RWANGABWOBA v. UBUSHINJACYAHA
The Court held that, following the amended law, the sentence of 15 years imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw is the statutory minimum for the offence of trafficking in cannabis, and cannot be further reduced or suspended. The appellant's circumstances and cited precedents do not override the clear statutory...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 01190/2024/CA
- Parties
- Appellant: Rwangabwoba Jean Bosco; Respondent: Ubushinjacyaha
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 17 July 2025
- Case Number
- RPAA 01190/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Drug Offences, Sentencing, Appeals, Mitigating Circumstances
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Rwangabwoba Jean Bosco
Appellant
Ubushinjacyaha
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the sentence imposed on Rwangabwoba Jean Bosco could be further reduced below the statutory minimum for drug trafficking offences involving cannabis.
- 2 Whether the appellant was eligible for suspended sentence or exemption from the fine.
Ratio Decidendi
The Court held that, following the amended law, the sentence of 15 years imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw is the statutory minimum for the offence of trafficking in cannabis, and cannot be further reduced or suspended. The appellant's circumstances and cited precedents do not override the clear statutory requirements.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The appeal of Rwangabwoba Jean Bosco is dismissed as without merit.
- The judgment of the High Court (RPA 01111/2022/HC/KIG) is affirmed in all respects.
Full Case Text
Judgment text and source record
21 paragraphs
# RWANGABWOBA v. UBUSHINJACYAHA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-07-17 - Case/document no.: RPAA 01190/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
RWANGABWOBA v. UBUSHINJACYAHA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 01190/2024/CA (Rutazana, P.J.,) 17 Nyakanga 2025] Amategeko agenga ibyaha n’ibihano – Icyaha cyo gufatanwa no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi – Kongera kugabanyirizwa ibihano – Abaregwa bagahamwa n’ibyaha birimo gucuruza, kubika no gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi ntibashobora kugabanyirizwa igihano ku buryo kijya munsi y’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000Frw. Amategeko agenga ibyaha n’ibihano – Isubikagihano – Urukiko rutanze isubikagihano rushobora gutegeka ihagarika ry’irangizarubanza ku gihano cyose cyangwa igice cyacyo, haba igihano cy’iremezo (igifungo, ihazabu n’imirimo y’inyungu rusange) cyangwa igihano cy’ingereka, iyo rwakatiye ukurikiranywaho icyaha igihano cy’igifungo kitarenze imyaka 5. Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwareze uwitwa Rwangabwoba Jean Bosco mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, bumukurikiranyeho icyaha cyo gufatanwa no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko kimuhama maze agahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu ingana na 20.000.000Frw. Uregwa yaburanye yemera icyaha avuga ko urwo rumogi yarucururizaga uwitwa Ngaboyisonga Cassien kuko ari we waruranguraga, akamuhemba. Urukiko rwemeje ko Rwangabwoba Jean de Bosco ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, maze rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ingana na 20.000.000Frw. Rwangabwoba yajuririye Urukiko Rukuru/Kigali, asaba kugabanyirizwa igihano kuko yemeye icyaha kandi akaba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu buryo buzwi. Uhagarariye Ubushinjacyaha yaburanye avuga ko ubujurire bwa Rwangabwoba Jean Bosco nta shingiro bufite kuko mu rubanza rujuririrwa yagabanyirijwe igihano mu buryo buhagije. Urukiko Rukuru/Kigali rwasanze mu rwego rwo guhuza igihano Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe n’uburemere bw’icyaha yakoze, cyakongera kugabanywa hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha zirimo kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu buryo buzwi, kuba acyemera mu buryo budashidikanywaho no kuba nta ngaruka nini cyateye, maze rwemeza ko ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000Frw. Rwangabwoba Jean Bosco yongeye kujurira mu Rukiko rw’Ubujurire, asaba kongera kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku byemejwe mu rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2019, guhabwa isubikagihano kugira ngo asange abana be, no gukurirwaho igihano cy’ihazabu avuga ko ari umukene.
## Page 2
Incamake y’icyemezo: 1.Abaregwa bagahamwa n’ibyaha birimo gucuruza, kubika no gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi ntibashobora kugabanyirizwa igihano ku buryo kijya munsi y’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000Frw. 2.Urukiko rutanze isubikagihano rushobora gutegeka ihagarika ry’irangizarubanza ku gihano cyose cyangwa igice cyacyo, haba igihano cy’iremezo (igifungo, ihazabu n’imirimo y’inyungu rusange) cyangwa igihano cy’ingereka, iyo rwakatiye ukurikiranywaho icyaha igihano cy’igifungo kitarenze imyaka 5. Ubujurire nta shingiro bufite.
Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 4/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2, iya 60 niya 263. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA 00436/2024/CA rw’Ubushinjacyaha na Bikorimana, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/01/2025; Urubanza RPAA 00295/2024/CA rw’Ubushinjacyaha na Iradukunda; rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire kuwa 28/01/2025; Urubanza RPAA 00305/2024/CA rw’ Ubushinjacyaha na Nshimiyimana, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2025; Urubanza RPAA 00845/2024/CA rw’Ubushinjacyaha na Irakoze, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 01/10/2021 mu Mudugudu wa Gitaraga, Akagari ka Rurenge, Umurenge wa Mwogo, Ubuyobozi bw’Umurenge bufatanyije n'inzego z'ibanze na Dasso bagiye gusaka aho Ngaboyisonga Cassien akorera ubucuruzi bwa restaurant bahafatira udupfunyika 11 tw’urumogi harimo kamwe basanze katuzuye kari mu mufuka w’imyenda ye, ahita atangira gukurikiranwa. [2] Iperereza rirangiye Ubushinjacyaha bwareze Rwangabwoba Jean Bosco mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo bumukurikiranyeho icyaha cyo gufatanwa no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko kimuhama agahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu ingana na 20.000.000 Frw. Rwangabwoba Jean Bosco yaburanye yemera ko urwo rumogi yarucururizaga Ngaboyisonga Cassien kuko ari we waruranguraga, akamuhemba. [3] Mu rubanza RP 01648/2021/TGI/GSBO rwaciwe ku wa 13/05/2022, Urukiko rwemeje ko RWANGABWOBA Jean de Bosco ahamwa n’icyaha cyo gufatanwa no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ingana na 20.000.000Frw. Ibyo Urukiko rwabyemeje rushingiye ku mvugo za Rwangabwoba Jean de Bosco
## Page 3
mu Bugenzacyaha, mu Bushinjacyaha no mu Rukiko aho yemeye ko udupfunyika 11 tw’urumogi yafatanywe yaducuzaga, ku nyandiko y’ifatira ry’urwo rumogi, no ku buhamya bwa Isaya James, Mbarubukeye Félicien na Renzaho Cyriaque basobanuye ko mu nzu Ngaboyisonga Cassien yacururizagamo hafatiwe udupfunyika 10 naho Rwangabwoba Jean Bosco agafatanwa agapfunyika 1 kari mu myenda ye; imyiregurire ye y’uko yarucururizaga Ngaboyisonga Cassien Urukiko rwasanze nta shingro ifite kuko uretse kubivuga gusa nta kimenyetso yatanze kibigaragaza. [4] Rwangabwoba Jean Bosco yajuririye Urukiko Rukuru/Kigali, asaba kugabanyirizwa igihano kuko yemeye icyaha kandi akaba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu buryo buzwi. [5] Uhagarariye Ubushinjacyaha yaburanye avuga ko ubujurire bwa Rwangabwoba Jean Bosco nta shingiro bufite kuko mu rubanza rujuririrwa yagabanyirijwe igihano mu buryo buhagije. [6] Mu rubanza RPA 01111/2022/HC/KIG rwaciwe ku wa 29/10/2024 Urukiko Rukuru/Kigali rwasanze mu rwego rwo guhuza igihano Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe n’uburemere bw’icyaha yakoze, cyakongera kugabanywa hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha zirimo kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha mu buryo buzwi, kuba acyemera mu buryo budashidikanywaho no kuba nta ngaruka nini cyateye; maze rushingiye ku ngingo ya 2, agace ka (b) n’aka (d) y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rwemeza ko ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000 Frw. [7] Rwangabwoba Jean Bosco yongeye kujurira mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwandikwa kuri RPAA 01190/2024/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 08/07/2025 yunganiwe na Me Munini Patrick naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Bunyoye Grāce, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu bujurire bwe Rwangabwoba Jean Bosco asaba kugabanyirizwa igihano hashingiwe ku byemejwe mu rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2019, guhabwa isubikagihano kugira ngo asange abana be, no gukurirwaho igihano cy’ihazabu kuko ari umukene. [9] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ubujurire bwa Rwangabwoba Jean Bosco nta shingiro bufite kuko igihano yahanishjwe ari cyo gito giteganywa n’itegeko ku cyaha yahamijwe, kikaba kigomba kugumaho. [10] Urukiko rurasuzuma ibibazo bikurikira bigize urubanza: a) Kumenya niba igihano Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe mu rubanza rwajuriwe gishobora kongera kugabanywa; b) Kumenya niba Rwangabwoba Jean Bosco akwiriye guhabwa isubikagihano kandi agakurirwaho igihano cy’ihazabu. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBAZA
## Page 4
1.Kumenya niba igihano Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe mu rubanza rwajuririwe gishobora kongera kugabanywa [11] Rwangabwoba Jean Bosco asaba kugabanyirizwa igihano agahanishwa igihano gito gishoboka, kuko yaguye mu cyaha kubera ubukene kandi akaba yaracyemeye kuva agifatwa, ariko Urukiko Rukuru rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 rushingiye ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rwirengagije ko nta gihano ntayegayezwa kibaho hashingiwe ku byemejwe mu rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2019. [12] Me Munini Patrick avuga ko uwo yunganira ntacyo anenga urubanza yajuririye kuko igihano yahanishijwe ari igiteganywa n’itegeko, ariko ko nta kibuza Urukiko gusuzuma mu bushishozi bwarwo, niba rutakongera kumugabanyiriza igihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshaycyaha z’uko ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha kandi akaba acyemera, hashingiwe ku murongo watanzwe mu rubanza RPA 00060/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 04/04/2022 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be1. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite, kuko hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 2 (a) na (d) y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 4/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Rwangabwoba Jean Bosco yagabanyirijwe igihano ku buryo buhagije kikaba kidashobora kongera kugabanywa. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga kandi ko imanza Rwangabwoba Jean Bosco n’umwunganira bashingiraho basaba ko yongera kugabanyirizwa igihano zitakurikizwa ku bimureba, kuko urubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC rwaciwe ku wa 04/12/2019 bityo umurongo rwatanze ukaba waravuyeho kuko itegeko wari ushingiyeho ryahinduwe, naho urubanza RPA 00060/2021/CA (haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Callixte alias Sankara na bagenzi be) rukaba rwakurikizwa gusa mu gihe igihano yahanishijwe cyaba gishobora kugabanywa.
1 Me Munini Patrick avuga ko muri urwo rubanza Urukiko rwasobanuye ko mu manza nshinjabyaha iyo uregwa nta kindi anenga urubanza rwajuririwe uretse gusa kuvuga ko atagabanyirijwe igihano, buri mucamanza ku rwego urwo ari rwo rwose yemeerwe gutanga igihano mu bushishozi bwe kijyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa n’ingingo ya 49, igika cya 1 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko ryahinduwe kueza ubu, iteganya ko umucamanza atanga igihano akurikije uburemere bw’icyaha, ingaruka cyateye, impamvu zatumye gikorwa, uko uwagikoze yari asanzwe yitwara, imibereho ye bwite n’uburyo icyaha cyakozwemo. 1 Iyo ngingo iteganya ibi bikurikira:” Iyo Umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha ashobora kugabanye igihano ku buryo bukurikira: …..(a) igihano cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15”….. (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugez akuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe.” 1 Iyo ngingo iteganya, mu gace kayo ka mbere, ibikurikira: ‘’Iyo uwakatiwe nta kindi gihano cy’igifungo kirenga amezi 6 yahanishijwe mbere, urukiko rukoresheje icyemezo gisobanura impamvu, rushobora gutegeka gusubika irangiza ry’igihano cyose cyangwa igice cy’igihano cy’iremezo cyangwa cy’ingereka, iyo igihano cy’iremezo cy’igifungo umuntu yakatiwe kitarenze imyaka 5’’; naho mu gace ka (2) igateganya ibikurikira: ‘’ Icyemezo cy’Urukiko gishobora gutegeka isubika ry’igihano cy’igifungo cyose cyangwa igice cyacyo, iry’ihazabu yose cyangwa igice cyayo’’.
## Page 5
UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kumenya niba igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000Frw Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe kubera ibyaha yahamijwe byo gufatanwa no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi gishobora kongera kugabanywa. [15] Mu rubanza RPAA 00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul (mu bika bya 25-26), Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko umurongo wari uriho udashobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe. Rushingiye kuri uyu murongo, mu manza rwaciye nyuma y’uko Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ryavuzwe haruguru ritangajwe mu Igazeti ya Leta, Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko ibijyanye no kugabanya igihano kikajya munsi y’igihano gito giteganywa n’itegeko (minimum) bitagikurikizwa kuko byavanyweho n’iryo tegeko ryashyizeho uburyo bushya bwo kugabanya ibihano (reba nk’urubanza RPAA 00194/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2025, haburana Ubushinjacyaha na Niyonsaba Patrick (igika cya 17) n’urubanza RPAA 00193/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/04/2025, haburana Ubushinjacyaha na Nzabakirira Théophile (igika cya 18). [16] Urukiko rw’Ubujurire kandi rushingiye ku biteganywa mu ngingo 60 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko yahinduwe n’ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/20231, mu manza zitandukanye rwaciye ku bantu bahamwe n’ibyaha birimo gucuruza, kubika no gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi biteganywa kandi bigahanwa n’ingingo ya 2632 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko yahinduwe n’ingingo ya 11, igika cya gatatu, y’Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019, rwemeje ko abaregwa ibyo byaha badashobora kugabanyirizwa igihano ku buryo kijya munsi y’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000Frw3. Uwo murongo kandi wakomeje gukurikizwa, muri zimwe mu manza ziherutse gucibwa ziwushingiyeho hakaba harimo nk’urubanza RPAA 00436/2024/CA rwaciwe ku wa 21/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Bikorimana Jean Baptise (igika cya 15) n’urubanza RPAA 00295/2024/CA rwaciwe kuwa 28/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Iradukunda Diane (igika cya 15).
2 Ingingo ya 263 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko yahinduwe n’ingingo ya 11, igika cya gatatu, y’Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 iteganya ibikurikira:” Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangw aurusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa: (1) igifungo cy aburundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye.” Umugereka wa mbere w’Iteka rya Minisitiri Nº 001/MoH/2019 ryo ku wa 04/03/2019 rigena urutonde rw’ibiyobyabwenge n’ibyiciro byabyo niryo riteganya ko urumogi ruri mu cyiciro cy’ibiyobyabwenge bihambaye.
3 Reba urubanza RPAA 00097/2024/CA rwaciwe ku wa 20/11/2024 haburana Ubushinjacyaha na Twagirumukiza Sibomana Athanase (igika cya 17), urubanza RPAA 00099/2024/CA rwaciwe ku wa 16/12/2024 haburana Ubushinjacyaha na Manizabayo Gilbert alias Nkurunziza Jean Pierre (igika cya 19) n’izindi.
## Page 6
[17] Rwangabwoba Jean Bosco asaba ko kugabanyirizwa igihano agahanishwa igihano gito gishoboka ashingiye ku rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 04/12/2019. Urukiko rw’Ubujurire rushingiye ku murongo wagaragajwe mu gika cya 15 cy’uru rubanza, rurasanga ibyemejwe muri urwo rubanza RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC ku bijyanye n’itangwa ry’ibihano bitashingirwaho Rwangabwoba Jean Bosco agabanyirizwa igihano, kuko rwaciwe mbere y’uko Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ryavuzwe haruguru ritangajwe mu Igazeti ya Leta, bityo umurongo rwatanze ukaba waravayweho n’iryo tegeko. [18] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kandi hashingiwe ku murongo wagaragajwe mu gikacya 16 cy’uru rubanza, igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000 Frw Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe mu rubanza rwajuririwe ari cyo gito gishoboka ku cyaha yahamijwe cyo gufatanwa no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, kikaba rero kidashobora kongera kugabanywa. [19] Hashingiwe ku bisobanuro bimaze gutangwa, igihano Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe mu rubanza rwajuririwe kikaba kidahindutse. 2.Kumenya niba Rwangabwoba Jean Bosco akwiriye guhabwa isubikagihano kandi agakurirwaho igihano cy’ihazabu [20] Rwangabwoba Jean Bosco n’umwunganira basaba ko ahabwa isubikagihano kugira ngo asange abana be basigaye bonyine kandi bakiri bato, kuko amaze gufungwa nyina yabataye; basaba kandi ko akurirwaho igihano cy’ihazabu kuko ari umukene amafaranga yategetswe kwishyura akaba atayabona. [21] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibyo Rwangabwoba Jean Bosco asaba nta shingiro bifite kuko igihano yahanishijwe gikurikije amategeko kikaba kigomba kugumaho. UKO URUKIKO RUBIBONA [22] Ingingo ya 263 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange nk’uko yahinduwe n’ingingo ya 11, igika cya gatatu, y’Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 iteganya ko ibyaha byo gutunda no gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi Rwangabwoba Jean Bosco yahamijwe bihanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze 20.000.000Frw ariko atarenze miliyoni 30.000.000Frw (reba ibyasobanuwe mu gika cya 16 cy’uru rubanza). Icyumvikana muri iyi ngingo ni uko uhamwe n’iki cyaha ahanishwa icyarimwe igihano cy’igifungo n’icy’ihazabu. [23] Naho ku bijyanye no kumenya igihe Urukiko rushobora gutanga isubikagihano, mu rubanza RPAA 00305/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Nshimiyimana Evariste (igika cya 16), rwasesenguye ingingo ya 641 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/20188 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange yahinduwe n’ingingo ya 3 y’Itegeko Nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023, rusobanura ko ibiteganywa n’iyo ngingo mu gace kayo ka (1) n’aka (2) byumvikanisha ko Urukiko rutanze isubikagihano rushobora gutegeka ihagarika ry’irangizarubanza ku gihano cyose cyangwa igice cyacyo, haba igihano cy’iremezo
## Page 7
(igifungo, ihazabu n’imirimo y’inyungu rusange) cyangwa igihano cy’ingereka, iyo rwakatiye ukurikiranywaho icyaha igihano cy’igifungo kitarenze imyaka 5. Uyu murongo kandi wakomeje gukurikizwa n’uru Rukiko, mu manza ziheruka gucibwa ziwushingiyeho hakaba harimo urubanza RPAA 00845/2024/CA rwaciwe ku wa 22/04/2025 haburana Ubushinjacyaha Irakoze Cédrick (igika cya 16). [24] Nk’uko byasobanuwe haruguru mu bika bya 15-19 by’uru rubanza, igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000Frw Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe mu rubanza rwajuririwe kigomba kugumaho, bityo rero ubusabe bwe bwo gusubikirwa igihano bukaba nta shingiro bufite hashingiwe ku murongo wagaragajwe mu gika kibanziriza iki, kuko ahanishijwe igifungo kirenze imyaka 5. [25] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga kandi n’ibijyanye no gukurirwaho igihano cy’hazabu Rwangabwoba Jean Bosco asaba nta shingiro bifite, kuko nk’uko byagaragajwe haruguru, agomba guhanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ingana na 5.000.000Frw; hashingiwe ku byasobanuwe mu gika cya 22, igihano cy’ihazabu yahanishijwe kikaba kidashobora kuvanwaho kuko gihuye n’ibiteganywa n’amategeko. [26] Hahingiwe ku mpamvu zose zagaragajwe, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga nta kosa Rwangabwoba Jean Bosco yagaragaje ryakozwe mu rubanza yajuririye, bityo ubujurire bwe bukaba nta shingiro bufite. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [27] Rwemeje ko ubujurire bwa Rwangabwoba Jean Bosco nta shingiro bufite; [28] Rwemeje ko urubanza RPA 01111/2022/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru/Kigali ku wa 29/10/2024 rudahindutse mu ngingo zarwo zose; [29] Rwemeje ko igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ingana n’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) Rwangabwoba Jean Bosco yahanishijwe kigumyeho; [30] Rutegetse ko Rwangabwoba Jean Bosco asonewe amagarama y'urubanza kuko aburana afunze.