TWAGIRAMUNGU v. RUGEMANSHURO
The claim was filed based on Article 184 of Law No 22/2018, which had been repealed by Article 1 of Law No 007/2023. Therefore, the claim was submitted in a manner contrary to law and is inadmissible.
Source-derived case information.
- Citation
- RAD 00002/2024/SC
- Parties
- Applicant: Twagiramungu Eric; Respondent: Rugemanshuro Régis
- Court
- Supreme Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 24 January 2025
- Case Number
- RAD 00002/2024/SC
- Procedural Posture
- Administrative / Preliminary Objection Ruling
- Outcome
- claim dismissed as inadmissible
- Legal Topics
- Inadmissibility of Claim, Repeal of Statutory Provision, Enforcement of Judgments, Res Judicata
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Twagiramungu Eric
Applicant
Rugemanshuro Régis
Respondent
Procedural Posture
Administrative / Preliminary Objection Ruling
Legal Issues
- 1 Whether a claim based on a repealed statutory provision is admissible
- 2 Whether the applicant's claim is barred by res judicata
Ratio Decidendi
The claim was filed based on Article 184 of Law No 22/2018, which had been repealed by Article 1 of Law No 007/2023. Therefore, the claim was submitted in a manner contrary to law and is inadmissible.
Court Disposition
claim dismissed as inadmissible
Orders
- Objection to admissibility upheld.
- Claim RAD00002/2024/SC filed by Twagiramungu Eric is not admitted.
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# TWAGIRAMUNGU v. RUGEMANSHURO
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-01-24 - Case/document no.: RAD 00002/2024/SC - Collection: Supreme Court
## Text
## Page 1
TWAGIRAMUNGU v. RUGEMANSHURO [Rwanda URUKIKO RW’IKIRENGA – RAD00002/2024/SC (Hitiyaremye, P.J., Kalihangabo na Kazungu, J.) 24 Mutarama 2025] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’ubutegetsi – Gutanga ikirego – Inzitizi yo kutakira ikirego – Ikirego gitanzwe hashingiwe ku ngingo y’itegeko yakuweho nticyakirwa, kuko kiba gitanzwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko. Incamake y’ikibazo: Twagiramungu yatanze ikirego cy’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe muri uru Rukiko rw’Ikirenga asaba ko Ikigo cya RSSB gitegekwa gushyira mu bikorwa bimwe mu byemezo byategetswe mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 30/07/2019, kuko rwabaye itegeko. Mu gutanga ikirego cye yashingiye ku ngingo ya 184 n’iya 189 z’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi kuko uwo Muyobozi yanze kubahiriza ibyo yategetswe muri urwo rubanza. Uru Rukiko rwagobokesheje ku gahato uwo Umuyobozi w’Ikigo ari we Rugemanshuro kugirango rubashe gusuzuma icyo kibazo ndetse no kureba niba Urega yagenerwa indishyi asaba. Mu rubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe ku wa 25/06/2021, Urukiko rw’Ikirenga rwemeje ko icyo kirego cy’Urega nta shingiro gifite, bituma yongera gutanga ikindi kirego cy’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe, ariko na cyo nticyandikwa mu gitabo cy’ibirego cy’Urukiko rw’Ikirenga. Ibi byatumye atanga ikindi kirego muri uru Rukiko noneho arega Umuyobozi Mukuru w’Ikigo cya RSSB, Rugemanshuro asaba Urukiko kumutegeka gushyira mu bikorwa icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga cyafashwe mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC rwavuzwe haruguru. Iki kirego cyanditswe mu gitabo cy’ibirego by’uru Rukiko nyuma y’uko Urega atakambiye Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga agategeka ko icyemezo nimero 0002/2024/RAD/GCS cy’Umwanditsi w’Urukiko rw’Ikirenga yafashe ku iyakirwa ry’ikirego cye PST RAD 00003/2024/SC gikurwaho kuko ikirego cye gifite ishingiro. Mbere y’uko ikirego kiburanishwa, Rugemanshuro yatanze inzitizi yo kutacyakira kuko Urega yagitanze ashingiye ku ngingo ya 184 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru yavanyweho n’ingingo ya mbere y’Itegeko Nº 007/2023 ryo ku wa 22/01/2024 rihindura iryo tegeko. Avuga ko nta zindi ngingo z’amategeko agaragaza ko yashingiyeho atanga ikirego cye dore ko n’izo atanga zidahuye n’ikiregerwa muri uru rubanza. Avuga kandi ko ibyo Urega yaregeye byafashweho icyemezo mu rubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/06/2021 no mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC, byombi bikaba ari ibirego bimwe, bityo iki kirego kikaba kidakwiye kwakirwa kuko Urukiko rudaca urubanza ku kiburanwa kimwe nk’uko biteganywa n’amategeko. Urega avuga ko inzitizi yatanzwe n’Uregwa nta shingiro ifite kuko yatanze ikirego ashingiye ku ngingo ya 189 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, akaba yaratanze ikirego gishingiye ku nyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe aho gushingira ku ngingo ya 184 y’iryo tegeko ivuga ku bihano bihabwa umuyobozi wanze gushyira mu bikorwa ibyategetswe n’Urukiko. Kuba iyo ngingo ya 184 yarakuweho bitabuza uwarenganye guhabwa ubutabera hashingiwe ku y’andi mategeko. Incamake y’icyemezo: Ibijyanye no kurega umuyobozi wanze kubahiriza ibyategetswe mu rubanza biteganyijwe mu ngingo ya 184 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, byakuweho mu ngingo ya mbere y’Itegeko Nº 007/2023 ryo ku wa 22/01/2024 rihindura iryo tegeko. Bityo, ikirego gitanzwe hashingiwe ku ngingo y’itegeko yakuweho nticyakirwa, kuko kiba gitanzwe mu buryo bunyuranyije n’amategeko.. Inzitizi yo kutakira ikirego ifite ishingiro.
## Page 2
Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 007/2023 ryo ku wa 22/01/2024 rihindura Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 1. Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ingingo ya 14, 83, 181, 184 n’iya 189. Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Twagiramungu Eric yaburanye na Rwanda Social Security Board muri uru rubanza yitwa RSSB, ku ndishyi zikomoka ku mpanuka y’akazi yakoze, harimo insimburamushahara, pansiyo y’izabukuru ndetse n’indishyi zinyuranye. [2] Mu rubanza RS/INJUST/RAD00004/2018/SC rwaciwe ku wa 30/07/2019, Urukiko rw’Ikirenga rwemeje ko: i. Twagiramungu Eric afite ubumuga bw’umubiri bungana na 20%, ubumuga bwo mu mutwe bungana na 80% nk’uko bwemejwe n’Akanama k’Abaganga muri Raporo yako yo ku wa 08/7/2019; ii. Ubumuga bwo mu mutwe bwa Twagiramungu Eric bukomoka ku mpanuka y’akazi yagize ku wa 23/11/2012. [3] Muri urwo rubanza kandi Urukiko rwategetse RSSB ibi bikurikira: i. Guha Twagiramungu Eric amafaranga y’ubumuga ya buri kwezi angana na 29,758Frw; ii. Gukomeza kuvuza Twagiramungu Eric indwara zose zikomoka ku mpanuka yagize y’akazi yo ku wa 23/11/2012 zirimo akaguru, urwasaya, gusimbura amenyo, indwara zo mu mutwe, no kugurirwa imiti yose yandikiwe na Muganga kubera ubwo bumuga; iii. Guha Twagiramungu Eric indishyi zingana na 12,000,000Frw hakavanwamo 2,000,000Frw yahawe nk’uko yategetswe n’uru Rukiko mu rubanza rubanziriza urundi rwaciwe ku wa 28/05/2019, ikanamuha 300,000Frw y’ikurikiranarubanza na 1,500,000Frw y’igihembo cya Avoka; yose hamwe akaba angana na 11,800,000Frw. [4] Ku wa 19/02/2021, Twagiramungu Eric yareze RSSB mu Rukiko rw’Ikirenga, avuga ko icyo kigo cyanze gushyira mu bikorwa bimwe mu byemezo byategetswe mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC rwaciwe ku wa 30/07/2019, kandi nyamara rwarabaye itegeko, maze mu cyemezo nimero 0001/2021/RAD/GCS cyo ku wa 01/03/2021, Umwanditsi w’Urukiko yemeza kutandika ikirego PST RAD00001/2021/SC mu bitabo by’urukiko ashingiye ku kuba uburyo ikirego cyatanzwemo ndetse n’uburyo cyasobanuwe mu myanzuro, bidahura n’ibiteganywa mu ngingo ya 1841
1 Iyo ngingo iteganya ko umuyobozi wanze kubahiriza ibyategetswe mu rubanza ashobora guhamagarwa mu rukiko rwafashe icyemezo kugira ngo yisobanure ku mpamvu zamubujije kubyubahiriza, bisabwe n’umuburanyi ubifitemo inyungu. Iyo impamvu zatumye atabyubahiriza zifite ishingiro, hakurikijwe imiterere y’izo mpamvu, ahabwa igihe ntarengwa agomba kubahirizamo urwo rubanza. Iyo impamvu zatumye atabyubahiriza nta shingiro zifite cyangwa se iyo igihe cyavuzwe mu gika cya 2 cy’iyi ngingo kitubahirijwe, urukiko rugena igihano gihatira umuyobozi ubwe kubahiriza urubanza mu gihe cyose ruzaba rutararangizwa. Ikirego kireba umuyobozi wanze kubahiriza ibyategetswe mu rubanza, gitangwa mu buryo bw’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe
## Page 3
ndetse n’iya 1892 z’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi. Yavuze kandi ko kuba Twagiramungu Eric yarareze RSSB akayimenyesha n’imyanzuro, byumvikanisha ko ibibazo afitanye n’icyo Kigo biteye impaka. [5] Ku wa 09/03/2021, Twagiramungu Eric yatanze ikirego cy’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe, asaba Urukiko gutegeka Umuyobozi Mukuru wa RSSB gushyira mu bikorwa icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga cyafashwe mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC rwabaye itegeko, rwaciwe ku wa 30/07/2019. Muri urwo rubanza kandi hagobokeshejwe ku gahato Umuyobozi Mukuru wa RSSB, hasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba Umuyobozi Mukuru wa RSSB yaranze kubahiriza icyemezo cy’urukiko, n’icyo kumenya niba indishyi Twagiramungu Eric asaba zifite ishingiro. [6] Mu rubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe ku wa 25/06/2021, Urukiko rw’Ikirenga rwanzuye ko ikirego cyatanzwe na Twagiramungu Eric nta shingiro gifite, rwemeza ko nta kigaragaza ko Umuyobozi Mukuru wa RSSB yanze gushyira mu bikorwa ibyategetswe n’Urukiko mu rubanza RS/INJUST/RAD00004/2018/SC, runategeka RSSB kujya ubwayo yaka raporo y’abaganga igaragaza aho uburwayi bwa Twagiramungu Eric bugeze. [7] Ku wa 27/06/2024, Twagiramungu Eric yarongeye atanga ikirego cy’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe. Mu cyemezo nimero 0001/2024/RAD/GCS cyo ku wa 25/07/2024, Umwanditsi w’Urukiko rw’Ikirenga yafashe icyemezo cyo kutandika ikirego PST RAD00001/2024/SC kuko mu myanzuro yatanzwe n’uwareze atagaragaje mu buryo busobanutse ibibazo yifuza ko Urukiko rwasesengura ndetse n’impamvu ashingiraho avuga ko uwo arega atubahirije ibyemezo byafatiwe mu rubanza rwabaye itegeko. Indi mpamvu yatumye atandika icyo kirego, yavuze ko ashingiye ku biteganywa n’ingingo ya 143 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, asanga ibisabwa na Twagiramungu Eric byarafashweho icyemezo mu rubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe ku wa 25/06/2021 n’Urukiko rw’Ikirenga kandi ko rwabaye itegeko. [8] Ku wa 06/09/2024, Twagiramungu Eric yarongeye arega Rugemanshuro Régis mu Rukiko rw’Ikirenga, arusaba ko rwamutegeka nk’Umuyobozi Mukuru wa RSSB gushyira mu bikorwa icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga cyafashwe mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC rwaciwe ku wa 30/07/2019. Mu cyemezo nimero 0002/2024/RAD/GCS cyo ku wa 10/09/2024, Umwanditsi w’Urukiko rw’Ikirenga yafashe icyemezo cyo kutandika icyo kirego kuko ibisabwa bisa n’ibyasabwaga mu rubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe ku wa 25/06/2021 kandi byarafashweho icyemezo, ubu urwo rubanza rukaba rwarabaye ndakuka. [9] Ku wa 12/09/2024, Twagiramungu Eric yatakambiye Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga avuga ko ikirego cye cyagombaga kwandikwa kuko abona nta kindi kimenyetso cyagaragaza ko amafaranga atishyuwe uretse “historique bancaire” yagaragajwe, cyane cyane ko hari andi mafaranga yari yarashyizwe kuri konti ye na RSSB nyuma icyo kigo kikabihagarika. Yavuze kandi ko ihame ry’urubanza rwabaye ntakuka (autoritée de la chose jugée) ritari gushingirwaho mu kwanga kwandika ikirego cye kuko kidahuje impamvu n’urubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe ku wa 25/06/2021, rwabaye itegeko. [10] Mu cyemezo nimero 006/2024 kirebana n’itakamba, Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga yasanze kuba mu rubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe ku wa 25/06/2021, hataraburanywe ikibazo kijyanye
2 Iyo ngingo iteganya ko inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe ni uburyo budasanzwe bwo kuregera umucamanza umusaba kugira ibyo aramira mu buryo bwihuse. Ibikubiye muri iyo nyandiko bigomba kandi kuba ari ibibazo bigaragara ko nta mpaka biteye ku buryo byaba ngombwa ko undi muburanyi ahamagarwa. Inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe ishobora gukoreshwa mu bibazo byose bisaba ko hafatwa icyemezo cyihuse bitari ngombwa ko habanza gutangwa ikirego cy’iremezo. 3 Iyo ngingo iteganya ko urubanza rwaciwe ku rwego rwa nyuma ntirushobora kongera kuburanishwa bundi bushya ku mpamvu zimwe no ku kiburanwa kimwe hagati y’ababuranyi bamwe baburana ikirego kimwe.
## Page 4
n’amafaranga y’ubumuga angana na 29,758Frw, bitafatwa ko iki kibazo cyafashweho icyemezo ngo hemezwe ko ikirego kuri iyi ngingo kitakwakirwa hashingiwe ku ihame ry’urubanza rwabaye ntakuka (autoritée de la chose jugée), kuko impamvu yatanzwe muri iki kirego itandukanye n’iyaburanywe mu rubanza RAD00001/2021/SC. Yavuze kandi ko impamvu Twagiramungu Eric yashingiyeho atanga iki kirego itafatwa ko yasuzumwe mu kirego PST RAD00001/2024/SC, kuko kitakiriwe ngo gisuzumwe ku mpamvu y’uko atagisobanuye neza. Yemeje ko ugutakamba kwa Twagiramungu Eric usaba ko hakurwaho icyemezo nimero 0002/2024/RAD/GCS cy’Umwanditsi w’Urukiko rw’Ikirenga ku iyakirwa ry’ikirego PST RAD00003/2024/SC gufite ishingiro, yemeza ko icyo cyemezo gikuweho, ategeka ko ikirego cyandikwa mu bitabo by’Urukiko. Iburanisha ryashyizwe ku wa 04/12/2024, maze iyo tariki imenyeshwa ababuranyi. [11] Kuri iyo tariki, Urukiko rwahamagaje urubanza rusanga ababuranyi bitabye, Twagiramungu Eric ahagarariwe na Me Twagirumugabe Alexis naho Rugemanshuro Régis ahagarariwe na Me Sekabuke Jean Paul, maze rusuzuma inzitizi yari yabyukijwe na Rugemanshuro Régis yo kutakira ikirego kubera ko uregwa atabaye umuburanyi mu rubanza urega avuga ko yanze kurangiza. [12] Mu myanzuro ya Rugemanshuro Régis yari yasabye ko Twagiramungu Eric yategekwa gutanga indishyi n’andi mafaranga y’ingaruka zo gukomeza gushora Umuyobozi Mukuru wa RSSB mu manza nta mpamvu, ariko mu iburanisha ryo ku wa 04/12/2024 Me Sekabuke Jean Paul amenyesha Urukiko ko baretse indishyi basabaga. II. IKIBAZO KIRI MURI URU RUBANZA N’ISESENGURWA RYACYO 1. Kumenya niba ikirego cyatanzwe na Twagiramungu Eric kitakwakirwa [13] Me Sekabuke Jean Paul uburanira Rugemanshuro Régis avuga ko ikirego cyatanzwe na Twagiramungu Eric kidakwiye kwakirwa kubera ko ingingo ya 184 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, Twagiramungu Eric yashingiyeho arega yavanyweho n’ingingo ya mbere y’Itegeko Nº 007/2023 ryo ku wa 22/01/2024 rihindura Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, agasanga rero urega atagaragaza ingingo z’amategeko yashingiyeho atanga ikirego, ndetse n’izindi yatanze zikaba ntaho zihuriye n’ikiregerwa muri uru rubanza. [14] Akomeza avuga ko uretse n’ibyo, ibyaregewe muri uru rubanza byafashweho icyemezo mu rubanza RAD00001/2021/SC rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25/06/2021, aho icyaburanwaga cyari gutegeka Umuyobozi Mukuru wa RSSB gushyira mu bikorwa icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga cyafashwe mu rubanza RS/INJUST/RAD00004/2018/SC rwabaye itegeko, rwaciwe ku itariki ya 30/07/2019. Asobanura ko iki kirego ari nacyo urega yongeye gutanga muri uru rubanza, kuko agaragaza ko ikiregerwa ari “gutegeka Umuyobozi Mukuru wa RSSB gushyira mu bikorwa icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga cyafashwe mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC rwabaye itegeko, rwaciwe ku wa 30/07/2019. Avuga ko kuba imiterere y’ibyo birego byombi ari bimwe, kandi uru Rukiko rukaba hari icyemezo rwabifasheho, asanga Urukiko rw’Ikirenga rudakwiye kwakira iki kirego ngo ruce urubanza ku kiburanwa kimwe nk’uko biteganywa n’ingingo ya 14 ndetse n’iya 83 z’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, iyo ikaba ari indi mpamvu ituma ikirego kitagomba kwakirwa. [15] Me Twagirumugabe Alexis uburanira Twagiramungu Eric avuga ko inzitizi y’uko batagaragaza itegeko bashingiraho, nta shingiro ifite kuko ikirego cyabo gishingiye ku ngingo ya 189 y’Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi nk’uko ryahinduwe kugeza ubu, bakaba baratanze ikirego gishingiye ku nyandiko nsobanurakirego
## Page 5
itanzwe n’umuburanyi umwe aho gushingira ku ngingo ya 184 y’iryo Tegeko ivuga ku bihano bihabwa umuyobozi wanze gushyira mu bikorwa ibyategetswe n’Urukiko. Asoza avuga kandi ko niba Umushingamategeko yarakuyeho ingingo ya 184 ntayisimbuze iyindi irengera urengana, bitavuze ko urengana atagomba guhabwa ubutabera, bityo akaba asaba ko Urukiko rwashingira ku biteganywa mu ngingo ya 9 igika cya 14 n’icya 35 y’Itegeko ryavuzwe haruguru kugira ngo Twagiramungu Eric abone ubutabera bunoze. [16] Me Twagirumugabe Alexis abajijwe uko ahuza kuba barareze Rugemanshuro Régis n’ibiteganywa n’ingingo ya 189 yavuzwe haruguru, asubiza ko iyo ngingo ivuga ibijyanye n’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe, akaba ari yo bakoresheje kuko harimo ibyo kuramira, kandi mu rubanza basaba ko rurangizwa haburanaga RSSB mu izina ry’Umuyobozi wayo Mukuru, uyu akaba adashobora gutandukanywa na RSSB kuko ari we ufata ibyemezo. [17] Ku birebana n’uko urubanza rwaciwe ku rwego rwa nyuma rudashobora kongera kuburanishwa ku mpamvu zimwe no kukiburanwa kimwe (autorité de la chose jugée), Me Twagirumugabe Alexis avuga ko ibyo nta shingiro bifite kuko mu nyandiko nsobanurakirego PST RAD00003/2024/SC Twagiramungu Eric yasabaga guhabwa 29,758Frw y’ubumuga yari yarategetswe n’Urukiko, ko n’icyemezo cya Perezida w’Urukiko rw’Ikirenga nimero 0002/2024/RAD/GCS kibishimangira. Akomeza asobanura ko ubu icyo basaba Urukiko ari uko rwategeka Umuyobozi Mukuru wa RSSB guha Twagiramungu Eric 100,000,000Frw yo kwivuza ubwe, agatandukana na RSSB kuko yanze gushyira mu bikorwa ibikubiye mu ngingo za 59 na 60 z’urubanza RS/INJUST/RAD00004/2018/SC rwabaye itegeko. UKO RUKIKO RUBIBONA [18] Urukiko rurasuzuma inzitizi ijyanye n’ingingo y’Itegeko yashingiweho mu gutanga ikirego, habone kugaragazwa niba kitagomba kwakirwa. [19] Ingingo ya mbere y’Itegeko N° 007/2023 ryo ku wa 22/01/2024 rihindura Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko ingingo ya 184 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi, ivanyweho. Iyo ngingo mu gika cyayo cya mbere yateganyaga ko umuyobozi wanze kubahiriza ibyategetswe mu rubanza ashobora guhamagarwa mu rukiko rwafashe icyemezo kugira ngo yisobanure ku mpamvu zamubujije kubyubahiriza, bisabwe n’umuburanyi ubifitemo inyungu, naho mu gika cyayo cya 4 ikaba yarateganyaga ko ikirego kireba umuyobozi wanze kubahiriza ibyategetswe mu rubanza, gitangwa mu buryo bw’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe. [20] Ingingo ya 189 y’Itegeko No 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi nk’uko ryahinduwe kugeza ubu ivuga ko inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe ni uburyo budasanzwe bwo kuregera umucamanza umusaba kugira ibyo aramira mu buryo bwihuse. Ibikubiye muri iyo nyandiko bigomba kandi kuba ari ibibazo bigaragara ko nta mpaka biteye ku buryo byaba ngombwa ko undi muburanyi ahamagarwa. Inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe ishobora gukoreshwa mu bibazo byose bisaba ko hafatwa icyemezo cyihuse bitari ngombwa ko habanza gutangwa ikirego cy’iremezo.
4 Iki gika giteganya ko umucamanza aca urubanza ashingiye ku ngingo z’amategeko zirebana n’ikirego yaregewe. Iyo nta tegeko rijyanye n’ikiburanwa ashingira ku mategeko asanga yashyiraho mu gihe yaba ashinzwe kuyashyiraho, yifashishije ibyemezo byagiye bifatwa n’inkiko, umuco, amahame rusange agenga amategeko n’inyandiko z’abahanga mu mategeko. 5 Iki gika giteganya ko umucamanza ashobora gushishikariza ababuranyi gukoresha ubwunzi iyo abona ko ari bwo buryo buboneye mu kurangiza impaka. Ashobora kubunga ubwe cyangwa akabohereza mu bwunzi, agasubika urubanza mu gihe ubwunzi burimo gukorwa.
## Page 6
[21] Ikirego Twagiramungu Eric yatanze muri uru rukiko cyitwa “Gutegeka Umuyobozi Mukuru wa RSSB gushyira mu bikorwa icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga cyafashwe mu rubanza no RS/INJUST/RADA00004/2018/SC rwabaye itegeko, rwaciwe ku wa 30/07/2019. [22] Ukurikije uko Twagiramungu Eric yatanze ikirego, Urukiko rurasanga mu ngingo ashingiraho harimo n’iya 184 y’Itegeko N° 22/2018 yavugaga ugomba kuregwa (muri uru rubanza akaba arega Umuyobozi wa RSSB Rugemanshuro Régis), ikanagaragaza icyo urega asaba urukiko kumutegeka (Twagiramungu Eric arega Rugemanshuro Régis asaba ko ategekwa kubahiriza icyemezo cy’Urukiko rw’Ikirenga nk’uko byemejwe mu rubanza RS/INJUST/RADA00004/2018/SC). Yashingiye kandi ku ngingo ya 189 ijyanye n’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe, akaba ari nabwo buryo ikirego cyavugwaga mu ngingo ya 184 yakuweho cyagombaga gutangwamo. [23] Urukiko rurasanga Twagiramungu Eric yaratanze ikirego ashingiye ku ngingo ya 184 kandi yari yaravuyeho, kuko yakuweho mu ngingo ya mbere y’Itegeko No 007/2023 ryo ku wa 22/01/2024 ryavuzwe haruguru, bityo icyo kirego kikaba kidashobora kwakirwa. [24] Ku bivugwa n’uruhande rwa Twagiramungu Eric ko mu gutanga ikirego cye yashingiye ku ngingo ya 189 y’Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru ngo kuko Rugemanshuro Régis yarezwe kugira ngo agire ibyo ategekwa ku giti cye, Urukiko rurasanga icyo iyo ngingo ivuga ari ugutanga igisobanuro cy’inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe6, ubu bukaba ari uburyo bwakoreshwaga mu kurega umuyobozi wanze gushyira mu bikorwa icyemezo cy’urukiko. Hashingiwe ku gisobanuro gitangwa muri iyo ngingo, Urukiko rukaba rusanga ubwayo itashingirwaho ngo hatangwe ikirego kirega umuyobozi wanze gushyira mu bikorwa ibyategetswe mu rubanza, ahubwo yuzuzaga iya 184 yavuyeho. [25] Ku birebana n’ingingo ya 9 y’Itegeko ryavuzwe haruguru uburanira Twagiramungu Eric asaba ko yashingirwaho mu kwakira ikirego cye, Urukiko rurasanga iyo ngingo ijyanye n’ibikorwa igihe nta tegeko rijyanye n’ikiburanwa rihari (igika cya 1 cy’iyo ngingo), bityo ikaba itashingirwaho muri uru rubanza kuko nta cyuho kiri mu mategeko cyatuma umucamanza agendera ku biteganywa muri iyo ngingo, kubera ko ibyo gutegeka uko urubanza rurangizwa bigaragara mu ngingo za 181 - 183 z’Itegeko N° 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryavuzwe haruguru. [26] Hakurikijwe ibisobanuro byose byatanzwe haruguru, Urukiko rurasanga ikirego cyatanzwe na Twagiramungu Eric kidashobora kwakirwa kubera ko yagitanze mu buryo bunyuranyije n’amategeko. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [27] Rwemeje ko inzitizi yo kutakira ikirego yatanzwe na Rugemanshuro Régis ifite ishingiro. [28] Rwemeje ko ikirego RAD00002/2024/SC cyatanzwe na Twagiramungu Eric kitakiriwe.
6 Iyo ngingo iteganya ko inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe ni uburyo budasanzwe bwo kuregera umucamanza umusaba kugira ibyo aramira mu buryo bwihuse. Ibikubiye muri iyo nyandiko bigomba kandi kuba ari ibibazo bigaragara ko nta mpaka biteye ku buryo byaba ngombwa ko undi muburanyi ahamagarwa. Inyandiko nsobanurakirego itanzwe n’umuburanyi umwe ishobora gukoreshwa mu bibazo byose bisaba ko hafatwa icyemezo cyihuse bitari ngombwa ko habanza gutangwa ikirego cy’iremezo.