UBUSHINJACYAHA v. AYINGENEYE
Ayingeneye Jeanne was lawfully convicted based on credible evidence including possession of 59 packets of cannabis, corroborated witness testimony, and her own inconsistent statements. The absence of a buyer does not negate intent to sell. Mitigating factors—first offense and moderate quantity—justify reduction of...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00445/2023/CA
- Parties
- Applicant: Ubushinjacyaha; Respondent: Ayingeneye Jeanne
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 27 December 2024
- Case Number
- RPAA 00445/2023/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- conviction upheld, sentence reduced
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Sentencing, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Applicant
Ayingeneye Jeanne
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Ayingeneye Jeanne was lawfully convicted for drug trafficking based on circumstantial evidence
- 2 Whether the sentence imposed was proportionate and justified under the law
Ratio Decidendi
Ayingeneye Jeanne was lawfully convicted based on credible evidence including possession of 59 packets of cannabis, corroborated witness testimony, and her own inconsistent statements. The absence of a buyer does not negate intent to sell. Mitigating factors—first offense and moderate quantity—justify reduction of sentence to 16 years imprisonment and a fine of 5,000,000 Frw.
Court Disposition
conviction upheld, sentence reduced
Orders
- Ayingeneye Jeanne sentenced to 16 years imprisonment and fined 5,000,000 Frw for drug trafficking
- Ayingeneye Jeanne exempted from court fees due to pretrial detention
Full Case Text
Judgment text and source record
19 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. AYINGENEYE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-12-27 - Case/document no.: RPAA 00445/2023/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. AYINGENEYE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00445/2023/CA (Kaliwabo, P.J.) 27 Ukuboza 2024] Amategeko agenga imibranishirize y’imanza z’inshinjabyaha – Kugurisha ibiyobyabwenge – Icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge ntigishingira ku kuba ushinjwa yafashwe ari ku mwe n’umuguzi cyangwa afatanwe amafaranga y’ikiguzi cyabyo, ahubwo igihe cyose hari ibimenyetso ko uyu yari yiteguye guha ibiyobyabwenge umuguzi wese waboneka, uyu afatwa nk’ugurisha ibiyobyabwenge. Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha – Kugabanyirizwa ibihano nubwo impamvu z’ubujurire zaba zidafite ishingiro – Ntacyabuza umucamanza kugabanyiriza ushinjwa igihano agihuza n’uburemere ndetse n’imikorere yacyo kabone n’iyo impamvu z’ubujurire zaba nta shingiro zahawe. Incamake y’ikibazo: Ayingeneye yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gucuruza ikiyobyabwenge cyo mu bwoko bw’urumogi nyuma yuko afatanywe n’abashinzwe umutekano udupfunyika 59. Ubushinjacyaha bwamuregeye Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo busaba urwo Rukiko ko rwamuhanisha igihano cya burundu n’ihazabu ya 20 000 000 Frw. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko Ayingeneye ahamwa n’icyaha cyo gucuruza urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25 ans) n’ihazabu ya 20.000.000 frw. Ayingeneye yajuririye mu Rukiko Rukuru avuga ko adacuruza urumogi, ko yagambaniwe n’uwitwa Kwizera wari umupangayi we amuziza kumwishyuza 80 000 Frw by’ubukode bw’inzu ye, uyu akaba ariwe warufite ibahasha irimo urumogi, Ayingeneye arayifatanywa. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko ubujurire bwa Ayingeye nta shingiro bufite, ruhamishaho icyemezo cyafashwe mu rubanza rujuririrwa. Ayingeneye yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha atakoze yitirirwa urumogi rwabonywe mu ibahasha Kwizera yataye hasi akiruka we akayitoragura ayifatanywa yari aziko harimo amafaranga y’ubwishyu bw’ubukode. Nyuma kandi yatanze undi mwanzuro w’ubujurire avuga ko yemera icyaha cyuko anywa urumogi ndetse yabaye imbata yarwo ariko atarucuruza, asaba kugabanyirizwa ibihano no kubisubikirwa. Ku ruhande rw’Ubushinjacyaha buvuga ko ubujurire bwa Ayingeneye budafite ishingiro kuko yafatanywe udupfunyika 59 tw’urumogi mu ijoro, bukavuga ko kwitirira icyo cyaha Kwizera ari amatakirangoyi. Bukavuga kandi ko Ayingeneye yatangwagaho amakuru yuko acuruza urumogi, ko kuba atarafatanywe nuwo arucuruzaho bitamugira umwere kuko igikorwa cyo kubicuruza kitareberwa gusa mu kuba yari gufatanwa n’umuguzi cyangwa yamaze kwakira ikiguzi. Ku bijyanye n’ibuhano ubushinjacyaha buvuga ko nubwo ushinjwa ahakana icyaha, bitabuza Urukiko kumugabanyiriza ibihano Incamake y’icyemezo: 1. Icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge ntigishingira ku kuba ushinjwa yafashwe ari ku mwe n’umuguzi cyangwa afatanwe amafaranga y’ikiguzi cyabyo, ahubwo igihe
## Page 2
cyose hari ibimenyetso ko uyu yari yiteguye guha ibiyobyabwenge umuguzi wese waboneka, uyu afatwa nk’ugurisha ibiyobyabwenge. 2. Ntacyabuza Umucamanza kugabanyiriza ushinjwa igihano agihuza n’uburemere ndetse n’imikorere yacyo kabone n’iyo impamvu z’ubujurire zaba nta shingiro zahawe. Urubanza rwaciwe n’Urukiko Rukuru ruhindutse ku bijyanye n’ibihano.
Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 69/2019 ryo kuwa 08/11/2019 rihindura itegeko N° 68/2018 riteganya ibyaha n’ibuhano muri rusange, ingingo ya 11. Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2. Imanza zifashishijwe: RPAA 00436/2020/CA; Ubushinjacyaha vs Ahimpereye Ndeze François rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2022 RPAA 00039/2021/CA; Ubushinjacyaha vs Shakabatenda Jean de Dieu rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/202. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Kuwa 24/04/2019 Ayingeneye Jeanne ari mu Mudugudu wa Ngaruyinka, Akagari ka Murama, Umurenge wa Kinyinya, yafashwe n’abashinzwe umutekano, afatanwa udupfunyika 59 tw’urumogi, bivugwa ko yari agiye kurugurisha. [2] Ubushinjacyaha bwamuregeye Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo rumukurikiranyeho icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko yahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000), naho Ayingeneye Jeanne asaba kurenganurwa kuko atemera icyaha ashinjwa. [3] Mu rubanza RP 00607/2019/TGI/GSBO rwaciwe kuwa 28/05/2019, Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo, rushingiye ku buhamya bw’abantu bafatanye Ayingeneye ibiyobyabwenge, rushingiye kuri raporo y’inzego z’ibanze yemeza ko Ayingeneye Jeanne azwiho kuba asanzwe acuruza urumogi, rushingiye no ku nyandikomvugo y’ifatira yashyizeho umukono yemeza ko urumogi rufatiriwe ari urwe, rwemeje ko Ayingeneye Jeanne ahamwa n’icyaha cyo gucuruza urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25 ans) n’ihazabu ya 20.000.000 frw. [4] Ayingeneye Jeanne yajuririye Urukiko Rukuru avuga ko yarenganye kuko ibahasha yafatanywe irimo urumogi yari iy’umupangayi we witwa Kwizera Elysée, ko yafashwe agiye gufata amafaranga y’ubukode bw’inzu hanyuma asanga inkeragutabara iri kumwe na Kwizera Elysée imutegeka gufata iyi bahasha itari ye, atazi n’ibirimo. avuga ko yagambaniwe na kwizera
## Page 3
Elysée kuko yari amurimo 80.000frw y’ubukode bw’inzu, asaba ko arenganurwa agasanga abana be n’ umugabo usanzwe abana n’ubumuga. [5] Ubushinjacyaha bwasubije buvuga ko ubujurire bwa Ayingeneye nta shingiro bufite kuko ariwe wafatanwe urumogi ashinjwa, ko uwo yari agiye kurugurisha yabonye inzego z’umutekano agacika, busaba ko igihano yahanishijwe gihamishwaho. [6] Mu rubanza RPA 01098/2019/HC/KIG rwaciwe kuwa 11/11/2021, Urukiko Rukuru rumaze gusesengura impamvu z’ubujurire za Ayingeneye no kwiregura k’Ubushinjacyaha, rwemeje ko ubujurire bwa Ayingeneye Jeanne nta shingiro bufite, rutegeka ko nta gihindutse ku mikirize y’urubanza rwajuririwe, rumuhamisha ku gifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25ans) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw). [7] Ayingeneye Jeanne yajuririye Urukiko rw’Ubujurire kuri RPAA 00445/2023/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 9/12/2024 yunganiwe na Me Manishimwe Antoine naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwizeye Jean Marie, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu mwanzuro w’ubujurire wa Ayingeneye wo kuwa 07/12/2021 avuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha atakoze, asobanura ko yari kumwe n’umupangayi we witwa Kwizera Elysée wari ufite ibahasha mu ntoki irimo amafranga y’ubwishyu bw’ubukode bw’inzu yari amubereyemo, ko mu gihe bavuganaga aribwo haje inkeragutabara, Kwizera Elysée ababonye ariruka ata ya ibahasha ariyo baje gusangamo urumogi bararumwitirira. Mu mwanzuro wo ku wa 06/05/2024, Ayingeneye yanditse yemera icyaha cyo kunywa ikiyobyabwenge cy’urumogi, asaba ko aricyo yahanirwa kuko yabaye imbata yarwo, ko ibyo byatumye abamufashe bakeka ko arucuruza, asaba kugabanyirizwa ibihano yahawe ndetse no kubisubikirwa. Mu iburanisha ryo ku wa 09/12/2024, yasubiye ku mvugo ye, ahakana avuga ko yitiriwe urumogi rutari urwe asaba kurenganurwa. [9] Me Manishimwe Antoine wunganira Ayingeneye , avuga ko uyu Urukiko rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ikiyobyabwenge cy’urumogi rugenekereje kuko nta kimenyetso cy’uko arucuruza kigeze kigaragazwa, ko imvugo ya Ntirenganya Claude, umwe mu bamufashe, itari ihagije nk’ikimenyetso, ko kandi bitumvikana uburyo bahawe amakuru ko hari umuntu uje kugura urumogi nyamara we akabacika, anenga na raporo y’Ubuyobozi bw’Umudugudu kuko buvuga ko asanzwe arucuruza nyamara batarigeze batanga amakuru hakiri kare. Avuga ko Urukiko ruramutse rubibonye ukundi rwamugabanyiriza igihano kuko icyo yahawe gikabije kuremera. [10] Ubushinjacyaha bwireguye buvuga ko ubujurire bwa Ayingeneye Jeanne nta shingiro bufite kuko ibitagibwaho impaka ari uko abashinzwe umutekano bamusanganye ibahasha irimo ibiyobyabwenge by’urumogi bingana n’udupfunyika 59, icyo akaba ari ikimenyetso cy’uko yari yiteguye kurugurisha ku muntu wese wamugana arukeneye, akaba yaranafashwe agiye kurugurisha ariko umuguzi yikanze abanyerondo arabacika. Busaba ko hahamaho imikirize y’urubanza rwajuririwe mu ngingo zarwo zose. [11] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka rurasuzuma niba Ayingeneye yarahamijwe icyaha hashingiwe ku bimenyetso bigenekereje ndetse runasuzume niba yagabanyirizwa igihano. II. ISESENGURA RY’ URUBANZA
## Page 4
A. Kumenya niba Urukiko Rukuru rwarahamije icyaha Ayingeneye Jeanne nta bimenyetso rushingiyeho [12] Mu mwanzuro w’ubujurire wo kuwa 07/12/2021 Ayingeneye yajuriye avuga ko yari kumwe na Kwizera Elysée wari ufite ibahasha mu ntoki irimo amafranga y’ubukode bw’inzu yari amubereyemo, ko mu gihe baganiraga iby’ubu bukode aribwo inkeragutabara zamufashe naho Kwizera Elysée ariruka ata ibahasha, ariyo baje gusangamo urumogi bararumwitirira. Mu mwanzuro wo kuwa 06/05/2024, Ayingeneye yanditse asaba guhanirwa icyaha cyo kunywa ibiyobyabwenge, ko abamufashe bari basanzwe bazi ko ari imbata y’ibiyobyabwenge, bamugerekaho n’icyaha cyo kubicuruza nta bimenyetso babitangira. [13] Mu iburanisha ryo ku wa 9/12/20124, Ayingeneye Jeanne avuga ko yahamagawe na Kwizera Elysée ngo aze amwishyure ubukode bw’inzu, ko yagiye akamusanga n’undi mugabo atamenye bamutegeka gufata ibahasha yari hasi ndetse bahita babafata ariko bageze kuri polisi Kwizera Elysée ararekurwa bavuga ko we yatanze amakuru, asaba kurenganurwa kuko yitiriwe ibiyobyabwenge atazi aho byavuye. [14] Me Manishimwe Antoine wunganira Ayingeneye, yaburanye avuga ko ibimenyetso byashingiweho bidahagije mu guhamya icyaha uwo yunganira. Avuga ko imvugo ya Ntirenganya Claude idafite ikindi kimenyetso kiyishyigikira itakagombye guhabwa agaciro, ko bitumvikana uburyo uwitwa umuguzi w’ibiyobyabwenge yacitse abashinzwe umutekano nyamara bavuga ko bari bahawe amakuru, ko n’inyandikomvugo y’ifatira Ayingeneye yayishyizeho umukono abitegetswe, ko kuba yararufatanwe asobanura ko atari urwe bitamuhamya icyaha cyo kurucuruza. Ku birebana na raporo y’Ubuyobozi bw’Umudugudu, Me Manishimwe avuga ko iyi itagize ikimenyetso kizewe kubera ko ikorwa nyuma y’uko umuntu afashwe kandi nta hantu bigeze bamutangira amakuru. Uyu yashoje avuga ko, mu gihe Urukiko rwabibona ukundi, rwamugabanyiriza rushingiye ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº059/2023 ryo kuwa 4/12/2023 rihindura itegeko no 68/2018 ryo kuwa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange(b) iteganya ko “ igifungo kimara igihe kizwi kiva ku mezi 6 kuzamura gishobora kugabanywa, ariko ntikijye munsi ya kimwe cya kabiri cy’igihano gito giteganyirijwe icyo cyaha …” ndetse akaba yagabanyirizwa kuko ari ubwa mbere akoze icyaha kandi akaba asanzwe yitwara neza muri rubanda. [15] Ubushinjacyaha bwireguye buvuga ko ubujurire bwa Ayingeneye Jeanne nta shingiro bufite kuko ibitagibwaho impaka ari uko abashinzwe umutekano bamusanganye ibahasha irimo ibiyobyabwenge bigizwe n’udupfunyika 59 tw’urumogi kandi akaba yarafatiwe mu nzira ahamagawe n’undi muntu mu ijoro, icyo akaba ari ikimenyetso cy’uko yari yiteguye kurugurisha kuwamugana wese arukeneye, ko kubitwerera Kwizera ari amatakirangoye kubera ko atari kujya kumwishyurira mu nzira kandi mu ijoro ko ahubwo Ayingeneye yatanzweho amakuru y’uko acuruza ibiyobyabwenge agafatwa agiye kubita. [16] Ubushinjacyaha buvuga ko, kuba uwagombaga kubigura yaracitse bitagira umwere Ayingeneye wafatanwe ibiyobyabwenge kandi ko igikorwa cyo kubicuruza kitareberwa gusa mu kuba yari gufatanwa n’umuguzi cyangwa yamaze kwakira ikiguzi, ko ahubwo hakurikizwa umurongo watanzwe mu rubanza RPAA 00436/2020/CA rwaciwe kuwa 28/06/2022 rw’Ubushinjacyaha na Ahimpereye Ndeze François, ugira uti: “Umuntu ntagirwa umucuruzi
## Page 5
w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi babonetse aho acuririza, ahubwo igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi w’ibiyobyabwenge”. Ubushinjacyaha bwasoje busaba ko, nubwo Ayingeneye atemera icyaha, ko nyamara ntacyabuza ko agabanyrizwa ibihano kubera ko yafatanwe ingano ntoya y’ibiyobyabwenge. UKO URUKIKO RUBIBONA [17] Hakurikijwe umwanzuro Ayingeneye yajuririshije ku wa 07/12/2021 aho yavuze ko yahatiwe gufata ibahasha irimo urumogi kandi yari iya Kwizera Elysée naho mu mwanzuro we wo ku wa 06/05/2024 akavuga ko urumogi yafatanwe ari urwe kandi ko ari urwo kunywa kuko asanzwe akoresha ibiyobyabwenge, hashingiwe nanone ku miburanire ye imbere y’uru Rukiko aho yagarutse ku bikubiye mu mwanzuro we wo ku wa 07/12/2021 akavuga ko yahatiwe gufata ibahasha y’urumogi kandi ari iya Kwizera, Urukiko rurasanga, bikwiye kumvikana ko ingingo ye y’ubujurire ishingiye ku kuba yaritiriwe ibiyobyabwenge bitari ibye, imyanzuro ye yo ku wa 06/05/2024, uretse no kuba yaratanzwe impitagihe, ushinjwa akaba ayivuguruza mu miburanire ye . [18] Rurasanga ku birebana n’ibimenyetso, Urukiko rwarashingiye ku kuba Ayingeneye yarafatanwe udupfunyika 59 tw’urumogi, uyu akaba yarashyize umukono ku nyandiko-mvugo y’ifatira, rukaba kandi rwarashingiye ku buhamya bwa Ntirenganya Claude, umwe mu bamufatanye urumogi. [19] Urukiko rurasanga, Ayingeneye Jeanne uvuga ko yagambaniwe, uyu yarafatiwe mu nzira kandi mu ijoro, afatanwa udupfunyika tw’urumogi kandi yemera gushyira umukono ku nyandikomvugo y’ifatira yemeza ko ari utwe. Urukiko Rukuru rwahuje ibi bimenyetso n’ubuhamya bwa Ntirenganya nawe wavuze ko amakuru bari bayahawe n’uwitwa Elysée, iri zina rikaba rigaruka mu mvugo ya Ayingeneye wemeza ko muri iryo joro yahuye na Kwizera Elysée, aho yatangiye avuga ko yahuye nawe ari kumwe n’undi muhungu barangisha kwa Kayiranga, ubundi avuga ko Kwizera yari mu nzu ye akaba yarashakaga kwishyura ubukode bw’amezi ane. Icyo izi mvugo zose zihurizaho nuko Kwizera Elysée uvugwa ko yahaye amakuru inzego z’umutekano kandi uwo mugoroba akaba yarabonanye na Ntirenganya, ari nawe wabonanye na Ayingeneye, rukaba rusanga imvugo ya Ntirenganya ifite ibindi bimenyetso biyishyigikira. [20] Urukiko rurasanga nta kosa riboneka mu isesengura ryakozwe n’Urukiko Rukuru rwakoze kuko rwashingiye ku bimenyetso bifatika bigizwe no kuba Ayingeneye ariwe wafatanwe urumogi, agafatirwa aho yari agiye kurugurisha mu ijoro, ibi bigashyigikirwa n’imvugo y’umutangabuhamya Ntirenganya Claude. Rurasanga imvugo ya Ayingeneye ubwayo ishimangira ibimenyetso bimushinja aho yivuguruza ku mpamvu y’urumogi yafanwe, hamwe akavuga ko ari ibahasha yayisanze hasi agahatirwa kuyifata, ahandi akavuga ko abashinzwe umutekano bayimusanganye Kwizera ayimuhaye amubwira ko ari ubukode bw’inzu, mu mwanzuro we wo ku wa 06/05/2024 akavuga ko anywa ibiyobyabwenge aricyo cyaha asaba guhanirwa. [21] Rurasanga nanone, kuba nta muguzi wafatiwe mu cyuho, ibyo bitagira Ayingeneye umwere kuko ibiyobyabwenge ashinjwa ari we ubwe wabifatanwe, ndetse ubwe akaba avuga ko yari kumwe na Kwizera n’undi mugabo avuga ko atamenye, iyi mvugo ikaba ihuza n’ubuhamya
## Page 6
bwatanze na Ntirenganya Claude wahamije ko amakuru yari yatanzwe na Kwizera, mu gihe cyo kubafata umuguzi akaba yarabacitse, ari we Ayingeneye avuga ko ari umugabo atamenye. [22] Rurasanga mu rubanza RPAA 00436/2020/CA rwaciwe ku wa 28/06/2022 rw’Ubushinjacyaha na Ahimpereye Ndeze François, Urukiko rw’Ubujurire rwarasobanuye ko icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge kidashingira ku kuba ushinjwa yafashwe ari ku mwe n’umuguzi cyangwa afatanwe amafaranga y’ikiguzi cyabyo, ko ahubwo igihe cyose hari ibimenyetso ko uyu yari yiteguye guha ibiyobyabwenge umuguzi wese waboneka, uyu afatwa nk’ugurisha ibiyobyabwenge. [23] Urukiko, rushingiye ku isesengura ryakozwe mu bika bibanziriza iki, rarasanga ingingo y’ubujurire bwa Ayingeneye Jeanne yuko yahamijwe ku buryo bugenekereje icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwerushingiye, nta shingiro ifite.
Ku birebana n’ibihano [24] Me Imanishimwe yaburanye avuga ko, mu gihe Urukiko rwabibona ukundi, rwamugabanyiriza ibihano ndetse n’Ubushinjacyaha buvuga ko igihano yahawe gikabije kuremera bityo ko yagabanyirizwa kugeza ku gifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga 5.000.000 kuko aricyo gihano gitoya giteganywa n’ingingo ya 2 y’Itegeko no 059/2023 ryavuzwe haruguru. Uko Urukiko rubibona [25] Mu rubanza RPAA 00039/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 02/07/2021 haburana Ubushinjacyaha na Shakabatenda Jean de Dieu, uru Rukiko rwatanze umurongo ko, ntacyabuza umucamanza kugabanyiriza ushinjwa igihano agihuza n’uburemere ndetse n’imikorere yacyo kabone n’iyo impamvu z’ubujurire zaba nta shingiro zahawe. [26] Icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, Ayingeneye Jeanne yahamijwe, gihanishwa igifungo cya burundu, hashingiwe ku biteganywa mu ngingo ya 11 y’Itegeko N° 69/2019 ryo kuwa 08/11/2019 rihindura itegeko N° 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko umuntu uhamwe n’icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge bihambaye, ahanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu itari munsi y’amafaranga 20.000.000 ariko itarenze amafaranga 30.000.000. [27] Ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange iteganya ko: “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: …(a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15“ . [28] Urukiko rurasanga nubwo impamvu Ayingeneye yajuririshije nta shingiro zihawe, nyamara kandi kuba ari ubwa mbere akurikiranwe n’inkiko ku buryo buzwi no kuba ingano y’ibiyobyabwenge yafatanwe idakabije kuba nini, izo ari ingingo zashingirwaho agabanyirizwa igihano. Rurasanga imihanire ye igomba gusanishwa n’iyakorewe Uwamahoro Jeanne mu rubanza RPAA 00505/2023/CA rwaciwe kuwa 19/12/2024, nawe waburanye ahakana icyaha kandi
## Page 7
yarafatanwe ibiyobyabwenge bingana n’udupfunyika 40, uyu akaba yarahanishijwe igifungo cy’imyaka 16 n’ihazabu ya 5.000.000, iki akaba aricyo gihano Ayingeneye Jeanne akwiye guhanishwa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [29] Rwemeje ko urubanza RPA 01098/2019/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru, ku wa 11/11/2021, ruhindutse ku birebana n’ibihano gusa. [30] Rwemeje ko Ayingeneye Jeanne ahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itandatu (16 ans) no gutanga ihazabu y’amafaranga miliyoni eshanu (5.000.000Frw) ku cyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. [31] Rutegetse ko Ayingeneye Jeanne asonerwa amagarama y'urubanza kuko yaburanye afunzwe.