UBUSHINJACYAHA v HAKUZIMANA
Hakuzimana Samuel admitted to drug trafficking, and evidence corroborates intent to sell. The minimum sentence for drug trafficking with mitigating circumstances is fifteen years imprisonment, which has already been applied. The charge cannot be changed to simple possession, and further reduction or suspension of...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00503/2024/CA
- Parties
- Applicant: Ubushinjacyaha; Respondent: Hakuzimana Samuel
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 23 December 2025
- Case Number
- RPAA 00503/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Drug Trafficking, Sentencing, Mitigating Circumstances, Drug Possession
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Applicant
Hakuzimana Samuel
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Should the charge against Hakuzimana Samuel be changed from drug trafficking to drug possession?
- 2 Is Hakuzimana Samuel entitled to further reduction or suspension of his sentence?
Ratio Decidendi
Hakuzimana Samuel admitted to drug trafficking, and evidence corroborates intent to sell. The minimum sentence for drug trafficking with mitigating circumstances is fifteen years imprisonment, which has already been applied. The charge cannot be changed to simple possession, and further reduction or suspension of sentence is not legally permitted.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The appeal by Hakuzimana Samuel is dismissed.
- The judgment of the High Court (RPA 00856/2020/HC/KIG) dated 28/02/2024 is upheld.
Full Case Text
Judgment text and source record
23 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v HAKUZIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-12-23 - Case/document no.: RPAA 00503/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v HAKUZIMANA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE - RPAA 00503/2024/CA (Umugwaneza, P.J.) 23 Ukuboza 2025] Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Gucuruza ibiyobyabwenge – Umuntu ntagirwa umucuruzi w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi babonetse aho acururiza, ahubwo igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi w’ibiyobyabwenge Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Igihano – Impamvu nyoroshyacyaha – Uwakoze icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu, igihe hemejwe impamvu nyoroshyacyaha, ntashobora kugabanyirizwa igihano cy’igifungo ngo kijye munsi y’imyaka cumi itanu (15) Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwakurikiranye Hakuzimana mu Rukiko Rwisumbuye rwa rwa Gicumbi, icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nkabyo, nyuma yuko abaturage batanze amakuru ko acuruza urumogi, nuko afatwa n’inzego z’umutekano afite udupfunyika 3 tw’urumogi, bagiye gusaka iwe mu rugo bahasanga urundi rumogi rungana n’udupfunyika 16. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rumuhamya icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw, rumugabanyirije igihano kubera ko yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. Hakuzimana yajuririye Urukiko Rukuru asaba kugabanyirizwa no gusubikirwa igihano kuko yahanishijwe igihano kirekire kandi yaraburanye yemera icyaha, akaba ari n’ubwa mbere yari agikoze, ko kandi kugira ngo yishore mu icuruzwa ry’ibiyobyabwenge akaba yarabitewe n’ubushomeri kuko bari bamuhagaritse gucuruza amandazi. Urwo Rukiko narwo rwaciye urubanza rusanga hari impamvu zikwiye gutuma yongera kugabanyirizwa ibihano nuko ahanishwa igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw, rusanga ariko atasubikirwa igihano kuko ahanishijwe igifungo kirenze imyaka 5. Hakuzimana yajuririye bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, asaba kugabanyirizwa no gusubikirwa ibihano kubera ko kuva yafatwa yemeye icyaha mu buryo budashidikanywaho ndetse akaba yarafatanywe ingano nto y’ibiyobyabwenge. Mu gihe cy’iburanisha, yasabye ko inyito y’icyaha yahinduka agahanirwa gufatanwa ibiyobyabwenge kuko yafatanywe ingano nto y’urumogi kandi akaba yari atararugurisha. Ubushinjacyaha bwo buvuga ko inyito y’icyaha idakwiriye guhinduka kubera ko urumogi Hakuzimana yafatanywe rwari rugenewe gucuruzwa, ko atakongera kugabanyirizwa ibihano kuko yagabanyirijwe bihagije kandi mu buryo bukurikije amategeko, ndetse ko atanasubikirwa igihano kubera uburemere bw’icyaha yakoze. Incamake y’icyemezo: 1. Umuntu ntagirwa umucuruzi w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi babonetse aho acururiza, ahubwo igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi w’ibiyobyabwenge. 2. Uwakoze icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu, igihe hemejwe impamvu nyoroshyacyaha, ntashobora kugabanyirizwa igihano cy’igifungo ngo kijye munsi y’imyaka cumi itanu (15)
## Page 2
Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso, Ingingo ya 85 n’iya 87. Ingingo ya 11, igika cya gatatu, agace ka 1° y’Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 ihindura ingingo ya 263 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Imanza zifashishijwe:
Ubushinjacyaha vs Ahimpereye Ndeze, RPAA 00436/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2022. Ubushinjacyaha vs Twizerimana Cyprien, RPAA 00354/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023. Ubushinjacyaha vs Nyirandimubanzi Florida n’undi, RPAA 00224/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2025 Ubushinjacyaha vs Cyubahiro Jean-Petit, RPAA 00747/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2025 Ubushinjacyaha na Ntirenganya Jean Paul, RPAA 00237/2025/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/11/2025.
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Hashingiwe ku makuru yatanzwe n’abaturage ko Hakuzimana Samuel acuruza urumogi, yafatiwe n’izego z’umutekano muri centre ya Bweramvura, mu Kagari ka Rubangu, Umurenge wa Murambi, Akarere ka Rulindo, Intara y’Amajyaruguru, afite udupfunyika 3 tw’urumogi, bagiye gusaka iwe murugo bahasanga urundi rumogi rungana n’udupfunyika 16, yahise ashyikirizwa Ubugenzacyaha atangira gukurikiranwa. [2] Ubushinjacyaha bwamureze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi, icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye n’ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, aburana acyemera, avuga ko urumogi yafatanwe rwari urwo gucuruza kandi ko asanzwe arucuruza. [3] Mu rubanza N° RP 00329/2020/TGI/GIC rwaciwe ku wa 30/06/2020, Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi rushingiye ku kwemera icyaha kwa Hakuzimana Samuel wemera ko yafatanwe udupfunyika 19 tw’urumogi rwo gucuruza, imvugo z’abatangabuhamya bamushinja n’inyandikomvugo y’ifatira ry’urumogi yafatanwe; rwamuhamije icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 25 n’ihazabu ya 21.000.000 Frw, rumugabanyirije igihano kubera ko yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho. [4] Hakuzimana Samuel yajuririye Urukiko Rukuru asaba kugabanyirizwa no gusubikirwa igihano kuko yahanishijwe igihano kirekire kandi yaraburanye yemera icyaha, akaba ari n’ubwa
## Page 3
mbere yari agikoze, kandi kugira ngo yishore mu icuruzwa ry’ibiyobyabwenge akaba yarabitewe n’ubushomeri kuko bari bamuhagaritse gucuruza amandazi. [5] Ubushinjacyaha bwavuze ko, hashingiwe ku Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, Hakuzimana Samuel yagabanyirizwa igihano kugeza ku gifungo cy’imyaka 15 kubera ko yemera icyaha mu buryo budashikanywaho. [6] Mu rubanza N° RPA 00856/2020/HC/KIG rwaciwe ku wa 28/02/2024, Urukiko Rukuru rwasanze Hakuzimana Samuel akwiye kugabanyirizwa igihano mu buryo buhagije kuko kuva agifatwa haba mu nzego z’iperereza ndetse no mu nkiko yemeye icyaha mu buryo budashidikanywaho ndetse akaba ari ubwa mbere yari akoze icyaha, ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw, rusanga ariko atasubikirwa igihano kuko ahanishijwe igifungo kirenze imyaka 5. [7] Hakuzimana Samuel yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, Urubanza ruhabwa N° RPAA 00503/2024/CA. Kubera impamvu zitandukanye iburanisha ryarwo ryagiye ryimurirwa ku matariki atandukanye kugeza ku ya 09/12/2025, uwo munsi ruburanishwa mu ruhame Hakuzimana Samuel yunganiwe na Me Musasangohe Illuminé, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Harindintwari Côme, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [8] Hakuzimana Samuel yajuriye asaba kugabanyirizwa no gusubikirwa ibihano kubera ko kuva yafatwa yemeye icyaha mu buryo budashidikanywaho ndetse akaba yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge. Mu mwanzuro w’inyongera ndetse no mu gihe cy’iburanisha, Hakuzimana Samuel n’umwunganira basabye ko inyito y’icyaha yahinduka agahanirwa gufatanwa ibiyobyabwenge kuko yafanwe ingano nto y’urumogi kandi akaba yari atararugurisha. [9] Ubushinjacyaha buvuga ko inyito y’icyaha idakwiriye guhinduka kubera ko urumogi Hakuzimana Samuel yafatanwe rwari rugenewe gucuruzw36 uel atakongera kugabanyirizwa ibihano kuko yagabanyirijwe bihagije kandi mu buryo bukurikije amategeko, ndetse ko atanasubikirwa igihano kubera uburemere bw’icyaha yakoze. [10] Muri uru rubanza harasuzumwa ibibazo bikurikira: a. kumenya niba inyito y’icyaha Hakuzimana Samuel ashinjwa ikwiriye guhinduka agahanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge; b. kumenya niba Hakuzimana Samuel yagabanyirizwa akanasubikirwa igihano. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA
A. Kumenya niba inyito y’icyaha Hakuzimana Samuel ashinjwa ikwiriye guhinduka agahanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge. [11] Hakuzimana Samuel n’umwunganira bavuga ko Hakuzimana Samuel yafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge kandi nta hantu yari yakabicuruje, ko hashingiwe ku murongo watanzwe mu rubanza N° RPAA 0010/08/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/12/2024,
## Page 4
uvuga ko Urukiko rushobora guhindura inyito y’icyaha aho urubanza rwaba rugeze hose hakurikijwe ihame ry’uko ruregerwa ibikorwa bigize icyaha rutaregerwa inyito yacyo, inyito y’icyaha Hakuzimana Samuel ashijwa ikwiriye guhinduka agahanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge. [12] 12. Me Musasangohe Illuminée asaba ko hashingirwa no kumuro watanzwe na none n’Urukiko rw’Ubujurire mu manza zitandukanye, harimo urubanza RPAA 00352/2023/CA rwaciwe ku wa 20/12/2024, haburana Ubushinjacyaha na Harerimana Emmanuel (igika cya 23) n’urubanza N° RPAA 00124/2023/CA, rwaciwe ku wa 19/12/2024 haburana Ubushinjacyaha na Barampama Joseph (igika cya 19-20), uvuga ko iyo nta bimenyetso bigaragaza ko uregwa wafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge yahinze, yatunze cyangwa yabitse yari agamije kubikwirakwiza no kubigurisha, afatwa nk’uwari ugamije kubyikoreshereza ku giti cye (simple drug possession) aho kubicuruza no kubikwirakwiza (drug trafficking /drug distribution), agahabwa ibihano bito; Hakuzimana Samuel agahanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge kuko yafatanwe ingano nto y’urumogi kandi akaba atari yakarucuruje. [13] 13. Ubushinjacyaha buvuga ko, Hakuzimana Samuel yemeye ko acuruza urumogi kandi ko urwo yafatanwe rwari rugenewe gucuruzwa, bityo ko inyito y’icyaha ashinjwa idakwiye guhinduka kuko umuntu atagirwa umucuruzi w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi bagaragaye aho acururizi ahubwo igihe cyose afite ibiyobyabwenge kandi yiteguye kubiha umuntu wese ubishaka aba ari umucuruzi wabyo. UKO URUKIKO RUBIBONA [14] Ingingo ya 85, igika cya (1) y’Itegeko N° 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso ivuga ko: “Ukwiyemerera k’umuburanyi cyangwa k’umwe mu bafitanye ikibazo gukorewe imbere y’urwego rufite ububasha bigira agaciro iyo hari imwe mu mpamvu zikurikira: (a) uregwa asobanukiwe neza imiterere n’ingaruka byo kwemera ibyo aregwa; (b) ukwemera kwakozwe ku bushake bw’uregwa; (c) ukwemera ibyo aregwa gushyigikiwe n’ibindi bimenyetso”. [15] Igika cya (3) cy’iyo ngingo gikomeza kivuga ko: “Umuburanyi cyangwa umwe mu bafitanye ikibazo wiyemereye ibyo aregwa mu buryo buvugwa mu gika cya (1) cy’iyi ngingo ntashobora kwisubiraho, keretse agaragaje ko yemejwe ku gahato, uburiganya cyangwa ko yibeshye ku cyabaye. Ntashobora kwisubiraho avuga ko yayobejwe no kwibeshya ku itegeko”. [16] Naho ingingo ya 87 y’iryo Tegeko ikavuga ko: “Mu rubanza nshinjabyaha, ikimenyetso gishingira ku mpamvu zose z’ibyabaye n’ibyemejwe n’amategeko, ababuranyi bapfa kuba barahawe umwanya wo kubijyaho impaka”. [17] Dosiye y’uru rubanza igaragaza ko Hakuzimana Samuel abazwa mu Bugenzacyaha, mu Bushinjacyaha ndetse anaburana mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi, yemeye icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge by’urumogi, asobanura uko yagikoze asaba imbabazi, aho yasobanuye ko yatangiye gucuruza urumogi mu kwezi kwa Werurwe 2020 abitewe n’ubushomeri kuko
## Page 5
gucuruza amandazi byari byanze, ko arurangura n’uwitwa Masudi utuye ahitwa ku Karwa urumugurisha ku mafaranga 300 Frw agapfunyika kamwe nawe akarugurisha kuri 500 Frw, ko arucururiza mu rugo ariko akabikora mu ibanga1. [18] Dosiye igaragaza kandi ubuhamya bwa Nizeyimana Célestin, uhamya ko bahawe amakuru n’abaturage ko Hakuzimana Samuel acuruza urumogi, bajya kumushaka bamusanga muri centre ya Bweramvura ho mu Murenge wa Murambi, Akagari ka Rubangu, Umudugudu wa Mayange, bamusangana udupfunyika 3 tw’urumogi, bajya gusaka iwe murugo bahasanga udupfunyika 16 tw’urumogi, rwose hamwe bamufatana udupfunyika 19, ababwira ko ari urwo gucuruza ko amaze ukwezi arucuruza2. [19] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga imiburanire ya Hakuzimana Samuel n’umwunganira y’uko inyito y’icyaha ashinjwa yahinduka agahanirwa icyaha cyo gufatanwa ibiyobyabwenge, nta shingiro ifite kuko nk’uko byagaragajwe mu bikaba bibanziriza iki, icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge yacyemeye haba mu Bugenzacyaha, mu Bushinjacyaha ndetse no mu iburanisha mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi, akaba atagaragaza ko yaba yarashyizweho agahato cyangwa yarakorewe uburiganya kugira ngo yemere ibyo atakoze ndetse ukwemera kwe kukaba gushyigikiwe n’ubuhamya bwa Nizeyimana Célestin. [20] Urukiko rw’Ubujurire rusanga ibivugwa na Hakuzimana Samuel n’umwunganira by’uko yafatanwe ingano nto y’urumogi ku buryo rutafatwa ko rwari urwo gukwirakwiza no kugurisha, nta shingiro ifite kuko nk’uko byasobanuwe mu bika bibanziriza iki, nawe yemeye nta gahato ashyizweho ko rwari urwo gucuruza, ko asanzwe arucuruza, ndetse akaba anashinjwa n’umutangabuhamya Nizeyimana Célestin. [21] Ku bijyanye no kuvuga ko urumogi Hakuzimana Samuel yafatanwe nta muntu yari yakarugurishije, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ibyo nabyo nta shingiro bifite kuko nk’uko byemejwe n’uru Rukiko mu manza zitandukanye3, umuntu ntagirwa umucuruzi w’ibiyobyabwenge no kuba hari abaguzi babonetse aho acururiza, ahubwo igihe cyose afite ibicuruzwa kandi yiteguye kubiha umuntu wese umugana ashaka ibyo agurisha, aba ari umucuruzi w’ibiyobyabwenge. [22] Hashingiwe ku bisobanuro byose byatanzwe haruguru, inyito y’icyaha Hakuzimana Samuel ashinjwa ikaba itagomba guhinduka. B. Kumenya niba Hakuzimana Samuel yagabanyirizwa akanasubikirwa igihano. [23] Hakuzimana Samuel n’umwunganira basaba ko yagabanyirizwa igihano kikagezwa ku gifungo cy’imyaka 5 ndetse nacyo kigasubikwa mu gihe cy’umwaka umwe, hashingiwe ku kuba
1 Reba inyandikomvugo y’ibazwa rya Hakuzimana Samuel mu Bugenzacyaha ku wa 13/05/2020, iyo mu Bushinjacyaha ku wa 19/05/2020, inyandikomvugo y’iburanisha ry’urubanza N° RP 00329/2020/TGI/GIC rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Gicumbi ku wa 30/06/2020 ndetse n’igika cya 6 cy’urwo rubanza. 2 Reba inyandikomvugo y’ibazwa rya Nizeyimana Célestin mu Bugenzacyaha ku wa 16/05/2020. 3 Reba urubanza N° RPAA 00436/2020/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/06/2022 haburana Ubushinjacyaha na Ahimpereye Ndeze François, gika cya 19; urubanza N° RPAA 00354/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 31/01/2023 haburana Ubushinjacyaha na Twizerimana Cyprien, igika cya 21; urubanza N° RPAA 00224/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 30/05/2025 haburana Ubushinjacyaha na Nyirandimubanzi Florida n’undi, igikacya 29 n’izindi.
## Page 6
kuva yafatwa yaremeye icyaha mu buryo budashidikanywaho ndetse akaba yarafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge. [24] Ubushinjacyaha buvuga ko, Hakuzimana Samuel atakongera kugabanyirizwa ibihano kuko yagabanyirijwe bihagije kandi mu buryo bukurikije amategeko nk’uko byatanzweho umurongo mu rubanza N° RPAA 00425/2022/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/09/2023, Ubushinjacyaha buburana na Ndaruhutse Joseph (igika cya 13), uvuga ko uregwa atongera kugabanyirizwa ibihano iyo mu bujurire Urukiko rusanga yarabigabanyirijwe bihagije, harebwe uburemere bw’icyaha n’uburyo icyaha cyakozwemo. UKO URUKIKO RUBIBONA [25] Ku bijyanye n’icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge, ingingo ya 11, igika cya gatatu, agace ka 1° y’Itegeko Nº 69/2019 ryo ku wa 08/11/2019 ihindura ingingo ya 263 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/8/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange ivuga ko “Umuntu wese ukora, uhinga, uhindura, utunda, ubika, uha undi, ugurisha mu gihugu ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo mu buryo bunyuranyije n’amategeko, aba akoze icyaha. Iyo abihamijwe n’urukiko ahanishwa: 1° igifungo cya burundu n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda arenze miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw) ariko atarenze miliyoni mirongo itatu (30.000.000 Frw) ku byerekeye ibiyobyabwenge bihambaye”. [26] Naho ibijyanye no kumenya igihano gito gishobora guhabwa umuburanyi wahamijwe icyaha gihanishwa igifungo cya burundu mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, byatanzweho umurongo mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko, harimo urubanza N° RPAA 00747/2024/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 23/05/2025 haburana Ubushinjacyaha na Cyubahiro Jean-Petit (Peth)4, rusobanura ishyirwaho n’imikoreshereze y’ingingo ya 2, agace ka (a) na (d) y’Itegeko Nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange5, iziheruka gucibwa muri uwo mujyo hakaba harimo urubanza N° RPAA 00237/2025/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/11/2025, haburana Ubushinjacyaha na Ntirenganya Jean Paul. Muri izo manza, Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko uwakoze icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu, igihe hemejwe impamvu nyoroshyacyaha, adashobora kugabanyirizwa igihano cy’igifungo ngo kijye munsi y’imyaka cumi itanu (15), ko n’igihano cy’ihazabu kidashobora kugabanywa ngo kijye munsi ya ¼ cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe. [27] Nk’uko bigaragara mu gika cya 23 cy’Urubanza rujuririrwa, Urukiko Rukuru rwagabanyirije igihano Hakuzimana Samuel rushingiye ku kuba yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho akagisabira imbabazi, kuba atararuhije ubutabera no kuba ari ubwa mbere yakurikiranwaho icyaha, ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda 5.000.000 Frw.
4 Reba igika cya 16. 5 Ivuga ko: “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: (a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 ; ……………… (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe.
## Page 7
[28] Urukiko rw’Ubujurire rurasanga igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazu ya 5.000.000 Frw Hakuzimana Samuel yahanishijwe n’Urukiko Rukuru, kitakongera kugabanywa kuko cyagabanyijwe bihagije kandi kikaba aricyo gihano gito ntarengwa giteganyijwe ku cyaha kimuhama cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mubwoko bw’urumogi, kikaba kidashobora kugibwa munsi. Rurasanga kandi Hakuzimana Samuel adashobora gusubikirwa igihano kuko ahanishijwe igihano cy’igifungo kirenze imyaka itanu yemewe n’amategeko kugira ngo habeho isubikagihano nk’uko biteganywa n’ingingo ya 3, igika cya (1) y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange6. [29] Hashingiwe ku bisobanuro byose byatanzwe muri uru rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rurasanga ubujurire bwa Hakuzimana Samuel nta shingiro bufite, urubanza yajuririye rukaba rudahindutse. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [30] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Hakuzimana Samuel nta shingiro bufite; [31] Rwemeje ko urubanza N° RPA 00856/2020/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 28/02/2024, rudahindutse; [32] Rwemeje ko igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni 5.000.000 Frw Hakuzimana Samuel yahanishijwe muri urwo rubanza kigumyeho.
6 Ivuga ko: “Iyo uwakatiwe nta kindi gihano cy’igifungo kirenga amezi 6 yahanishijwe mbere, urukiko, rukoresheje icyemezo gisobanura impamvu, rushobora gutegeka gusubika irangiza ry’igihano cyose cyangwa igice cy’igihano cy’iremezo cyangwa cy’ingereka, iyo igihano cy’iremezo cy’igifungo umuntu yakatiwe kitarenze imyaka 5”.