Download PDF

Rwanda Commercial

Commercial High Court

TIGO RWANDA Ltd v. FIFO COMPANY Ltd

On this page

Professional case brief

Research organized from the available case record

Source document

01

Holding and result

TIGO RWANDA Ltd, by not objecting to the use of Kinyarwanda during arbitration and by agreeing in the acte de mission to its use, waived its right to challenge the award on that basis. The acte de mission did not contradict the arbitration agreement, and the use of multiple languages is permitted. Therefore, the application to set aside the award was not admitted. FIFO COMPANY Ltd is entitled to recover its legal costs for being drawn into unnecessary litigation.

Court disposition

Application not admitted

Orders

  • TIGO RWANDA Ltd to pay FIFO COMPANY Ltd RWF 500,000 as legal costs

02

Material facts

Parties

TIGO RWANDA Ltd

Applicant Counsel: Me BIMENYIMANA Eric

FIFO COMPANY Ltd

Respondent Counsel: Me RUGEMA Vincent

Amounts and remedies

  • Arbitral Award Amount (prior Proceedings): RWF 109,936,514
  • Legal Costs Awarded: RWF 500,000

03

Procedural history

  1. Posture

    Commercial Arbitration Challenge / Judgment on Application to Set Aside Arbitral Award

04

Questions and positions

Legal issues

Party arguments

Applicant
TIGO RWANDA Ltd argued the arbitral award should be set aside because the proceedings used Kinyarwanda, contrary to the parties' agreement to use English.
Respondent
FIFO COMPANY Ltd argued the use of Kinyarwanda was agreed in the acte de mission and did not violate the arbitration agreement; further, TIGO waived its right to object by not raising the issue during arbitration.

05

Court’s reasoning

  1. 01

    Article 6, Law No. 005/2008 of 14/02/2008 on Arbitration and Conciliation in Commercial Matters

    A party that continues with arbitration without raising objections waives its right to later challenge on that ground.

  2. 02

    Article 34, Law No. 005/2008 of 14/02/2008

    Parties may agree on the language of arbitration; if not, the arbitral tribunal determines it.

  3. 03

    Article 64, Law No. 45/2011 of 25/11/2011 on Contracts

    Contracts lawfully made are binding as law between the parties.

  4. 04

    Article 20, Supreme Court President's Instructions No. 002/2015 of 18/05/2015

    If a claim is not admitted, the respondent may be awarded costs if requested.

06

Ratio, limits and disposition

Ratio decidendi

TIGO RWANDA Ltd, by not objecting to the use of Kinyarwanda during arbitration and by agreeing in the acte de mission to its use, waived its right to challenge the award on that basis. The acte de mission did not contradict the arbitration agreement, and the use of multiple languages is permitted. Therefore, the application to set aside the award was not admitted. FIFO COMPANY Ltd is entitled to recover its legal costs for being drawn into unnecessary litigation.

Court disposition

Application not admitted

  • TIGO RWANDA Ltd to pay FIFO COMPANY Ltd RWF 500,000 as legal costs

Source and reliance status

Commercial High Court · 21 October 2016

This page organises the available record for research. Confirm quotations, current status, and subsequent treatment against the official source before relying on the case.

Judgment reading view

Judgment text

The complete available source text.

Source document

Commercial High Court

Commercial· 21 October 2016

RCOMA 00435/2016/CHC/HCC

TIGO RWANDA Ltd v. FIFO COMPANY Ltd

- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2016-10-21 - Case/document no.: RCOMA 00435/2016/CHC/HCC - Collection: Commercial High Court

Text

Page 1

TIGO RWANDA Ltd v. FIFO COMPANY Ltd [Rwanda URUKIKO RUKURU RW’UBUCURUZI – RCOMA 00435/2016/CHC/HCC (Mutajiri, P.J.) 21 Ukwakira 2016] Amategeko agenga ubukemurampaka – Kunenga imigendekere y’urubanza – Gusaba ko urubanza rwaciwe n’Urukiko Nkemurampaka ruvanwaho – Kwemerwa kw’ikirego gisaba ikurwaho y’urubanza nkemurampaka – Iyo atayinenze mu iburanisha ngo asabe ko bikosorwa ntashobora gusaba inkiko ko zikivanaho – Itegeko N° 005/2008 ryo kuwa 14/02/2008 ryerekeye ubukemurampaka n’ubwunzi mu bibazo by’ubucuruzi, ingingo ya 6 na 34. Indishyi – Indishyi zo kuzanwamu manza – Kutakirwa kw’ikirego bishobora gutuma uwarezwe cyangwa uwagobokeshejwe kugahato ibihererwa indihyi iyo abisabye – Amabwiriza ya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga N° 002/2015 yo ku wa 18/05/2015 agenga imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 20. Incamake y’ikibazo: FIFO COMPANY Ltd yagiranye amasexerano na TIGO RWANDA Ltd. Ayo masezerano yari yerekeranye no gukwirakwiza no kuranguza ibicuruzwa na service bya TIGO RWANDA Ltd mu mu gice cy’Iburasirazuba bw’Igihugu. TIGO RWANDA Ltd yaje gusesa ayo masezerano ishingiye ku kuba FIFO COMPANY Ltd ngo yari imaze umwaka urenga itarangura. Iri seswa ryatumye FIFO COMPANY Ltd itanga ikirego mu Bukemurampaka kuberakutubahiriza amasezerano. Imbere y’Ubukemurampaka, FIFO COMPANY Ltd yatsinze urubanza

igenerwa 109.936.514Frw. TIGO RWANDA Ltd yatanze ikirego mu Rukiko Rukuru rw’Ubucuruzi isaba ko urwo rubanza ruvanwaho kuko hakoreshejwe ururimi rw’ikinyarwanda kandi impande zombie zari zumvikanye icyongereza. FIFO COMPANY Ltd yavuze ko ikirego kitahabwa ishingiro kuko gukoresha ikinyarwanda byari byumvikanyweho muri acte de mission. Yasabye indishyi mu kirego kiregera kwiregura. Incamake y’icyemezo:1. Kuba mu gihe TIGO RWANDA Ltd yabonaga ko hakoreshekwe ururimi rw’Ikinyarwanda haba hirengagijwe ibikubiye mu masezerano nyamara agakomeza inzira y’ubukemurampaka kugeza iburanisha ripfundikiwe aho kugaragaza ko hari ibyo anenga, bigaragaza ko yiyatse uburenganzira bwo kuregera icyo kibazo, kuba kandi impande zombi zarumvikanye mu bucyemurampaka hzakoreshwa Icyongereza zikemeranywa muri act de mission ko n’ikinyarwanda cyazakoreshwa kandi mu bukemurampajka bikaba bitabujijwe indimi nyinshi zakoreshwa bigaragaza ko act de mission itanyuranyije n’amasezerano y’ubukemurampaka bagiranye bityo akaba yarahindutse itegeko kuri zo bigaragaza ko TIGO RWANDA Ltd igomba kubahiriza ibikubiye muri iyo act de mission bityo iki kirego cyayo kikaba kitagomba kwakirwa ngo gisuzumwe.

2. Iyo ikirego kitakiriwe ku mpamvu iyo ariyo yose, uwarezwe cyangwa uwagobokeshejwe ku gahato bashobora guhabwa indishyi zijyanye n’ibyo batakaje n’ibyo bavukijwe mu ikurikirana ry’urwo rubanza iyo bazisabye. Kuba rero ikirego cya TIGO RWANDA Ltd kitakiriwe bityo FIFO COMPANY Ltd ikaba yarashowe mu manza bigatuma yiyambaza Avoka uyiburanira byumvikanisha ko amafaranga yishyuwe uwo Avoka agomba

Page 2

kuyasubizwa na TIGO RWANDA Ltd. Izindi ndishyi ntizazasuzumwa kuko iyo ikirego kitakiriwe hatangwa indishyi z’ibyatakajwe n’uruhande rwakuruwe mu rubanza. Ikirego nticyakiriwe TIGO RWANDA itegetswe kwishyura FIFO COMPANY Ltd amafaranga y’igihembo cy’Avoka. Amategeko yashingiweho Itegeko N° 45/2011 ryo kuwa 25/11/2011 rigenga amasezerano, ingingo ya 64. Itegeko N° 005/2008 ryo kuwa 14/02/2008 ryerekeye ubukemurampaka n’ubwunzi mu bibazo by’ubucuruzi, ingingo ya 6 na 34. Amabwiriza ya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga N° 002/2015 yo ku wa 18/05/2015 agenga imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 20. Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] B&A Advocates iburanira FIFO COMPANY Ltd isobanura ko FIFO Company Ltd yagiranye amasezerano na TIGO RWANDA Ltd kuwa 30/5/2011 yo kuyihagararira mu gukwirakwiza no kuranguza ibicuruzwa byayo na services mu gice cy’iburasirazuba. Impande zombi zumvikanye ko ayo masezerano yagombaga kuzamara igihe cy’imyaka itatu (3). [2] Mu kwezi kwa gatanu 2012, FIFO yaje guhagarara kurangura ibicuruzwa. Ariko mbere yaho, FIFO ikaba ngo yaragiye itanga ama sheki atazigamiwe, bituma umuyobozi wa FIFO, KARANGWA Emmanuel afungwa igihe cy’imyaka ibiri, urukiko rutegeka ko agomba kwishyura TIGO amafaranga ya ma sheki atazigamye yatanze akabona ibicuruzwa angana na 46, 807,700. [3] Kuwa

28/10/2013 TIGO yasheshe amasezerano yari ifitanye na FIFO company kubera ko FIFO yari imaze umwaka urenga itarangura ibicuruzwa. FIFO ikaba ngo yarae kurega TIGO ku mpamvu zo kutubahiriza amasezerano. Ikirego kigezwa imbere y’abakemurampaka. [4] Urubanza rw’abakemurampaka rugezwa ku mpande zombi kuwa 11/7/2016, ubwo FIFO yatsindiye TIGO amafaranga yose hamwe angana na 109,936,514. [5] Iki kirego kikaba ngo kigamije gusuzuma niba icyemezo cyafashwe mu bukemurampaka cyo kuwa 31/05/2016 hagati ya TIGO Rwanda LTD na FIFO company LTD kigomba kuvanwaho kubwo kuba harakoreshejwe ururimi rw’ikinyarwanda kandi impande zombi zari zaremeranyije ko hazakoreshwa icyongereza. [6] Mu kugira icyo avuga kuri iki kirego, Me RUGEMA Vincent avuga ko iki kirego kitahabwa ishingiro kuko ururimi rwakoresheje ngo ari urw’icyongereza, byongeye kandi ko niyo ikinyarwanda cyari kuba cyakoreshejwe nta kibazo kuko impande zombi zari

Page 3

zabyemeranyijweho muri acte de mission. Akaba yaraboneyeho gutanga ikirego kiregera kwiregura asaba indishyi zinyuranye. [7] Muri uru rubanza hakaba hagomba gusuzumwa niba umwanzuro wafashwe n’ubukemurampaka ugomba kuvanywaho no gusuzuma niba ikirego kiregera kwiregura cya FIFO COMPANY Ltd gifite ishingiro. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO A. Ku birebana no gusuzuma niba TIGO itaragombaga gutanga ikirego hashingiwe ku ngingo ya 6 y’itegeko ry’ubukemurampaka [8] Me RUGEMA Vincent avuga ko ingingo ya 6 y’itegeko ry’ubukemurampaka ivuga ku bushake uburenganzira bwo kugaragaza ibyo utemer mu bukemurampak. Ko kuba TIGO yarasinye acte de mission yemera ko ubukemuramopaka bwakorwa mu Kinyarwanda no mu cyongerereza ndetse ikajya mu iburanisha inshuro nyinshi bigaragara ko yari iretse uburenganzira bwo kurega (droit d’agir). Hazarebwa ingingo ya 31 n’iya 34 y’itegeko ry’ubukemurampaka. Nubwo ikinyarwanda kitigeze gikoreshwa, ariko ikirego cyabo kiramutse cyakiriwe yagaragaza ibimenyetso by’uko hakoreshejwe ikinyarwanda. [9] Me BIMENYIMANA Eric asobanura ko ingingo ya 6 ivuga igihe cyateganyijwe, yibaza niba hari igihe cyateganyijwe ntarengwa cyo kubabuza kuba bagaragaza ibyo banenga. Ikindi kibazo kikaba ngo kiri mu ngingo ya 34 hari ibyo amasezerano yateganyije ndetse nibizumvikanwaho nyuma. [10] Ku kibazo yabajijwe n’urukiko cyo kumenya agaciro gahabwa acte de mission, Me BIMENYIMANA Eric asubiza kobayifata nk’inyandiko igomba kugenderwaho mu kuburanisha ariko ikaba itagomba kunyuraya n’amasezerano kuko ariyo aha ububasha inteko y’ubukemurampaka.

UKO URUKIKO RUBIBONA [11] Ingingo ya 6 y’itegeko N° 005/2008 ryo kuwa 14/02/2008 ryerekeye ubukemurampaka n’ubwunzi mu bibazo by’ubucuruzi iteganya ko ‘’ umwe mu biyambaje ubukemurampaka uzi neza ko hari ingingo muri iri tegeko abiyambaje ubukemurampaka bashobora kwirengagiza, cyangwa se ko hari ibisabwa n’ amasezerano y’ubukemurampaka byirengagijwe, ariko we agakomeza ubukemurampaka atagaragaje ibyo anenga hatabayeho gukererwa cyangwa niba hari igihe ntarengwa cyateganyijwe akabigaragaza muri icyo gihe, ubwo afatwa nk’uwaretse uburenganzira bwe bwo kugaragaza ibyo atemera mu bukemurampaka’’ [12] Ingingo ya 34 y’iryo tegeko yo igateganya ko ‘’ Abiyambaje ubukemurampaka bafite uburenganzira busesuye bwo kwemeranya ku rurimi cyangwa ku ndimi zigomba gukoreshwa mu gihe cy’isuzumwa ry’ikibazo mu bukemurampaka. Iyo batabyumvikanyeho, Inteko y’Abakemurampaka igena ururimi cyangwa indimi zikoreshwa mu isuzumwa ry’ikibazo. Ururimi bumvikanyeho cyangwa rugenwe nínteko uretse igihe byumvikanyweho cyangwa bitegetswe ukundi, nirwo rukoreshwa mu nyandiko iyo ari yo yose y’uwiyambaje ubukemurampaka, mu misuzumire y’ikibazo yose no mu byemezo byose bifatwa cyangwa mu yandi makuru atangwa n’Inteko y’Abakemurampaka.’’

Page 4

[13] Ingingo ya 64 y’itegeko N° 45/2011 ryo kuwa 25/11/2011 rigenga amasezerano iteganya ko ‘’Amasezerano akozwe ku buryo bukurikije amategeko aba itegeko ku bayagiranye. Ashobora guseswa ari uko babyumvikanyeho cyangwa ku mpamvu zemewe n'amategeko. Agomba kubahirizwa nta buriganya.’’ [14] Urukiko rusanga ibivugwa na RUGEMA Vincent ko iki kirego kitagomba kwakirwa ngo gusuzumwe kubwo kuba TIGO RWANDA Ltd yaritesheje uburenganzira bwo kurega bifite ishingiro kuko, kuba nk’uko biteganywa mu ngingo ya 6 y’itegeko N° 005/2008 ryo kuwa 14/02/2008 ryavuzwe mu gihe TIGO yabonaga hakoreshejwe ururimi rw’ikinyarwanda byayigaragariraga ko hirengagijwe ibikubiye mu masezerano, nk’uko iyi ngingo ibiteganya, iyo bigenze utyo, ubona ko arenganyijwe ntakomeza inzira y’ubukemurampaka ahubwo agaragariza iyo nteko ibyo anenga; [15] Kuba TIGO RWANDA Ltd ivuga ko hakoreshejwe ururimi rw’ikinyarwanda mu buryo bunyuranye n’amasezerano y’ubukemurampaka, ikaba yarabirenzeho igakomeza kwitabira iburanisha kugeza ripfundikiwe itagaragaje ko yaba ibangamiwe, ikaba yariyatse uburenganzira bwo kuregera icyo kibazo kuko yagombaga kukiregera inteko nkemurampaka, bityo ikirego cyayo kikaba kitakiriwe. [16] Urukiko na none rusanga acte de mission itavuguruza amasezerano y’ubukemurampaka kuko, kuba mbere impande zombi zari zarumvikanye ko iburanisha rizakorwa mu rurimi rw’icyongereza, kuba impande zombi

zarongeye kwicara zikemeza ko hazakoreshwa n’ururimi rw’ikinyarwanda, kuba kandi mu bukemurampaka bitabujijwe ko hakoreshwa indimi nyinshi nk’uko biteganywa n’ingingo ya 34 y’itegeko N° 005/2008 ryo kuwa 14/02/2008 ryavuzwe haruguru, kongeramo ururimi rw’ikinyarwanda bigaragaza ko acte de mission yaje yuzuza amasezerano y’ubukemurampaka mu rwego rwo kugira ubukemurampaka buzagende neza; [17] Kuba rero amasezerano y’ubukemurampaka ari amasezerano impande zombi zigirana ku bushake bwazo mu rwego rwo gukemura ibibazo zizagirana, aya masezerano iyo amaze gukorwa akaba aba ahindutse itegeko kurizo nk’uko biteganywa n’ingingo ya 64 y’itegeko N° 45/2011 RYO KUWA 25/11/2011 ryavuzwe haruguru, akaba ariyo mpamvu TIGO RWANDA Ltd igomba kubahiriza ibikubiye muri acte de mission; B. Ku birebana no gusuzuma ikirego kiregera kwiregura [18] Me RUGEMA Vincent asobanura ko batanze ikirego kiregera kwiregura basaba indishyi zo gushorwa mu manza ku maherere zingana na 5.000.000 frw manque á gagner yo kuba FIFO itarabashije kubona amafaranga yatsindiye ngo iyakoreshe mu mirimo yayo iyiha inyungu zibarwa ku kigero cya 2,5% ku kwezi ku mafaranga itabashije guhabwa: 45.543.130 frw × 2.5% × 4 mois = 4.554.313 frw [19] Gusubizwa amafaranga yakoreshejwe mu kwishyuza , igihembo cy’avoka ku kirego kihutirwa = 500.000frw Igihembo cy’Avoka kingana n’amafaranga 500.000 mu kirego cy’iremezo n’amafaranga 500.000 yishyuwe huissier . [20] Me BIMENYIMANA Eric asobanura ko iki kirego gisa n’ikijya mu mizi y’urubanza kandi ataribyo. Ikindi akaba ngo hari amafaranga FIFO yatwaye ibyo bikaba ngo byaragaragajwe mu kirego cyihutirwa.

Page 5

[21] Ku birebana n’indishyi z’ikirego cyihutirwa FIFO yemeye ko irangizarubanza yakoraga rihagarara kuko yarikoraga igihe cyo kujurira kitararangira, kuba yaremeye amakosa yayo ikaba itabisabira indishyi. [22] Me RUGEMA Vincent asobanura ko FIFO itemeye amakosa yayo ndetse n’icyemezo cyafashwe akaba ari ukutakira ikirego cya TIGO kuko nta nyungu yagaragarije urukiko. Icyagaragaye ni uko hari icyemezo cya perezida w’urukiko gihagarika kashi mpuruza arinacyo umuhesha w’inkiko wa FIFO yahereyeho ahagarika ifatira. [23] Akomeza asobanura ko impaka zari ku ngingo ya 320 CPCCSA ihuzwa n’ingingo ya 20 y’Amabwiriza ya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga, hamezwa ko iyo amabwiriza anyuranye n’itegeko hakurikizwa itegeko, ariyo mpamvu izi ndishyi zirigusabwa ubu. [24] Asoza avuga ko TIGO nayo yemera ko itaratanga ikirego, bityo ko igihe kizatangirwa nacyo bazakisobanuraho ariko bitababauza ubu gusaba izi ndishyi.

UKO URUKIKO RUBIBONA [25] Ingingo ya 20 y’Amabwiriza ya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga N° 002/2015 yo ku wa 18/05/2015 agenga imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko’’ Iyo ikirego kitakiriwe ku mpamvu iyo ariyo yose, uwarezwe cyangwa uwagobokeshejwe ku gahato bashobora guhabwa indishyi zijyanye n’ibyo batakaje n’ibyo bavukijwe mu ikurikirana ry’urwo rubanza iyo bazisabye. ‘’ [26] Urukiko rusanga rushingiye kuri iyi ngingo, kuba ikirego cya TIGO RWANDA Ltd kitakiriwe, FIFO COMPANY Ltd yashowe mu manza igashaka avoka uyiburanira, amafaranga yatakaje imwishyura igomba kuyyasubizwa na TIGO RWANDA Ltd, bityo ikaba igomba kuyishyura amafaranga 500,000 y’igihembo cya avoka agarazwa mu ngingo ya mbere y’amasezerano yo guhagararira mu rukiko yabaye kuwa 13/09/2016 hagati ya FIFO COMPANY Ltd na Me RWIGEMA Vincent. [27] Urukiko rusanga izindi ndishyi zitagomba gusuzumwa muri uru rubanza, kuko nk’uko biteganywa n’ingingo ya 20 y’Amabwiriza ya Perezida w Urukiko rw’Ikirenga N° 002/2015 ‟ yo ku wa 18/05/2015, iyo ikirego kitakiriwe hatangwa indishyi z’ibyatakajwe n’uruhande rwakuruwe mu rubanza. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [28] Rwemeje ko ikirego RCOMA 00345/2016/CHC/HCC TIGO RWANDA Ltd yaregagamo FIFO COMPANY Ltd kitakiriwe. [29] Rwemeje kandi Rutegetse TIGO RWANDA Ltd kwishyura FIFO COMPANY Ltd amafaranga 500,000 y’igihembo cya avoka.

Source wording is retained. Consult the source document for its original formatting and pagination.

Authorities

Authorities used by the court

Cases, legislation, regulations, and constitutional provisions identified in the available record.

Law No. 005/2008 of 14/02/2008 on Arbitration and Conciliation in Commercial Matters (Articles 6, 34)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Law No. 45/2011 of 25/11/2011 on Contracts (Article 64)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Supreme Court President's Instructions No. 002/2015 of 18/05/2015 (Article 20)

Legislation

Legislation referenced in the available case record.

Case-aware research

Ask AI about this case

The judgment and available research above are public. New questions open in a separate private conversation grounded in this case.

About this LexChat collection

This page organizes the available case record for research. Verify quotations, current status, and subsequent treatment against the source document. Corrections can be reported to hello@esheria.ai.

Legal information, not legal advice. Research summaries do not replace the judgment.