuko nta muntu yarucurujeho cyangwa amafaranga yarukuyemo bugaragaza. [17] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga hakwiye kurebwa niba ukwiyemerera icyaha kwa Nshimiryayo Ange kwakorewe imbere y’Ubugenzacyaha n’inyandikomvugo y’ifatira byashingiweho n’Urukiko Rukuru bihamya Nshimiryayo Ange mu buryo budashidikanywaho icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. [18] No RPA0229/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 19/09/2014, Mu rubanza haburana Ubushinjacyaha na Nyirahabimana Esperance, rwasuzumye ibirebana no kwemera icyaha k’uregwa nk’ikimenyetso kimuhamya icyaha, rwemeza ko kwemera icyaha kudashobora kuba ikimenyetso cyonyine gihagije gishobora gutuma uregwa ahamwa n’icyaha mu gihe nta kindi kimenyetso gifatika kicyunganira. Urukiko rw’Ikirenga rwongera kubisobanura kandi mu rubanza No RPAA 0066/15/CS rwaciwe ku wa 04/01/2019, haburana Ubushinjacyaha na Dusabimana Jeannette5, aho rwavuze ko kwemera icyaha ari kimwe mu bimenyetso bishobora gushingirwaho n’Urukiko rukemeza ko uregwa yakoze icyaha ariko, ko buri gihe, kwemera icyaha bitaba ikimenyetso ndakuka kihagije cyashingirwaho mu kwemeza ko uregwa ahamwa n’icyaha akurikiranyweho, ko guhitamo imvugo yemera icyaha nk’icyimenyetso gishinja uregwa, hakirengagizwa imvugo ye igihakana bigomba kugendana n’ibindi bimenyetso, cyane cyane iyo uregwa ari umuturage utajijutse, ushobora kwemera ibyo abandi bamubwiye atabanje gushishoza ngo amenye ingaruka z’ibyo avuga. [19] Uwo murongo washingiweho n’Urukiko rw’Ubujurire mu manza zitandukanye harimo urubanza No RPAA 00366/2021/CA rwaciwe kuwa 31/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Hafashimana Odance, aho rwasanze kuba uregwa yarisubiyeho agahakana icyaha, bishyira inshingano ku Bushinjacyaha yo gutanga ibindi bimenyetso bishyigikira imvugo ze zemera icyaha nk’uko byatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga, rukanavuga ko ukwemera icyaha gukozwe mu nzego z’iperereza kutashingirwaho konyine mu guhamya uregwa icyaha igihe ageze imbere y’Urukiko akisubiraho kandi nta kindi kimenyetso gifatika kigushimangira6. [20] Ku birebana n’uru rubanza, ibimenyetso byashingiweho Nshimiryayo Ange ahamywa icyaha cyo kubika ibiyobyabwenge (urumogi), ni ukwemera icyaha yakoreye mu Bugenzacyaha n’inyandikomvugo y’ifatira yashyizeho umukono. [21] Iyo nyandikomvugo y’ifatira yakozwe kuwa 11/09/2019 n’abari mu gikorwa cyo kurwanya ibiyobyabwenge bafashe Nshimiryayo Ange, igaragaza ko Nshimiyiryo Ange yafatanywe urumogi boules 10, ikanagaragaza amazina n’umukono by’umugenzacyaha wayikoze n’umukono n’amazina bya Nshimiryayo Ange warufatanywe. Iyo nyandikomvugo ntigaragaza ko Nshimyiryayo Ange yari agamije cyangwa ko yari arimo gucuruza urwo rumogi. [22] Urukiko rurasanga iyo nyandikomvugo y’ifatira igaragaza gusa ibyafatiriwe n’uwabifatiriwe, itaragombaga gushingirwaho nk’ikimenyetso cyerekana ko ibikorwa Nshimiryayo Ange yafatiwemo bigize icyaha cyo kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu
5 Urubanza no RPAA 0066/15/CS rwaciwe ku wa 04/01/2019 haburana Ubushinjacyaha na Dusabimana Jeannette, mu bika byarwo bya 32-32 6 Urubanza no RPAA 00366/2021/CA rwaciwe kuwa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Hafashimana Odance mu gika cyarwo cya 22.
## Page 7
bwoko bw’urumogi, kuko icyo iyo nyandikomvugo yerekana ari uko hari ibiyobyabwenge by’urumogi yari afite byafatiriwe. [23] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nk’uko bigaragajwe haruguru, ukwemera icyaha Nshimiryayo Ange yakoreye mu Bugenzacyaha gusa ahandi hose akagihakana, nta kindi kimenyetso gifatika Ubushinjacyaha bwatanze kikunganira, uko kwemera icyaha kukaba kudahagije kuburyo kwari gushingirwaho mu kumuhamya icyaha cyo kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, harebwe ko ibyo yari yemeye mu Bugenzacyaha yageze imbere y’urukiko akabihakana, birebewe kandi hamwe n’ingano y’urumogi yafatanywe (boules 10) mu gihe Ubushinjacyaha buvuga ko yafashwe arimo gucuruza urumogi, ko yafatanywe udupfunyika/boules 10 aho arucururiza, amaze kugurisha utundi 10 kuko yari yaranguye 20, nyamara butabigaragariza mu buryo budashidikanywaho ibimenyetso bifatika nk’amafaranga abamufashe bamusanganye y’urwo yari yamaze kugurisha, aho arurangura n’uburyo asanzwe arucuruza, abatangabuhamya babajijwe bari kumwe nawe acuruza urumogi cyangwa babibonye. [24] Rurasanga rero Nshimiryayo Ange yarahamijwe icyaha cyo kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, aragihanirwa, nta bimeyetso bidashidikanywaho bikimuhamya, ibyo bikaba bivuze ko yahamijwe icyaha atakoze, ubujurire bwe bukaba bufite ishingiro. [25] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nubwo ariko Nshimiryayo Ange adahamwa n’icyaha cyo kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, ubwe yaremeye kuva agifatwa kugeza ubu, ko yafatanywe udupfunyika 10 tw’urumogi kandi ko arunywa, n’inyandikomvugo y’ifatira ubwe yashyizeho umukono ikaba igaragaza ko utwo dupfunyika 10 tw’urumogi yadufatanywe, uko kwemera icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge by’urumogi kukaba kudashidikanywaho kuko iyo mvugo ariyo yakomeje kugeza ubu, kandi kukaba gushyigikiwe n’ikindi kimenyetso cy’inyandikomvugo y’ifatira, byombi akaba ari ibimenyetso bidashidikanywaho bituma ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, akaba agomba kugihanirwa hashingiwe ku ngingo ya 2637, igika cya 1, n’icya 2, y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Nshimiryayo Ange agahanishwa igifungo cy’imyaka ibiri (2). [26] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nk’uko inyandikomvugo y’ifunga iri muri dosiye ibigaragaza, Nshimiryayo Ange yarafashwe ku wa 11/09/2019, akaba agomba guhita arekurwa urubanza rukimara gusomwa kuko yarangije igifungo cy’imyaka ibiri ahanishijwe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [27] Rwemeje ko ubujurire bwa Nshimiryayo Ange bufite ishingiro; [28] Rwemeje ko imikirize y’urubanza No RPA 02010/2019/HC/KIG, rwaciwe kuwa 30/09/2021 n’Urukiko Rukuru, ihindutse mu ngingo zayo zose;
7 Umuntu wese ufatanwa, urya, unywa, witera, uhumeka cyangwa wisiga mu buryo ubwo aribwo bwose ibiyobyabwenge bito cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aba akoze icyaha. Umuntu wese uhamijwe n’urukiko gukora ibikorwa bivugwa mu gika cya mbere cy’iyi ngingo, ahanishwa igifungo kitari munsi y’umwaka umwe (1) ariko kitarenze imyaka ibiri (2) cyangwa imirimo y’inyungu rusange.
## Page 8
[29] Rwemeje ko icyaha gihama Nshimiryayo Ange ari icyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi aho kuba icyo kubicuruza; [30] Ruhanishije Nshimiryayo Ange igifungo cy’imyaka ibiri (2); [31] Rutegetse ko Nshimiryayo Ange ahita arekurwa uru rubanza rukimara gusomwa kuko igihano cy’igifungo cy’imyaka ibiri (2) ahanishijwe yakirangije; [32] Rutegetse ko amagarama y’urubanza aherera ku Isanduku ya Leta.