UBUSHINJACYAHA v. BAZIZANE
The sentence imposed is the minimum allowed by law for the offence after mitigation; further reduction is not legally permissible regardless of personal circumstances.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00688/2024/CA
- Parties
- Applicant: Ubushinjacyaha; Respondent: Bazizane Rosette
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 18 November 2025
- Case Number
- RPAA 00688/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Sentencing, Mitigating Circumstances, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Applicant
Bazizane Rosette
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Bazizane Rosette can have her sentence further reduced after prior mitigation was applied
Ratio Decidendi
The sentence imposed is the minimum allowed by law for the offence after mitigation; further reduction is not legally permissible regardless of personal circumstances.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- Appeal of Bazizane Rosette is dismissed as unfounded.
- Judgment of High Court RPA 01317/2020/HC/KIG dated 29/05/2024 is upheld.
Full Case Text
Judgment text and source record
13 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. BAZIZANE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-11-18 - Case/document no.: RPAA 00688/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. BAZIZANE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00688/2024/CA (Mukamurenzi, P.J.) 18 Ugushyingo 2025] Amategeko agenga imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha – Kugurisha ibiyobyabwenge – Kongera kugabanya igihano – Umuntu wahamijwe icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge agahanishwa igihano cy’imyaka 15, ntashobora kungera kubanyirizwa igihano kuko icyo gihano aricyo gito giteganywa n’itegeko kuri icyo cyaha ndetse no ku kindi cyaha cyose gihanishwa igifungo cya burundu. Incamake y’ikibazo: Bazizane yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge bwo mu bwoko bw’urumogi nyuma yuko afatanywe udupfunyika tw’urumogi 13, bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo. Uregwa yaburanye ahakana icyaha, Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo mu guca urubanza rwemeza ko ahamwa n’icyaha aregwa, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw. Bazizane yajuririye mu Rukiko Rukuru Urukiko Rukuru asaba kugabanyirizwa ibihano agasanga abana be kuko babayeho nabi, akavuga ko yahamijwe icyo cyaha kubera akagambane yagiriwe n’uwitwa Dani wamutumye urumogi, bityo akaba yaramufashije. Urukiko Rukuru rwaciye urubanza rumugabanyiriza igihano rushingiye ku kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw. Uregwa yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire avuga ko yemera icyaha, asaba kugabanyirizwa igihano yahawe agahabwa icyo arangije kugira ngo abashe kujya kwita ku bana yasize badafite ubitaho, dore ko nawe afite uburwayi budakira bwa sida. Ku rundi ruhande Ubushinjacyaha buvuga ko uregwa yagabanyirijwe ibihano ku buryo buhagije, ahabwa igihano gito gishoboka cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw, ko icyo gihano kidashobora kongera kugabanywa. Buvuga kandi ko ibyuko yasize abana bonyine nawe akaba afunze kandi arwaye sida, bitaba impamvu zituma agabanyirizwa igihano, kuko ari ingaruka z’icyaha yakoze agomba kwirengera. Incamake y’icyemezo: Umuntu wahamijwe icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge agahanishwa igihano cy’imyaka 15, ntashobora kungera kubanyirizwa igihano kuko icyo gihano aricyo gito giteganywa n’itegeko kuri icyo cyaha ndetse no ku kindi cyaha cyose gihanishwa igifungo cya burundu. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ingingo ya 2, agace ka (a) n’aka (d).
## Page 2
Imanza zifashishijwe: RPAA 00386/2025/CA; Ubushinjacyaha vs Hitimana issa rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/10/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 17/11/2019, mu Mudugudu wa Kayumba, Akagali ka Musave, Umurenge wa Bumbogo, Akarere ka Gasabo, abashinzwe umutekano bahawe amakuru ko Bazizane Rosette arimo gucururiza urumogi aho atuye mu nzu akodesha, bahita bajyayo basanga agiye kurugurisha uwitwa Dani wahise yiruka arabacika, bafata Bazizane Rosette bamusangana udupfunyika cumi na dutatu (13) tw'urumogi, arafatwa ashyikirizwa inzego z’Ubugenzacyaha atangira gukurikiranwa. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwareze Bazizane Rosette mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo bumukurikiranyeho icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, aburana ahakana icyaha avuga ko yagambaniwe n’uwitwa Dani wamutumye umuti w’inka, arawumuzanira, mu gihe yarimo amusobanurira uko bamubwiye azajya awukoresha ahita amufata ukuboko arabimupfumbatisha, ahamagara Polisi avuga ko amufatanye urumogi. Yanavuze ko impamvu yemeye icyaha mu Bugenzacyaha ari uko uwo Dani yari yamukubise amubwira ko niyemera baribumurekure agataha. [3] Mu rubanza RP 01661/2019/TGI/GSBO rwaciwe ku wa 20/11/2020, Urukiko rwemeje ko Bazizane Rosette ahamwa n’icyaha aregwa rushingiye ku kuba abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yaremeye icyaha agisabira n’imbabazi, ku mvugo y‘umutangabuhamya Bavakure Anicet wamufashe, maze rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw. [4] Bazizane Rosette yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo rwamuhamije icyaha cyo gucuruza urumogi kandi urumogi yafatanywe rutari urwe, ahubwo yari yarutumwe n’uwitwa Dani kugira ngo amufatishe kubera ko bari bafitanye amakimbirane, ko we yari amaze igihe gito aretse kurucuruza. Yasabye Urukiko Rukuru kumugabanyiriza ibihano agasanga abana be kuko babayeho nabi. [5] Uhagarariye Ubushinjacyaha yavuze ko izo impamvu z’ubujurire nta shingiro zikwiye guhabwa, kuko abazwaga mu Bugenzacyaha yemeye icyaha anasobanura ukuntu ari uwitwa Dani wamutumye urumogi ngo arumuzanire arugure, ararumuzanira afatwa agiye kurumuha, ko ibindi avuga ari uburyo bwo guhunga icyaha. [6] Mu rubanza RPA 01317/2020/HC/KIG rwaciwe ku wa 29/05/2024, Urukiko Rukuru rwemeje ko Bazizane Rosette ahamwa n’icyaha cyo gucuruza urumogi rushingiye ku kuba atarabashije kuvuguruza ibimenyetso byashingiweho ku rwego rwa mbere bimuhamya icyaha birimo kuba abazwa mu Bugenzacyaha yaremeye icyaha, anasobanura uburyo yafashwe ari kurugurisha uwitwa Dani n’uko yafatanwe udupfunyika 13, no kuba umwe mu bamufashe yaravuze ko bamufatiye mu cyuho agurisha urumogi. Icyakora, urwo Rukiko rwamugabanyirije
## Page 3
igihano rushingiye ku kuba ari ubwa mbere akurikiranyweho icyaha, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw. [7] Bazizane Rosette yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00688/2024/CA, iburanisha ribera mu ruhame ku wa 06/11/2025, Bazizane Rosette yunganiwe na Me Munyansanga Amina Gisèle, naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Ntawangundi Béatrice. [8] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Bazizane Rosette avuga ko noneho yemera icyaha akagisabira imbabazi, ko mbere yagoye Urukiko kubera abamwoheje guhakana icyaha, ariko noneho yicuza kubera ko yamenye ububi bwacyo. Anavuga ko asaba kugabanyirizwa igihano yahawe agahabwa icyo arangije kugira ngo abashe kujya kwita ku bana yasize badafite ubitaho, dore ko nawe afite uburwayi budakira bwa sida. Umwunganira avuga ko we asanga igihano yahawe cyubahirije itegeko, ariko ubwo akomeje gutakamba Urukiko rwabisuzuma. [9] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Bazizane Rosette yagabanyirijwe ibihano ku buryo buhagije, ahabwa igihano gito gishoboka cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw, ko icyo gihano kidashobora kongera kugabanywa. Naho ibyo avuga ko yasize abana bonyine nawe akaba afunze kandi arwaye sida, bitaba impamvu zituma agabanyirizwa igihano, kuko ari ingaruka z’icyaha yakoze agomba kwirengera. [10] Muri uru rubanza harasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba Bazizane Rosette ashobora kongera kugabanyirizwa igihano.
II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA Kumenya niba Bazizane Rosette ashobora kongera kugabanyirizwa igihano. [11] Bazizane Rosette avuga ko yajuriye kubera ko noneho yemera icyaha yakoze akagisabira imbabazi, kuko mbere yagize inshuti mbi zimwoshya kugihakana. Asobanura ko icyamuteye kujya gucuruza ibiyobyabwenge ari uko umugabo we yari amaze kumutana abana, maze umuntu amugira inama yo gucuruza urumogi, ubwo yari avuye kururangura arafatwa, ko kuba yemera icyaha, abishingiraho atakambira Urukiko asaba n’imbabazi ngo agabanyirizwe igihano kuko yamenye ububi bw’icyaha yakoze akaba yicuza. Anavuga ko asaba kugabanyirizwa igihano yahawe kugira ngo abashe kujya kwita ku bana yasize badafite ubitaho, dore ko nawe afite uburwayi budakira bwa sida. [12] Umwunganira we avuga ko asanga ibiteganywa n’amategeko byarubahirijwe, ariko ko ubwo akomeje gutakamba, ibyo asaba byasuzumwa. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko asanga Bazizane Rosette yaragabanyirijwe bihagije ahabwa igihano gito gishoboka cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw nk’uko biteganywa n’ingingo ya 2 agace ka (a) na (d) y’Itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ko ntaho Urukiko rwahera rwongera kugabanya igihano yahawe. Anavuga ko ibyo avuga ko yasize abana bonyine kandi nawe akaba arwaye Sida, ari ingaruka z’icyaha yakoze,
## Page 4
bitaba impamvu zituma agabanyirizwa igihano nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00769/2024/CA rwaciwe ku wa 27/5/2025, haburana Ubushinjacyaha na Uwomporansanga. UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Impaka kuri iki kibazo zishingiye ku kumenya niba igihano Bazizane Rosette yahanishijwe cyo gufungwa imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw gishobora kongera kugabanywa. [15] Ikibazo kijyanye n’igihano gito gishobora guhabwa uwahamijwe icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi cyatanzweho umurongo mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko, mu ziheruka harimo n’urubanza RPAA 00386/2025/CA rwaciwe ku wa 24/10/2025 haburana Ubushinjacyaha na Hitimana issa. Muri izo manza Urukiko rwasobanuye ko iyo hari impamvu nyoroshyacyaha zemejwe n’umucamanza, icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu n’ihazabu irenze 20.000.000 Frw ariko itarenze 30.000.000 Frw, icyo gihano gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw. [16] Nk’uko bigaragara mu rubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru rushingiye ku kuba ari ubwa mbere Bazizane Rosette akurikiranyweho icyaha, runashingiye ku biteganywa n’ingingo ya 2, agace ka (a) n’aka (d), y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rwamugabanyirije igihano cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 20.000.000 Frw yahanishijwe ku rwego rwa mbere, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu 5.000.000 Frw. [17] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga rero ubujurire bwa Bazizane Rosette busaba ko yagabanyirizwa igihano kuko yemera icyaha nta shingiro bufite, kuko yagabanyirijwe igihano ahanishwa igihano gito giteganyirizwa icyaha yakoze iyo hari impamvu nyoroshyacyaha zemejwe n’umucamanza; bityo, nk’uko umurongo wavuzwe haruguru mu gika cya 15 ubisobanura, igihano yahawe kikaba kidashobora kongera kugabanywa. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO
[18] Rwemeje ko ubujurire bwa Bazizane Rosette nta shingiro bufite; [19] Rwemeje ko urubanza RPA 01317/2020/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru, ku wa 29/05/2024 rudahindutse; [20] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw yahanishijwe mu rubanza rujuririrwa kidahindutse.