UBUSHINJACYAHA vs RUCOGOZA N’UNDI
The Court held that the guilty pleas were neither unequivocal nor timely, and appellants had already received reduced sentences based on mitigating circumstances. Further reduction was not warranted under the law, and statutory fines must remain.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00234/2024/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Appellant: Rucogoza Donath; Appellant: Hatungimana Jean Claude
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 20 January 2025
- Case Number
- RPAA 00234/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeals dismissed
- Legal Topics
- Drug Offences, Mitigating Circumstances, Plea of Guilty, Sentencing, Appeals
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Rucogoza Donath
Appellant
Hatungimana Jean Claude
Appellant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Hatungimana Jean Claude and Rucogoza Donath should have their sentences further reduced based on guilty pleas and mitigating circumstances
Ratio Decidendi
The Court held that the guilty pleas were neither unequivocal nor timely, and appellants had already received reduced sentences based on mitigating circumstances. Further reduction was not warranted under the law, and statutory fines must remain.
Court Disposition
appeals dismissed
Orders
- Judgment of High Court (RPA01024/2020/HC/NYZ) affirmed in all respects.
- Sentences of 17 years imprisonment and RWF 5,000,000 fine for each appellant remain unchanged.
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA vs RUCOGOZA N’UNDI
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-01-20 - Case/document no.: RPAA 00234/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA vs RUCOGOZA N’UNDI [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00234/2024/CA (Mukamurenzi, P.J.) 20 Mutarama 2025] Amategeko Mpanabyaha – Impamvu nyoroshacyaha – kwemera icyaha – Ukwemera icyaha gushobora kugirira inyungu uwagukoze ku buryo ashobora kugabanyirizwa igihano yari guhabwa, ni ugukozwe ku buryo budashidikanywaho, ntacyo ashaka gukinga Urukiko cyangwa ngo agire icyo agoreka ku bwende kandi uko kwemera icyaha kugomba gukorwa n’ushinjwa mbere yo gukurikiranwa cyangwa akabikora bitarenze iburanisha ry’urubanza ku rwego rwa mbere. Incamake y’ikibazo: Urubanza rwatangiye Ubushinjacyaha burega Rucogoza mu Rukiko Rwisumbuye rwa bufatanyacyaha ku cyaha cyo gutunda, kubika no gucuruza ibiyobyabwenge, na Hatungimana bumurega ubufatanyacyaha ku cyaha cyo gufatanwa, kunywa no gutunda ibiyobyabwenge. Ubushinjacyaha Bwasabye ko ibyo byaha bibahama, rusabira Rucogoza guhanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw), naho Hatungimana agahanishwa igihano cy'igifungo cya burundu. Hatungimana yireguye ahakana icyaha, asobanura ko ibyo yemeye mbere abazwa mu Bugenzacyaha, byatewe n’agahato yashyizweho. Rucogoza nawe yiregura ahakana icyaha, asobanura ko Hatungimana amubeshyera, kandi ko ntaho aziranye na Rodrigue bivugwa ko ariwe Rucogoza yagurishagaho urumogi. Urukiko mu rubanza RP00635/2020/TGI/HYE, Urukiko Rwisumbuye rwa Huye rwasanze hari ibimenyetso bigaragaza ko Hatungimana yakoze icyaha aregwa, rusanga kandi Rucogoza ashinjwa na Hatungimana kuba ari we wamutumaga kumugurira urumogi ku Kanyaru akarumuzanira. Bityo Urukiko 4uhamya Hatungimana na Rucogoza icyaha cy'ubufatanyacyaha cyo gutunda, kubika no gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi, ruhanisha buri wese igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). Abaregwa ntibishimiye imikirize y’urwo rubanza, bajuririra Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, Rucogoza avuga ko urukiko rwaciye urubanza rugenekereje rumuhamya icyaha atigeze akora, kuko bamusatse iwe ntibagira urumogi bahasanga, runashingira ku byo Hatungimana yavugiye mu Bugenzacyaha bitewe n’iyicarubozo yakorerwaga, rwirengagije ko atari gucuruza agapfunyika kamwe, asaba Urukiko kuirwa umwere. Hatungimana we yajuriye avuga ko atari gucuruza ngo anakwirakwize akabule kamwe yafatanwe agiye kukikoreshereza, ko yari guhanirwa icyaha cyo gufatanwa cyangwa kunywa urumogi, asaba ko yahanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, akagabanyirizwa ibihano. Urukiko mu rubanza RPA01024/2020/HC/NYZ rwasanze ubujurire bwa Rucogoza n’ubwa Hatungimana nta shingiro bufite kuko hari ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Huye batabashije kuvuguruza, ariko rubagabanyiriza ibihano rushingiye ku kuba ari ubwa mbere bakurikiranywe mu nkiko ku buryo buzwi no ku ngano ntoya y’ibiyobyabwenge by’urumogi bafatanwe, ruhanisha buri wese igifungu cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.0000FRW. Hatungimana na Rucogoza ntibishimiye na none imikirize y’urubanza, bajuririra Urukiko rw’Ubujurire, Hatungimana n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhanishije igihano kirekire kandi yemera icyaha, asaba ko yagabanyirizwa igihano agahabwa igifungo kiri munsi y’imyaka 17. Rucogoza avuga ko yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, agamije kwemera icyaha no gusaba imbabazi, bityo akagabanyirizwa igihano yahawe. anasaba ko yakurirwaho ihazabu kuko ntaho yayikura. Ubushinjacyaha buvuga ko ikirego cy’ubujurire cya Hatungimana n’icya Rucogoza nta shingiro gifite, kuko bahawe igihano gito gishoboka.
## Page 2
Urukiko mu rubanza RPAA00234/2024/CA, rwemeje ko ubujurire bw’abaregwa nta shingiro bufite, bityo ko batakongera kugabanyirizwa igihano. Incamake y’icyemezo: Ukwemera icyaha gushobora kugirira inyungu uwagukoze ku buryo ashobora kugabanyirizwa igihano yari guhabwa, ni ugukozwe ku buryo budashidikanywaho, ntacyo ashaka gukinga Urukiko cyangwa ngo agire icyo agoreka ku bwende kandi uko kwemera icyaha kugomba gukorwa n’ushinjwa mbere yo gukurikiranwa cyangwa akabikora bitarenze iburanisha ry’urubanza ku rwego rwa mbere. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 263, igika cya gatatu, Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ihindura ingingo ya 60 y’ Itegeko N°68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rigena ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 2 Imanza zifashishijwe: Urubanza RPA 0343/10/CS, haburana Ubushinjacyaha na Mpiranya Boniface rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/02/2015, igika cya 13. Urubanza RPA00060/2021/CA rw’Ubushinjacyaha na Rusesabagina Paul, Nsabimana Callixt alias SANKARA n’abandi rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 4/4/2022, igika cya 136 Urubanza RPAA 00048/2020/CA, haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022 Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 06/10/2020, Hatungimana Jean Claude ari mu mudugudu wa Muyinza, akagari ka Nyeranzi, umurenge wa Gishubi, yafatanwe ikiyobyabwenge cy’urumogi rw'ifu ruri mu gasashe k'umweru, rungana n’udupfunyika dutanu (5), avuga ko ari urwo kunywa yakuye ku biro bibiri (2 kg) yari yazaniye Rucogoza Donath, arukuye ku nkombe z'uruzi rw'Akanyaru aruguze n'abarundi, ko iyo yarumushyikirije amwishyura amafaranga igihumbi (1000Frw), nawe agahita aruranguza abandi, rwashira akongera akamutuma. Mu iperereza hanafashwe Rucogoza Donath, telefone ye irafatirwa, mu igenzura bigaragara ko avugana n’abantu agurishaho urumogi barimo uwitwa Rodrigue. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwabaregeye Urukiko Rwisumbuye rwa Huye, Rucogoza Donath akurikiranyweho icyaha cy'ubufatanyacyaha cyo gutunda, kubika no gucuruza ibiyobyabwenge, naho Hatungimana Jean Claude akurikiranyweho icyaha cy'ubufatanyacyaha cyo gufatanwa, kunywa no gutunda ibiyobyabwenge. Bwasabye ko ibyo byaha bibahama, Rucogoza Donath agahanishwa igifungo cya burundu n'ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw), naho Hatungimana Jean Caude agahanishwa igihano cy'igifungo cya burundu. [3] Hatungimana Jean Claude yireguye ahakana icyaha, asobanura ko ibyo yemeye mbere abazwa mu Bugenzacyaha, byatewe n’agahato yashyizweho. Rucogoza Donath nawe yiregura ahakana icyaha, asobanura ko Hatungimana Jean Claude amubeshyera, kandi ko ntaho aziranye na Rodrigue, ko kuba hari abarundi bakundana, bakamusura bagasangira ntaho bihuriye no gucuruza ibiyobyabwenge.
## Page 3
[4] Mu rubanza RP00635/2020/TGI/HYE, Urukiko Rwisumbuye rwa Huye rwasanze hari ibimenyetso bigaragaza ko Hatungimana Jean Claude yakoze icyaha aregwa birimo kuba abazwa mu Bugenzacyaha yarasobanuye ko yakuraga urumogi ku Kanyaru arutumwe na Rucogoza warucuruzaga no kuba yarasinye ku nyandiko y’ifatira ry’ifu y’urumogi. Rwanasanze Rucogoza Donath ashinjwa na Hatungimana Jean Claude kuba ari we wamutumaga kumugurira urumogi ku Kanyaru akarumuzanira, akamuha igihembo no kuba hari ubutumwa yohererejwe n’uwitwa Rodrigue kuri telefone amusaba kuzana urumogi (imari) kubera ko yabonye abakiriya. Urukiko Rwisumbuye rwa Huye rushingiye kuri ibyo bimenyetso rwahamije Hatungimana Jean Claude na Rucogoza Donat icyaha cy'ubufatanyacyaha cyo gutunda, kubika no gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi, ruhanisha buri wese igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). [5] Abaregwa ntibishimiye imikirize y’urubanza, bajuririra Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza, Rucogoza Donath avuga ko urukiko rwaciye urubanza rugenekereje rumuhamya icyaha atigeze akora, kuko bamusatse iwe ntibagira urumogi bahasanga, runashingira ku byo Hatungimana Jean Claude yavugiye mu Bugenzacyaha bitewe n’iyicarubozo yakorerwaga, rwirengagije ko atari gucuruza agapfunyika kamwe, asaba Urukiko gutesha agaciro izo mvugo zimushinja akagirwa umwere. Hatungimana Jean Claude we yajuriye avuga ko atari gucuruza ngo anakwirakwize akabule kamwe yafatanwe agiye kukikoreshereza, ko yari guhanirwa icyaha cyo gufatanwa cyangwa kunywa urumogi, ndetse n’urukiko rukaba rwari gutesha agaciro inyandikomvugo zo muri RIB, rugaha agaciro amagambo yavugiye mu Rukiko, asaba ko yahanirwa icyaha yiyemerera cyo gufatanwa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, akagabanyirizwa ibihano. [6] Mu rubanza RPA01024/2020/HC/NYZ rwaciwe ku wa 27/03/2024, Urukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza rwasanze ubujurire bwa Rucogoza Donath n’ubwa Hatungimana Jean Claude nta shingiro bufite kuko hari ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Huye batabashije kuvuguruza, ariko rwongera kubagabanyiriza ibihano rushingiye ku kuba ari ubwa mbere bakurikiranywe mu nkiko ku buryo buzwi no ku ngano ntoya y’ibiyobyabwenge by’urumogi bafatanwe, ruhanisha buri wese igifungu cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.0000FRW ku cyaha cy’ubufatanyacyaha cyo gutunda, kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. [7] Hatungimana Jean Claude na Rucogoza Donath ntibishimiye na none imikirize y’urubanza, bajuririra Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA00234/2024/CA, ruburanishwa mu ruhame ku itariki ya 08/01/2025, Hatungimana Jean Claude yunganiwe na Me Sematungo Clément, Rucogoza Donath yunganiwe na Me Niyitegeka Eraste, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Rukaka Gallican, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu mwanzuro w’ubujurire ndetse no mu miburanire, Hatungimana Jean Claude n’umwunganira bavuga ko Urukiko Rukuru rwamuhanishije igihano kirekire kandi yemera icyaha akanagaragaza uburyo yagikoze, uburyo Rucogoza Donath yamutumaga kumuzanira urumogi ku Kanyaru, akaba yarabyemeraga kubera ubukene kubera ko yamuhemba amafaranga igihumbi (1000). Basaba ko yagabanyirizwa igihano agahabwa igifungo kiri munsi y’imyaka 17 yahawe. [9] Rucogoza Donath n’umwunganira bavuga ko yajuririye uru Rukiko yicuza, agamije kwemera icyaha no gusaba imbabazi, ndetse akabiheraho agasaba kugabanyirizwa igihano yahawe cy’igifungo cy’imyaka 17. Banaga ko ibyo yakoze yabitewe n’uwitwa Rodrigue wacuruzaga urumogi wamwizezaga kubona inyungu mu gihe yaba abonye abantu barubazanira, maze nawe yifashisha Hatungimana ararumutuma. Banasaba ko yanakurirwaho ihazabu kuko ntaho yayikura. [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ikirego cy‘ubujurire cya Hatungimana Jean Claude n’icya Rucogoza Donath kigamije gusaba kugabanyirizwa igihano kuko bemera icyaha nta shingiro gifite, kuko mu nkiko zibanza baburanye bahakana icyaha, ariko inkiko zirabagabanyiriza, bahabwa igihano gito
## Page 4
gishoboka hashingiwe ku kuba ari ubwa mbere bakurikiranwe mu nzego z’ubutabera no ku ngano ntoya y’urumogi bafatanwe. [11] Izo mpaka zigaragaza ko hagomba gusuzumwa niba Hatungimana Jean Claude na Rucogoza Donath bakongera kugabanyirizwa igihano II. ISESENGURWA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Hatungimana Jean Claude na Rucogoza Donath bakongera kugabanyirizwa igihano [12] Hatungimana Jean Claude n’umwunganira bavuga ko Urukiko rwamuhanishije igihano kirekire kandi yemera icyaha, akanagaragaza uburyo yagikozemo. Basobanura ko, n’ubwo atari ayobewe ko bitemewe, Rucogoza Donath yamutumaga kumuzanira urumogi ku Kanyaru akabyemera kubera ubukene kuko yabaga yamwemereye igihembo cy’amafaranga igihumbi (1000). Basaba ko hashingirwa ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ku bijyanye n’igabanya ry’igihano mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha zemezwa n’umucamanza, maze akagabanyirizwa igihano agahanishwa ikiri munsi y’igifungo cy’imyaka 17 yahawe kubera ko yicujije akaba atazasubira gukora icyaha. [13] Rucogoza Donath n’umwunganira bavuga ko amaze kubona ko Urukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza rumuhanishije igihano cy’igifungo cy’imyaka 17, yigiriye inama yo kujurira yicuza yemera icyaha kuko Hatungimana Jean Claude wari wafatanwe urumogi atari yabisobanuye neza. Asobanura ko icyaha yagikoze kubera inshuti mbi yitwa Rodrigue yamusabye kumushakira umuntu wajya umuzanira urumogi amubwira ko byabazanira inyungu, nawe yifashishije Hatungimana Jean Claude ararumutuma amuzanira udupfunyika dutanu (5) afatirwa mu nzira ataratumugezaho, ko utwo dupfunyika ari two yari guha Rodrigue akagurisha kuko we atacuruzaga urumogi. [14] Bakomeza basaba ko ukwemera icyaha akoze kwashingirwaho akagabanyirizwa igihano, agahabwa igihano kiri munsi y’icyo yahanishijwe cy’igifungo imyaka 17, kuko n’ubwo yagabanyirijwe, igihano yahawe ari kirekire cyane yazakirangiza ntacyo ashobora kwimarira cyangwa ngo akimarire umuryango we n’umuryango nyarwanda muri rusange, ko ibyo asaba abishingira ku murongo watanzwe mu rubanza RPAA00414/2021/CA CMB-RPAA00424/2021/CA, rwaciwe ku wa 27/1/2023, haburana Ubushinjacyaha na Dushimimana Théoneste, aho Urukiko rwemeje ko rutabujijwe kongera kugabanya igihano mu gihe rusanga kitaragabanyijwe ku buryo buhagije, ko banasaba ko ihazabu yahanishijwe, yakurwaho kuko ntaho yayikura. [15] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ikirego cy’ubujurire cya Hatungimana Jean Claude n’icya Rucogoza Donath kigamije gusaba kugabanyirizwa igihano nta shingiro cyahabwa, kuko n’ubwo mu nkiko zibanza batemeraga icyaha, bagabanyirijwe haba ku rwego rwa mbere cyangwa ku rwego rw’ubujurire bwa mbere hashingiwe ku kuba ari ubwa mbere bakurikiranyweho icyaha ndetse n’ingano ntoya y’ikiyobyabwenge basanganwe, ko asanga rero ubu batakwitwaza ko bemera icyaha kuri uru rwego ngo basabe kongera kugabanyirizwa igihano kuko bagabanyirijwe ku buryo buhagije hashingiwe ku zindi mpamvu, ko uretse ko umurongo watanzwe n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA0343/10/CS haburana Ubushinjacyaha na Mpiranya Boniface rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/02/2015 agaraza ko kwemera icyaha mu bujurire bitagirira akamaro ugukoze. [16] Akomeza avuga ko anasanga batemera icyaha ku buryo budashidikanywaho, kuko Rucogoza Donath ashaka kugaragaza ko ari uwitwa Rodrigue wamutumaga urumogi naho Hatungimana Jean Claude we akaba atemera icyaha ku buryo budashidikanywaho kuko hari aho yagiye ahinduranya imvugo avuga ko yemeye icyaha kubera gukubitwa. Asoza avuga ko ibisabwa na Rucogoza Donath ko igihano
## Page 5
cy’ihazabu cyakurwaho nabyo atabihabwa kuko umushingamategeko yateganyije igifungo n’ihazabu ku byaha byamuhamye. UKO URUKIKO RUBIBONA [17] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumumenya niba Hatungimana Jean Claude yaraburanye yemera icyaha bikirengagizwa agahabwa igihano kirekire no kumenya niba Rucogoza Donath yemera icyaha ku buryo byaba impamvu ituma yongera kugabanyirizwa igihano. [18] Ingingo ya 263, igika cya gatatu, y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kugeza ubu iteganya ko “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha”, agace ka 1° kagateganya ko “iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000FRW) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000FRW) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. [19] Ingingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ihindura ingingo ya 60 y’ Itegeko N°68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 rigena ibyaha n’ibihano muri rusange, igateganya ko: “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: (a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15; (…), (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe”. [20] Ibyerekeye ukwemera icyaha kugirira uregwa akamaro, byatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA0343/10/CS rwaciwe ku wa 27/02/2015 haburana Ubushinjacyaha na Mpiranya Boniface. Muri urwo rubanza Urukiko rw’Ikirenga rwavuze ko ukwemera icyaha gushobora kugirira inyungu uwagukoze ku buryo ashobora kugabanyirizwa igihano yari guhabwa, ari ugukozwe ku buryo budashidikanywaho, ntacyo ashaka gukinga Urukiko cyangwa ngo agire icyo agoreka ku bwende1. [21] Uwo murongo wongeye kugarukwaho mu rubanza RPA00060/2021/CA rwaciwe n’uru Rukiko ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha, Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwasesenguye ibiteganywe n’ingingo ya 59 y’ Itegeko Nº68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rusanga ukwemera icyaha gushobora kugirira akamaro ushinjwa kugatuma umucamanza ashobora kugabanya igihano ari ukwemera icyaha kudashidikanywaho, gukozwe n’ushinjwa mbere yo gukurikiranwa cyangwa akabikora bitarenze iburanisha ry’urubanza ku rwego rwa mbere2. Ku byerekeye Hatungimana Jean Claude, [22] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga aburana ku rwego rwa mbere no mu Rukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza yarahakanye icyaha, avuga ko abazwa mu Bugenzacyaha yemeye icyaha bitewe n’agahato yashyizweho asabwa gushinja Rucogoza Donath, ariko Urukiko Rukuru rusanga izo mvugo ze zitateshwa agaciro, kuko atabashije kugaragaza ikimenyetso gishyigikira imvugo ye y’uko yakorewe iyicarubozo. Urukiko Rukuru rwanasanze ibyo asaba ko yahanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge aho kubitunda nta shingiro bifite, kuko ubwe yemeye ko arutunda arukura ku Kanyaru aruzanira Rucogoza Donath nawe akaruranguza abarucuruza hanyuma akamuhemba amafaranga igihumbi (1000).
1 Reba Urubanza n° RPA 0343/10/CS haburana Ubushinjacyaha na MPIRANYA Boniface rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 27/02/2015, igika cya 13. 2 Reba igika cya 136 cy’Urubanza n° RPA 00060/2021/CA rw’Ubushinjacyaha na RUSESABAGINA Paul, NSABIMANA Callixt alias SANKARA n‘abandi rwaciwe ku wa 4/4/2022.
## Page 6
[23] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ibyo Hatungimana Jean Claude n’umwunganira bavuga ko yahanishijwe igifungo kiremereye kandi yaraburanye yemera icyaha nta shingiro bifite, ahubwo nk’uko bigaragara mu gika cya 24 cy’urubanza rujuririrwa, n’ubwo atemeraga icyaha, Urukiko Rukuru rwamugabanyirije igihano cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000Frw yahanishijwe ku rwego rwa mbere, maze rushingiye ku kuba ari ubwa mbere akurikiranywe mu Nkiko ku buryo buzwi n’ingano ntoya y’ibiyobyabwenge yafatanwe, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.0000Frw ku cyaha cy’ubufatanyacyaha cyo gutunda, kubika no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. [24] Urukiko runasanga harebwe ibiteganywa n’ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 ryavuzwe, igihano yahanishijwe kitakongera kugabanywa nk’uko babisaba, kuko harebwe imikorere y’icyaha cyo gutunda urumogi yakuraga ku Kanyaru, akaruzanira Rucogoza Donath kugira ngo arugurishe ndetse nk’uko abivuga akaba yarabikoze incuro nyinshi kandi amuzanira urumogi rwinshi, n’ubwo bigaragara ko yabaga yatumwe akabihemerwa, igihano yahawe gikwiranye n’icyaha yakoze; bityo ubujurire bwe bukaba nta shingiro bufite, hagomba kugumaho igihano yahanishijwe mu rubanza rujuririrwa. Ku byerekeye Rucogoza Donath [25] Rucogoza Donath abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yahakanye icyaha avuga ko impamvu bamukekaho gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi ari uko akundana n’abarundi. Aburana ku rwego rwa mbere nabwo yaburanye ahakana icyaha, ndetse akomeza kugihakana ajuriye mu Rukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza. Urukiko Rukuru rwasanze n’ubwo atemera icyaha nta kibuza ko agabanyirizwa igihano, maze nawe igihano cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000Frw yahanishijwe ku rwego rwa mbere, rurakigabanya, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.0000Frw. [26] Urukiko rw’Ubujurire rusanga, uretse n’uko kwemera icyaha bwa mbere mu bujurire bitagirira akamaro uregwa kuko ntacyo aba anenga urubanza ajuririra3, uburyo Rucogoza Donath yemera icyaha gushidikanywaho kuko atemera ko yacuruzaga urumogi, akaba anavuga ko urumogi Hatungimana Jean Claude yafatanwe udupfunyika dutanu (5) gusa ari utwo yari amuzaniye kandi ko yafashwe ataratumugezaho, nyamara Hatungimana Jean Claude we yemeza ko yari arukuye ku biro bibiri by’urumogi yari amuzaniye, ndetse ko yarumuzaniye incuro nyinshi akarucuruza, yarangiza akamutuma urundi. [27] Urukiko rw’Ubujurire rugasanga rero ubujurire bwa Rucogoza Donath bugamije gusaba kugabanyirizwa igihano cy’igifungo kuko yemera icyaha nta shingiro bifite, kuko atemeye icyaha ku buryo budashidikanywaho agitangira gukurikiranwa cyangwa ngo acyemera bitarenze ibiranisha ry’urubanza ku rwego rwa mbere nk’uko umurongo wibukijwe mu gika cya 21 cy’uru rubanza ubisobanura. [28] Urukiko rw’Ubujurire runasanga ibyo asaba gukurirwaho ihazabu ya 5.000.000Frw yaciwe, nabyo nta shingiro bifite kuko igihano giteganyirijwe icyaha yakoze gihanishwa igifungo n’ihazabu nk’uko biteganywa ningingo ya 263 igika cya 3 agace ka 1o y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 ryavuzwe. [29] Hashingiwe ku bimaze gusobanurwa, Urukiko rw’Ubujurire rusanga ubujurire bwa Rucogoza Donath nabwo nta shingiro bufite ; bityo igihano yahanishijwe mu rubanza rujuririrwa rwaciwe n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza cy’igifungo cy’imyaka 17 n’ihazabu ya 5.000.000Frw kikaba kidahindutse kuko gihuye n’uburembere bw’icyaha yakoze.
3 Reba umurongo watanzwe mu rubanza RPAA 00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul.
## Page 7
III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [30] Rwemeje ko ubujurire bwa Hatungimana Jean Claude n’ubwa Rucogoza Donath nta shingiro bufite ; [31] Rwemeje ko urubanza RPA01024/2020/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Nyanza ku wa 27/03/2024 rudahindutse mu ngingo zarwo zose ; [32] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’irindwi (17) n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000Frw) buri wese yahanishijwe kidahindutse ; [33] Rutegetse ko Hatungimana Jean Claude na Rucogoza Donath basonerwa amafaranga y’amagarama y’urubanza kuko bafunzwe.