RWIBASIRA v MVUNABANDI NABANDI
The appeal was inadmissible because Rwibasira Jean d’Amour failed to demonstrate any direct, personal, or current interest or legal standing in the property registered solely in Mukaruziga Anastasie’s name. The law requires a claimant to have both standing and interest to sue, which were not established in this case.
Source-derived case information.
- Citation
- RCAA 00017/2019/HC/KIG
- Parties
- Appellant: Rwibasira Jean d’Amour; Respondent: Mvunabandi Jean; Respondent: Ntamuhanga Bernard; Respondent: Mukaruziga Anastasie; Respondent: Harerimana Léonidas
- Court
- High Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 11 September 2023
- Case Number
- RCAA 00017/2019/HC/KIG
- Procedural Posture
- Civil Appeal / Final Judgment at High Court
- Outcome
- appeal dismissed as inadmissible
- Legal Topics
- Standing to Sue, Interest to Sue, Ownership of Property, Execution of Judgment, Appeal Admissibility
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Rwibasira Jean d’Amour
Appellant
Mvunabandi Jean
Respondent
Ntamuhanga Bernard
Respondent
Mukaruziga Anastasie
Respondent
Harerimana Léonidas
Respondent
Procedural Posture
Civil Appeal / Final Judgment at High Court
Legal Issues
- 1 Whether the appellant has standing and interest to appeal regarding property registered in another's name
- 2 Whether the appeal is admissible given the lack of direct ownership or interest
Ratio Decidendi
The appeal was inadmissible because Rwibasira Jean d’Amour failed to demonstrate any direct, personal, or current interest or legal standing in the property registered solely in Mukaruziga Anastasie’s name. The law requires a claimant to have both standing and interest to sue, which were not established in this case.
Court Disposition
appeal dismissed as inadmissible
Orders
- Appeal by Rwibasira Jean d’Amour is not admitted.
- Judgment of the Intermediate Court (RCA 00031/2019/TGI/Gic) is upheld in all respects.
Full Case Text
Judgment text and source record
17 paragraphs
# RWIBASIRA v MVUNABANDI NABANDI
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2023-09-11 - Case/document no.: RCAA 00017/2019/HC/KIG - Collection: High Court
## Text
## Page 1
RWIBASIRA v MVUNABANDI N’ABANDI [Rwanda URUKIKO RUKURU - RCAA 00017/2019/HC/KIG (Hitimana, P.J.) 11 Nzeri 2023] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano – Gutanga ikirego – Ibisabwa ngo ikirego cyakirwe - Kugira ngo ikirego cyakirwe, urega agomba kuba afite inyungu ku giti cye (personnel), iriho (né) kandi ari iy’ako kanya (actuel), kuko kuba inyungu ari iy’umuntu ku giti cye ari kimwe mu biranga ikirego ko cyatanzwe nawe, dore ko ntawe utegetswe kuregera inyungu z’undi muntu. Incamake y’ikibazo: Uru rubanza rukomoka ku rubanza rwaciwe n’Urukiko rw’Ibanze rwa Kaniga aho Mukaruziga n’abavandimwe be batsinzwe na Ntamuhanga hanyuma bagategekwa kumwishyura buri wese 150.000 Frw. Umuhesha w’Inkiko witwa Harerimana yafatiriye imitungo ya Mukaruziga agamije kuyigurisha ngo havemo ubwishyu yaciwe, ariko mbere y’uko cyamunara iba, Mvunabandi yatanze ikirego mu Rukiko rw’Ibanze rwa Kaniga arega Ntamuhanga, Harerimana na Mukaruziga umugore we, asaba ko iyo cyamunara yahagarikwa ngo kuko imitungo yafatiriwe yahoze ari iy’umugore we Mukaruziga batigeze basezerana ariko ubu bakaba barayihaye abana babo. Abaregwa basobanura ko ikirego cya Mvunabandi kidakwiye kwakirwa kuko aregera ibitari ibye kuko yivugira ko imitungo yarangije kuyegurira abana be. Urukiko rw’ibanze rwemeje ko ikirego kitakiriwe kuko nta nyungu agifitemo. Urega yajuririye Urukiko Rwisumbuye, Rwibasira, umwe mu bana babo bahawe iyo mitungo arugobokamo avuga ko mu mitungo yafatiriwe n’umuhesha w’inkiko agamije guteza cyamunara, harimo umutungo we yahawe n’ababyeyi be, urukiko rwemeza ko kujurira no kugoboka bitakiriwe. Rwibasira wari wagobotse muri urwo rubanza ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu Rukiko Rukuru avuga ko Umuhesha w'inkiko Harerimana wagurishije umutungo uburanwa muri cyamunara yirengagije nkana ko uwo mutungo ababyeyi babo bari baramaze kuwubaha mu mwaka wa 2015 maze urubanza rukarangizwa mu mwaka wa 2019. Abaregwa batanze inzitizi yo kutakira ubujurire bavuga ko urega nta nyungu agaragaza zo kuregera umutungo awita uwe kandi utamwanditseho akaba nta bubasha uwajuriye agaragaza bwatuma ubujurire bwe bwakirwa. Urukiko rwasuzumye ikibazo cyo kumenya niba Rwibasira afite ububasha n’inyungu ku mutungo utezwa cyamunara. Rwibasira yiregura ku nzitizi y’iburabubasha avuga ko icyatumye ajurira aruko Urukiko rwisumbuye rwa Gicumbi rwirengagije ibimenyetso yaruhaye bigaragaza ko ubutaka yabuhawe n'ababyeyi be mu mwaka wa 2015, akaba asanga rero afite ububasha n’inyungu byo kuregera uwo mutungo kuko ari uwe. Mvunabandi we avuga ko ubutaka buburanwa bwari ubwe yahaye abana be, ko n'ubwo Ntamuhanga avuga ko ubutaka bwanditse kuri Mukaruziga, byatewe n’uko yabumwandikishijeho kugira ngo abureremo abana be nazapfa azabubahe. Incamake y’icyemezo: Kugira ngo ikirego cyakirwe, urega agomba kuba afite inyungu ku giti cye (personnel), iriho (né) kandi ari iy’ako kanya (actuel), kuko kuba inyungu ari iy’umuntu ku giti cye ari kimwe mu biranga ikirego ko cyatanzwe nawe, dore ko ntawe utegetswe kuregera inyungu z’undi muntu. Naho ububasha bwo kurega bugaragaza ufite uburenganzira bwo kuburana, kandi nk’uko bimeze ku nyungu ububasha ni kimwe mu bisabwa kugira ngo ikirego
## Page 2
kibeho. Bityo rero, ubujurire bwatanzwe na Rwibasira ntabwo bwakiriwe kuko atabasha kugaragaza inyungu n’ububasha mu kuregera imutungo ibaruye kuri Mukaruziga. Ubujurire bwatanzwe nta shingiro bufite Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 3, 83, 129, Imanza zifashishijwe: RS/Injust/RC 00002/2020/CA, Nyirazaninka na Rutayisire n’abandi, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 11 Kamena 2021. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Urubanza rukomoka ku rubanza RC 00010/2018/TB/KNG rwaciwe n’urukiko rw’Ibanze rwa Kaniga, aho Mukaruziga Anastasie n’abandi bavandimwe be batsinzwe na Ntamuhanga Bernard, buri wese ategekwa kwishyura Ntamuhanga Bernard amafaranga 150.000. mu rwego rwo kurangiza urwo rubanza, umuhesha w’Inkiko Harerimana Léonidas yafatiriye imitungo agamije guteza cyamunara kugirango Mukaruziga Anastasie yishyure uwo mwenda ukomoka kuri urwo rubanza yatsinzwe rwavuzwe haruguru. Mu gihe cyamunara yari hafi kuba, Mvunabandi Jean yaregeye urukiko rw’Ibanze rwa Kaniga ikirego cye cyandikwa kuri RC 00033/2019/TB/Kng akaba yarasabaga ko iyo cyamunara yahagarikwa, kubera ko umuhesha w’inkiko ashaka kugurisha muri cyamunara imirima yahoze ari iye n’umugore we batashyingiranywe byemewe n’amategeko ariwe Mukaruziga Anastasie ariko iyo mirima we na Mukaruziga Anastasie bakaba bararangije kuyiha abana babo bitwa Bosenibo, Ngurumuryango, Rwibasira Jean d’Amour na Mukandamage bamaze kubaka ingo zabo. Muri urwo rubanza haregwaga Umuhesha w’inkiko Harerimana Léonidas, umugore we Mukaruziga Anastasie na Ntamuhanga Bernard wasabaga kwishyurwa. [2] Harerimana Léonidas na Ntamuhanga Bernard baregwaga muri urwo rubanza rwasabaga guhagarika cyamunara basabye ko ikirego cya Mvunabandi Jean kidakwiye kwakirwa kuko aregera ibitari ibye kuko yivugira ko imitungo yarangije kuyegurira abana be. [3] Mu ica ry’urwo rubanza RC 00033/2019/TB/Kng urukiko rwibanze rwemeje ko ikirego rwashyikirijwe na Mvunabandi Jean cyo guhagarikisha cyamunara kitakiriwe, rumutegeka kwishyura Harerimana Léonidas indishyi zihwanye na 350.000Frw zirimo igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza, no kwishyura Ntamuhanga Bernard indishyi zihwanye na 350.000Frw zirimo igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanzam, rushingiye ko Mvunabandi Jean adafite ububasha bwo kuregera imirima avuga ko atari iye kuko aburana avuga ko yamaze kuyiha abana babo kandi ko nabo ari bakuru bamaze gushaka ingo zabo.
## Page 3
[4] Mvunabandi Jean yajuririye urwo rubanza mu rukiko rwisumbuye rwa Gicumbi, rwandikwa kuri RCA 00031/2019/TGI/Gic ariko uwitwa Rwibasira Jean d’Amour arugobokamo avuga ko mu mitungo yafatiriwe umuhesha w’inkiko agamije guteza cyamunara, harimo umutungo we yahawe n’ababyeyi be Mvunabandi Jean na Mukaruziga Anastasie. [5] Mu kwiregura kwa Harerimana Léonidas na Ntamuhanga Bernard bavuga ko nta mpamvu cyamunara yahagarara kuko uwajuriye kimwe n’uwagobotse bose nta bubasha bafite ku mutungo baregeraga. [6] Mu ica ry’urwo rubanza urukiko rwisumbuye rwemeje ko ubujurire bwa Mvunabandi Jean butakiriwe, ndetse no kugoboka kwa Rwibasira Jean d’Amour kutakiriwe, akaba nta cyahindutse ku rubanza RC 00033/2019/TB/KNG rwajuririrwaga uretse ibijyanye n’igihembo cya Avoka n’amafaranga y’ikurikirana rubanza yagenwe muri urwo rwego yategetswe Mvunabandi Jean kwishyura Harerimana Léonidas na Ntamuhanga Bernard amafaranga 100.000Frw akubiyemo igihembo cya Avoka n’ikurikiranarubanza yiyongera kuyo yari yaciwe k’urwego rwa mbere, runategeka Rwibasira Jean d’Amour kwishyura Harerimana Léonidas na Ntamuhanga Bernard amafaranga 100.000Frw akubiyemo igihembo cya Avoka n’ay’ikurikiranarubanza, ndetse amafaranga y’ingwate yatanzwe na Mvunabandi Jean na Rwibasira Jean d’Amour ahwanye n’ibyakozwe muri urwo rubanza. [7] Rwibasira Jean d’Amour wari wagobotse muri urwo rubanza ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu Rukiko Rukuru avuga ko Umuhesha w'inkiko Harerimana Léonidas wagurishije umutungo uburanwa muri cyamunara yirengagije nkana ko uwo mutungo ababyeyi babo bari baramaze kuwubaha mu mwaka wa 2015 maze urubanza rukarangizwa mu mwaka wa 2019. [8] Ntamuhanga Bernard na Harerimana Léonidas mu kwiregura batanze inzitizi yo kutakira ubujurire bwa Rwibasira Jean d’Amour kubera ko nta nyungu agaragaza zo kuregera umutungo awita uwe kandi utamwanditseho akaba nta bubasha uwajuriye agaragaza bwatuma ubujurire bwe bwakirwa, ahubwo kuba bakomeje kubashora mu manza ko bategekwa kwishyura amafaranga y'ikurikiranarubanza n’igihembo cya avocat ku rwego rw’ubujurire. [9] Rwibasira Jean d’Amour yiregura ku nzitizi y’iburabubasha avuga ko icyatumye ajurira aruko Urukiko rwisumbuye rwa Gicumbi rwirengagije ibimenyetso yaruhaye bigaragaza ko ubutaka yabuhawe n'ababyeyi muri 2015, kandi ko icyo gihe ababyeyi babaha imigabane igizwe n'ubutaka kandi babishyira no mu bikorwa, ko nyuma babonye ubutaka burimo gukorerwamo cyamunara ngo mama wabo yafashije mu gushyingura se, akaba rero ko iyo cyamunara yahagarara ku butaka bahawe. [10] Muri uru rubanza harasuzumwa ibyerekeye kumenya niba inzitizi ijyanye n’ububasha n’inyungu z’uwajuriye, kumenya niba ubujurire bwuririye ku bundi bwahabwa ishingiro. II. GUSESENGURA IBIBAZO BIGIZE URUBANZA; Ku byerekeye inzitizi ijyanye n’ububasha n’inyungu by’uwajuriye ku mutungo utezwa cyamunara.
## Page 4
[11] Mu gusobanura inzitizi y’iburabubasha n’inyungu, Harerimana Léonidas na Ntamuhanga Bernard bavuga ko nta bubasha n’inyungu Rwibasira Jean d’Amour afite mu kujuririra urubanza ku mutungo w’umurima atanditseho ukaba wanditse kuri Mukaruziga Anastasie urangirizwaho urubanza yatsinzwe. [12] Rwibasira Jean d’Amour yiregura ku nzitizi y’iburabubasha avuga ko icyatumye ajurira aruko Urukiko rwisumbuye rwa Gicumbi rwirengagije ibimenyetso yaruhaye bigaragaza ko ubutaka yabuhawe n'ababyeyi be mu mwaka wa 2015, kandi ko icyo gihe ababyeyi babaha imigabane igizwe n'ubutaka kandi babishyira no mu bikorwa, ko nyuma babonye ubutaka burimo gukorerwamo cyamunara ngo mama wabo yafashije mu gushyingura se, akaba rero ko iyo cyamunara yahagarara ku butaka bahawe. [13] Mvunabandi Jean uregwa nawe aburana avuga ko ubutaka buburanwa bwari ubwe yahaye abana be, ko n'ubwo Ntamuhanga Bernard avuga ko ubutaka bwanditse kuri Mukaruziga Anastasie ariko ko yabumwandikishijeho kugira ngo abureremo abana be nazapfa azabubahe, ko yagira ngo umugore we w'isezerano atazabumunyaga kubera ko Muraruziga Anastasie batigeze basezerana. [14] Muraruziga Anastasie nawe yiregura avuga ko Ntamuhanga Bernard yamureze ngo kuko atamufashije gushyingura nyina bakaba bavukana nyamara umugabane we ukaba uri kwa se kandi ko ari Ntamuhanga Bernard umurega uwukoresha, ko kuba yarabatsinze izo manza arangiza ko yaje bagatwara inka ze nanubu bakaba bashaka kongera gutwara imirima nyamara batamugaragarije agaciro k’inka yatawaye arangiza urwo rubanza. [15] Ntamuhanga Bernard avuga ko yaburanye na mushiki we Mukaruziga Anastasie aramutsinda, akaba asaba ko yamwishyura gusa nta kindi kuko yanze kumwishyura, ariyo mpamu yitabaje umuhesha w'inkiko ari nabyo barimo kandi iyo mitungo yanditse kuri Mukaruziga Anastasie ku 100%. Uko uru rukiko rubibona [16] Urukiko rusanga igisuzumwa kigibwaho impaka aruko umurima uburanwa muri uru rubanza wanditse kuri Mukaruziga Anastasie uregerwa na Rwibasira Jean d’Amour avuga ko yawuhawe n’ababyeyi be aribo Mvunabandi Jean na Mukaruziga Anastasie abaregwa Harerimana Léonidas na Ntamuhanga Bernard bakemeza ko uwo mutungo atari uwa Rwibasira Jean d’Amour kuko utamwanditseho, bakavuga ko nta nyungu n’ububasha bwo kuregera uwo mutungo. [17] Uru rukiko rushingiye ku biteganywa n’ingingo ya 3 y’itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ibikurikira: “Ikirego cyakirwa mu rukiko iyo urega afite ububasha, inyungu n’ubushobozi byo kurega, keretse igihe itegeko ribiteganya ukundi”; [18] Ingingo ya 83 igika cya 4 y’itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iteganya ko “Impamvu ituma ikirego kitakirwa ni ngingo yose isaba kutakira ikirego
## Page 5
cy’umuburanyi, hatinjiwe mu mizi yacyo, kubera ko adafite uburenganzira bwo kurega, nko kuba adafite ububasha n’inyungu zo kurega”. [19] Ingingo ya 129, igika cya mbere, y’Itegeko Nº 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru, igira iti: “impamvu ituma ikirego kitakirwa igaragazwa mu myanzuro yo kwiregura. Iyo ari indemyagihugu, nko kurenza igihe cyo kujurira, kutagira ububasha, ubushobozi cyangwa inyungu byo kurega, ishobora kubyutswa n’umuburanyi cyangwa urukiko rubyibwirije igihe icyo aricyo cyose”. [20] Urukiko rukuru rusanga ku bijyanye n’inyungu ndetse n’ububasha bwo kurega, byafashweho umurongo mu rubanza RS/Injust/RC 00002/2020/CA1 rwaciwe n’urukiko rw’Ubujurire kuwa 11 kamena 2021 aho mu gika cya 20 rwabisobanuye muri aya magambo ruti: “Ku bijyanye n’inyungu yo kurega, umuhanga mu mategeko Serge Guinchard mu gitabo Droit et pratique de la procédure civile, avuga ko inyungu igomba kuba iz’umuntu ku giti cye, (personnel) iriho (né) kandi ari iy’ako kanya (actuel), ko kuba inyungu ari iy’umuntu ku giti cye ari kimwe mu biranga ikirego ko cyatanzwe nawe, kuko ntawe utegetswe kurengera inyungu z’undi muntu2. Naho ku bijyanye n’ububasha bwo kurega, avuga ko kimwe n’inyungu, ububasha bugaragaza ufite uburenganzira bwo kuburana, kandi ko nk’uko bimeze ku nyungu ububasha ari kimwe mu bisabwa kugira ngo ikirego kibeho3. Avuga kandi ko kubera ko ububasha ari kimwe mu bisabwa kugira ngo ikirego kibeho, kutagira ububasha ari impamvu ituma ikirego kitakirwa ngo gisuzumwe4. Undi muhanga mu mategeko, Melina Douchy – Oudot, mu gitabo cye Procédure civile, avuga ko ububasha bufitwe n’umuntu wese ufite inyungu zo gutanga ikirego, ko ubwo bubasha bwo kurega akenshi bujyana n’inyungu5”. [21] Uru rukiko ruhuje ibimaze kuvugwa n’ibikubiye muri dosiye Rwibasira Jean d’Amour aregera umurima wafatiriwe wanditse kuri UPI: 154 avuga ko ari uwe akaba yaragobotse ku bushake mu rubanza rujuririrwa, ko yawuhawe n’ababyeyi be Mvunabandi Jean na Mukaruziga Anastasie nyamara uyu Mvunabandi Jean we akavuga ko yandikishije uwo murima kuri Mukaruziga Anastasie kugira ngo awureremo abana be babyaranye barimo na Rwibasira Jean d’Amour kugira ngo nazapfa umugore we basezeranye atazawigarurira, rukaba rusanga Mvunabandi Jean uvuga atyo mu kuburana kwe akiriho ubwe atari yapfa ngo uwo murima ubone guhabwa abo bana be avuga, bivuze ko imvugo za Mvunabandi Jean ariwe ise wa Rwibasira Jean d’Amour agaragaza ko umurima utaregurirwa abana be kuko akiriho, ariko kandi usibye n’ibyo rusanga uwo murima mu nyandiko y’ikigo cy’ubutaka yo kuwa 13/02/2019 cyaragaragaje 1 Reba urwo rubanza RS/Injust/RC 00002/2020/CA, rugaragara kurubuga rwa https://www.amategeko.gov.rw/ document/judgement/2021_06_11_JP_Civ_CA_Kigali_KR_NYIRAZANINKA%20v%20RUTAYISIRE%20%20N %27 ABANDI, rwasuwe kuwa 08/11/2023; 2 L’intérêt doit être personnel, né et actuel. L’’exigence d’un intérêt qui soit personnel au demandeur caractérise le contentieux subjectif. Elle traduit l’idée que nul n’est admis, en principe, à défendre les intérêts d’autrui (….) l’intérêt invoqué ne peut être pris en considération que s’il existe au moment où la demande est formée. L’idée est que le rôle du juge est de trancher le litige déjà né…. L’intérêt éventuel, en principe, ne pourrait être pris en consideration (Serge Guinchard, Droit et pratique de la procédure civile, 8e éd., Paris, Dalloz, 2014, pp.5-8...). 3 La notion de qualité comme intérêt contribue, à désigner le titulaire d’un droit d’agir. Comme l’intérêt, la qualité est une condition d’existence de l’action). 4 Parce que la qualité est une condition d’existence de l’action, le défaut de qualité donne lieu à une fin de non recevoir (Idem, p.35). 5A la qualité pour agir toute personne qui a intérêt à agir …L’intérêt donne au demandeur la qualité pour agir. L’attribution du droit d’agir est confondue avec celui-ci (….) Melina Douchy – Oudot, Procédure civile, 2 ed, EJA, Paris, 2006, p. 108.
## Page 6
ko umurima uvugwa wanditse kuri UPI: 154 wanditse ku mitungo itunzwe na Mukaruziga Anastasie ntahagaragara ko wanditse kuri Mvunabandi Jean cyangwa Rwibasira Jean d’Amour uregera ko umurima ari uwe. [22] Uru rukiko rusanga Rwibasira Jean d’Amour uregera ko afite inyungu ku mutungo wafatiriwe mu kurangiza urubanza Mukaruziga Anastasie yatsinzwemo na Ntamuhanga Bernard atagaragaza inyungu cyangwa ububasha afite ku mutungo wafatiriwe wanditse ku mubyeyi we Mukaruziga Anastasie nkuko inyandiko y’ikigo cy’imicungire n’imikoreshereze y’ubutaka mu Rwanda cyabigaragaje ko imitungo ikurikira UPI: 4/05/10/04/87, UPI: 4/05/10/04/1814, UPI: 4/05/10/04/154, UPI: 4/05/10/04/340, UPI: 4/05/10/04/839, UPI: 4/05/10/04/236 na UPI: 4/05/10/04/85 biherereye mu Kagali ka Mutarama, Umurenge wa Mukarange, Akarere ka Gicumbi yanditse ijana ku ijana kuri Mukaruziga Anastasie, akaba ntaho uru rukiko rubona inyungu itaziguye Rwibasira Jean d’Amour agaragariza uru rukiko yatuma aregera iyi mitungo ko yaba ari iye kandi itamwanditseho, bityo nkuko urukiko rw’ubujurire rwabyemeje ko inyungu igomba kuba iz’umuntu ku giti cye, (personnel), nyamara nta kigaragaza ko imirima isabirwa ko itatezwa cyamunara yaba yanditse kuri Rwibasira Jean d’Amour uyiregera, izo nyungu zigomba kuba ziriho (né) kandi ari iy’ako kanya (actuel), nyamara Mvunabandi Jean avuga ko iyo mitungo yayanditse kuri Mukaruziga Anastasie kugira ngo n’azapfa ayihe abana be, bivuze ko mu gihe akiriho iyo mitungo itari yaba iya Rwibasira Jean d’Amour nubwo nta kigaragaza ko yayihawe koko, rukaba rwakwemeza ko kutagaragaza izo nyungu zo kurengera umurima aregera bituma nta bubasha afite bwo kuregera iyo mitungo, bikaba byatuma n’ikirego cye cy’ubujurire kidakwiye kwakirwa ngo kiburanishwe mu mizi. Ku byerekeye ishingiro ry’ubujurire bwuririye ku bundi. [23] Ntamuhanga Bernard aburana avuga ko asaba urukiko rukuru ko ikirego cya Rwibasira Jean d’Amour kitakirwa ariko akamwishyura amafaranga 500,000Frw y'indishyi z'akababaro zo kumushora mu manza no kumusiragiza nta mpamvu mu nkiko amwicira akazi, no kumwishyura amafaranga 200,000Frw y'ikurikirana rubanza akubiyemo gukora imyanzuro, kuyandikisha, ingendo n'amafunguro; [24] Rwibasira Jean d’Amour aburana kuri izo ndishyi zisabwa na Ntamuhanga Bernard avuga ko nta shingiro izo ndishyi zahabwa. Uko uru rukiko rubibona. [25] Uru rukiko rusanga kuba Rwibasira Jean d’Amour aregera umutungo atagaragaza inyungu n’ububasha bwo kuwuregera awufiteho, akaba akomeje gushora mu manza abaregwa ariko muribo hakaba hasaba indishyi Ntamuhanga Bernard wenyine abandi ntazo basabye ko rusanga ari nawe wazigenerwa ariko nawe izo asaba akaba ari umurengera atagaragaza n’uburyo yazikoresheje ngo azisubizwe, akaba akwiye kugenerwa iziri mu rugero zihwanye na 100.000Frw zo gukomeza gushora mu manza n’ikurikirana ryazo ku rwego rw’ubujurire ziyongera kuzagenwe mu manza zabanje; III. ICYEMEZO CY’URUKIKO RUKURU
## Page 7
[26] Rwemeje kutakira ubujurire bwatanzwe na Rwibasira Jean d’Amour urega Mvunabandi Jean, Ntamuhanga Bernard, Mukaruziga Anastasie na Harerimana Léonidas kuko atagaragaza ububasha n’inyungu zo kuregera imitungo yanditse kuri Mukaruziga Anastasie ijana ku ijana. [27] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RCA 00031/2019/TGI/Gic rwaciye n’urukiko rwisumbuye rwa Gicumbi kuwa 17/10/2019 idahindutse mu ngingo zayo zose. [28] Rutegetse Rwibasira Jean d’Amour kwishyura Ntamuhanga Bernard indishyi zo kumusiragiza mu manza, izikurikirana rubanza zo kuri uru rwego zihwanye na 100.000Frw ziyongera kuzagenwe mu manza zijuririrwa. [29] Rutegetse ko ingwate y’amagarama yatanzwe na Rwibasira Jean d’Amour ajurira angana n’ibihumbi mirongo ine (40.000Frw) atayasubizwa kuko ahwanye n’amagarama y’ibyakoreshejwe muri uru rubanza.