UBUSHINJACYAHA v NDUNGUTSE
The Court held that Ndungutse Jean Claude was already sentenced to the minimum permissible under the amended statute for drug trafficking with mitigating circumstances, and that prior sentencing guidelines cannot override the statutory minimum. The appeal for further reduction lacked merit.
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 00336/2024/CA
- Parties
- Applicant: Ubushinjacyaha; Respondent: Ndungutse Jean Claude
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 30 December 2025
- Case Number
- RPAA 00336/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal dismissed
- Legal Topics
- Drug Offences, Sentencing, Mitigating Circumstances, Application of Amended Statutes
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Ubushinjacyaha
Applicant
Ndungutse Jean Claude
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether Ndungutse Jean Claude is entitled to further reduction of sentence based on mitigating circumstances and prior sentencing guidelines
- 2 Whether sentencing guidelines in force at the time of offence or amended statute should apply
Ratio Decidendi
The Court held that Ndungutse Jean Claude was already sentenced to the minimum permissible under the amended statute for drug trafficking with mitigating circumstances, and that prior sentencing guidelines cannot override the statutory minimum. The appeal for further reduction lacked merit.
Court Disposition
appeal dismissed
Orders
- The judgment of the High Court, Rusizi Chamber, sentencing Ndungutse Jean Claude to fifteen years imprisonment and a fine of 5,000,000 Rwandan Francs is affirmed.
- No further reduction in sentence is granted.
Full Case Text
Judgment text and source record
24 paragraphs
# UBUSHINJACYAHA v NDUNGUTSE
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-12-30 - Case/document no.: RPAA 00336/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UBUSHINJACYAHA v NDUNGUTSE [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE - RPAA 00336/2024/CA (Umugwaneza, P.J.) 30 Ukuboza 2025] Amategeko agenga imanza nshinjabyaha – Igihano – Impamvu nyoroshyacyaha – Uwakoze icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu, igihe hemejwe impamvu nyoroshyacyaha, ntashobora kugabanyirizwa igihano cy’igifungo ngo kijye munsi y’imyaka cumi itanu (15). Amategeko yerekeye imanza nshinjabyaha – Imirongo mu manza – Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe, icyo gihe hashingirwa ku ngingo y’itegeko ryayihinduye. Incamake y’ikibazo: Ubushinjacyaha bwakurikiranye Ngungutse na bagenzi be mu Rukiko Rwisumbuye rwa Karongi ku cyaha cyo gucuruza no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, nyuma yuko Ngungutse aketsweho gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, naho abitwa Tuyizere na Bizimungu, bo bagakekwaho kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Ku wa 13/02/2020, Ndungutse afatanwa udupfunyika 45 tw’urumogi ari mu rugo rwa Tuyizere ari naho Bizimungu nawe yari ahari. Urwo Rukiko rwaciye urubanza rusanga ibimenyetso bitangwa n’Ubushinjacyaha bitemeza nta shiti ko Tuyizere na Bizimungu bakoresha ibiyobyabwenge. Rusanga ariko hari ibimenyetso bihamya Ndungutse icyaha cyo gucuruza ibiyobyabywenge byo mu bwoko bw’urumogi, rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw). Ndungutse yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, avuga ko Urukiko rwamuhaye ibihano birebire kandi yaremeye icyaha akanagisabira imbabazi. Asaba kugabanyirizwa ibihano ndetse no kubisubikirwa. Urwo Rukiko narwo rwaciye urubanza rusanga akwiriye kugabanyirizwa ibihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha z’uko yafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge, rumuhanisha igihano cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000Frw. Ndungutse yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, asaba kugabanyirizwa ibihano avuga ko ibyo yahanishijwe ari birebire kandi yemera icyaha akanagisabira imbabazi. Ko Urukiko Rukuru rwamugabanyirije ibihano rushingiye ku ngingo ya 2 y’Itegeko No 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko No 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, akaba asanga atariryo ryagombaga gushingirwaho, avuga ko hari gushingirwa ku mirongo yatanzwe igihe icyaha cyakorwaga kuko ariyo yoroheye uregwa. Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Ndungutse zidafite ishingiro kuko yagabanyirijwe igihano mu buryo buhagije kandi bukurikije amategeko, ahanishwa gito, ndetse gikwiranye n’icyaha yakoze. Buvuga kandi ku bijyanye no gukurikiza imirongo yatanzwe igihe icyaha cyakorwaga, nta shingiro byahabwa, kuko umurongo udasimbura Itegeko kandi Urukiko rw’Ubujurire rukaba rwaranatanze umurongo ku kibazo cyo kumenya niba umurongo watanzwe n’Urukiko ushobora kugumya gushingirwaho kandi Itegeko ryashingiweho utangwa ryarahindutse. Incamake y’icyemezo: 1. Uwakoze icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu, igihe hemejwe impamvu nyoroshyacyaha, ntashobora kugabanyirizwa igihano cy’igifungo ngo kijye munsi y’imyaka cumi itanu (15).
## Page 2
2. Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe, icyo gihe hashingirwa ku ngingo y’itegeko ryayihinduye. Ubujurire nta shingiro bufite. Amategeko yashingiweho: Ingingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Imanza zifashishijwe:
Ubushinjacyaha vs Ntamakiriro, RPAA 00391/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/04/2025. Ubushinjacyaha vs Twagirumukiza, RPAA 00367/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023.
Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Ndungutse Jean Claude yaketsweho gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, Tuyizere Jean Baptiste na Bizimungu Jean de Dieu, bo bagakekwaho kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Ku wa 13/02/2020, Ndungutse Jean Claude afatanwa udupfunyika 45 tw’urumogi ari mu rugo rwa Tuyizere Jean Baptiste, mu Mudugudu wa Kiyovu, Akagari ka Kiniha, Umurenge wa Bwishyura mu Karere ka Karongi ari naho Bizimungu Jean de Dieu nawe yari ahari. Bashyikirizwa Ubugenzacyaha. [2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwabareze mu Rukiko Rwisumbuye rwa Karongi, icyaha cyo gucuruza no kunywa ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, busaba ko byabahama, bakabihanirwa. [3] Ndungutse Jean Claude, yaburanye ahakana icyaha ariko yemera ko yafatanwe udupfunyika 45 tw’urumogi ari mu rugo rwa Tuyizere Jean Batiste aje kumusudirira, avuga ko ataragiye kumugurisha urumogi nk’uko babimushinja. Tuyizere Jean Baptiste na Bizimungu Jean de Dieu, baburanye bahakana icyaha bashinjwa basaba kurenganurwa. [4] Mu rubanza N° RP 00102/2020/TGI/KNG, rwaciwe ku wa 30/03/2022, Urukiko Rwisumbuye rwa Karongi, rwasanze ibimenyetso bitangwa n’Ubushinjacyaha bitemeza nta shiti ko Tuyizere Jean Baptiste na Bizimungu Jean de Dieu bakoresha ibiyobyabwenge. Rwemeza ko badahamwa n’icyaha cyo gukora ibikorwa byerekeranye ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo. Rukaba rwasanze hari ibimenyetso bihamya Ndungutse Jean Claude, icyaha cyo gucuruza ibiyobyabywenge byo mu bwoko bw’urumogi bigizwe na:
## Page 3
a) Imvugo ze mu Bugenzacyaha no mu Bushinjacyaha yemera icyaha cyo gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi, agasobanura n’uburyo yagikoze, akanemera ko yafatanwe udupfunyika 45 tw’urumogi; b) Imvugo zabo baregwa hamwe bamushinja gucuruza urumogi; c) Imvugo z’abatangabuhamya bamushinja gucuruza urumogi no gufatanwa udupfunyika 45 tw’urumogi. Urukiko rwashingiye kuri ibyo bimenyetso, rwemeza ko Ndungutse Jean Claude ahamwe n’icyaha cyo gukoresha ibikorwa byerekeranye n'ibiyobyabwenge cyangwa urusobe rw’imiti ikoreshwa nka byo, gucuruza ibiyobyabwenge byo mu bwoko bw’urumogi. Rumuhanisha igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000 Frw). [5] Ndungutse Jean Claude yajuririye urwo rubanza mu Rukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, avuga ko Urukiko rwamuhaye ibihano birebire kandi yaremeye icyaha akanagisabira imbabazi. Asaba kugabanyirizwa ibihano ndetse no kubisubikirwa. [6] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Ndungutse Jean Claude zidafite ishingiro kuko nta nenge agaragaza k’urubanza yajuririye. Busaba ko urubanza rwajuririwe rugumana agaciro karwo. [7] Mu rubanza N° RPA 00155/2022/HC/KIG, rwaciwe ku wa 30/10/2024, Urukiko Rukuru, nyuma yo gusuzuma impamvu z’ubujurire za Ndungutse Jean Claude, rwasanze akwiriye kugabanyirizwa ibihano hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha z’uko yafatanwe ingano nto y’ibiyobyabwenge, ariko ko atabisubikirwa. Rumugabanyiriza ibihano rushingiye ku biteganywa mu ngingo ya 2 y’Itegeko no 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko no 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. Rwemeza ko imikirize y’urubanza rwajuririwe ihindutse ku bijyanye n’ibihano. Rumuhanisha igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000Frw. [8] Ndungutse Jean Claude yajuririye Urukiko rw’Ubujurire, urubanza ruhabwa N° RPAA 00336/2024/CA, ruburanishwa mu ruhame ku wa 11/12/2025, Ndungutse Jean Claude yunganiwe na Me Ruberwa N. Silas, Ubushinjacyaha buhagarariwe na Sibomana Stanislas, Umushinjacyaha ku rwego rw’igihugu. [9] Mu mwanzuro we w’ubujurire, Ndungutse Jean Claude, asaba kugabanyirizwa ibihano avuga ko ibyo yahanishijwe ari birebire kandi yemera icyaha akanagisabira imbabazi. [10] Me Ruberwa Silas umwunganira nawe amusabira kugabanyirizwa ibihano kuko yemeye icyaha mu buryo budashidikanywaho, ariko agasobanura ko Urukiko Rukuru rwamugabanyirije ibihano rushingiye ku ngingo ya 2 y’Itegeko no 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko no 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, akaba asanga atariryo ryagombaga gushingirwaho, avuga ko hari gushyingirwa ku mirongo yatanzwe igihe icyaha cyakorwaga kuko ariyo yoroheye uregwa. [11] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Ndungutse Jean Claude zidafite ishingiro kuko yagabanyirijwe igihano mu buryo buhagije kandi bukurikije amategeko, ahanishwa gito, ndetse gikwiranye n’icyaha yakoze.
## Page 4
[12] Ubushinjacyaha busanga kandi ibivugwa n’umwunganizi we ko Urukiko rutakagombye gukurikiza ingingo ya 2(a, d) y’Itegeko no 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko no 68/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, ko rwari gukurikiza imirongo yatanzwe igihe icyaha cyakorwaga, nta shingiro byahabwa, kuko umurongo udasimbura Itegeko kandi Urukiko rw’Ubujurire rukaba rwaranatanze umurongo ku kibazo cyo kumenya niba umurongo watanzwe n’Urukiko ushobora kugumya gushingirwaho n’ubwo Itegeko ryashingiyeho utangwa ryahindutse1. [13] Hakurikijwe izo mpaka, muri uru rubanza harasuzumwa ikibazo cyo kumenya niba Ndungutse Jean Claude akwiriye kugabanyirizwa ibihano.
II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIGIZE URUBANZA
Kumenya niba Ndungutse Jean Claude akwiriye kugabanyirizwa ibihano [14] Ndungutse Jean Claude, asaba kugabanyirizwa ibihano kuko ibyo yahanishijwe ari birebire kandi kuva yafatwa yemera icyaha mu buryo budashidikanywaho, anagisabira imbabazi. Asaba guhabwa ibihano bito bimuha amahirwe yo gusubira muri rubanda kuko amaze kugororoka. [15] Me Ruberwa Silas, amusabira kugabanyirizwa ibihano ashingiye ku murongo watanzwe mu rubanza no RPAA 00752/2021/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/02/2024, haburana Ubushinjacyaha na Ndayambaje Eugene aho Urukiko rwemeje ko ihana mu mategeko ari uko mu manza nshinjabyaha Urukiko rukurikiza Itegeko ryorohereza uregwa, akaba ariyo mpamvu asaba ko Ndungutse Jean Claude yahanwa hakurikije umurongo watanzwe igihe icyaha cyakorwaga. [16] Akomeza avuga ko imirongo yakoreshwa ari nayo yakoreshwaga igihe Ndungutse Jean Claude yakoraga icyaha ari, urubanza no RS/INCONST/SPEC 00003/2019, RPAA 00295/2021/CA, rwaciwe ku wa 04/09/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ngendahimana Cyprien, urubanza no RPAA 00535/2022/CA, rwaciwe ku wa 20/10/2023, haburana Ubushinjacyaha na Rukundo Christian. [17] Ubushinjacyaha buvuga ko impamvu z’ubujurire za Ndungutse Jean Claude zidafite ishingiro kuko Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi rwamugabanyirije igihano, ahabwa gito cy’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw rushingiye ku ngingo ya 2 agace ka (a) na (d), y’Itegeko no 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko no 68/2018, ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange.
1Buvuga ko byatanzweho umurongo mu rubanza no RPAA 00048/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 26/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na BIMENYIMANA Jean Paul, aho Urukiko mu gika cya 25-26 rwasobanuye ko “Umurongo wari uriho ntushobora gukurikizwa mu gihe Itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahindutse”. Buvuga kandi ko uwo murongo wanakurikijwe no mu rubanza no RPAA 00843/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 28/05/2025, haburana Ubushinjacyaha na HABUMUGISHA Alexis, igika cya 32
## Page 5
[18] Busobanura kandi ko Ndungutse Jean Claude atabasha kugaragaza niba Urukiko rubanza rwaba rwarakoresheje nabi Itegeko cyangwa ubushishozi bwarwo mu gutanga icyo gihano, kuko kongera kumugabanyiriza igihano bishoboka gusa igihe igihano yahawe kitajyanye n’uburemere bw’icyaha ndetse n’ingaruka zacyo hakurikijwe ibiteganywa mu ngingo ya 49 y’Itegeko no 68/2018, ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange. [19] Ubushinjacyaha busanga kandi ko ikibazo cyo kumenya igihano gito gishoboka guhabwa umuburanyi wahamijwe icyaha gihanishwa igifungo cya burundu n’ihazabu mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, cyaratanzweho umurongo n’Urukiko rw’Ubujurire mu manza zitandukanye harimo urubanza no RPAA 00538/2024/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 21/01/2025 haburana Ubushinjacyaha na Cyuzuzo Jean Claude aho Urukiko rwemeje ko “ iyo hari impamvu nyoroshyacyaha zemejwe n’umucamanza, icyaha gihanishwa igihano cy’igifungo cya burundu n’ihazabu, icyo gihano gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ikaba yagabanywa ariko ntijye munsi ya kimwe cya kane cy’ihazabu nto iteganyirijwe icyaha cyakozwe”. [20] Bukomeza buvuga ko na Ndungutse Jean Claude, yagabanyirijwe ibihano, ahanishwa igifungo cy’imyaka 15 n’ihazabu ya 5.000.000 Frw, bukaba busanga ntaho Urukiko rwahera rwongera kubimugabanyiriza. Busaba Urukiko rw’Ubujurire kwemeza ko urubanza rwajuririwe rugumyeho mu ngingo zarwo zose. UKO URUKIKO RUBIBONA Impaka kuri iyi ngingo, zishingiye kukumenya niba Ndungutse Jean Claude akwiriye kugabanyirizwa ibihano kuri uru rwego kubera impamvu nyoroshyacyaha n’imanza byagaragajwe, kuburyo yahanishwa igifungo kiri munsi y’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu ya 5.000.000 Frw yahanishijwe n’Urukiko Rukuru. [21] Ku birebana no kugabanya igihano mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, ingingo ya 2 y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko N° 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, iteganya ko: “Iyo umucamanza yemeje impamvu nyoroshyacyaha, ashobora kugabanya igihano ku buryo bukurikira: …; (a) igifungo cya burundu gishobora kugabanywa ariko ntikijye munsi y’igihano cy’igifungo cy’imyaka 15, … (d) igihano cy’ihazabu gishobora kugabanywa kugeza kuri kimwe cya kane cy’igihano cy’ihazabu gito giteganyirijwe icyaha cyakozwe.” [22] Ku kibazo kijyanye no kumenya niba umuntu wahamijwe icyaha cyo kugurisha ibiyobyabwenge ashobora kugabanyirizwa igihano ku buryo kijya munsi y’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) hashingiwe ku mpamvu nyoroshyacyaha, cyakemuwe mu manza zitandukanye zaciwe n’uru Rukiko, kuva aho Itegeko nº 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange risohokeye, aho Urukiko rw’Ubujurire rwemeje ko icyo gihano kidashobora kugabanywa kuko aricyo gito giteganywa n’itegeko kuri icyo cyaha ndetse no ku kindi cyaha cyose gihanishwa igifungo cya burundu. Muri izo manza harimo n’urubanza Nº RPAA 00391/2023/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 17/04/2025, Ubushinjacyaha buburana na Ntamakiriro Ezechiel2.
2 Reba igika cyarwo cya 14.
## Page 6
[23] Naho kubyerekeranye no kumenya niba mu kugabanya igihano, Urukiko rushobora gushingira ku manza zaciwe hashingiwe ku ngingo ya 603 y’Itegeko Nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, byatanzweho umurongo mu rubanza Nº RPAA 00367/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023, haburana ubushinjacyaha na Twagirumukiza Innocent Réponse. Muri urwo rubanza, Urukiko rw’Ubujurire rwifashishije ibyemejwe mu rubanza Nº RPAA 00048/2020/CA4 rwaciye ku wa 26/05/2022, haburana Ubushinjacyaha na Bimenyimana Jean Paul, rwemeza ko imanza zose zaciwe mbere y’uko itegeko nº 59/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura ingingo ya 60 y’itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018 riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange yateganyaga uburyo bwo kugabanya ibihano risohoka, zitagikoreshwa, harimo urubanza No RS/INCONST/SPEC 00003/2019/SC kimwe n’izindi manza zose zagendeye muri uwo murongo wo kugabanya igihano kugeza munsi y’igihano gito giteganyijwe n’itegeko5. [24] Nk’uko bigaragara mu gika cya 196, Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi rwagabanyirije Ndungutse Jean Claude ibihano, rushingiye ku mpamvu nyoroshyacyaha z’uko yafatanwe ingano nto y’urumogi, ndetse rushingira ku Itegeko rishya ryasohotse urubanza rwe rutari rwaba Itegeko, ingingo ya 2 agace ka (a) n’aka (d) y’Itegeko no 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 rihindura Itegeko no 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, rumuhanisha igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15), n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda ingana na miliyoni eshanu (5.000.000 Frw), aho kuba igifungo cy’imyaka makumyabiri (20 ans) n’ihazabu ya miliyoni makumyabiri (20.000.000Frw) yahanishijwe n’Urukiko Rwisumbuye. [25] Urukiko rw’Ubujurire, rushingiye ku ngingo ya 2 agace ka (a) n’aka (d), y’Itegeko N° 059/2023 ryo ku wa 04/12/2023 ryagarutsweho mu gika cya 21 cy’uru rubanza ndetse no ku murongo wafashwe n’Urukiko rw’Ubujurire rugendeye kuri iyo ngingo nk’uko byasobanuwe haruguru mugika cya 22, rurasanga igihano Ndungutse Jean Claude yahanishijwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi cy’igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15 ans) n’ihazabu y’amafaranga angana na miliyoni eshanu (5.000.000Frw) aricyo gito gishoboka ku cyaha yahamijwe mu gihe hari impamvu nyoroshyacyaha, bityo kikaba kidakwiye kugabanywa. [26] Naho ibyasabwe na Ndungutse Jean Claude ko yahabwa ibihano bito biri munsi y’ibyo yahawe ndetse n’ibyo umwunganizi we yasabye avuga ko yahanishwa bito hagendewe ku mirongo yakoreshwaga igihe Ndungutse Jean Claude yakoraga icyaha harimo urubanza no RS/INCONST/SPEC 00003/2019, RPAA 00295/2021/CA, rwaciwe ku wa 04/09/2023 n’izindi nk’uko yabisobanuye mu gika cya 16 cy’uru rubanza, nta shingiro bifite, kuko yahanishijwe igihano gito gishoboka, kitajya munsi y’icyo yahanishijwe kuko iyo mirongo basaba gushingiraho yasimbuwe n’ingingo ya 2 n’umurongo ujyanye n’iyo ngingo byavuzwe mu gika cya 21 n’icya 22 cy’uru rubanza.
3 Iyo ngingo yateganyaga uburyo bwo kugabanya igihano ariko Urukiko rw’Ikirenga n’urw’Ubujurire zisobanura mu manza zitandukanye ko ubwo buryo bwo kugabanya ibihano bunyuranye n’amahame y’ubutabera buboneye n’ubwigenge bw’umucamanza kuko budatanga ubwinyagamburiro buhagije bufasha umucamanza guhuza uburemere bw’icyaha, ingaruka zacyo n’igihano. 4 Reba igika cyarwo cya 26 aho Urukiko rwasobanuye ibijyanye n’uko umurongo wari uriho udashobora gukurikizwa mugihe itegeko wari ushingiyeho ryavuyeho cyangwa ryahinduwe. 5 Reba igika cya 17-18 cy’urubanza no RPAA 00367/2020/CA, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 22/12/2023, haburana Ubushinjacyaha na Twagirumukiza Innocent Réponse. 6 Reba urubanza no RPA 00176/2022/HC/RSZ, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, ku wa 18/04/2024.
## Page 7
[27] Byongeye kandi, iyo mirongo basabye gushingiraho akagabanyirizwa ibihano, yakoreshwaga hashingiwe ku ngingo ya 60 y’Itegeko nº 68/2018 ryo ku wa 30/08/2018, riteganya ibyaha n’ibihano muri rusange, nyamara iyo ngingo yasimbuwe n’ingingo ya 2 nk’uko byasobanuwe mugika kibanzira iki, bityo iyo mirongo ikaba idakwiriye gukoreshwa hanashingiwe ku murongo watanzwe mu rubanza nº RPAA 00367/2020/CA, rwavuzwe mu gika cya 23 cy’uru rubanza kuko wayikuyeho, rukaba rusanga rero impamvu z’ubujurire za Ndungutse Jean Claude kuriyo ngingo, zidafite ishingiro. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO [28] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Ndungutse Jean Claude nta shingiro bufite; [29] Rwemeje ko urubanza N° RPA 00176/2022/HC/RSZ, rwaciwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, ku wa 18/04/2024, rudahindutse mu ngingo zarwo zose; [30] Rutegetse ko igifungo cy’imyaka cumi n’itanu (15) n’ihazabu y’amafaranga y’u Rwanda miliyoni eshanu (5.000.000 Frw), Ndungutse Jean Claude yahanishijwe n’Urukiko Rukuru, Urugereko rwa Rusizi, kigumyeho.