UBUSHINJACYAHA v. TWIZEYIMANA
Possession of a significant quantity of drugs with readiness to sell, even without direct evidence of sale or payment, is sufficient for conviction of drug trafficking. The sentence must be proportionate to the offense and circumstances, and may be reduced under a new, more lenient law.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00355/2023/CA
- Parties
- Prosecution: Ubushinjacyaha; Defendant: Twizeyimana Anastase
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 20 December 2024
- Case Number
- RPAA 00355/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
- Outcome
- Conviction upheld, sentence reduced
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Sentencing, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Prosecution
Twizeyimana Anastase
Defendant
Procedural Posture
Criminal Appeal / Court of Appeal Final Judgment
Legal Issues
- 1 Whether the conviction for drug trafficking was proper in absence of direct evidence of sale or payment
- 2 Whether the sentence imposed was proportionate to the offense and circumstances
Ratio Decidendi
Possession of a significant quantity of drugs with readiness to sell, even without direct evidence of sale or payment, is sufficient for conviction of drug trafficking. The sentence must be proportionate to the offense and circumstances, and may be reduced under a new, more lenient law.
Court Disposition
Conviction upheld, sentence reduced
Orders
- The High Court judgment is modified as to sentence.
- Twizeyimana Anastase is sentenced to 16 years imprisonment and a fine of 5,000,000 Rwandan Francs for drug trafficking.
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. TWIZEYIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-12-20 - Case/document no.: RPAA 00355/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. TWIZEYIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00355/2023/CA (Kaliwabo, P.J.) 20 Ukuboza 2024] Amategeko agenga imanza z’inshinjabyaha – Kuba umucuruzi w’ibiyobyabwenge – Ikigira umuntu umucuruzi w’ibiyobyabwenge suko afatanwa ikiguzi cy’ibyo yacuruje cyangwa kuba afashwe ari kumwe n’umuguzi, ahubwo kuba ufite ibiyobyabwenge yari yiteguye kubiha uwo ari we wese kandi ku kiguzi, birahagije kumuhamya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha – Kugabanya ibihano – Nta kibuza umucamanza wo ku rwego rw’ubujurire kugabanyiriza igihano uwajuriye, mu gihe cyose asanga icyo yahawe ku rwego rwa mbere kiremereye ugereranyije n’imikorere y’icyaha, kabone n’iyo ku rwego rubanza yaba yaragabanyirijwe. Incamake y’ikibazo: Twizeyimana yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bwo mu bwoko bw’urumogi nyuma yuko afatanywe ibahasha irimo udupfunyika 129 tw’urumogi, bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge busaba ko icyo cyaha cyamuhama agahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000). Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaciye urubanza rwemeza ko ahamwa n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). Twizeyimana yajuririye mu Rukiko Rukuru, mu guca urubanza urwo Rukiko rwemeza ko ubujurire bwe nta shingiro bufite, rutegeka ko imikirize y’urubanza rwajuririwe igumaho mu ngingo zarwo zose. Twizeyimana yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko Urukiko Rukuru rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi rushingiye ku mvugo z’umutangabuhamya bari basanganwe amakimbirane, kandi uwo yafashwe nk’umuguzi nyamara atarigeze agaragaza ubwumvikane bagiranye ndetse n’amafaranga yamwishyuye nk’ikiguzi cy’urumogi yamucurujeho. Avuga kandi ko yafatanywe urumogi nta mugambi wo kurucuruza afite ndetse akaba atarashoboraga gucuruza ibintu atazi kandi bitari ibye. Ku rundi ruhande Ubushinjacyaha buvuga ko ubujurire bwa Twizeyimana nta shingiro bufite kuko adahakana ko yafatanwe udupfunyika 129 tw’urumogi, buvuga kandi ko amakimbirane avuga ko afitanye n’abamushinja atavanaho ukuri kw’ibyo bahamya. Buvuga ko Umuntu atagirwa umucuruzi w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi babonetse aho acururiza, ahubwo igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi w’ibiyobyabwenge. Busaba ko icyakora yagabanyirizwa ibihano kubera ko ari ubwa mbere aguye mu cyaha kandi akaba aburana haraje itegeko rishya ryoroshya ibihano kurenza iryariho icyaha gikorwa. Incamake y’icyemezo: 1. Ikigira umuntu umucuruzi w’ibiyobyabwenge suko afatanwa ikiguzi cy’ibyo yacuruje cyangwa kuba afashwe ari kumwe n’umuguzi, ahubwo kuba ufite ibiyobyabwenge yari yiteguye kubiha uwo ari we wese kandi ku kiguzi, birahagije kumuhamya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge.
## Page 2
2. Nta kibuza umucamanza wo ku rwego rw’ubujurire kugabanyiriza igihano uwajuriye, mu gihe cyose asanga icyo yahawe ku rwego rwa mbere kiremereye ugereranyije n’imikorere y’icyaha, kabone n’iyo ku rwego rubanza yaba yaragabanyirijwe; ibi bikaba ari mu rwego rwo guhuza igihano n’uburemere bw’icyaha (Principe de la proportionnalité de la peine à l’infraction)”. Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru ruhindutse ku birebana n’ibihano. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, Ingingo ya 183 Itegeko N° 69/2019 ryo kuwa 08/11/2019 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 11 Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko Nº 68/2018ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 2. Imanza zifashishijwe: RPAA 00194/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Ndayishimiye Emmanuel alias Shema rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 RPAA 00436/2020/CA; Ubushinjacyaha vs Ahimpereye Ndeze Francois rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire kuwa 28/06/2022 RPAA 00406/2020/CA; Ubushinjacyaha vs Nahayo Ignace rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/10/2021. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Kuwa 07/10/2019, Twizeyimana Anastase ari mu mudugudu wa Nyakuguma, Akagari ka Kagasa, Umurenge wa Gahanga yafatanwe, ibahasha irimo udupfunyika 129 tw’ urumogi. Ubushinjacyaha bwamuregeye Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rumukurikiranyeho icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko icyo cyaha cyamuhama agahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000). [2] Twizeyimana Anastase yaburanye ahakana icyaha, avuga ko urumogi yafatanywe yarutwaye atabizi, ko uwitwa Hakizimana Eric yamuhaye ibahasha ngo ayimutwaze ariko atazi ikirimo, ko yafashwe n’abanyerondo bagenzi be ku kagambane bavuga ko bamusanganye urumogi, bakaba ari urwo bamugeretseho, asaba kurenganurwa. [3] Mu rubanza RP 01473/2019/TGI/NYGE rwaciwe ku wa 8/2/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge, rushingiye ku mvugo ya Twizeyimana imbere y’Ubugenzacyaha, rushingiye ku buhamya bwa Akimanizanye Marie Grace wari wigize umuguzi akamutuma udupfunyika 80 n’ubwa Nsabimana (Dasso) wari mu bamufashe, rushingiye kandi ku nyandikomvugo y’ifatira ry’udupfunyika 129 tw’urumogi yashyizeho umukono yemeza ko ari utwe, rwemeje ko Twizeyimana Anastase ahamwa n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko
## Page 3
bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). [4] Twizeyimana Anastase yajuririye Urukiko Rukuru anenga Urukiko Rwisumbuye kuba rwaramuhamije icyaha rushingiye ku buhamya bw’uwitwa Akimanizanye Marie Grace bari basanzwe bafitanye amakimbirane, ko n’ubuhamya yatanze burimo kwivuguruza kuko yavuze ko yacuruje udupfunyika mirongo inani ( 80 boules) tw’urumogi nyamara babara urumogi rwari mu gikapu bavuga ko yafatanwe bagasanga harimo udupfunyika (129 boules), bityo ko uku kwivuguruza kugaragaza ugushidikanya kandi ibyo birengera ushinjwa. Ubushinjacyaha bwasubije buvuga ko ubujurire bwa Twizeyimana nta shingiro bwahabwa kuko urukiko rwamuhamije icyaha rushingiye ku buhamya bw’abamufashe bigize abaguzi kandi akaba atarashoboye kubuvuguruza. [5] Mu rubanza RPA 00479/2020/HC/KIG rwaciwe kuwa 10/07/2023, nyuma yo gusesengura impamvu z’ubujurire za Twizeyimana, Urukiko Rukuru rwemeje ko ubujurire bwe nta shingiro bufite, rutegeka ko imikirize y’urubanza rwajuririwe igumaho mu ngingo zarwo zose. [6] Twizeyimana Anastase yajuririye Urukiko rw’Ubujurire kuri RPAA 00355/2023/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 9/12/2024 yunganiwe na Me Uzabakiriho Irené naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwizeye Jean Marie, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [7] Mu mwanzuro we w’ubujurire, Twizeyimana Anastase anenga Urukiko Rukuru ko rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi rushingiye ku mvugo z’umutangabuhamya Akimanizanye Marie Grace kandi bari basanganwe amakimbirane, ko uyu yafashwe nk’umuguzi nyamara atarigeze agaragaza ubwumvikane bagiranye ndetse n’amafranga yamwishyuye nk’ikiguzi cy’urumogi yamucurujeho. [8] Me Uzabakiriho Irené umwunganira avuga ko n’ubwo Twizeyimana Anastase yafatanwe ibahasha irimo urumogi, ariko ko nta mugambi wo kurucuruza yari afite kuko asobanura uwayimuhaye n’uburyo yayimuhayemo, akaba atarashoboraga gucuruza ibintu atazi kandi bitari ibye. [9] Ubushinjacyaha bwasubije kuri iyi ngingo buvuga ko ubujurire bwa Twizeyimana Anastase nta shingiro bufite kuko nawe adahakana ko yafatanywe udupfunyika 129 tw’urumogi, ko kandi abazwa mu bugenzacyaha no mu bushinjacyaha atigeze agaragaza uwarumuhaye ahubwo akaza kubivuga bwa mbere mu Rukiko, ko amakimbirane avuga ko afitanye n’abamushinja atavanaho ukuri kw’ibyo bahamya, ko kandi kuba yarafatanwe udupfunyika 129 tw’urumogi mu mwanya wa 80 yari yatangiweho amakuru bitamugira umwere kuko nawe yemera ko yarufatanwe. [10] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasuzuma niba Urukiko Rukuru rwarahamije Twizeyimana Anastase icyaha cyo Gucuruza ibiyobyabwenge by’Urumogi nta bimenyetso simusiga bikimuhamya rushingiyeho. II. ISESENGURA RY’ URUBANZA Kumenya niba Urukiko rwarakoze amakosa yo guhamya Twizeyimana Anastase icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge nta muguzi cyangwa ikiguzi cyabyo bamufatanye
## Page 4
[11] Mu mwanzuro w’ubujurire no mu miburanire ye, Twizeyimana Anastase anenga Urukiko Rukuru ko rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi rushingiye ku mvugo z’umutangabuhamya wari wigize umuguzi witwa Akimanizanye Marie Grace bari basanganwe amakimbirane, ko uyu mutangabuhamya atagaragaje ubwumvikane bagiranye ndetse n’amafranga yamwishyuye nk’ikiguzi cy’urumogi yamucurujeho, ko ahubwo yagambanye na Hakizimana Eric wamuhaye ibahasha nawe akemera kuyitwara atazi ko harimo urumogi, asaba Urukiko gushishoza rukibonera ko bitari bikwiye gushingira ku buhamya bw’abantu bamugambaniye. Akomeza asaba Urukiko kumurenganura nk’uko byagenze mu rubanza RPAA 00156/2022/CA rwaciwe ku wa 27/5/2022 haburana Ubushinjacyaha na Musabyimana Elysée aho ubuhamya bw’abamugambaniye bwateshejwe agaciro, akagirwa umwerere. [12] Me Uzabakiriho Irené umwunganira avuga ko n’ubwo Twizeyimana Anastase yafatanwe ibahasha irimo urumogi ariko nta mugambi wo kurucuruza yari afite kuko asobanura uwayimuhaye n’uburyo yayimuhayemo, akaba atarashoboraga gucuruza ibintu atazi kandi bitari ibye. Avuga ko abashinja Twizeyimana Anastase ari akagambane bamugiriye kubera amakimbirane bari basanganywe, ko kuba yarafatwanywe urumogi ataribyo bisobanura ko ari urwe, ahubwo hari kurebwa uko ibahasha yamugeze mu maboko bikozwe n’abantu bamufiteho umugambi mubisha, bityo ko yarenganurwa. [13] Urukiko rwashatse kumenya impamvu yatumye Twizeyimana Anastase afasha Hakizimana ibahasha kandi barajyaga mu cyerekezo kimwe, asubiza ko yayimuhaye amubwira ko anyuze kuri “boutique” ko amusanga imbere. [14] Ubushinjacyaha bwasubije kuri iyi ngingo buvuga ko ubujurire bwa Twizeyimana Anastase nta shingiro bufite kuko nawe adahakana ko yafatanywe udupfunyika 129 tw’urumogi, ko kandi abazwa mu bugenzacyaha no mu bushinjacyaha atigeze agaragaza uwarumuhaye, ko ageze mu Rukiko aribwo yibutse ko urumogi yari yaruhawe na Hakizimana Eric, bigaragara ko ari uburyo bwo kwikuraho icyaha. [15] Ubushinjacyaha buvuga ko, kuba Twizeyimana yaratanzweho amakuru ko afite udupfunyika 80 tw’urumogi, kuko ari two yari yasabwe n’umukiliya, nyamara agafatanwa udupfunyika 129, ko bitamugira umwere kuko ari we waruzi abandi bantu yagombaga guha udupfunyika dusagutse kuri uyu mubare, kandi ko icya ngombwa aruko yafatanwe urumogi ari nacyo cyaha ashinjwa. [16] Ubushinjacyaha bukomeza buvuga ko imiburanire ya Twizeyimana yuko Akimanizanye Marie Grace atagaragaza ikiguzi yamuhaye, nta shingiro ifite, ko ahubwo hakurikizwa umurongo watanzwe mu rubanza RPAA 00562/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/02/2023 haburana Ubushinjacyaha na Habyarimana Dieudonné (igika cya 38), uvuga ko Umuntu atagirwa umucuruzi w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi babonetse aho acururiza, ahubwo igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi w’ibiyobyabwenge1.
1 Imirongo yatanzwe mu manza zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire mu kwezi kwa gashyantare 2023, N⁰5, p.69.
## Page 5
[17] Ubushinjacyaha busoza buvuga ko, nubwo Twizeyimana yaburanye ahakana icyaha, nta cyabuza ko agabanyirizwa ibihano kubera ko ari ubwa mbere aguye mu cyaha kandi akaba aburana haraje itegeko rishya ryoroshya ibihano kurenza iryariho icyaha gikorwa, asaba Urukiko gushingira ku ngingo ya 2 y’itegeko No 59/2023 ryo kuwa 4/12/2023 rihindura itegeko No 68/2018 ryo kuwa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, agahanishwa igifungo cy’imyaka 20 n’ihazabu ya 10.000.000frw . UKO URUKIKO RUBIBONA [18] Ubujurire bwa Twizeyimana Anastase bugamije gusaba urukiko kumurenganura kuko yahamijwe icyaha atakoze hashingiwe ku mvugo z’abatangabuhamya bamugambaniye bamugerekaho icyaha atakoze, ko kandi nta kimenyetso cyerekana ko ibiyobyabwenge yafatanwe yari agiye kubigurisha kuko nta muguzi cyangwa amafaranga avuye mu kiguzi cyabyo bamusanganye. [19] Ingingo ya 183 y’Itegeko N° 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha, iteganya ujurira agomba kugaragaza amakosa yakozwe mu rubanza ajuririra n’uburyo yakosorwa ashingiye ku mategeko n’ibimenyetso ; ibi kandi bikaba byarashimangiwe mu manza nyinshi zaciwe n’uru Rukiko harimo urubanza RPAA 00194/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/07/2022 haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Emmanuel alias Shema (igika cya 18). [20] Twizeyimana udahakana ko yafatanwe ibiyobyabwenge (udupfunyika 129 tw’urumogi) ndetse akaba adahakana ko yahuye na Akimanizanye Marie Grâce wari wigize umuguzi warwo, aburanisha ingingo yuko yagambaniwe na Hakizimana wamuhaye ibahasha ndetse na Akimanizanye bityo ko ubuhamya bwabo butagombaga gushingirwaho. [21] Urukiko rurasanga, uretse no kuba nta kimenyetso atanga cyerekana ko urumogi yafatanwe rwari urwa Hakizimana Eric ndetse akaba atarashoboye kugaragaza impamvu yari gutuma amutwaza ibahasha irimo urumogi nyamara bari kujya mu cyerekezo kimwe, ntagaragaza ikosa ryakozwe n’Urukiko rwashingiye ku kuba ariwe wafatanwe ibiyobyabwenge kandi bigahuza n’uko yafashwe arushyiriye Akimanizanye wari wihinduye umuguzi ku bwumvikane n’inzego z’umutekano. Rurasanga, icyo Twizeyimana avuga ko ari akagambane, ahubwo ari impurirane y’ibimenyetso bimushinja kubera ko imvugo ya Akimanizanye ishimangira iy’abatangabuhamya bamufashe kandi ikuzuzwa no kuba koko uyu yarafatanwe urumogi. [22] Rurasanga, kuba Twizeyimana yarafatanwe udupfunyika 129 tw’urumogi mu mwanya w’udupfunyika 80 Akimanizanye yari yatanzeho amakuru, bitagize impamvu itera ugushidikanya ku cyaha Twizeyimana ashinjwa kubera ko icyaha kitavanwaho no kuba yarafatanwe ingano itubutse kuruta iyo yari yitezweho, ahubwo byongera ireme ryo kwemeza ko yari afite umugambi wo kubicuruza ku bantu barenze Akimanizanye wari wamutumye udupfunyika 80. [23] Ku birebana n’ingingo aburanisha yo kuba Akimanizanye aterekana uburyo bari kugura n’ikiguzi yari yatanze, Urukiko rurasanga, mu manza zitandukanye harimo n’urubanza RPAA 00436/2020/CA rwaciwe kuwa 28/06/2022 haburana ubushinjacyaha na Ahimpereye Ndeze Francois uru Rukiko rwaremeje ko ikigira umuntu umucuruzi w’ibiyobyabwenge ataruko afatanwa ikiguzi cy’ibyo yacuruje cyangwa kuba afashwe ari kumwe n’umuguzi, ko ahubwo kuba
## Page 6
ufite ibiyobyabwenge yari yiteguye kubiha uwo ari we wese kandi ku kiguzi bihagije kumuhamya icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge. Ku birebana na Twizeyimana wafashwe ashyiriye Akimanizanye urumogi bari bumvikanye, birarwemeza ko nta gushidikanya kuhari ku kuba yari yamaze gukora icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge. [24] Hashingiwe ku bisobanuro bivuzwe haruguru, rurasanga nta kosa ryakozwe mu rubanza rujuririrwa ku bijyanye no guhamya Twizeyimana Anastase icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge kuko rwashingiye ku bimenyetso bifatika, bityo kuri iyi ngingo, ubujurire bwe bukaba nta shingiro bufite.
Ku birebana n’igihano [25] Ku birebana n’igabanyagihano ku rwego rw’ubujurire, Urukiko rw’Ubujurire rwabitanzeho umurongo mu rubanza RPAA 00406/2020/CA rwaciye ku wa 22/10/2021, haburana Ubushinjacyaha na Nahayo Ignace aho rwemeje ko nta kibuza umucamanza wo ku rwego rw’ubujurire kugabanyiriza igihano uwajuriye, mu gihe cyose asanga icyo yahawe ku rwego rwa mbere kiremereye ugereranyije n’imikorere y’icyaha, kabone n’iyo ku rwego rubanza yaba yaragabanyirijwe; ibi bikaba ari mu rwego rwo guhuza igihano n’uburemere bw’icyaha (Principe de la proportionnalité de la peine à l’infraction)”, ibi kandi bikaba bihuza n’ibivugwa mu ngingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 ryavuzwe haruguru. [26] Ingingo ya 11 y’Itegeko N° 69/2019 ryo kuwa 08/11/2019 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iteganya ko umuntu uhamwe n’icyaha cyo gutunda cyanga gucuruza ibiyobyabwenge bihambaye ahanishwa igifungo cya burundu no gutanga ihazabu y’amafaranga atari munsi ya 20.000.000 ariko itarenze amafaranga 30.000.000. [27] Ingingo ya 2 y’ itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura itegeko Nº 68/2018ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko : “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: … (a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 , (…) naho igihano cy’ihazabu kikaba gishobora kugabanywa kugeza kuri 1/4 cyayo“. [28] Urukiko rw’ubujurire rurasanga, igihano cyo gufungwa Burundu n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) Twizeyimana yahanishijwe gikabije kuba kinini ugereranyije n’ingano y’ibiyobyabwenge uyu yafatanywe (udupfunyika 129 ) tw’urumogi ndetse no kuba aribwo bwa mbere ahamijwe icyaha n’inkiko, nta n’izindi mpamvu zagaragajwe zongera ububi bw’icyaha, bityo iki gihano kikaba kigomba kugabanywa no guhuzwa n’uburemere bw’icyaha ashinjwa. [29] Mu kumenya igihano Twizeyimana Anastase yahanishwa, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga hari izindi manza ruheruka guca ku bantu bahamijwe ibyaha bijya gusa n’icyo Twizeyimana Anastase yahamijwe, muri zo hari nk’urubanza RPAA 00497/2022/CA rwaciwe kuwa 27/6/2024 haburana Ubushinjacyaha na Dukundane James. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.001.000 Frw yahanishijwe ku cyaha cyo gufatanywa ibiyobyawenge byo mu bwoko bw’urumogi (½ kg) gisimbujwe igihano
## Page 7
cy’imyaka 17 n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000) kubera ko ari ubwa mbere yari aguye mu cyaha kandi akaba yarafatanwe ingano ntoya y’ibiyobyabwenge [30] Kubera izo mpamvu, mu rwego rwo gutanga ubutabera busa ku bibazo bijya gusa, kuba Twizeyimana Anastase akurikiranyweho ibijya gusa n’ibya Dukundane James, Urukiko rushingiye kandi ku ngingo ya 49 y’Itegeko N° 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ivuga ko mu kugena ibihano, Urukiko rushingira ku mikorere y’icyaha, uburemere bwacyo ndetse n’ingaruka zacyo, Urukiko rurasanga Twizeyimana Anastase akwiye guhabwa igihano kiri mu kigero kimwe n’icyo Dukundane James yahawe kuko nawe yaburanye ahakana icyaha , yafatanwe udupfunyika ½ kg ( 248 boules) tw’urumogi. Bityo rero Twizeyimana Anastase akaba akwiye igifungo cy’imyaka cumi n’itandatu (16 ans) n’ihazabu ya miliyoni eshanu (5.000.000 Frw) mu mwanya w’ igifungo cya burundu n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) yari yahanishijwe. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeje ko urubanza RPA 00479/2020/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru kuwa 10/07/2023, ruhindutse ku birebana n’ibihano. [32] Rwemeje ko Twizeyimana Anastase ahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itandatu (16ans) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000Frw) ku cyaha cyo gucuruza ikiyobyabwenge cy’urumogi. [33] Rutegetse ko Twizeyimana Anastase asonerwa amagarama y'urubanza kuko yaburanye afunzwe.