SINDAYIGAYA v. UBUSHINJACYAHA
The court held that the search and seizure were lawful under Article 65 since the appellant was caught in flagrante delicto, and that the quantity and circumstances of the drugs, along with corroborating witness testimony and the appellant's own admissions, justified conviction for drug trafficking and consumption....
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00275/2025/CA
- Parties
- Appellant: Sindayigaya Eric; Respondent: Ubushinjacyaha
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 28 October 2025
- Case Number
- RPAA 00275/2025/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed; conviction and sentence affirmed
- Legal Topics
- Drug Offences, Search and Seizure, Sentencing, Appeals
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Sindayigaya Eric
Appellant
Ubushinjacyaha
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the search and seizure of drugs was lawful under Rwandan criminal procedure law
- 2 Whether the evidence supported conviction for drug trafficking rather than mere possession or consumption
Ratio Decidendi
The court held that the search and seizure were lawful under Article 65 since the appellant was caught in flagrante delicto, and that the quantity and circumstances of the drugs, along with corroborating witness testimony and the appellant's own admissions, justified conviction for drug trafficking and consumption. The appeal was dismissed and the lower court's sentence upheld.
Court Disposition
appeal dismissed; conviction and sentence affirmed
Orders
- The appeal of Sindayigaya Eric is dismissed as unfounded.
- The judgment of the High Court (RPA 00920/2021/HC/NYZ) is affirmed in all respects.
Full Case Text
Judgment text and source record
31 paragraphs
# SINDAYIGAYA v. UBUSHINJACYAHA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-10-28 - Case/document no.: RPAA 00275/2025/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
SINDAYIGAYA v. UBUSHINJACYAHA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00275/2025/CA (Kaliwabo, P.J.,) 28 Ukwakira 2025] Imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha –Iicyaha cyo kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge bihambaye byo mu bwoko bw’urumogi – Ububasha bwo gukora Isaka – Kuba umuntu wese ashobora gufata umuntu ufatiwe mu cyuho cyangwa usa n’ufatiwe mu cyuho, byumvikana ko mu gihe afatanwe ibigize icyaha cyangwa ibikomoka ku cyaha, afatanwa nabyo, bigashyikirizwa Umugenzacyaha uri bugufi kugira ngo akurikirane dosiye – Ukekwaho icyaha afatiwe mu cyuho, ashobora gukorerwaho isaka ryo ku mubiri, ni ukuvuga kumukoraho ku mubiri, kureba mu myenda yambaye, mu mifuka no mu gikapu atwaye, iryo saka rikaba rishobora gukorwa n’umupolisi usanzwe cyangwa n’Umugenzacyaha, bitari ngombwa ko baba bafite uruhushya rwo kurikora. Imiburanishirize y’imanza nshinjabyaha – Icyaha cyo kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge bihambaye byo mu bwoko bw’urumogi – Ubwinshi bw’ibiyobyabwenge ushinjwa afatanwe, ubwabyo ni ikimenyetso ko ubifatanwe agambiriye kubikwirakwiza aho kuba kubyikoreshereza ku giti cye. Ubuhanga bw’Urukiko bufasha kumenya uwafatanywe ibiyobyabwenge yari agamije kubikwirakwiza (drugs trafficking) rushingiye ku bimenyetso birimo iminzani yabugenewe mu gupima, amasashe yifashishwa mu gupfunyikamo ibiyobyabwenge, amafaranga bafatiye aho hantu, ahakoreshwa nk’ububiko, ubwinshi bw’ibiyobyabwenge basanze aho hantu, urujya n’uruza rw’abantu hafatiwe ibiyobyabwenge, abatangabuhamya bemeza ko uwo muntu asanzwe acuruza ibiyobyabwenge. Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwareze Sindayigaya Eric mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga bumushinja icyaha cyo kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge bihambaye byo mu bwoko bw’urumogi, maze aburana yemera icyaha cyo kunywa urumogi ahakana icyo kurugurisha. Urukiko rwemeje ko Sindayigaya ahamwa n’icyaha cyo kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’Urumogi, rushingiye ku mvugo ye yemera ko ibiyobyabwenge afatanwe ari ibye, rushingiye kandi no ku mvugo y’abatangabuhamya bamushinja, maze Urukiko rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw). Sindayigaya yajuririye nanone Urukiko Rukuru avuga ko yemera icyaha ashinjwa kandi ko agisabira imbabazi, bityo asaba kugabanyirizwa ibihano. Ubushinjacyaha bwasubije buvuga ko, kuba Sindayigaya yemera icyaha, nta cyatuma atagabanyirizwa ibihano, bushingiye ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, bityo rukamugabanyiriza kugeza ku gifungo cy’ imyaka cumi n’ itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000 Frw). Urukiko Rukuru rushingiye ku kuba Sindayigaya yaraburanye yemera icyaha, no ku itegeko ryavuzwe haruguru ryagennye uburyo bushya bwo kugabanya ibihano mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, rwasanze izo ari impamvu zatuma ushinjwa agabanyirizwa ibihano ku buryo buruseho, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’ amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000 Frw).
## Page 2
Sindayigaya yajuririye urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, avuga ko anenga Urukiko Rukuru kuba nta kimenyetso gifatika rwashingiyeho rumuhamya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge, bityo asaba guhindurirwa inyito y’icyaha agahanirwa gufatanwa ibiyobyabwenge by’urumogi byo kunywa mu kigwi cyo kurucuruza kuko aricyo yakoze kandi yemera. Uburanira uregwa nawe yisobanura avuga ko uretse no kuba Urukiko rwarahamije uwo yunganira icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge nta kimenyetso cyo kubigurisha rubitangiye, nyamara kandi rwashingiye no ku kimenyetso cy’isakwa ry’ibiyobyabwenge ku buryo bunyuranyije n’amategeko kuko isakwa ryakozwe na DASSO utabifitiye ububasha. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko igikorwa cyo gufatana Sindayigaya ibiyobyabwenge kidakwiye kwitiranywa n’isakwa riteganywa mu ngingo ya 55 y’Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, ko ahubwo yafatiwe mu cyuho afite ibiyobyabwenge, ibi bikaba birebwa n’ingingo ya 65 y’iri Tegeko. Ku birebana n’inyito y’icyaha, Ubushinjacyaha buvuga ko, uretse no kuba iyi ngingo itaragiweho impaka mu rubanza rujuririrwa, nyamara kandi, icyaha cyo kugurisha ntikigombera ko umuntu afatanwa umuguzi, ahubwo igihe cyose ubifatanwe yiteguye kubigurisha, ahanirwa iki cyaha, bityo ko ubujurire bwa Sindayigaya nta shingiro bufite. Uru Rukiko rwasuzumye ikibazo cyo kumenya niba Urukiko Rukuru rwarashingiye ku bimenyetso byabonetse ku buryo bunyuranyije n’amategeko, runasuzuma niba Urukiko Rukuru rwarakoze ikosa ryo guhamya Sindayigaya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge mu mwanya wo kumuhamya icyo kubifatanwa. Incamake y’icyemezo: 1. Ukekwaho icyaha afatiwe mu cyuho, ashobora gukorerwaho isaka ryo ku mubiri, ni ukuvuga kumukoraho ku mubiri, kureba mu myenda yambaye, mu mifuka no mu gikapu atwaye, iryo saka rikaba rishobora gukorwa n’umupolisi usanzwe cyangwa n’Umugenzacyaha, bitari ngombwa ko baba bafite uruhushya rwo kurikora. 2. Kuba umuntu wese ashobora gufata umuntu ufatiwe mu cyuho cyangwa usa n’ufatiwe mu cyuho, byumvikana ko mu gihe afatanwe ibigize icyaha cyangwa ibikomoka ku cyaha, afatanwa nabyo, bigashyikirizwa Umugenzacyaha uri bugufi kugira ngo akurikirane dosiye. 3. Ubwinshi bw’ibiyobyabwenge ushinjwa afatanwe, ubwabyo ni ikimenyetso ko ubifatanwe agambiriye kubikwirakwiza aho kuba kubyikoreshereza ku giti cye. Ubuhanga bw’Urukiko bufasha kumenya uwafatanywe ibiyobyabwenge yari agamije kubikwirakwiza (drugs trafficking) rushingiye ku bimenyetso birimo iminzani yabugenewe mu gupima, amasashe yifashishwa mu gupfunyikamo ibiyobyabwenge, amafaranga bafatiye aho hantu, ahakoreshwa nk’ububiko, ubwinshi bw’ibiyobyabwenge basanze aho hantu, urujya n’uruza rw’abantu hafatiwe ibiyobyabwenge, abatangabuhamya bemeza ko uwo muntu asanzwe acuruza ibiyobyabwenge. Ubujurire nta shingiro. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, ingingo ya 65.
## Page 3
Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA 00224/2022/CA rw’Ubushinjacyaha na Rutayisire Aubin, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/2/2023;
Urubanza RPAA 00031/2025/CA rw’Ubushinjacyaha na Busoro Henry Claude, rwaciwe ku wa 27/02/2025; Urubanza RPAA 00408/2020/CA rw’Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire kuwa 27/6/2022;
Urubanza RPAA 00135/2024/CA rw’Ubushinjacyaha na Mbarushimana Jean Claude, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire kuwa 11/4/2025; Urubanza RPAA 00222/2025/CA rw’ubushinjacyaha na Muvandimwe Jean de Dieu, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire kuwa 29/09/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 20/07/2021, Sindayigaya Eric ari mu Mudugudu wa Rugarama, Akagari ka Kagina, Umurenge wa Runda, mu Karere ka Kamonyi yafatanwe udupfunyika 282 tw’urumogi dupfunyitse mu mashashi atatu (3) bikekwa ko ari urwo kugurisha. Amaze gufatwa yashyikirijwe Ubugenzacyaha, nabwo butangira iperereza. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwareze Sindayigaya Eric mu Rukiko Rwisumbuye rwa Muhanga bumushinja icyaha cyo kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge bihambaye byo mu bwoko bw’urumogi. Sindayigaya yaburanye yemera icyaha cyo kunywa urumogi ahakana icyo kurugurisha, asobanura ko yaguze rwinshi agamije kungukira ku giciro cy’ikiranguzo kandi ko yaguze rwinshi kugira ngo azarukoreshe igihe kirekire bitewe n’ibihe bya Covid -19 byatumaga abantu badasohoka. [3] Mu rubanza RP 00871/2021/TGI/MHG rwaciwe ku wa 30/7/2021 Urukiko rwemeje ko Sindayigaya ahamwa n’icyaha cyo kunywa no kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’Urumogi, rushingiye ku mvugo ye yemera ko ibiyobyabwenge afatanwe ari ibye, rushingiye kandi no ku mvugo y’abatangabuhamya bamushinja. Urukiko rwamuhanishije igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw). [4] Sindayigaya Eric yajuririye Urukiko Rukuru avuga ko yemera icyaha ashinjwa kandi ko agisabira imbabazi, asaba kugabanyirizwa ibihano, kugira ngo ajye kwita ku bana babiri (2) babanaga kuri ubu bakaba bari kumwe n’umukozi gusa. [5] Ubushinjacyaha bwasubije buvuga ko, kuba Sindayigaya Eric yemera icyaha, nta cyatuma atagabanyirizwa ibihano, busaba ko Urukiko rwashingira ku mpamvu yavuze no ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 riteganya ibyaha n’ ibihano muri rusange, rukamugabanyiriza kugeza ku gifungo cy’ imyaka cumi n’ itanu(15) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni eshanu(5.000.000 Frw).
## Page 4
[6] Mu rubanza RPA 00920/2021/HC/NYZ rwaciwe ku wa 20/02/2025, Urukiko Rukuru rushingiye ku kuba Sindayigaya yaraburanye yemera icyaha, rushingiye no ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 yagennye uburyo bushya bwo kugabanya ibihano mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, rwasanze izo ari impamvu zatuma ushinjwa agabanyirizwa ibihano ku buryo buruseho, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’ itanu(15) n’ ihazabu y’ amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000 Frw). [7] Sindayigaya yajuririye urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, Urubanza ruhabwa RPAA 00275/2025/CA, iburanisha ribera mu ruhame kuwa 9/10/2025, Sindayigaya yunganiwe na Me Ngendahayo François Xavier naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Mukunzi Faustin, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu myanzuro y’ubujurire, Sindayigaya anenga Urukiko Rukuru ko nta kimenyetso gifatika rwashingiyeho rumuhamya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge, asaba guhindurirwa inyito y’icyaha agahanirwa gufatanwa ibiyobyabwenge by’urumogi byo kunywa mu kigwi cyo kurucuruza kuko aricyo yakoze kandi yemera.
[9] Me Ngendahayo François Xavier avuga ko uretse no kuba Urukiko rwarahamije uwo yunganira icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge nta kimenyetso cyo kubigurisha rubitangiye, nyamara kandi rwashingiye no ku kimenyetso cy’isakwa ry’ibiyobyabwenge ku buryo bunyuranyije n’amategeko kuko isakwa ryakozwe na DASSO utabifitiye ububasha. [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko igikorwa cyo gufatana Sindayigaya ibiyobyabwenge kidakwiye kwitiranywa n’isakwa riteganywa mu ngingo ya 55 y’Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, ko ahubwo Sindayigaya yafatiwe mu cyuho afite ibiyobyabwenge, ibi bikaba birebwa n’ingingo ya 65 y’iri Tegeko. [11] Ku birebana n’inyito y’icyaha, Ubushinjacyaha buvuga ko, uretse no kuba iyi ngingo itaragiweho impaka mu rubanza rujuririrwa, nyamara kandi, icyaha cyo kugurisha ntikigombera ko umuntu afatanwa umuguzi, ahubwo igihe cyose ubifatanwe yiteguye kubigurisha, ahanirwa iki cyaha, bityo ko ubujurire bwa Sindayigaya nta shingiro bufite. [12] Urukiko rurasuzuma niba Urukiko Rukuru rwarashingiye ku bimenyetso byabonetse ku buryo bunyuranyije n’amategeko, runasuzume niba Urukiko Rukuru rwarakoze ikosa ryo guhamya Sindayigaya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge mu mwanya wo kumuhamya icyo kubifatanwa. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA a.Kumenya niba Urukiko rwarashingiye ku bimenyetso byabonetse hashingiwe ku isakwa ryakozwe n’utabifitiye ububasha [13] Me Ngendahayo anenga urubanza rujuririrwa ko rwashingiye ku kimenyetso cyabonetse ku buryo bunyuranyije n’amategeko, icyo kimenyetso kikaba kigizwe n’ibiyobyabwenge byabonetse hakozwe isakwa mu cyumba Sindayigaya araramo, isakwa ryakozwe na DASSO kandi atabifitiye ububasha, ko ububasha bwo gusaka bufitwe n’Umugenzacyaha nk’uko biteganywa
## Page 5
n’ingingo ya 55 y’Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, bityo bikaba bidakwiye gufatwaho ikimenyetso. [14] Ubushinjacyaha bwasubije kuri iyi ngingo buvuga ko ibyakozwe atari isakwa riteganywa mu ngingo ya 55 y’itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ahubwo ko Sindayigaya yafatiwe mu cyuho afite ibiyobyabwenge, uyu akaba yarashyikirijwe Ubugenzacyaha hamwe n’ibyo yafatanywe nk’uko biteganywa mu ngingo ya 65 y’Itegeko rivuzwe muri iki gika1 .
UKO URUKIKO RUBIBONA [15] Ibyerekeye isaka rikorerwa ufatiwe mu cyuho byasobanuwe mu rubanza RPAA 00224/2022/CA rwaciwe n’uru Rukiko ku wa 24/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na Rutayisire Aubin. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwasesenguye ibiteganywa n’ingingo ya 56 y’Itegeko N° 027/2019 ryo ku wa 19/9/2019 ryavuzwe haruguru, rwifashishije inyandiko z’abahanga2, rusanga yumvikanisha ko igihe ukekwaho icyaha afatiwe mu cyuho, ashobora gukorerwaho isaka ryo ku mubiri, ni ukuvuga kumukoraho ku mubiri, kureba mu myenda yambaye, mu mifuka no mu gikapu atwaye, iryo saka rikaba rishobora gukorwa n’umupolisi usanzwe cyangwa n’Umugenzacyaha, bitari ngombwa ko baba bafite uruhushya rwo kurikora3. Uyu murongo ninawo wakomejwe gukurikizwa nk’uko biboneka mu rubanza RPAA 00031/2025/CA rwaciwe ku wa 27/02/2025 haburana Ubushinjacyaha na Busoro Henry Claude, mu gika cyarwo cya 24 n’icya 25. [16] Ingingo ya 65 y’Itegeko N° 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, mu gika cyayo cya mbere, iteganya ko “Mu gihe umuntu afatiwe mu cyuho cyangwa asa n’ufatiwe mu cyuho, umuntu wese ashobora, mu gihe nta mugenzacyaha uhari, gufata ukekwaho icyaha, ako kanya agahita amushyikiriza Umugenzacyaha urushije abandi kuba hafi”. [17] Urukiko rurasanga Sindayigaya wafatiwe mu rugo iwe, agafatanwa ibiyobyabwenge na we yemera, atarebwa n’ingingo ya 55 n’iya 56 z’Itegeko N° 027/2019 ryavuzwe haruguru irebana
1 Ingingo ya 65 y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha nk’uko ryahinduwe kugeza ubu iteganya ko: “Mu gihe umuntu afatiwe mu cyuho cyangwa asa n’ufatiwe mu cyuho, umuntu wese ashobora, mu gihe nta mugenzacyaha uhari, gufata ukekwaho icyaha, ako kanya agahita amushyikiriza Umugenzacyaha urushije abandi kuba hafi” naho ingingo ya 55 y’iryo tegeko igateganya ko: “Umugenzacyaha mu gihe asanga ibimenyetso akeneye bigizwe n’impapuro, inyandiko n’ibindi bintu bibitswe n’ukekwaho icyaha cyangwa se undi wese, ashobora kujya gusaka aho biherereye yitwaje uruhushya rwo gusaka ahabwa n’Ubushinjacyaha. Icyakora, iyo ukekwaho icyaha afatiwe mu cyuho cyangwa asa n’uwagifatiwemo, ibijyanye no kwitwaza uruhushya rw’isaka ku mugenzacyaha cyangwa kubahiriza amasaha y’isaka bishobora kutubahirizwa. Buri gihe isaka rikorwa hari abahagarariye ubuyobozi bw’inzego z’banze bw’aho icyo gikorwa kibera”.
2 Michel Franchimont, Ann Jacobs et Adrien Masset, Manuel de procédure pénale, 2e édition, Larcier, Bruxelles, 2006, P. 307., Cass., 11 mai 1999, Bull., 1999, P. 674, in Henri-D. Bosly et Damien Vandermeersch, Droit de procédure pénale, 2e édition, La Charte, Bruges, 2001, P. 333. Jean Pradel, Procédure pénale, 10e édition, Cujas, Paris, 2000, P. 338.
3 Reba igika cya 16 cy’ rubanza RPAA 00224/2022/CA rwaciwe n’Uru Rukiko ku wa 24/2/2023 haburana Ubushinjacyaha na Rutayisire Aubin.
## Page 6
n’uburyo isakwa rikorwa, ahubwo uyu arebwa n’ingingo ya 65 y’iri Tegeko ivuga ko umuntu ufatiwe mu cyuho cyangwa usa n’ufatiwe mu cyuho, mu gihe nta mugenzacyaha uri hafi, ashobora gufatwa n’umuntu wese, akamushyikiriza umugenzacyaha uri hafi. [18] Urukiko rurasanga, kuba umuntu wese ashobora gufata umuntu ufatiwe mu cyuho cyangwa usa n’ufatiwe mu cyuho, byumvikana ko mu gihe afatanwe ibigize icyaha cyangwa ibikomoka ku cyaha, afatanwa nabyo, bigashyikirizwa Umugenzacyaha uri bugufi kugira ngo akurikirane dosiye. [19] Urukiko rurasanga, kuba ushinzwe umutekano ku murenge (DASSO) yarafashe Sindayigaya Eric akamushyikiriza Ubugenzacyaha hamwe n’ibiyobyabwenge yamufatanye, ibyo yakoze bihuje n’ibiteganywa mu ngingo ya 65 y’Itegeko N° 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha kuko ushinjwa yafatiwe mu cyuho, ibi bikaba bitagomba kwitiranywa n’isakwa rivugwa mu ngingo ya 55 n’iya 56 z’Itegeko rivuzwe, bityo ubujurire bwa Sindayigaya kuri iyi ngingo bukaba budafite ishingiro.
b.Kumenya niba Urukiko Rukuru rwarakoze ikosa ryo guhamya Sindayigaya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge mu mwanya kumuhamya icyo kubifatanwa. [20] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire ye, Sindayigaya anenga Urukiko Rukuru ko rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi nta kimenyetso kibimushinja kuko nta mutangabuhamya wagaragaje ko yarumugurishijeho, ko urumogi rwabonetse iwe rwari urwe kandi agamije kurunywa gusa. Asobanura ko ingano y’urumogi rwafatiwe iwe itagomba kuba ishingiro ryo kumuhamya icyaha cyo kubicuruza kubera ko yaguze udupfunyika 282 tw’urumogi agamije kuzarukoresha igihe kirekire bitewe n’ibihe bya covid-19 byakumiriye abantu gusohoka, ko kandi kugura urumogi rwinshi byatumye arugura ku giciro gito cy’ikiranguzo, asaba guhanirwa icyaha cyo gufatanwa no kunywa ibiyobyabwenge kuko aricyo yemera. [21] Me Ngendahayo François-Xavier wunganira Sindayigaya avuga ko uyu yemeye kuburyo budashidikanywaho ko iwe hasanzwe urumogi, icyo atumvikanyeho n’Ubushinjacyaha kikaba ari icyo ibi biyobyabwenge byagombaga gukoreshwa. Akomeza vuga ko Sindayigaya yaguze ibiyobyabwenge agamije kubinywa kandi ko yaguriye rimwe ibyo azifashisha igihe kirekire bitewe n’ibihe bya covid-19 bitemeraga ko abantu bishyira bakizana uko babyifuza; ko Urukiko rutagaragaza ikimenyetso gifatika cyatumye rumuhamya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge, bityo ushinjwa akaba akwiye guhanirwa icyaha cyo kunywa no gufatanwa ibiyobyabwenge. [22] Ubushinjacyaha bwasubije kuri iyi ngingo buvuga ko nta kosa Urukiko rwakoze ryo guhamya ushinjwa icyaha cyo kunywa n’icyo gucuruza ibiyobyabwenge kuko ushinjwa adahakana ko yafatanwe udupfunyika 282 tw’urumogi kandi akaba abishinjwa n’abamufatiye muri iki cyaha; kuba bataramusanganye umuguzi wabyo bikaba bitamuvanaho gucuruza ibiyobyabwenge nk’uko byatanzweho umurongo n’uru Rukiko mu rubanza RPAA 00436/2020/CA rw’Ubushinjacyaha na Ahimpereye Ndeze François44 aho rwemeje ko umuntu atagirwa umucuruzi w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi babonetse aho acururiza, ahubwo
4 igika cya 24 cy’urubanza rpaa 00436/2020/ca mp vs ahimpereye ndeze françois rwaciwe kuwa 28 kamena 2022. [icyegeranyo cy’imanza zaciwe n’urukiko rw’ubujurire muri gashyantare 2023, nº 5, p69-70].
## Page 7
igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi w’ibiyobyabwenge. [23] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga kandi ko ingano y’ibiyobyabwenge Sindayigaya yafatanwe idashobora kuba iyo kwikoreshereza ku giti cye ahubwo ko ibi biyobyabwenge byari ibyo kugurisha nk’uko abishinjwa. UKO URUKIKO RUBIBONA [24] Ikibazo kiri muri uru rubanza ni ukumenya niba Urukiko rwarahamije Sindayigaya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge nta bimenyetso bishingiweho. [25] Ikibazo kirebana no kumenya inyito ikwiye icyaha mu gihe nta bimenyetso byeruye bigaragaza icyo uwafatanywe ibiyobyabwenge yari agambiriye kubikoresha, cyatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00408/2020/CA rw’Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin rwaciwe n’uru Rukiko ku wa 27/06/20255 aho uru Rukiko, rwifashishije inyandiko z’abahanga, rwasanze ubuhanga bw’Urukiko bufasha kumenya uwafatanywe ibiyobyabwenge yari agamije kubikwirakwiza (drugs trafficking) rushingiye ku bimenyetso birimo iminzani yabugenewe mu gupima, amasashe yifashishwa mu gupfunyikamo ibiyobyabwenge, amafaranga bafatiye aho hantu, ahakoreshwa nk’ububiko, ubwinshi bw’ibiyobyabwenge basanze aho hantu, urujya n’uruza rw’abantu hafatiwe ibiyobyabwenge, abatangabuhamya bemeza ko uwo muntu asanzwe acuruza ibiyobyabwenge. [26] Urukiko rurasanga, ubwinshi bw’ibiyobyabwenge ushinjwa afatanwe, ubwabyo ari ikimenyetso ko ubifatanwe agambiriye kubikwirakwiza aho kuba kubyikoreshereza ku giti cye. Rurasanga kandi, mu manza zitandukanye6, uru Rukiko rwarasanze ingano y’ibiyobyabwenge iri mu kigero kimwe n’iyo Sindayigaya yafatanwe (udupfunyika 282 tw’urumogi), bigize ibiyobyabwenge byinshi ku buryo ubifatanwe nta wundi mugambi yaba afite uretse uwo kubikwirakwiza. [27] Urukiko rurasanga, ibiyobyabwenge bitagize ibyangombwa nkenerwa bitunga umubiri ku buryo ushinjwa yaburanisha ingingo yo kuba yarizigamiye kugira ngo ibihe bya covid-19 bitamubuza gushaka ibindi byo gukoresha, ingingo aburanisha ikaba nta shingiro ifite. [28] Urukiko rurasanga kandi, hejuru y’ingano nini y’ibiyobyabwenge, Urukiko rwarashingiye ku buhamya bw’abashinja Sindayigaya kugurisha ibiyobyabwenge, ndetse akaba yarabifatanwe nyuma y’igihe gito arangije igihano ku cyaha kimwe n’icyo ashinjwa muri uru rubanza, cyo kugurisha ibiyobyabwenge.
5 Reba igika cya 18 cy’urubanza RPAA 00408/2020/CA rw’Ubushinjacyaha na NIYITEGEKA Augustin rwaciwe n’uru Rukiko ku wa 27/06/2025
6 - Urubanza RPAA 00408/2020/CA rwaciwe kuwa 27/6/2022 rw’Ubushinjacyaha na Niyitegeka Augustin alias Niyirema , igika cya 25 - Urubanza RPAA 00135/2024/CA rwaciwe kuwa 11/4/2025 rw’Ubushinjacyaha na Mbarushimana Jean Claude wafatanwe udupfunyika 495 tw’urumogi ( 1kg) - Urubanza RPAA 00222/2025/CA rwaciwe kuwa 29/09/2025 rw’ubushinjacyaha na Muvandimwe Jean de Dieu wafatanwe udupfunyika 235 tw’urumogi.
## Page 8
[29] Urukiko rurasanga, hamwe n’ibimenyetso byavuzwe haruguru, Sindayigaya ubwe mu Rukiko Rukuru yariyemereye icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge, iyi ngingo akaba ari nayo yashingiyeho asaba kugabanyirizwa ibihano ndetse akabyemererwa, kuri ubu akaba atagaragaza ikosa ryakozwe n’Urukiko mu gushingira ku mvugo ye yemera icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge, imvugo ishyigikiwe n’ibimenyetso byagarutsweho mu bika bibanziriza iki. [30] Urukiko rushingiye ku bisobanuro byatanzwe haruguru, rurasanga nta kosa Urukiko Rukuru rwakoze mu guhamya Sindayigaya Eric icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, ubujurire bwe bukaba nta shingiro bufite mu ngingo zabwo zose.
III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeje ko ubujurire bwa Sindayigaya Eric nta shingiro bufite. [32] Rwemeje ko imikirize y’urubanza RPA 00920/2021/HC/NYZ rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Nyanza kuwa 20/02/2025, igumyeho mu ngingo zarwo zose. [33] Rwemeje ko Sindayigaya Eric ahamishwa ku gihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15ans) no gutanga ihazabu y’amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000frw) kubw’icyaha cyo kugurisha no kunywa ibiyobyabwenge bihambaye byo mu bwoko bw’urumogi yahamijwe. [34] Rutegetse ko Sindayigaya Eric asonerwa amagarama y'urubanza kuko yaburanye afunzwe.