UBUSHINJACYAHA v. GAHIRWA
Gahirwa Eric's sentence was already reduced in accordance with statutory and judicial guidelines; further reduction is not warranted as the sentence is proportionate to the offence and complies with current law.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00980/2024/CA
- Parties
- Applicant: Ubushinjacyaha; Respondent: Gahirwa Eric
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 19 May 2025
- Case Number
- RPAA 00980/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Sentencing, Mitigating Circumstances, Appeal Procedure
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Applicant
Gahirwa Eric
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Gahirwa Eric committed the offence of drug trafficking
- 2 Whether the sentence imposed should be further reduced
Ratio Decidendi
Gahirwa Eric's sentence was already reduced in accordance with statutory and judicial guidelines; further reduction is not warranted as the sentence is proportionate to the offence and complies with current law.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The High Court judgment and sentence of 15 years imprisonment and RWF 10,000,000 fine remain unchanged.
- Gahirwa Eric is exempted from paying court fees due to being in custody.
Full Case Text
Judgment text and source record
23 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v. GAHIRWA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-05-19 - Case/document no.: RPAA 00980/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v. GAHIRWA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 00980/2024/CA (Mukamurenzi, P.J.) 19 Gicurasi 2025] Amategeko agenga imanza z’inshinjabyaha – Kugabanya igihano – Uregwa ntakwiye kwemererwa kugabanyirizwa igihano mu gihe yagabanyirijwe igihano bihagije ku rwego rwa mbere agahabwa igihano gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze. Incamake y’ikibazo: Gahirwa Eric yakurikiranyweho n’Ubushinjacyaha icyaha cyo gutunda urumogi, nyuma yuko afatanywe urumogi rungana na 200g, bumuregera Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma, busaba ko ahamwa n’icyaha, agahanishwa igifungo cya burundu no gutanga ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri n’eshanu (25.000.000 Frw). Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma rwaciye urubanza rwemeza ko ahamwa n’icyaha, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 29.000.000 Frw, rutegeka ko moto yafatiriwe itezwa cyamunara amafaranga avuyemo agashyirwa kuri konti yabugenewe mu Kigo cy’Igihugu cy’imisoro/RRA naho urumogi rwafatiriwe rugatwikwa. Gahirwa atishimiye icyo cyemezo, yajuririye mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana asaba kugabanyirizwa ibihano no kubisubikirwa, kuko noneho yemera icyaha. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rwemeza ko ubujurire bufite ishingiro kuri bimwe, rwemeza ko agabanyirizwa ibihano, agahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni icumi (10.000.000Frw); rutegeka ko urubanza rujuririrwa ruhindutse ku bijyanye n’ibihano. Gahirwa yajuririye mu Rukiko rw’Ubujurire asaba ko igihano yahanishijwe cyakongera kugabanywa kugera munsi y’igihano gito gishoboka, kuko nyuma yo kwisuzuma no kwicuza yafashe icyemezo cyo kwemera icyaha no kugisabira imbabazi mu buryo budashidikanywaho na cyane ko aribwo bwa mbere yari aguye mu cyaha. Ku rundi ruhande Ubushinjacyaha vuvuga ko uregwa adakwiriye kongera kugabanyirizwa igihano kuko yagabanyirijwe ku buryo buhagije, kandi bikaba byaratanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ubujurire, mu rubanza RPAA 00401/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Yves. Incamake y’icyemezo: Uregwa ntakwiye kwemererwa kugabanyirizwa igihano mu gihe yagabanyirijwe igihano bihagije ku rwego rwa mbere agahabwa igihano gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Ingingo ya 2.
## Page 2
Imanza zifashishijwe: RPA 0249/13/CS; Ubushinjacyaha vs Nteziryayo Emmanuel rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 25 Ugushyingo 2016, RPAA 00390/2022/CA; Ubushinjacyaha vs Mukankiko Chantal rwaciwe ku wa 26/01/2024. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ku wa 21/5/2021, Gahirwa Eric ari mu Mudugudu wa Nyamigano, Akagari ka Kagarama, Umurenge wa Musha, Akarere ka Rwamagana yafatiwe mu cyuho atwaye urumogi kuri Moto ifite pulaki RD153Z, ubwo yafatwaga yagerageje guhunga ava kuri moto, ariruka, abashinzwe umutekano bamwirukaho arabacika, barebye mu gikapu yataye hasi basanga harimo urumogi rukiri ku biti ruri muri envelope ya kaki rupima garama magana abiri (200g), nyuma bashakisha nyiri iyo moto hafatwa Gahirwa Eric, atangira gukurikiranwa. Mu ibazwa rye yavuze ko urwo rumogi rwabazwa uwitwa Kanyanzira Fidѐle Hayibedi yari yatije moto. [2] Iperereza rirangiye, Ubushinjacyaha bwareze Gahirwa Eric mu Rukiko Rwisumbuye rwa Ngoma, bumukurikiranyeho icyaha cyo gutunda urumogi, busaba ko kimuhama agahanishwa igifungo cya burundu no gutanga ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni makumyabiri n’eshanu (25.000.000 Frw). [3] Gahirwa Eric yireguye avuga ko icyaha aregwa atacyemera, ko moto bivugwa ko yafatiweho urumogi yari yayitije uwitwa Kanyanzira Fidѐle Hayibedi ntiyayimugarurira, ko akeka ko ari we wayifatiweho agacika, asaba kurenganurwa kuko afite umuryango urimo abana batoyab’impanga agomba kwitaho. [4] Mu rubanza RP 00700/2021/TGI/NGOMA rwaciwe ku wa 24/6/2021, Urukiko Rwisumbuye rwa Ngoma rwasanze hari ibimenyetso byatanzwe n’Ubushinjacyaha bigaragaza ko Gahirwa Eric yakoze icyaha akurikiranyweho bikurikira : a) Imvugo z’umutangabuhamya witwa Karibwende Théogène wasobanuye ko ubwo bari mu kazi na bagenzi be babonye moto bakekaga ko igemura urumogi ku mashuri aho akorera akazi k’ubuzamu, bayihagaritse uwari uyiriho ayivaho ata hasi igikapu yari ahetse mu mugongo ariruka, barebyemo basanga harimo urumogi ; b) Inyandikomvugo y’ifatira ry'urumogi Gahirwa Eric yafatanwe.
Urukiko rushingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeje ko Gahirwa Eric ahamwa n’icyaha cyo gutunda ikiyobyabwenge cy’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 29.000.000 Frw, rutegeka ko moto yafatiriwe itezwa cyamunara amafaranga avuyemo agashyirwa kuri konti yabugenewe mu Kigo cy’Igihugu cy’imisoro/RRA naho urumogi rwafatiriwe rugatwikwa. Uregwa yagabanyirijwe igihano hashingiwe ku kuba ari ubwa mbere yari akurikiranyweho icyaha no kuba yarakoze icyaha ataragira ubunararibonye mu buzima.
## Page 3
[5] Gahirwa Eric yajuririye imikirize y’urubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana asaba kugabanyirizwa ibihano no kubisubikirwa, kuko noneho yemera icyaha. Uhagarariye ubushinjacyaha yavuze ko yemeranya n’uregwa ku kuba yagabanyirizwa ibihano, agahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15), ariko ntigisubikwe. [6] Mu rubanza RPA 01140/2021/HC/RWG rwaciwe ku wa 13/09/2024, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rwemeje ko ubujurire bwa Gahirwa Eric bufite ishingiro kuri bimwe, rwemeza ko agabanyirizwa ibihano, agahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni icumi (10.000.000Frw); rutegeka ko urubanza RP 00700/2021/TGI/NGOMA rwaciwe ku wa 24/6/2021 ruhindutse ku bijyanye n’ibihano. Urukiko Rukuru rwasanze kuba Gahirwa Eric yemera icyaha agasaba imbabazi no kuba ari ubwa mbere yari akoze icyaha bikwiye kumubera impamvu nyoroshyacyaha, rumugabanyiriza igihano rushingiye ku biteganywa n’ingingo ya 2 (a) y’Itegeko No 059/2023 ryo ku wa 4/12/2023 rihindura Itegeko No 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. [7] Gahirwa Eric yajuririye imikirize y’urwo rubanza mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa RPAA 00980/2024/CA, iburanisha mu ruhame rishyirwa ku itariki ya 9/05/2025. Uwo munsi ugeze iburanisha riba Gahirwa Eric yunganiwe na Me Musasangohe Illuminée naho Ubushinjacyaha buhagarariwe na Uwanziga Lydia, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Mu mwanzuro w’ubujurire, Gahirwa Eric avuga ko yajuriye agamije gusaba ko igihano yahanishijwe cyakongera kugabanywa kugera munsi y’igihano gito gishoboka, kuko nyuma yo kwisuzuma no kwicuza yafashe icyemezo cyo kwemera icyaha no kugisabira imbabazi mu buryo budashidikanywaho na cyane ko aribwo bwa mbere yari aguye mu cyaha. Yanasabye ko hazashingirwa ku rubanza RPA 0343/2010/CS n’urubanza RPA 0015/2011/CS, aho Urukiko rw’Ikirenga rwemeje ko ukwemera icyaha kugirira akamaro uwagukoze mu buryo budashidikanwaho ntacyo ashaka kugoreka cyangwa kugira ibyo ashaka gukinga, hakazanashingirwa ku rubanza RPAA 00125/2022/CA rwaciwe ku wa 12/05/2023 rwa MP na Habumuremyi ndetse n’urubanza RPAA 00726/2021/CA rwa MP na Hakizimana Jean Damascѐne zemeje ko nta cyabuza umucamanza kongera kugabanya igihano umuburanyi yahawe. [9] Me Musasangohe Illuminée umwunganira avuga ko ibikorwa Gahirwa Eric yakoze bitakwitwa gutunda ibiyobyabwenge by’urumogi kuko ntaho ubushinjacyaha bugaragaza uwo yari arushyiriye, ko ahubwo icyo yakoze ari uko yatumye uwitwa Fidѐle kumuzanira urumogi yagombaga gukoresha avura inka ye yari irwaye, ariko kuba rutaramugezeho ntaho ubugenzacyaha bwari guhera bumusinyisha ko ari urwe kandi rutaramugezeho ndetse nta n’ikiguzi yari yakarutangira, bityo ko uru Rukiko mu bushishozi bwarwo rukwiye guhuza ibikorwa Gahirwa Eric yemera yakoze n’ibyo amategeko avuga maze agahabwa ubutabera. [10] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko Gahirwa Eric atakongera kugabanyirizwa ibihano nk’uko we n’umwunganira babisaba kuko ibyo basaba yabihawe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, aho rwamugabanyirije igihano rushingiye ku ngingo ya 2 y’Itegeko Nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rumuhanisha igihano gito cy’imyaka cumi n’itanu (15 ans) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni icumi (10.000.000frw), bityo ko adakwiriye kongera kugabanyirizwa igihano kuko yagabanyirijwe ku buryo buhagije, kandi bikaba byaratanzweho umurongo
## Page 4
n’Urukiko rw’Ubujurire, mu rubanza RPAA 00401/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 27/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Nsabimana Yves (igika cya 17) [11] Urukiko ruhereye kuri izo mpaka, rurasanga ibibazo bikwiye gusuzumwa muri uru rubanza ari icyo kumenya niba nta bikorwa bigize icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge Gahirwa Eric yakoze no kumenya niba igihano yahanishijwe cyakongera kugabanywa. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA
Kumenya niba Gahirwa Eric yarahamijwe icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge nta bikorwa bikigize yakoze [12] Gahirwa Eric n’umwunganira bavuga ko ntaho Urukiko rwahereye rumuhamya icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge kuko icyo yakoze kandi yemera ari uko yatumye uwitwa Kanyangira Fidѐle kumuzanira urumogi rwo gukoresha avura inka ye yari irwaye, ko atari agamije kurukwirakwiza arucuruza, ndetse n’Ubushinjacyaha bukaba butarigeze bugaragaza uwo yari arushyiriye ndetse n’ikiguzi yari kurutangira. Basaba ko inyito y’icyaha yahamijwe yahinduka ikaba gufatanwa urumogi kuko yemera ko rwari urwe yari yatumye rwo kuvura inka ye, ndetse rukaba rwarafatiwe kuri moto ye. [13] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko imiburanire ya Gahirwa Eric igaragaza ko atemera icyaha yahamijwe kuko avuga ko atari we wari utwaye moto yafatiweho urumogi, nyamara ari we wari uyitwariye, akayivaho akiruka, ndetse n’abayifashe bakaba baragiye kumushaka iwe baramubura, ko rero ibyo basaba ko inyito y’icyaha yahinduka nta shingiro byahabwa. UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Impaka kuri iyi ngingo zishingiye ku kuba Gahirwa Eric avuga ko yahamijwe icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge by’urumogi nta gikorwa yakoze kigize icyo cyaha, ko ahubwo yari guhanirwa icyaha cyo gufatanwa urumogi kuko yemera ko ari we wari warutumye kugira ngo aruvurishe inka ye, kandi rukaba rwafashwe rutwawe kuri moto ye. [15] Ku birebana n’ibimenyetso mu manza nshinjabyaha byatanzweho umurongo mu rubanza RPAA 00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène. Muri urwo rubanza, uru Rukiko rwasesenguye ingingo ya 119 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo 1, harebwe cyane cyane ku mwihariko w’imanza nshinjabyaha, maze rusobanura ko muri izo manza, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye, ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye, kandi Urukiko rukaba arirwo rwemeza ko ibyo bimenyetso bishobora kwemerwa. Iri hame ryashingiweho mu zindi manza zaciwe n’uru Rukiko, zirimo urubanza RPAA 00592/2024/CA rwaciwe ku wa 28/03/2025, haburana Ubushinjacyaha na Mbarushimana Gustave.
1 Ibyateganywaga n’iyo ngingo bihura n’ibiteganywa n’ingingo ya 87 y’Itegeko n° 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso rikurikizwa ubu, ndetse n’ingingo ya 108, igika cya mbere, y’Itegeko Nº 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha.
## Page 5
[16] Gahirwa Eric abazwa mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yahakanye icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge by’urumogi, avuga ko moto yafashwe ibitwaye yari yayitije uwitwa Kanyanzira Fidѐle bita Hayibedi ntiyayimugarurira, ko akeka ko ariwe wayifatiweho agacika. Aburana mu Rukiko Rwisumbuye nabwo yakomeje guhakana icyaha, ariko rushingiye ku mvugo z’umutangabuhamya witwa Karibwende Théogène no kuba Gahirwa Eric yarasinye ku nyandikomvugo y’ifatira ry'urumogi, rwemeza ko icyaha kimuhama. [17] Mu bujurire bwe mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana, Gahirwa Eric yabanje kujurira ahakana icyaha ariko ageze nyuma atanga imyanzuro yemera icyaha, ivuguruza iyo yatanze mbere ahakana icyaha, mu iburanisha ry’urubanza ashimangira ko yagororotse, ko yemera ko ibyo yakoze ari bibi, kandi ko yemera icyaha nta gahato, asaba kugabanyirizwa ibihano. Urukiko rubishingiraho no kuba ari ubwa mbere yari akoze icyaha, rumugabanyiriza igihano, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni icumi(10.000.000Frw). [18] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ibyo Gahirwa Eric n’umwunganira bavuga ko n’ubwo yemera icyaha, icyo yemera ari icyo gufatanwa urumogi kuko rwafatiwe kuri moto ye, kandi ko urwo rumogi yari yarutumye uwitwa Kanyanzira Fidѐle ari urwo kuvura inka ye yari irwaye, ko atari agamije kurukwirakwiza arucuruza nta shingiro bifite, kuko harebwe ibyo avuga kuva yatangira gukurikiranwa agenda yivuguruza hamwe ahakana icyaha avuga ko uwatwaye urumogi kuri moto ari uwo yari yayitije nta yimugarurire, ko ari we wabibazwa, ahandi akacyemera avuga ko ariwe wari warumutumye agamije kuruvurisha inka ye. [19] Urukiko runasanga n’ubwo umutangabuhamya Karibwende Théogѐne avuga ko atabashije kumenya umuntu wari utwaye moto bafatiye aho akora akazi k’izamu, kuko uwari uyitwaye yabacitse, ariko bagasanga mu gikapu yajugunye hasi harimo urumogi, harebwe ibyo Gahirwa Eric asobanura mu miburanire ye muri uru Rukiko bigaragaza ko yemera ko urwo rumogi rwari urwe, ndetse na moto ikaba yari iye, ibyo avuga ko yari yarutumye, ari umuti w’inka bikaba nta shingiro bifite, kuko uretse n’uko nta kigaragaza ko yari agamije kuruvurisha inka, ingano yarwo ingana n’amagarama magana abiri (200 g) igaragaza ko nta kindi yari agamije kurukoresha kitari ukurucuruza, kandi nk’uko umutangabuhamya yabivuze aho moto yafatiwe abantu bahazanaga urumogi, rukagurishwa no mu kigo cy’ishuri yakoragaho akazi k’ubuzamu. [20] Hashingiwe ku bimaze gusobanurwa, Urukiko rusanga kuba Gahirwa Eric yemera ko urumogi rwafatiriwe ari urwe n’uko moto yari irutwaweho ari iye, bigize icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge by’urumogi kuko ingano nini y’urumogi yari atwaye igaragaza ko icyari kigamijwe ari ukurucuruza; bityo ibyo we n’umwunganira basaba ko inyito y’icyaha yahinduka agahanirwa icyaha cyo gufatanwa urumogi bikaba nta shingiro bifite, kuko nta kosa ryakozwe n’inkiko zibanza zamuhamije icyaha cyo gutunda ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi.
Kumenya niba igihano Gahirwa Eric yahanishijwe cyakongera kugabanwa [21] Gahirwa Eric asaba ko igihano yahanishijwe cyakongera kugabanywa kugera munsi y’igihano gito gishoboka, kubera ko noneho yemera icyaha akanagisabira imbabazi mu buryo budashidikanywaho no kuba ari bwo bwa mbere aguye mu cyaha, ko hakazanashingirwa ku rubanza RPA 0343/2010/CS na RPA 0015/2011/CS zemeje ko ukwemera icyaha kugirira akamaro uregwa ari ugukozwe mu buryo budashidikanwaho ntacyo ashaka kugoreka cyangwa kugira ibyo ashaka gukinga ndetse hakazashingirwa ku rubanza RPAA 00125/2022/CA rwaciwe
## Page 6
kuwa 12/05/2023 rwa MP na Habumuremyi ndetse n’urubanza RPAA 00726/2021/CA rwa MP na Hakizimana Jean Damascene zemeje ko nta cyabuza umucamanza kongera kugabanya igihano umuburanyi yahawe. [22] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko ibihano Gahirwa Eric yahanishijwe bitakongera kugabanywa kuko yabigabanyirijwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana mu buryo buhagije. [23] Ku mpamvu ijyanye n’uko Urukiko rwazashingira ku mirongo yatanzwe mu manza zavuzwe haruguru, uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko iyi mpamvu idakwiye guhabwa ishingiro kuko izo manza zose zaciwe mbere y’uko Itegeko Nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange yateganyaga uburyo bwo kugabanya ibihano risohoka, Urukiko rwemeje ko iyo mirongo itagikoreshwa nk’uko byasobanuwe mu rubanza RPAA 00367/2020/CA rwaciwe ku wa 22/12/2023 haburana Ubushinjacyaha na Twagirumukiza Innocent Réponse (ibika bya 17-18). Aho hemejwe ko: Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe. UKO URUKIKO RUBIBONA [24] Mu bika bikurikira hagiye gusuzumwa impamvu ijyanye no kumenya niba igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga miliyoni eshanu (10.000.000 Frw) Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana rwahanishije Gahirwa eric cyakongera kugabanywa. [25] Ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iteganya ko iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira : “(a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 ; (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe." [26] Ikibazo cyo kutongera kugabanya igihano mu bujurire iyo Urukiko rusanze uregwa yaragabanyirijwe ku buryo buhagije, cyatanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ikirenga mu rubanza RPA 0249/13/CS rwaciwe ku wa 25 Ugushyingo 2016 haburana Ubushinjacyaha na Nteziryayo Emmanuel 2 . Muri urwo rubanza Urukiko rw’Ikirenga rwasobanuye ko uregwa adakwiye kwemererwa kugabanyirizwa igihano mu gihe yagabanyirijwe igihano bihagije ku rwego rwa mbere agahabwa igihano gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze3. [27] Mu manza zaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire abaregwa bakurikiranyweho ibyaha bisa n’icyo Gahirwa Eric akurikiranyweho, hari nk’urubanza RPAA 00390/2022/CA rwaciwe ku wa 26/01/2024, haburana Ubushinjacyaha na Mukankiko Chantal, wari ufite imyaka 29 y’amavuko afatanwa udupfunyika 127 tw’urumogi ; uyu yagabanyirijwe igihano ahanishwa igifungo cy’imyaka cumi n’itandatu (16) n’ihazabu ingana na miliyoni cumi n’ebyiri (12.000.000 Frw).
2 Reba igika cya 14 cy’ urwo rubanza. 3 Kutongera kugabanyiriza uregwa igihano mu gihe yagabanyirijwe ku buryo buhagije, byanemejwe mu rubanza Nº RPA 0129/10/CS rwaciwe n’Urukiko rw’Ikirenga ku wa 07/03/2014 haburana Ubushinjacyaha na MPITABAKANA.
## Page 7
[28] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga rero kuba Gahirwa Eric yarakoze icyaha afite imyaka 32, agafatanwa urumogi rungana na garama magana abiri (200g) zenda kungana n’udupfunyika 127 tw’urumogi yarahanishijwe igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya miliyoni 10.000.000frw n’Urukiko Rukuru, urugereko rwa Rwamagana bigaragaza ko yagabanyirijwe ku buryo buhagije; bityo icyo gihano yahawe kikaba kitagomba guhinduka kuko gikwiranye n’uburemere bw’icyaha yakoze kandi gihuye n’ibyo ingingo ya 2 y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ryavuzwe iteganya, kubera ko igihano yahawe kiri hasi ugereranyije n’igihabwa abahamijwe icyaha nk’icyo yakoze. [29] Urukiko rurasanga imanza Gahirwa Eric asaba ko zashingirwaho agahanwa kimwe n’abaziregwagamo, zose zaraciwe mbere y’uko Itegeko Nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange yateganyaga uburyo bwo kugabanya ibihano risohoka. Byumvikana ko uburyo bwakoreshejwe mu kugabanya igihano muri izo manza avuga, budashobora gukoreshwa mu rubanza rwe kuko bwakuweho n’itegeko rishya nk’uko byemejwe mu rubanza RPAA 00048/2020/CA rwaciwe ku wa 26/05/2022. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwagaragaje ko umurongo wari uriho udashobora gukurikizwa mu gihe unyuranyije n’itegeko rishya4. [30] Hashingiwe ku bimanze gusobanurwa, uru Rukiko rurasanga ubujurire bwa Gahirwa Eric bugamije kongera kugabanyirizwa igihano, nta shingiro bufite. Bityo urubanza rwajuririrwe rukaba rugumanye agaciro karwo mu ngingo zose. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [31] Rwemeje ko ubujurire bwa Gahirwa Eric nta shingiro bufite ; [32] Rwemeje ko urubanza RPA 01140/2021/HC/RWG rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rwamagana ku wa 13/09/2024 rudahindutse ; [33] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya miliyoni icumi (10.000.000) yahanishijwe mu rubanza rujuririrwa kidahindutse ; [34] Rutegetse ko Gahirwa Eric asonerwa gutanga amafaranga y’amagarama y’urubanza kuko aburana afunzwe.
4 Reba igika cyarwo cya 26 cy’urubanza RPAA 00048/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022 haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA.