ABOYEZANTIJE v UWIMANA
Divorce is granted due to abandonment and cruelty by Aboyezantije Louis. Property acquired during marriage is to be divided equally. Debts and taxes incurred solely by Aboyezantije Louis without Uwimana Vestine's knowledge are his responsibility. Custody of minor children is awarded to Uwimana Vestine, while adult...
Source-derived case information.
- Citation
- RCAA 00006/2022/HC/KIG
- Parties
- Applicant: Uwimana Vestine; Respondent: Aboyezantije Louis
- Court
- High Court
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 30 January 2024
- Case Number
- RCAA 00006/2022/HC/KIG
- Procedural Posture
- Civil Appeal / Final Appellate Judgment
- Outcome
- appeal partially allowed
- Legal Topics
- Divorce, Division of Matrimonial Property, Child Custody, Maintenance, Tax Liability, Loan Responsibility
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Uwimana Vestine
Applicant
Aboyezantije Louis
Respondent
Procedural Posture
Civil Appeal / Final Appellate Judgment
Legal Issues
- 1 Whether divorce should be granted based on abandonment and cruelty
- 2 How matrimonial property and debts should be divided
- 3 Who should have custody of minor children
Ratio Decidendi
Divorce is granted due to abandonment and cruelty by Aboyezantije Louis. Property acquired during marriage is to be divided equally. Debts and taxes incurred solely by Aboyezantije Louis without Uwimana Vestine's knowledge are his responsibility. Custody of minor children is awarded to Uwimana Vestine, while adult children may choose their residence. Company debts are not to be imposed on spouses unless the company is dissolved.
Court Disposition
appeal partially allowed
Orders
- Divorce granted due to abandonment and cruelty by Aboyezantije Louis.
- Custody of minor children (Elie Bano Karameyezu and Kundwa Marie Leila) awarded to Uwimana Vestine; adult children (Kuzwayezu Migaruka Bruno and Ineza Uwamariya Rita) may choose their residence.
Full Case Text
Judgment text and source record
55 paragraphs
# ABOYEZANTIJE v UWIMANA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2024-01-30 - Case/document no.: RCAA 00006/2022/HC/KIG - Collection: High Court
## Text
## Page 1
ABOYEZANTIJE v UWIMANA [Rwanda URUKIKO RUKURU KIGALI – RCAA 00006/2022/HC/KIG (Nkusi, P.J.) 30 Mutarama 2024] Amategeko mbonezamubano – Itegeko rigenga abantu n’umuryango – Butane – Impamvu z’ubutane – Guta urugo ku bashakanye nk’impamvu y’ubutane, ni ukumara amezi cumi n’abiri nibura, umwe mu bashakanye avuye mu rugo. Amategeko mbonezamubano – Itegeko rigenga abantu n’umuryango – Imyaka y’ubukure – Imyaka y’ubukure mbonezamubano n’imyaka cumi n’umunani uyifite agira ubushobozi bwo gukora ibintu byose bimuhuza n’abandi. Incamake y’ukibazo: Urubanza rwatangiye Uwimana arega Aboyezantije mu Rukiko rw’Ibanze rwa Kicukiro asaba asaba ko Urukiko ko rubatanya burundu kuko bashakanye mu buryo bwemewe n’Amategeko muri 2003, basezerana ivangamutungo rusange babyarana n’abana bane, ngo ariko bigeze muri 2016, Aboyezantije yatangiye kumuhoza ku nkenke, amukubita, ata urugo, asahura imitungo y’urugo, ntatange n’ibitunga urugo. Aboyezantije yireguraga avuga ko impamvu Uwimana ashingiraho asaba ubutane nta shingiro zifite, kuko ngo adatanga ibimenyetso bihamya ko yahojejwe ku nkeke ndetse ntanahabwe ibitunga urugo. Asabaga ko ikirego kitahabwa ishingiro. Urukiko mu rubanza RC 00244/2020/TB/KICU rwemeje ko ikirego cya Uwimana gifite ishingiro kuri bimwe, rwemeza ko Uwimana na Aboyezantije batandukanye burundu kubera amakosa yabo bombi yo guta urugo. Urukiko rwategetse ko abana babyaranye bafite uburenganzira bwo kwihitiramo umubyeyi ukwiye kubarera. Urukiko rwemeje kandi ko bagabana imitungo yimukanwa n’itimukanwa mu buryo bungana bakanagabana imyenda bafite. Uwimana ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge avuga ko urukiko rutagombaga kwemeza ko Uwimana na Aboyezantije batandukana burundu kubera amakosa yabo bombi yo guta urugo; avuga ko Urukiko ku rwego rwa mbere rutari rukwiye kwemeza ko abana babyaranye bakwihitiramo umubyeyi ukwiye kubarera’ Asaba kandi Urukiko kwemeza ko imyenda Aboyezantije yatse ku giti cye yarataye urugo, batabyumvikanyeho badakwikiye gufatanya kuyishyura, avuga kandi ko ntacyo Urukiko rwavuze ku bijyanye no gufatanya kwishyura umwenda ungana na 300,000,000 Rwf wasabwe na Uwimana mugihe yareraga abana wenyine, asaba kandi ko Urukiko rwemeza ko Aboyezantije yahererezwaho wenyine imisoro atatanze, kuko ngo ariwe wari warikubiye umusaruro wavaga mu mitungo yose. Urukiko mu rubanza RCA00229/2021/TGI/NYGE rwemeje ko ikirego cy’ubujurire bwatanzwe na Uwimana gifite ishingiro kuri bimwe, rutegeka ko Uwimana na Aboyezantije Louis batandukanye burundu kubera amakosa ya Aboyezantije yo guta urugo no guhoza ku nkeke umugore we; rutegeka ko abana b’abakobwa barerwa na nyina, naho babahungu bakarerwa na se. Rutegeka
## Page 2
n’uburyo bagabana imitungo yimukanwa n’itimukanwa bashakanye. Urukiko rwemeje ko Imyenda itandukanye izishyurwa na Aboyezantije wenyine. Urukiko rwemeje ko ibirarane by’imisoro yo kuva mu mwaka wa 2016 kugeza 2019 ku mitungo itimukanwa itandukanye, igomba kwishyurwa na Aboyezantije Louis wenyine. Aboyezantije ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu Rukiko Rukuru anenga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwatanze ubutane ku makosa ya Aboyezantije rwirengagije ko Uwimana ari we ngo wataye urugo; Aboyezantije anenga kandi ko Urukiko rwemeje ko asubiza Uwimana amafaranga angana na 10,000,000rwf ngo akomoka ku nka 50 zororerwaga Rugende rushingiye ku bushishozi bwarwo gusa, kuba Urukiko rwaremeje ko amadeni agomba kwishyurwa na Aboyezantije wenyine nyamara nyamara ngo yarayafashe akanayakoresha mu nyungu z’urugo; anenga kandi ko Urukiko rwemeje ko yishyura wenyine ibirarane by’imisoro akavuga ko agomba gufatanya na Uwimana kuyishura; avuga kandi ko Urukiko rwategetse ko imwe mitungo bafitanye bayigabana mu buryo butari bwo. Uwimana yireguraga ko impamvu z’ubujurire zatanzwe na Aboyezantije nta shingiro zifite, kuko ubutane bwagombaga gutangwa ku makosa ye kandi nimitungo bakayigabana nk’uko bayihuriyeho. Urukiko Rukuru mu rubanza RCAA00006/2022/HC/KIG rwemeje ko nta gihindutse ku rubanza rujuririrwa uretse ku bijyanye nugomba kurera abana. Rwemeje ko abana bato barerwa na nyina naho abakuru bakaba aho bashaka. Incamake y’icyemezo: 1. Guta urugo ku bashakanye nk’impamvu y’ubutane, ni ukumara amezi cumi n’abiri umwe mu bashakanye avuye mu rugo. Bityo, kuva mu rugo by’igihe gito cyangwa ku mpamvu z’umutekano wawe kandi ukabimenyesha abayobozi b’inzego z’ibanze, ntabwo byakwitwa guta urugo. 2. Imyaka y’ubukure mbonezamubano n’imyaka cumi n’umunani uyifite agira ubushobozi bwo gukora ibintu byose bimuhuza n’abandi. Bityo, mu rubanza rw’ubutane Urukiko rufata icyemezo kijyanye n’ufite uburenganzira bwo kurera abana ku bireba gusa abana batarageza ku myaka 18. 3. Iyo umwe mu bashakanye agurishije umutungo basangiye undi atabizi, mu gihe cy’ubutane uwawugurishije agomba gusubiza ½ k’icyiguzi cyuwo mutungo. 4. Ibyo umwe mu bashakanye agiye gukora bijyanye n’umutungo agomba kubimenyesha uwo bashakanye. Bityo, iyo umwe mu bashakanye afashe imyenda mugenzi we atabizi, mu gihe cy’ubutane uwayifashe agomba kuyishyura wenyine kuko aba yarayifashe mu nyungu ze. 5. Mu gihe cy’ubutane nta cyabuza Urukiko gutegeka ko habaho igabana ry’imitungo yaguzwe n’umwe mu bashakanye nubwo yaba itarakorerwa ihererekanyamutungo (mutation) kuko iba ari iyabashakanye basezeranye ivangamutungo rusange. 6. Imyenda yahawe sosiyete ntiyakwishyuzwa abanyamigabane bayo hitwaje ko bari mu rubanza rw’ubutane kuko sosiyete ifite ubuzima gatozi butandukanye nubw’abanyamigabane.
## Page 3
Ubujurire bufite ishingiro kuri bimwe. Amategeko yashingiweho. Itegeko Nº 32/2016 ryo kuwa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango nkuko ryahinduwe n’itegeko N° 001/2020 ryo kuwa 02/02/2020, ingingo ya 113 na 218 Itegeko N˚ 27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura, ingingo ya 6na 8 Itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, Ingingo ya 4 Iteka rya minisitiri N° 002/2008 ryo ku wa 01/4/2008 rigena uburyo iyandikishwa ry’ubutaka rikorwa, ingingo ya 23 Nta manza zifashishijwe. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Uwimana Vestine yashakanye na Aboyezantije Louis kuwa 20/02/2003, basezerana ivangamutungo rusange, babyarana abana bane aribo Kuzwayezu Bruno Gabriel, Ineza Rita Brunela, Karameyezu Elie Bana na Kundwa Marie Ella, ariko baza kunaniranwa. Uwimana Vestine yaje kuregera urukiko asaba ubutane avuga ko umugabo we guhera mu mwaka wa 2016, urugo rwabo rwakomeje kurangwamo intugunda zikomoka ku kuba Aboyezantije Louis yarakunze kumuhoza ku nkenke, amukubita ngo bikagera n’aho atangira gusahura imitungo y’urugo nyuma yuko aruvuyemo, akanamusuzuguza n’abakozi bo mu rugo, no kudatanga ibitunga urugo kuko ngo yari yarabujije abapangayi kuzongera kumuha amafaranga ava mu bukode bw’amazu yabo. [2] Aboyezantije Louis yireguraga avuga ko impamvu Uwimana Vestine ashingiraho asaba ubutane nta shingiro zikwiye guhabwa, kuko ngo aterekana ibimenyetso ashingiraho, bihamya ko koko yahojejwe ku nkeke ndetse ntanahabwe ibitunga urugo. Yasabaga ko ikirego kitahabw aishingiro ; [3] Kuwa 26/11/2021 Urukiko rw’ibanze rwa Kicukiro rwaciye urubanza RC00244/2020/TB/KICU rwemeza ikirego cya Uwimana Vestine gifite ishingiro kuri bimwe, rwemeza ko Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis batandukanye burundu kubera amakosa yabo bombi yo guta urugo. Urukiko rwategetse ko abana Uwimana Vestine yabyaranye na Aboyezantije Louis, aribo: Kuzwayezu Bruno Gabriel ufite imyaka 16 ans, Ineza Rita Brunela ufite imyaka 15 ans, Karameyezu Elie Sano ufite imyaka 14 ans, naho Kundwa Marie Ella akaba afite imyaka 13 ans, bafite uburenganzira n’ubwisanzure bwo kuba bakwihitiramo umubyeyi ukwiye kubarera, bityo buri mwana akaba agomba kubana n’umubyeyi ashaka, mu gihe ababyeyi babo batandukanye, cyane ko bose bafite ubushobozi bwo kubashakira ibibatunga
## Page 4
[4] Urukiko rwategetse ko mu gihe buri mwana agomba kwihitiramo umubyeyi ugomba kumurera, nta mubyeyi n’umwe ugomba kujya ategekwa guha undi indezo zabo, kuko ku birebana n’ibibatunga, aho buri mwana azaba ari azajya arya aho aba, ku bijyanye n’ubundi burenganzira bw’abana, ababyeyi bombi Uwimana Vestine n’Abijuru Louis bazajya bigaho, no gufatanya kubashakira ubwisungane mu kwivuza, byumwihariko Papa wabo akaba afite inshingano zo kujya abambika bitabujije na mama wabo kuba yabagurira imyambaro mu gihe bibaye ngombwa nuko yabyifuza; [5] Urukiko rwategetse ko Uwimana Vestine n’Aboyezantije Louis bagabana ku buryo bungana imitungo itimukanwa ibanditseho igaragara ku rutonde rw’inyandiko ifite No 1470/16.03/MRO/RLMUA/01 yo kuwa 07/01/2020 y’ikigo gishinzwe imicungire n’imikoreshereze y’ubutaka mu Rwanda. [6] Urukiko rwategetse ko Uwimana Vestine N’aboyezantije Louis bagabana ku buryo bungana imitungo itimukanwa nayo yagaragarijwe ibimenyetso itarabandikwaho, igizwe na UPI : 3/01/09/06/1041 wanditse kuri Mukaneza Marianne, waguzwe na Aboyezantije Louis mu masezerano y’ubugure yabaye kuwa 21/08/2001 n’undi mutungo ufite UPI: 1/03/05/02/284 wanditse k’Umuziga Delphine na Habineza Alphred, na wo waguzwe na Aboyezantije Louis nkuko bigaragazwa n’amasezerano y’ubugure bwawo yashyizwe muri dosiye, Ikibanza yaguze na Ruzibiza kuwa 20/04/2012 giherereye mu kagari ka Kibuye, Umurenge wa Bwishyura, ikibanza giherereye i Rubirizi mu murenge wa Kanombe, Aboyezantije Louis yaguze na Karagire Yaramba Jean Baptiste mu masezerano yo kuwa 04/08/2009; [7] Uwimana Vestine ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge avuga ko urukiko rwagombaga kwemeza ko Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis batandukana burundu kubera amakosa yabo bombi yo guta urugo; avuga ko Urukiko ku rwego rwa mbere rutari rukwiye kwemeza ko abana Uwimana yabyaranye na Aboyezantije, bagumana uburenganzira n’ubwisanzure bwo kuba bakwihitiramo umubyeyi ukwiye kubarera bityo buri mwana akaba agomba kubana n’umubyeyi ashaka; [8] Uwimana yasabaga Urukiko gusuzuma niba imitungo Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine baguze ariko itarakorerwa mutation bayigabana ku buryo bungana; no gusuzuma niba hakemezwa ko Uwimana agumana imodoka RAD 401 I agendamo N’aboyezantije akagumana imodoka RAB 783 F nawe agendamo mu gihe izo modoka zitanganya agaciro ndetse urukiko rukaba ntacyo rwavuze yindi mitungo yimukanwa. Uwimana Vestine yasabaga kugenerwa uruhare ku musaruro w'imitungo afatanyije na Aboyezantije Louis yikubiye wenyine kuva mu mwaka wa 2016 kugeza mu mwaka wa 2020. [9] Uwimana Vestine yasabaga urukiko kwemeza ko imyenda Aboyezantije Louis yagaragaje mu rukiko, yatse ku giti cye yarataye urugo, batabyumvikanyeho badakwikiye gufatanya kuyishyura. Uwimana yanengaga ko Urukiko ntacyo rwavuze ku bijyanye no gufatanya na Aboyezantije Louis kwishyura umwenda ungana na 300,000,000Rwf wasabwe na Uwimana Vestine mugihe yareraga abana wenyine, Aboyezantije Louis yarataye urugo. Yasabaga urukiko kwemeza ko Aboyezantije Louis yahererezwaho imisoro ya Rwanda Revenu Authority (RRA)
## Page 5
abarwaho kuva yata urugo (2016- 2020), agategekwa kuyishyura wenyine kuko ariwe wari warikubiye umusaruro wavaga mu mitungo yose; Kuba Urukiko ntacyo rwavuze kubijyanye n’indi mitungo itarandikishijwe ariko yaguzwe N’aboyezantije Louis iherereye mu karere ka Huye na Nyanza mu Ntara y’Amajyepfo ndetse n’indi mitungo itimukanwa yakoreshwaga mu rugo no mu tubari. [10] Kuwa 03/06/2022 Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge mu rubanza RCA00229/2021/TGI/NYGE rwaciye urubanza rwemeza ko ikirego cy’ubujurire bwatanzwe na Uwimana Vestine gifite ishingiro kuri bimwe, rutegeka ko Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis batandukanye burundu kubera amakosa ya Aboyezantije Louis yo guta urugo no guhoza ku nkeke Uwimana Vestine; rutegeka ko abana Uwimana Vestine yabyaranye na Aboyezantije Louis, aribo Ineza Rita Brunela, Kundwa Marie Ella, bagomba kurerwa na nyina, akabamenyera ibijyanye n’ibibatunga, naho Kuzwayezu Bruno Gabriel na Karameyezu Elie Sano, bagomba kurerwa na se, akabamenyera ibijyanye n’ibibatunga no kubavuza, hanyuma ababyeyi babo bombi bagafatanya kubishyurira amafaranga y’ishuri; Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis bose bakaba bafite uburenganzira bwo gusura no gusurwa n’abana babo bose uko ari bane ariko buri wese abanje kubivuganaho na mugenzi we. Urukiko rwategetse rutegeka ko imitungo yajuririwe igabanywa mu buryo bukurikira : - Imodoka RAD 401 I Uwimana Vestine agendamo n’imodoka RAB 783 F Aboyezantije Louis agendamo zigomba kugurishwa amafaranga avuyemo bakayagabana mu buryo bungana. [11] Urukiko rwategetse ko Aboyezantije Louis agomba guha Uwimana Vestine amafaranga angana na 10.000.000Frw akomoka ku nka 5O yagurishije Uwimana Vestine atabizi, akanamuha amafaranga angana na miliyoni eshanu (5.000.000Frw) y’agaciro k’ishyamba yasaruye akagurisha Uwimana Vestine atabizi. Urukiko rwemeje ko Imyenda ingana na 120,000,000Frw yo kuwa 05/08/2016, umwenda ungana na 50,000,000Frw wo ku wa 05/11/2020, ndetse n’umwenda wa 62,000,000Frw wo ku wa 11/03/2018, izishyurwa na Aboyezantije Louis wenyine nkuko byasobanuwe harugru. [12] Urukiko rwemeje ko ibirarane by’imisoro yo kuva mu mwaka wa 2016 kugeza 2019 ku nzu zibaruye kuri UPI 1/03/10/01/1936, UPI: 1/03/10/01/1900, ziherereye Kamashashi, Umurenge wa Kanombe, n’izindi nzu zibaruye kuri UPI 1/03/05/04/1204 na UPI:1/03/05/04/1444 ziherereye Rubirizi, na UPI 1/03/05/02/353 iherereye Kabeza, na UPI:2/08/01/02/3888 iherereye mu Ntara y’Amajyepfo, Umurenge wa Gacurabwenge, mu Karere ka Kamonyi, ahitwa Gihira, igomba kwishyurwa na Aboyezantije Louis wenyine niba ihari nkuko byasobanuwe haruguru. [13] Urukiko rwemeje ko Ubutaka Aboyezantije Louis yaguze na Hakizimana Daniel, Mukajinja Dina, Munyankindi Juvenal, Mukatuza Venantie, Habimana Jean, Nkurunziza Pierre na Nsabimana Anicet, buherereye mu Kagari ka Kirambi, Umurenge wa Nyagisozi, Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis bagomba kubugabana ku buryo bungana, ibikoresho byo mu rugo rwabo batabashije kugaragariza urukiko urutonde rwabyo bikaba bigomba kugurishwa bakagabana amafaranga avuyemo mu buryo bungana. Urukiko rwategetse Aboyezantije Louis gusubiza Uwimana Vestine amafaranga angana n’ibihumbi makumyabiri (20.000Frw) y’ingwate y’amagarama yatanze aregera urukiko.
## Page 6
[14] Aboyezantije Louis ntiyishimiye imikirize y’urubanza ajurira mu Rukiko Rukuru anenga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaratanze ubutane ku makosa ya Aboyezantije rwirengagije ko Uwimana Vestine ari we wataye urugo; kuba Urukiko Rwisumbuye rwaremeje rwibeshye ko abana b’abakobwa barerwa na nyina n’aho abana b’abahungu bakarerwa na se rwirengagije inyungu z’abana; kuba urukiko rwaremeje ko imodoka ifite plaque RAD 401 I n’imodoka ifite plaque RAB 783 F zigurishwa ababuranyi bakagabana ikiguzi cyazo nyamara nta kimenyetso cyatanzwe na Uwimana vestine cy’uko imodoka ifite plaque RAB 783 F ari iya Aboyezantije Louis; [15] Aboyezantije Louis anenga ko urukiko rwemeje ko Aboyezantije asubiza Uwimana vestine amafaranga angana na 10,000,000Rwf ngo akomoka ku nka 50 zororerwaga Rugende ibyo urukiko rukaba rwarabyemeje rushingiye ku bushishozi bwarwo nyamara nta kimenyetso cyatanzwe kibyemeza; kuba urukiko rwisumbuye rwa nyarugenge rwaremeje ko Aboyezantije louis aha Uwimana vestine amafranga angana na 5.000.000Rwf nta kimenyetso rushingiyeho gifatika; kuba urukiko rwaremeje ko amadeni agomba kwirengerwa na Aboyezantije Louis wenyine nyamara yarafashe kandi akayakoresha mu nyungu z’urugo; [16] Aboyezantije Louis anenga ko urukiko rwemeje ko yishyura wenyine ibirarane by’imisoro yo kuva 2016 kugeza 2019 nta kimenyetso gishingiweho kandi inabaye ihari agomba gufatanya na Uwimana vestine kuyishura; kuba urukiko rwaremeje ko Aboyezantije louis na Uwimana vestine bagabana ubutaka bwa Hakizimana Daniel na bagenzi be rushingiye ku bimenyetso bifite inenge; kuba urukiko rwaremeje ko Aboyezantije yirengera wenyine umwenda ungana na miriyoni cumi (10,000,000Frw) Ruranganwa Tharcisse yagurije company ABOLO MINERALS rwirengagije ko wagiriye akamaro urugo; kuba urukiko rwarashyize ubutaka UPI 3/01/09//06/1041 bwa Mukaneza Marianne mu mitungo igabanwa kandi ubugure bwabwo bwarasheshwe Mukaneza Marianne akabusubirana; [17] Uwimana Vestine yunganiwe na Me Nubumwe Jean Bosco yireguraga ko impamvu z’ubujurire zatanzwe na Aboyezantije Louis nta shingiro zifite, kuko ubutane bwagombaga gutangwa ku makosa ya Aboyezanyije Louis kandi nimitungo bakayigabana nk’uko bayihuriyeho ; [18] Urukiko rurasuzuma niba : Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaratanze ubutane ku makosa ya Aboyezantije Louis hari ibyo rwirengagije ko Uwimana Uwemerewe kuzagumana abana hagati ya Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine ; Imodoka ifite plaque RAD 401 I n’imodoka ifite plaque RAB 783 F zigurishwa ; Inka 50 zororerwaga Rugende zari zihari ; Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaremeje ko Aboyezantije Louis aha Uwimana Vestine amafranga angana na 5 000 000Rwf nta kimenyetso rushingiyeho ; Gusuzuma niba Aboyezantize Louis yakwirengera wenyine amadeni mu ghe avuga ko yakoresheje mu nyungu z’urugo ;
## Page 7
Aboyezantije Louis yikwishyura wenyine ibirarane by’imisoro yo kuva 2016 kugeza 2019 ; Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine bagabana ubutaka bwanditse kuri Hakizimana Daniel na bagenzi be ; Aboyezantije yakwirengera wenyine umwenda ungana na miriyoni cumi Ruranganwa Tharcisse yagurije company Abolo Minerals ; Ubutaka UPI 3/01/09//06/1041 bwa Mukaneza Marianne bukwiye kujya mu mitungo yo kugabana. Amafaranga miliyoni 300 ahwanye n’umusaruro wavaga mu mutungo igihe UWIMANA Vestine yari yarahejwe. II. ISESENGURA RY’IBIBAZO BIGIZE URUBANZA A. Kumenya niba Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaratanze ubutane ku makosa ya Aboyezantije rwirengagije ko Uwimana Vestine ari we wataye urugo [19] Aboyezantije Louis mu rubanza ahagarariwena Me Abijuru Emmanuel na Me Manirakiza Claude avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwemeje ko ubutane butangwa ku makosa ya Aboyezantije Louis gusa mu gihe bari berekanye ko uretse kuba ayo makosa Aboyezantije atarigeze ayemera ahubwo umugore we Uwimana Vestine ari we wataye urugo ndetse akaba yarabyiyemereye akoresheje inyandiko yo kuwa 12/10/2019. Ibyo Urukiko rwashingiyeho icyemezo cyarwo by’uko nta mezi cumi n’abiri yashize Uwimana Vestine ataye urugo ntabwo byari bikwiye kuko ubwo urubanza rw’ubutane rwacibwaga n’ubundi Uwimana Vestine yaramaze igihe kirenga amezi cumi n’abiri kandi nta nyandiko yigeze yereka urukiko yakozwe ku bijyanye no kuva mu rugo rw’abashakanye kubera umutekano muke na cyane ko Uwimana Vestine n’ubwo urukiko rwemeje ko yagarutse mu rugo we atigeze abitangira ikimenyetso na kimwe ; [20] Ababuranira Aboyezantije basanga ataragombaga gutsindishwa no kuba atarahakanye ibyo Uwimana Vestine yamuregaga ko yishe urugi ahubwo yari gutsindishwa no kuba yaremeye ko yishe urugi ashaka guhohotera umugore we kuko nibyo biteganywa mu ngingo ya 110 y’Itegeko ry’ibimenyetso. Bagasaba ko urukiko rusanze ari ngombwa gutanga ubutane rwabutanga ku makosa ya Uwimana Vestine yo kuba yarataye urugo ; [21] Uwimana Vestine yunganiwe na Me Nubumwe Jean Bosco yiregura ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite kuko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwasanze inyandiko yo kuwa 12/10/2019 urukiko rw’ibanze rwashingiyeho rwemeza ko Uwimana Vestine na we yari yarataye urugo itaragombaga guhabwa agaciro cyane ko rwasanze kuva ku itariki 15/09/2019 kugeza tariki 12/10/2019 haraciyemo iminsi 27 gusa Uwimana Vestine avuye mu rugo rwe ku mpamvu ndetse na Louis Aboyezantije atigeze ahakana ko yaje iwe akica urugi rw’icyumba Uwimana Vestine yararagamo ari nabyo byamuteye ubwoba bwo kutagaruka mu rugo. Urukiko Rwisumbuye rwasanze iki gihe rero cy’iminsi 27 imaze kuvugwa gihabanye n’igihe cy’amezi 12
## Page 8
giteganywa n’Ingingo ya 218, 2° y’itegeko Nº 32/2016 ryo kuwa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango nkuko ryahinduwe n’itegeko N° 001/2020 ryo kuwa 02/02/2020 iteganya ko “Uwariwe wese mu bashyingiranywe ashobora gusaba gutana burundu kubera imwe mu mpamvu zikurikira : 2° guta urugo nibura igihe cy’amezi cumi n’abiri (12) akurikirana ; kugira ngo bifatwe ko umwe mu bashakanye aba yataye urugo. [22] Uwimana Vestine avuga ko kuba Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaremeje ko Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine bagomba gutandukana burundu kubera guta urugo kwa Aboyezantije Louis wenyine no guhoza ku nkeke Uwimana Vestine asanga icyemezo cyafashwe gikurikije amategeko cyane cyane ko hari n’imanza manza nshinjabyaha RP00562/2019/TGI/NYGE na RPA00193/2021/HC/KIG zabaye itegeko zahamije Aboyezantije Louis icyaha cyo guta urugo no guhoza ku nkeke Uwimana Vestine. Urukiko rukuru rwafashe iki cyemezo rushingiye ku bimenyetso Uwimana Vestine yari yatanze birimo raporo zakozwe n’inzego z’ibanze zigaragaza ko Aboyezantije Louis yahozaga umugore we ku nkeke ndetse no guta urugo, no kuba mu gihe yari yarataye urugo ataratangaga ibitunga urugo, bishimangirwa n’Urubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge kuwa 18/01/2021, rukajuririrwa mu rubanza RPA00193/2021/HC/KIG rwaciwe burundu n’Urukiko Rukuru kuwa 05/11/2021. Izi manza zikaba zarahamije icyaha Aboyezantije Louis cyo guhoza ku nkeke uwo bashyingiranywe, guta urugo no gukoresha umutungo w’urugo mu buryo bw’buriganya. [23] Uwimana Vestine avuga ko ibyo Aboyezantije avuga ko na we yataye urugo rushingiye ku kuba hari inyandiko we ubwe yiyandikiye kuwa 12/10/2019, avuga ko yemeranyijwe N’aboyezantije Louis n’ubuyobozi bw’umudugudu hamwe n’umuryango, ko agaruka mu rugo ngo byumvikana ko na we hari amakosa yagaragaweho yo kuba yari yaravuye mu rugo nta ruhusa asabye urukiko, akajya kwibana, akaba yaragarutse abisabiye imbabazi, asanga nta shingiro bifite nk’uko ngo byemejwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge kuko Uwimana Vestine yasobanuriye urukiko ko kuwa 15/09/2019 Aboyezantije Louis yagarutse mu rugo mu gihe kinini bari bamaze batabana, yahagera akica urugi rw'icyumba cya Uwimana Vestine (Uwimana Vestine yari yagiye gusenga i Kibeho), aribwo Uwimana Vestine yaje kubona ko nta mutekano yagira ahita ataha mu rugo, amenyesha Ubuyobozi bw'lnzego z'lbanze n'iz'umutekano ibijyanye n’ikibazo cy’umutekano yari afite, izo nzego zisaba Aboyezanije Louis ko yaba asubiye aho yabaga kuko yari yagarutse bigaragara ko aje guteza umutekano muke umugore we, bamaze igihe baburana. [24] Uwimana Vestine yakomezaga asobanura ko icyo gihe Aboyezantije Louis ngo yabwiye ubuyobozi ko kugira ngo yubahirize ibyo bamusabye ko ari uko UWIMANA Vestine yandika avuga ko yemeranyijwe N’aboyezantije Louis n’ubuyobozi bw’umudugudu hamwe n’umuryango, ko agaruka mu rugo maze Aboyezantije Louis agasubira aho yabaga, nyamara kandi kuko umwimerere w’iyo nyandiko wari wasigaranywe na Aboyezantije Louis, yaje guhindura amwe mu magambo yari muri iyo nyandiko, ahanditse ko yagombaga gusubira aho yabaga arahasiba. Iyo niyo nkomoko y’iyo nyandiko. Nyuma yuko yanze gusubira aho yabaga, Ubuyobozi bwafashe umwanzuro wo kwemerera Uwimana Vestine kuba avuye mu rugo akajya kuba ahandi kuko babonaga ashobora kuhaburira ubuzima. [25] Uwimana avuga ko ibyo Aboyezantije Louis avuga ko Uwimana Vestine yamaze igihe kirenga amezi cumi n’abiri yarataye urugo nta shingiro bifite kuko Uwimana Vestine yagaragarije
## Page 9
Urukiko rw’Ibanze rwa Kicukiro ndetse no mu Rukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge Nyarugenge ibaruwa yandikiwe ubuyobozi bw'umurenge wa Kanombe yo kuwa 01/10/2019, aha kopi Commandant wa Station ya Police ya Kanombe, Ubuyobozi bw’akagari ka Rubirizi n’Ubuyobozi bw’Umudugudu wa Uwabarezi, agaragaza ikibazo cy'umutekano muke n''ihohoterwa akorerwa n'umugabo we Aboyezantije Louis; Hari kandi rapport y'ubuyobozi bw'umudugudu wa Uwabarezi yandikiwe ubuyobozi bw’Akagari ka Rubirizi kuwa 13/10/2019, isaba ubuyobozi b’akagari gukemura ikibazo cy'umutekano muke n'ihohoterwa Aboyezantije Louis yakoreraga umugore we Uwimana Vestine, muri iyi baruwa ubuyobozi bw’umudugudu busoza buvuga ko ayo makimbirane ari mu rugo aramutse adakemuwe yavamo urupfu. [26] Uwimana Vestine yakomezaga asobanura ko kuwa 20/01/2020, kubera ko yabonaga umutekano we uri mu kaga yandikiye ubuyobozi bw’Akagari ka Rubirizi abumenyesha ko avuye mu rugo ko agiye kuba ahandi kubera umutekano muke atezwa n'umugabo we. Kuwa 28/01/2020, ubuyobozi bw'umudugudu wa Uwabarezi bwakoreye rapport ubuyobozi bw’Akagari ka Rubirizi bugaragaza ko Uwimana Vestine yavuye mu rugo kubera ikibazo cy'umutekano we muke n''ihohoterwa Aboyezantije Louis yamukoreraga banasaba ko yahabwa imyambaro ye n’ibindi bikoresho by’ibanze. [27] Uwimana Vestine avuga ko kuba yaravuye mu rugo abimenyesheje ubuyobozi bumwegereye bigakorerwa inyandiko, bihura neza n’ibiteganywa n’ingingo ya 218, al. 2 y’itegeko Nº 32/2016 ryo kuwa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango nkuko ryahinduwe n’itegeko N° 001/2020 ryo kuwa 02/02/2020 iteganya ko kutabana bitewe n’uko umwe mu bashyingiranywe afashwe nabi ntabwo byitwa guta urugo mu gihe yagiye abimenyesheje ubuyobozi bumwegereye bigakorerwa inyandiko. Hashingiwe ku bisobanuro tumaze gutanga turasaba Urukiko rukuru kwemeza ko iyi mpamvu y’ubujurire yatanzwe na Aboyezantije Louis nta shingiro ifite. UKO URUKIKO RUBIBONA [28] Ingingo ya 4 y’itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko Urukiko ruca urubanza rwaregewe hakurikijwe ibimenyetso bihuje na kamere y’ikiburanwa. Iyi ngingo ivuze ko urukiko rureba niba ibimenyetso byatanzwe bihura n’icyo urukiko rusuzuma ari cyo kumenya niba hari impamvu yo guho aku nkeke no guta urugo yari ihari ku buryo ubutane hagati ya Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine ; [29] Urukiko mu gusuzma ibimenyetso bigizwe n’urubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe n’Urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenge kuwa 18/01/2021, rwajuririwe mu rubanza RPA00193/2021/HC/KIG maze rucibwa burundu n’Urukiko Rukuru kuwa 05/11/2021, muri izi manza inkiko zikaba zaremeje ko ibyaha byo gukoresha umutungo w’urugo mu buryo bw’uburiganya; guhoza undi ku nkeke n’icyaha cyo guta urugo bihama Aboyezantije Louis rurasanga ibi ari ibimemyetso bihamya nta shiti ko Aboyezantije Louis yahojeje ku nkeke Uwimana Vestine bashakanye kandi ko yataye urugo kuko izi manza zabaye ndakuka kandi urubanza rugira agaciro nk’ak’inyandiko mvaho. Bityo ubutane bukaba bugomba gukomeza gutangwa ku mpamvu y’uguta urugo kwa Aboyezantije Louis no guhoza ku nkeke uwo bashakanye.
## Page 10
[30] Ikimenyetso kigizwe n’inyandiko yo kuwa 12/10/2019 ababuranira Aboyezantije Louis bavuga ko gihamya Uwimana Vestine ikosa ryo guta urugo kuko yabyiyemereye, urukiko rurasanga kidahamya ko Uwimana Vestine yataye urugo nk’uko itegeko ribiteganya kuko muri iyi nyandiko Uwimana Vestine yamaze igihe cy’iminsi 27 ataba mu rugo kiva ku itariki ya 15/09/2019 kugeza tariki 12/10/2019 mu gihe ingingo ya 218 y’itegeko Nº 32/2016 ryo kuwa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango nkuko ryahinduwe n’itegeko N° 001/2020 ryo kuwa 02/02/2020 iteganya ko byitwa guta urugo ari uko umwe mu bashakanya amaze nibura igihe cy’amezi cumi n’abiri (12) avuye mu rugo; [31] Indi mpamvu ababuranira Aboyezantije Louis bavuga ko Uwimana Vestine na we yaje kuva mu rugo akamara amezi arenga cumi n’abiri, urukiko rurasanga na byo bitari uguta urugo kuko yari yarishinganishije amaze kubona ko nta mahoro ari mu rugo. Kuba Uwimana Vestine yarabanje kubimenyesha ubuyobozi ko agiye kuva mu rugo kuko nta mutekano afite, ubuyobozi nabwo bukabikorera inyandiko mu nzego zose, ibyo bikaba bigaragazwa na rapport y'umudugudu wa Uwabarezi yandikiwe Akagari ka Rubirizi isaba ubuyobozi bw’akagari gukemura ikibazo cy'umutekano muke n'ihohoterwa Aboyezantije yakoreraga umugore we na Raporo y'ubuyobozi bw’umudugudu wa Uwabarezi bwakoreye Akagari ka Rubirizi bugaragaza ko Uwimana yavuye mu rugo kubera ikibazo cy'umutekano we muke n'ihohoterwa yakorerwaga n'umugabo we; urukiko rurasanga ibyo Uwimana Vestine yakoze bikurikije ibiteganywa n’ingingo ya 218, al. 2 y’itegeko Nº 32/2016 ryo kuwa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango nk’uko ryahinduwe n’itegeko N° 001/2020 ryo kuwa 02/02/2020 iteganya ko kutabana bitewe n’uko umwe mu bashyingiranywe afashwe nabi ntabwo byitwa guta urugo mu gihe yagiye abimenyesheje ubuyobozi bumwegereye bigakorerwa inyandiko. B. Gusuzuma uzagumana abana n’ikibazo cyo kwishyura amafaranga y’ishuri ryabo. [32] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko asanga urukiko mu kwemeza ko Ineza Rita Brunela na Kundwa Marie Ella barerwa na nyina Uwimana Vestine naho Kuzwayezu Bruno Gabriel na Karameyezu Elie Sano bakarerwa na se Aboyezantije Louis rwirengagije ko yari yerekanye ko Urukiko mu kwemeza ko abana Uwimana Vestine yabyaranye na Aboyezantije Louis, aribo : Kuzwayezu Bruno Gabriel ufite imyaka 16ans, Ineza Rita Brunela ufite imyaka 15 ans, Karameyezu Elie Sano ufite imyaka 14 ans, naho Kundwa Marie Ella akaba afite imyaka 13 ans rwarabishingiye ku kuba abo bitewe n’ikigero cy’imyaka yabo bafite uburenganzira n’ubwisanzure bwo kuba bakwihitiramo umubyeyi ukwiye kubarera, bityo buri mwana akaba agomba kubana n’umubyeyi ashaka, mu gihe ababyeyi babo batandukanye, cyane ko bose bafite ubushobozi bwo kubashakira ibibatunga. Aboyezantije Louis we asanga iki cyemezo gikwiye kandi giciye mu kuri n'ubutabera bwose kuko ibyo Uwimana Vestine asaba ko yahabwa kubarera wenyine byaba bibangamiye uburenganzira bwabo bwavuzwe haruguru asanga inyungu z'abana z'ikirenga ziri mu kureka abana bakisanzura ku babyeyi babo bombi ubutane bw’ababyeyi babo ntibubabere impamvu ituma babura uburenganzira bwo kubana n'umubyeyi bifuza. [33] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko asanga icyemezo cyafashwe n'Urukiko gihabanye n'ibiteganywa n’ingingo ya 3 y’amasezerano ku burenganzira bw’umwana ivuga ko ibyemezo byose bifatirwa umwana byaba bifashwe n’inzego zitandukanye cyangwa inkiko hitabwa ku
## Page 11
nyungu z’ikirenga z’umwana ( Art 3 of Convention on the Rights of the Child Adopted and opened for signature, ratification and accession by General Assembly resolution 44/25 of 20 November 1989, In all actions concerning children, whether undertaken by public or private social welfare institutions, courts of law, administrative authorities or legislative bodies, the best interests of the child shall be a primary consideration) naho Ingingo ya 4 y’amasezerano Nyafurika ku Burenganzira n’imibereho myiza y’umwana (charte africaine des droits et du bien-etre de l'enfant) nayo yatoye iyo ngingo uko yakabaye igira iti: “Dans toute action concernant un enfant, entreprise par une quelconque personne ou autorité, l'intérêt de l'enfant sera la considération primordial”. Ababuranira Aboyezantije Louis basaba ko iki cyemezo cyo gutandukanya abana b’abahungu n’abakobwa gikurwaho kuko kinyuranye n'ingingo z'amategeko bavuze kandi ngo banagaragaje ubuhamya bwa Nyirarukundo bugaragaza ko Uwimana Vestine kubera imyitwarire ye nta bushobozi afite bwo guha abana uburere bwiza akaba asanga barerwa na se Aboyezantije Louis. [34] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko basaba Urukiko Rukuru kwemeza ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite. Uwimana Vestine yasabye ko yahabwa kurera abana kuko se yari yarabataye, akanga no kujya atanga ibibatunga ndetse ntabishyurire n’amafaranga y’ishuri nk’uko bigaragazwa na bordereaux zigaragaza ko Uwimana Vestine ari we wishyuraga wenyine, bityo urukiko rukaba rwafata icyemezo ko mu gihe batandukanye yabarera, naho Aboyezantije Louis akajya atanga indezo yabo ya buri kwezi, ingana na 500, 000Rwf kuri buri mwana, ubwo ni ukuvuga ko abana bane (4) yategekwa kujya atanga miliyoni ebyiri (2,000,000 Rwf) buri kwezi, Aboyezantije Louis akanakomeza inshingano zo kubarihira amashuri afatanyije na Vestine Uwimana, abana bakajya bamusura nawe akabasura. [35] Ku ruhande rwa Uwimana Vestine bavuga ko kuba Aboyezantije Louis asaba ko abana bagumana uburenganzira n’ubwisanzure bwo kuba bakwihitiramo umubyeyi ukwiye kubarera, bityo buri mwana akaba agomba kubana n’umubyeyi ashaka, mu gihe ababyeyi babo batandukanye nk’uko byari byemejwe n’Urukiko rw’Ibanze rwa Kicukiro, asanga binyuranyije n’ingingo 18 y’itegeko Nº 32/2016 ryo ku wa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango ryahinduwe n’itegeko N ° 001/2020 ryo kuwa 02/02/2020 iteganya ko Abana bahabwa umubyeyi watsindiye ubutane; Undi mubyeyi agasigarana uburenganzira bwo gusura abana, kubavugisha cyangwa gusurwa nabo […..]; [36] Ku ruhande rwa Uwimana Vestine basanga abana bakwiye kurerwa na nyina Uwimana Vestine kuko ariwe wabaruhanye igihe cyose bari baratawe na se, ahubwo Aboyezantije Louis agategekwa gutanga indezo. Ibi asaba bikajyana no gutegeka ko umutungo wa Marie Merci Modern Company Ltd, ufite agaciro ka 449,235,000Rwf, Uwimana Vestine n’Aboyezantije bari bafitemo imigabane, weguriwe burundu abana babyaranye aribo : Kuzwayezu Bruno Gabriel, Ineza Rita Brunela, Karameyezu Elie Sano na Kundwa Marie Ella, bagomba kuwucungirwa na Mama wabo Uwimana Vestine. UKO URUKIKO RUBIBONA [37] Ingingo ya 4 y’itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko Urukiko ruca urubanza rwaregewe hakurikijwe ibimenyetso bihuje na kamere
## Page 12
y’ikiburanwa. Urukiko rushingiye ku biteganyijwe n’iyi ngingo rwasuzumye ibimenyetso byatanzwe rubihuza no gusuzuma uko abana Aboyezantije Louis yabyaranye na Uwimana Vestine ; [38] Ibimenyetso byatanzwe bigizwe n’ibyemezo by’amavuko by’abana bugaragaza ko abana urukiko rusabirwa gufataho icyemezo ari Kuzwayezu Migaruka BRUNO yavutse kuwa 29/01/2004 (ubu afite imyaka 20); Ineza Uwamariya Rita wavutse kuwa 10/04/2005 (ubu afite imyaka 18 n’amezi atandatu); Elie Bano Karameyezu wavutse kuwa 17/05/2006 (ubu afite imyaka 17 n’amezi atandatu) na Kundwa Marie Leila yavutse kuwa 30/03/2007 (ubu afite imyaka 16 n’amezi atandatu). Urukiko mu gusuzuma ibi bimenyetso bigizwe n’ibyemezo by’amavuko rwasanze harimo n’abana bakuru barengeje imyaka 18 bageze mu myaka y’ubukure nk’uko biteganywa n’ingingo ya y’itegeko Nº 32/2016 ryo ku wa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango ryahinduwe n’itegeko N ° 001/2020 ryo kuwa 02/02/2020. Abo urukiko rushobora gufataho icyemezo bakaba ari Elie Bano Karameyezu wavutse kuwa 17/05/2006 (ubu afite imyaka 17 n’amezi atandatu) na Kundwa Marie Leila yavutse kuwa 30/03/2007 (ubu afite imyaka 16 n’amezi atandatu). [39] Ingingo ya 18 y’itegeko N° 001/2020 ryo ku wa 02/02/2020 rihindura Itegeko N° 32/2016 ryo ku wa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango iteganya ko abana bahabwa umubyeyi watsindiye ubutane. Undi mubyeyi asigarana uburenganzira bwo gusura abana, kubavugisha cyangwa gusurwa na bo. Urukiko rubyibwirije cyangwa rubisabwe n’umwe mu basaba ubutane cyangwa n’undi muntu wese ubifitemo inyungu, rushobora gutegeka ko umwana ahabwa umubyeyi utatsinze urubanza cyangwa se undi muntu wese, rushingiye ku byagirira abana akamaro. Urukiko rushobora kandi gutegeka ko abana bamwe barerwa n’umubyeyi umwe, abandi nabo bakarerwa n’undi mubyeyi mu gihe biri mu nyungu z’abana. Urukiko rushingiye kuri iyi ngingo rurasanaga abana batarageza ku myaka y’ubukure Elie Bano Karameyezu na Kundwa Marie Leila bazakomeza kurerwa n’umubyeyi wabo Uwimana Vestine kuko ari we Wabasha kubaba hafi. Aboyezantije Louis azakomeza kuzajya aha Uwimana Vestine indezo y’amafaranga ibihumbi magana atanu (500,000Frw) kuri buri mwana Elie Bano Karameyezu na Kundwa Marie Leila ; [40] Urukiko rurasanga abandi bana bakuru ari bo Kuzwayezu Migaruka Bruno na Ineza Uwamariya Rita nta cyemezo rwabafataho kuko bageze ku myaka y’ubukure aho bashatse. Bitabujije ko aba bana bose n’abatarageza ku myaka y’ubukure na bo bafite uburenganzira bwo kwihitiramo aho bashaka kuba kandi urukiko rukaba nta mpamvu yo kubibabaza. Ababyeyi bakaba bazakomeza kugumana inshingano zo kubaha ibyo bakeneye no kubarihira amashuri ; [41] Ingingo ya 113 y’itegeko Nº 32/2016 ryo ku wa 28/08/2016 rigenga abantu n’umuryango iteganya ko imyaka y’ubukure ari imyaka cumi n’umunani (18) y’amavuko uretse aho iri tegeko cyangwa andi mategeko abiteganya ukundi. Kuri iyo myaka, umuntu agira ubushobozi bwo gukora ibintu byose bimuhuza n’abandi. Urukiko rushingiye kuri iyi ngingo rurasanga ibyasabwe na Uwimana Vestine ko urukiko rwategeka ko umutungo wa Marie Merci Modern Company Ltd, ufite agaciro ka 449,235,000Rwf, Uwimana Vestine n’Aboyezantije bari bafitemo imigabane, yawuhabwa akawucungirwa abana, nta shingiro bifite kuko bamwe muri ba nyir’umutungo babaye bakuru kuko barengeje imyaka 18, kandi bafite uburenganzira bwo kubyikorera cyangwa kwishyiriraho uwawubacungira ;
## Page 13
[42] Ku byerekeranye n’ubwishyu bw’amafaranga y’amashuri y’abana urukiko rurasanga Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis bagomba kugumana inshingano yo kurihirira abana babo amashuri bongera amafaranga kuri konti icungwa n’umukobwa wabo RITA. Imitungo izagurishwa ikaba ari UPI 845 iri Kicukiro/Kanombe, umudugudu Intwari. Hakaba na UPI 835 ahasigaye ku ho umuhanda warahatwaye. Ubutaka bwanditse kuri Umuziga Delphine bukagurishwa, n'ibiva mu mashyamba asarurwa ari muri Rutsiro bigashyirwa kuri konti z'abana bakabasha kwiga. Ibi urukiko rubyemeje rubishingiye kukuba bidahagije kuha abana ibibatunga byonyine ahubwo bagomba no guhabwa ubushobozi bwo kwiga amashuri ahuje n’urwego bariho uru rwego rukaba rugaragarira mu bikorwa ababyeyi ubwabo batangije kuba bohereje abana babiri kwiga muri Amerika (abana babahungu bombi biga muri amerika) bityo bikaba bidakwiye ko habaho gusumbanisha abana kuko bareshya mu burenganzira bwabo. Kuba RITA yaragiriwe ikizere n’ababyeyi kandi uru rukiko rusanga bikwiriye gushingirwaho agakomeza gucunga iyo compte yiswe Konti yo Kwishyura Amashuri y’abana ahubwo bikaba ari ngombwa ko abasinya kuri iyo compte hakongerwaho n’undi mwana kugirango habeho aba signataires barenga umwe byibuze. C.Kumenya niba imodoka ifite plaque RAD 401 I n’imodoka ifite plaque RAB 783 F zagurishwa [43] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko asanga mu gihe urubanza rwaburanishwaga Uwimana Vestine yaremeye ko imodoka agendamo ifite plaque RAD 401 I ari ubutunzi bw'urugo ko yajya mu bigabanwa iyo mvugo yagakwiye kuba imutsindisha cyane ko ihuye n'ukuri gusa ku rundi ruhande Aboyezantije Louis we yavuze ko imodoka agendamo itajya mu bigomba kugabanwa n'abashakanye kuko atari iye ahubwo ari ya Iribagiza Laurence, abona rero urukiko ntacyo rwashingiyeho rwemeza ko ababuranyi bagabana iyo mitungo yimukanwa mu gihe ingingo ya 8 y'itegeko Nº27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura ivuga ko iyo uburyo bw’ivangamutungo rusange busheshwe ku mpamvu z’ubutane cyangwa guhindura uburyo bw’imicungire y’umutungo, abari barashyingiranywe kuvanga umutungo bagabana ku buryo bungana cyangwa mu bundi buryo bumvikanye imitungo n’imyenda. [44] Uwimana Vestine avuga ko iyi mpamvu y’ubujurire asanga nta shingiro ifite kuko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge mu rubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe kuwa 18/01/2021, ubu rukaba rwarabaye itegeko, rwemeje ko imodoka ifite plaque RAB 783 F igaruka mu mutungo W’aboyezantije Louis n’Uwimana Vestine. Kuba rero Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaremeje ko imodoka zombi (RAD 401 I n’imodoka ifite Plaque RAB 783 F) zigomba kugurishwa bakagabana amafaranga avuyemo mu buryo bungana asanga bikurikije amategeko (Ingingo ya 8 y'itegeko Nº27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura). Iby’uko Aboyezantije Louis avuga ko imodoka ifite plaque RAB 783 F ari iya Iribagiza Laurence, Uwimana asanga nta shingiro bikwiye guhabwa kuko hari urubanz rwabaye itegeko RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe kuwa 18/01/2021, rwemeje ko imodoka ifite plaque RAB 783 F igaruka mu mutungo W’aboyezantije Louis N’uwimana Vestine, kandi Iribagiza Laurence ntabwo yigeze arutambamira. UKO URUKIKO RUBIBONA
## Page 14
[45] Ingingo ya 8 igika cya 1 y'itegeko Nº27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura iteganya ko iyo uburyo bw’ivangamutungo rusange busheshwe ku mpamvu z’ubutane cyangwa guhindura uburyo bw’imicungire y’umutungo, abari barashyingiranywe kuvanga umutungo bagabana ku buryo bungana cyangwa mu bundi buryo bumvikanye imitungo n’imyenda. Urukiko kubera ko imodoka ifite plaque RAB 783 F yavuzwe mu rubanza rw’inshinjabyaha RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe kuwa 18/01/2021, urukiko rukemeza ko imodoka igaruka mu mutungo w’Aboyezantije Louis N’uwimana Vestine kandi Iribagiza Laurence akaba ntaho agaragara ko yigeze gutambamira uru rubanza ahubwo ari Aboyezantije Louis umuvuga, rusanga izi modoka zose zikwiye kugurishwa noneho Aboyezantije Louis n’ Uwimana Vestine bakagabana ikiguzi kivuyemo mu rwego rwo kwirinda ko hagize uhabwa imodoka runaka, yatwara imodoka ifite agaciro karuta iyindi; iri gurishwa bashobora kuryikorera ubwabo icy’ingenzi nuko igabana ribaho kandi ntirigire uwo ribangamira. D.Kumenya niba inka 50 zororerwaga Rugende zari zihari. [46] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko Urukiko rwemeje ko ko Aboyezantije asubiza Uwimana Vestine amafaranga angana na 10,000,000Frw ngo akomoka ku nka 50 zororerwaga Rugende ibyo urukiko rukaba ngo rwarabyemeje rushingiye ku bushishozi bwarwo nyamara nta kimenyetso cyatanzwe cyemeza nta shiti ko izo nka 50 zari zihari. Aboyezantije Louis yumva niba koko igura ry’inka 50 ryarategetswe mu rubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe kuwa 18/01/2021 ntabwo Urukiko rwari rufite ububasha bwo kuvuguruza ibyategetswe n’urukiko ruburanisha imanza z’inshinjabyaha ngo ruvunje inka mirongo itanu mo amafaranga, ahubwo ubifitemo inyungu yari gusaba ko uru rubanza nshinjabyaha rushyirwa mu bikorwa izo nka zikagaruzwa cyane ko urubanza rwabaye itegeko. Aboyezantije asanga mu kwemeza ko Aboyezantije asubiza Uwimana 10,000 000rwf urukiko hari ibyo rwiregangije. [47] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko basanga iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwemeje ko ku birebana n’inka 50 zigomba kugarurwa mu muryango nk’uko byanategetswe mu rubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe kuwa 18/01/2021, ubu rwamaze kuba itegeko, ko zigomba kugaruka mu mutungo w’umuryango. Ariko kuko Aboyezantije Louis avuga ko yazigurishije, urukiko mu bushishozi bwarwo rwasanze Aboyezantije Louis agomba gusubiza Uwimana Vestine amafaranga angana na miriyoni icumi (10,000,000Rwf) yabazwe mu bushishozi bw’urukiko aho buri nka rwayigeneye agaciro k’amafaranga ibihumbi magana ane (400, 000 Rwf) cyane ko baburanye bavuga ko harimo inka ntoya n’inini, ku nka 50x400.000 Frw = rwasanze zifite agaciro ka 20.000.000Rwf. [48] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko basanga icyemezo cyafashwe gifite ishingiro kuko urukiko rutari gutegeka ko hagabanwa inka mu gihe Aboyezantije Louis yavugiye mu rukiko ko yazigurishije nk’uko bigaragara mu gika cya 27 cya kopi y’urubanza rujuririrwa kandi zikaba zaragurishijwe atabana na Uwimana Vestine, amafaranga yavuyemo akaba yarayakoresheje mu nyungu ze bwite, ahubwo amafaranga yagenwe akaba ari make kuko bumva inka yabarirwa moyenne ya 1,000,000Rwf kuko harimo inkuru zagurwaga 1,500,000Rwf n’into zagurwaga 500,000Rwf. Bityo Uwimana Vestine akaba yagenerwa 25,000,000Rwf kuko Aboyezantije Louis yemeye mu rukiko ko izo nka yazigurishije mu gihe urubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe
## Page 15
kuwa 18/01/2021, ubu rwamaze kuba itegeko, rwari rwarategetse ko zigomba kugaruka mu mutungo w’umuryango. UKO URUKIKO RUBIBONA [49] Ingingo ya 4 y’itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko Urukiko ruca urubanza rwaregewe hakurikijwe ibimenyetso bihuje na kamere y’ikiburanwa naho ingingo ya 8 igika cya 1 y'Itegeko Nº27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura iteganya ko iyo uburyo bw’ivangamutungo rusange busheshwe ku mpamvu z’ubutane cyangwa guhindura uburyo bw’imicungire y’umutungo, abari barashyingiranywe kuvanga umutungo bagabana ku buryo bungana cyangwa mu bundi buryo bumvikanye imitungo n’imyenda. Urukiko rushingiye ku biteganyijwe n’izi ngingo rwasuzumye ibimenyetso byatanzwe rubihuza no kugabanya umutungo w’inka 50 hagati ya Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine ; [50] Urukiko rwasanze inka 50 ziburanwa kugabanwa zari zihari koko kandi zemejwe n’urukiko mu rubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe kuwa 18/01/2021, ikibazo cyaje kubaho kikaba ari uko izo nka zitagihari ahubwo Aboyezantije Louis yazigurishije. Urukiko rukaba rutafata icyemezo ku nka kuko zitagihari ahubwo rwafata icyemezo hagendewe ku kiguzi cyaba cyaravuye muri izo nka. Kuko mbere yo kugurisha inka nta genagaciro ababuranyi bakoresheje kandi rikaba ritagishobotse gukorwa kuko inka zidahari, byongeye kandi hakaba nta kimenyesto kidashidikanywaho cyakerekana ikiguzi cy’inka, Urukiko rurasanga mu bushishozi bwaro agaciro kagereranyije kagenwe k’amafaranga 400.000 kuri buri nka gafite ishingiro bityo, Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine bakaba bagomba kugabana ikiguzi cy’izo nka nk’uko urukiko rwabyemeje mu rubanza rujuririrwa, Uwimana Vestine agahabwa miliyoni icumi (10.000.000Frw) nk’uruhare rwe kuri izo nka. Urukiko rurasanga ntaho rwahera rwemeza ko agaciro k’inka imwe ari miliyoni imwe (1.000.000Frw) nk’uko byasabwe na Uwimana Vestine. Naho ibyo kugaruza inka byasabwe na Aboyezantije byajyana no gusubiza amafaranga bityo rero ibyo asaba byo kubanza kugarura inka nawe agasubiza amafaranga kuko ariwe wazigurishije zikagabanwa ntaho bitaniye no kumutegeka guhita atanga amafaranga n’ubundi yari kuzasubiza abaguze inka ibyo kubigira birebire kandi byose byanzurira ku kintu kimwe aricyo cyo gutanga amafaranga bizakorwa na Aboyezantije n’uru rukiko rusanga bitari ngombwa bityo ibyo Aboyezantije asaba bikaba nta shingiro urukiko rubona bifite. Mu gihe yaba avuga ko izo nka zitabayeho aba yarabijuririye kandi niba yarabitsindiwe bigomba gufatwa nk’aho byabayeho bigashyirwa mu bikorwa kandi kudasaba ko inka zigarurwa ntaho byaba binyuranyije n’ibyemejwe mu rubanzarw’inshinjabyaha rwabitegetse kuko icyari kigamije kwari uguha uburenganzira Uwimana Vestine wari wabuvukijwe (la reparation se fait légalement soit par nature quand c’est possible ou alors par équivalent en donnant de l’argent). E. Kumenya niba Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwaremeje ko Aboyezantije Louis aha Uwimana Vestine amafranga angana na 5.000.000Frw nta kimenyetso rushingiyeho.
## Page 16
[51] Uhagarariye Aboyezantije Louis yajuriye avuga ko Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwemeje ko Aboyezantije Louis aha Uwimana Vestine amafranga angana na 5.000.000rwf ruvuga ko yavuye mu ishyamva baangiye yagurishije kandi nta kimenyetso rushingiyeho gifatika ureste. inyandiko yanditswe n’Akagali ka Kigembe yo ku wa 29/03/2022, agasaba ko iyi nyandiko yashingiweho n’urukiko nta shingiro yari ifite kuko Urwego rw’akagari atarirwo rwemeza nyir’umutungo ahubwo ingingo ya 23 y’Iteka rya minisitiri N° 002/2008 ryo ku wa 01/4/2008 rigena uburyo iyandikishwa ry’ubutaka rikorwa ivuga ko Icyemezo cy’iyandikisha cyerekana nta mpaka uburenganzira ku mutungo bwite w‘ubutaka, ku bukode bw’ubutaka cyangwa uburenganzira ku mutungo cyangwa ibiwubangamira byanditse kuri icyo cyemezo. [52] Uburanira Aboyezantije avuga ko umukiriya we atigeze yemera ko bafite umutungo ugizwe n’ubutaka I Kigembe, kandi atigeze yemera ko yasaruye ishyamba ryo muri Kigembe- Gacurabwenge, akaba asanga igihe cyose nta kimenyetso cyatanzwe na Uwimana kigaragaza ko haba hari ishyamba ry’ababuranyi Aboyezantije yaba yarasaruye wenyine agakuramo 10.000.000Rwf. [53] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite kuko Uwimana Vestine yasabye Urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenge ko ku birebana n’ishyamba ryatemwe na Aboyezantije Louis akarigurisha yagarura amafaranga yavuyemo angana na miriyoni mirongo itanu (50,000,000 Rwf) kuko Aboyezantije Louis yarisaruraga wenyine, urukiko mu bushishozi bwarwo rwasanze agomba guhabwa na Aboyezantije Louis wemera ko yarisaruye ntagire icyo agenera Uwimana Vestine nyamara wari umutungo wabo bombi nkuko byanasobanuwe mu nyandiko yanditswe n’inzego z’ibanze/Akagali ka Kigembe yo ku wa 29/03/2022, Urukiko rukaba rwaremeje ko uruhare rwa Uwimana Vestine rungana n’amafaranga angana na miliyoni eshanu (5,000, 000Frw) yagenwe n’urukiko mu bushishozi bwarwo. [54] Uhagarariye Uwimana Vestine asanga icyemezo cyafashwe gifite ishingiro kuri bimwe kuko cyashingiwe ku nyandiko zatanzwe n’inzego z’ibanze, inyandiko y'ubuyobozi bw'akagari ka Kigembe na Gihira yemeza ko Louis na Vestine bafite umutungo muri iyo midugudu ugizwe n'ishyamba Aboyezantije Louis akaba yararigurishije. Uhagarraiye Uwimana Vestine avuga ko ahubwo amafaranga yagenwe n’urukiko ari make kuko agaciro k’ishyamba yasaruye kari miliyoni mirongo itanu (50.000.000Frw) ari yo yagombye kugabanwa ; UKO URUKIKO RUBIBONA [55] Ingingo ya 8 igika cya 1 y'itegeko Nº27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura iteganya ko iyo uburyo bw’ivangamutungo rusange busheshwe ku mpamvu z’ubutane cyangwa guhindura uburyo bw’imicungire y’umutungo, abari barashyingiranywe kuvanga umutungo bagabana ku buryo bungana cyangwa mu bundi buryo bumvikanye imitungo n’imyenda. Urukiko rushingiye ku bimenyetso bigizwe n’urubanza RP00562/2019/TGI/NYGE rwaciwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge ku wa 18/01/2021 aho iryo shyamba ryavuzwe ko ari umutungo w’umuryango, hakaba n’Inyandiko y'ubuyobozi bw'akagari ka Kigembe na Gihira yemeza ko Louis na Vestine bafite umutungo muri uwo mudugudu ugizwe n'ishyamba Aboyezantije Louis akaba yararigurishije rurasanga Aboyezantije
## Page 17
Louis agomba guha Uwimana Vestine ku mafaranga yavuye muri iryo shyamba akamuha miliyoni eshanu (5.000.000Frw) nk’uko yagenwe n’urukiko mu bushishozi bwarwo. Ibyasabwe na Uwimana Vestine ko ishambya ryafatwa ko rifite agaciro ka 50.000.000Frw urukiko rurasanga nta bimenyetso urukiko rwahawe rubihamya. F. Kumenya niba Aboyantije Louis yakwirengera wenyine amadeni avuga ko yakoresheje mu nyungu z’urugo [56] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko Urukiko rwemeje ko amadeni agomba kwirengerwa na Aboyezantije Louis wenyine nyamara yarayafashe kandi akayakoresha mu nyungu z’urugo ; asanga iki cyemezo gikwiye gukosorwa kuko amafaranga 120,000,000Rwf Aboyezantije yagurijjwe na Gashumba Gracien nkuko bigaragazwa n’amasezerano yo kuwa 05/08/2016 yakoreshejwe mu kwishyura RRA naho 50,000,000Rwf yagurijwe na Kazimbaya Francois agaragazwa n’amasezerano yo kuwa 05/11/2020 yahise akoreshwa mu kwishyura ideni rya Rwanda Revenue nk’uko bigaragazwa na sheki nomero 00001791 ya Kazimbaya Francois, ndetse n’umwenda wa 62,000,000Rwf yagurijwe na Dukuzumuremyi Protais yakoreshejwe mu gusana Stella Matutina yemezwa n’amasezerano yo kuwa 11/03/2018 ndetse na devis n’igenagaciro ry’imirimo yakozwe. Iyi myenda yose ngo yagiye ifatwa mu gukemura ibibazo by'urugo nk'uko Uwimana Vestine abizi urugo rwagize ibibazo by'ubukungu bitewe n'imyenda ya banki ndetse n'iya Rwanda Revenu Authority byatumye Aboyezantije afata iya mbere yitabaza inshuti kugira ngo asigasire imitungo isigaye idatezwa cyamunara ; [57] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko asanga n’ubwo Uwimana atabashije kuvuguruza ibimenyetso Urukiko rw’Ibanze rwari rwashingiyeho bigizwe n'amasezerano yakorewe imbere ya noteri ndetse n’ibindi bimenyetso byemeza icyo ayo mafaranga yakoreshejwe birimo inyandiko ya Rwanda Revenue igaragaza ko Aboyezantije Louis amaze kwishyura arenga miriyoni ijana na mirongo icyenda (190.000.000Frw), Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwirengagije ibimenyetso byose Aboyezantije yatanze rwemeza ko azishyura wenyine amadeni mu gihe ingingo ya 7 y'itegeko Nº27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura ivuga ko Abashyingiranywe bafatanya kwishyura imyenda yafashwe mbere na nyuma yo gushyingirwa. [58] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko iyi mpamvu y’ubujurire basanga nta shingiro ikwiye guhabwa kuko icyemezo cyafashwe, Urukiko rwisumbuye rwagisobanuye neza mu gika cya 34 cya kopi y’urubanza rujuririrwa aho rwasanze amasezerano Louis yagiranye n’abo avuga ko bamugurije amafaranga, ayo masezerano agaragaza ko yasinyweho na Aboyezantije Louis wenyine, akaba ari nta mukono w’umugore we Uwimana Vestine ugaragara kuri ayo masezerano, bivuze ko nta kigaragaza ko Uwimana Vestine yamenye iby’iyo myenda kandi barasezeranye ivangamutungo rusange, nyamara ibyo umwe agiye gukora bijyanye n’umutungo agomba kubimenyesha uwo bashakanye; [59] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko hashingiwe ku biteganywa n’ingingo ya 6 y’itegeko N˚ 27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura, Urukiko Rwisumbuye rwasanze kuba Uwimana Vestine nta ruhare yagize mu ifatwa ry’iyo myenda akaba ari nta n’ikigaragaza ko iyo myenda yafashwe mu nyungu z’urugo
## Page 18
rwabo, dore ko hari n’urubanza RP00562/2019/TGI/NYGE Aboyezantije Louis yarezwemo icyaha cyo guta urugo kuva mu mwaka wa 2017, no gukoresha umutungo w’urugo ku buryo bw’uburiganya, urukiko rukaba rwaramuhamije ibyo byaha, Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rukaba rwarasanze ayo madeni agomba kwirengerwa na Aboyezantije Louis wenyine. Uhagarariye Uwimana Vestine yumva iki cyemezo cyafashwe gikurikije amategeko, bityo iyi mpamvu y’ubujurire ikaba nta shingiro ifite. Uwimana Vestine kandi yasabye ko mu igabana urukiko rwazategeka ko muri miliyoni 600 (miliyoni Magana atandatu) Aboyezantije yakiriye akayakoresha mu nyungu ze wenyine ko mu gihe cy’igabana byazashingirwaho agahererezwaho icya kabiri (50%) cyayo hagamijwe ko ahabwa ubutabera. UKO URUKIKO RUBIBONA [60] Urukiko rurasanga amasezerano Aboyezantije Louis yagiranye n’abo avuga ko bamugurije amafaranga, ayo masezerano agaragaza ko yasinyweho na Aboyezantije Louis wenyine, akaba ari nta mukono w’umugore we Uwimana Vestine ugaragara kuri ayo masezerano, bivuze ko nta kigaragaza ko Uwimana Vestine yamenye iby’iyo myenda kandi barasezeranye ivangamutungo rusange. Urukiko rushingiye ku ngingo ya 6 y’itegeko N˚ 27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura iteganya ko ibyo umwe agiye gukora bijyanye n’umutungo agomba kubimenyesha uwo bashakanye, rurasanga kuba Uwimana Vestine nta ruhare yagize mu ifatwa ry’iyo myenda akaba ari nta n’ikigaragaza ko iyo myenda yafashwe mu nyungu z’urugo rwabo, rurasanga ayo madeni agomba kwirengerwa na Aboyezantije Louis wenyine. Kuba hari urubanza RP00562/2019/TGI/NYGE Aboyezantije Louis yarezwemo icyaha cyo guta urugo kuva mu mwaka wa 2017, no gukoresha umutungo w’urugo ku buryo bw’uburiganya kikamuhama, urukiko rurasanga ari ikindi kimenyetso gishimangira ko ayo madeni atayafashe mu nyungu z’urugo; [61] Ibyo Aboyezantije Louis avuga ko ayo mafaranga yafashe y’imyenda yayasanishije Stella Matutina igihe yayafataga nk’uko yaburanye abivuga; urukiko rurasanga nta bimenyetso yabigaragarije uretse kubivuga gusa; Naho ku bijyanye na miliyoni Magana atatu Uwimana Vestine asaba ko zaherwaho mu gihe cyo kugabana Uru rukiko rusanga iki kibazo urukiko rwisumbuye rwaracyanzuyeho aho rwavuze ko hari urubanza rwabifasheho icyemezo kikaba kitarigeze kijuririrwa ibi bikaba bifatwa ko byamaze kuba itegeko bikaba bitakongera gusuzumwa muri uru rubanza . Ikindi nta bimenyetso yayatangiye cyane ko nta compte yagaragarije urukiko ayo mafaranga yaciyeho cyangwa byibuze ngo yerekane ko haba hari amafaranga ari kuri compte ya Aboyezantije akomoka kuri iyo mitungo ngo bayabagabanye. Uru rukiko rukaba rutashobora kubara ibyo Aboyenzantije yaba yarakoresheje mu nyungu ze bwite no mu nyungu z’umuryango mu myaka ine Uwimana Vestine avuga ko yari yaramuheje mu mitungo. Urukiko rusanga byaraburanishijwe1 mu rubanza rujuririrwa urukiko rwemeza ko ikibazo cyafashweho icyemezo mu 1 22. Ku bijyanye n’umusaruro ABOYEZANTIJE Louis yari yarashyize muri succession Migaruka Emmanuel mu buryo bw’uburiganya ikaba yaragarujwe mu mutungo wabo, Urukiko rurasanga UWIMANA Vestine yararegeye uwo musaruro mu rubanza RPA 00193/2021/HC/KIIG-CMB RPA 00288/2021/HC/KIG, ariko urwo rukiko ruvuga koko ; ko bitasuzumwa muri urwo rubanza, ko binyuranye n’ibiteganywa n’ingingo
## Page 19
rundi rubanza kuburyo rwamaze kuba itegeko uru rubanza rukaba rutabigarukaho kandi Uwimana akaba nta bimenyetso bibivuguruza yatanze. Hakiyongeraho ko hari imyenda uru rukiko rubona ko Aboyezantije agomba kwishyura wenyine kandi urukiko bikaba bitarworohera kuvangura ngo rumenye muri iyo myaka 4 aho Aboyezantije yaba yarakoresheje amafaranga mu nyungu ze bwite no mu nyungu z’umuryango bityo ibyo Uwimana Vestine asaba by’uko miliyoni 300 zazaherwaho mu igabana bikaba nta shingiro rubona bifite. G. Gusuzuma niba Aboyezantije Louis yakwishyura wenyine ibirarane by’imisoro yo kuva 2016 kugeza 2019 [62] Uhagarariye Aboyezantije Louis yajuriye anenga ko Urukiko rweremeje ko Aboyezantije Louis yishyura wenyine ibirarane by’imisoro yo kuva 2016 kugeza 2019 nta kimenyetso gishingiweho, asanga urukiko rutari rukwiye kwemeza ibintu bitatangiwe ibimenyetso kuko Uwimana Vestine niba yari azi ko hari ibirarane by’imisoro bikomoka ku mitungo asangiye na Aboyezantije ntacyamubujije kuyikurikirana nka nyirayo ngo ayishyure. Aboyezantije Louis avuga ko urubanza rw’inshinjabyaha rutigeze rwemeza ko Aboyezantije yikubiye imitungo ivugwa ko itishyuriwe imisoro, ibyo Urukiko rwashingiyeho ko Uwimana yari yarahejwe ku mitungo kuva 2016 akayisubizwa 2019 ni amakuru ubwarwo rwari rufite ariko adashingiye ku kimenyetso na kimwe mu byatanzwe n’ababuranyi. [63] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko asanga urukiko rwaramurenganije rumutegeka kuzishyura imisoro narwo rwashidikanyaga ko iriho aho rwagize mu gika cya 41 ruti “Aboyezantije Louis agomba kwirengera wenyine ibirarane by’imisoro yo kuva mu mwaka wa 2016-2019 y’iyo mitungo niba birimo koko cyane ko atabashije kubigaragariza urukiko” ubundi umuburanyi wese afite inshingano zo kugaragaza ukuri ku ibyo aburana niba Uwimana atarabashije kwerekana ko iyo misoro iriho kandi akaba atarafite ububasha bwo kuyishyura mu gihe yagombaga gutangwamo urukiko rwagombaga kwima ishingiro ubusabe bwe. Aboyezantije Louis avuga ko ibyo birarane binabaye bihari bagomba gufatanya bombi kuyishyura kubera ko abashyingiranywe bafatanyije iyo mitungo kandi basangiye inshingano n’uburenganzira byo kuyihagararira harimo no kwishyura imisoro. [64] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko asanga icyemezo cyafashwe n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge kuri iyi ngingo gikurikije amategeko kuko nk’uko byasobanuwe ya 3, agace ka 2 y’ itegeko n˚ 027/2019 ryo ku wa 19/09/2019 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha iteganya ko ikirego cy’indishyi ari ikirego gitangwa hagamijwe kwishyuza ibyangijwe n’icyaha, kandi ko icyo kirego kiba kigamije gusa gusaba indishyi. 23. Urukiko rurasanga kandi nk’uko bigaragazwa n’urubanza RC 00078/2018/TGl/KNG rwaciwe kuwa 03/06/2019, Urukiko rwisumbuye rwa Karongi rwarategetse ko imwe mu mitungo ABOYEZANTIJE Louis yari yarashyize mu mitungo ya Succession Migaruka Emmanuel igaruka mu mutungo w’urugo, muri urwo rubanza UWIMANA Vestine akaba yari yarusabyemo indishyi mbonezamusaruro, ariko Urukiko ruvuga ko izo ndishyi adakwiriye kuzihabwa kuko imitungo avuga yashyizwe mu maboko y’abazungura ba MIGARUKA Emmanuel nta kigaragaza ko bayihawe bakayibyaza umusaruro, icyo cyemezo UWIMANA Vestine akaba atarigeze akijuririra. Bityo uru rukiko rukaba ntaho rwahera rwongera kusuzuma ibijyanye n’iki kibazo mugihe bigaragara ko urubanza RC 00078/2018/TGl/KNG rwaciwe kuwa 03/06/2019 cyasuzumwemo rwamaze kuba itegeko; ibi nabyo urukiko rukaba rwabibonye muri ubu buryo rushingiye ahanini kubiteganywa n’ingingo ya 14 y’itegeko N o 22/2018 ryo ku wa 29/04/2018 ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’imbonezamubano, iz’ubucuruzi, iz’umurimo n’iz’ubutegetsi iteganya ko ‘‘Urubanza rwaciwe ku rwego rwa nyuma rudashobora kongera kuburanishwa bundi bushya ku mpamvu zimwe no ku kiburanwa kimwe hagati y’ababuranyi bamwe baburana ikirego kimwe’’
## Page 20
n’Urukiko mu gika cya 41 cya kopi y’urubanza rujuririrwa, icyemezo cyafashwe mu rubanza RC00078/2018/TGl/KNG rwaciwe kuwa 03/06/2019 n’Urukiko rwisumbuye rwa Karongi, kandi urwo rubanza rukaba rwarabaye Itegeko, Urukiko rwisumbuye rwa Karongi rwategetse ko imwe mu mitungo Aboyezantije Louis yari yarashyize mu mitungo ya Succession Migaruka Emmanuel igaruka mu mutungo w’urugo, iyo mitungo ikaba inzu ibaruye kuri UPI 1/03/10/01/1936 n’indi iri muri UPI: 1/03/10/01/1900, ziherereye Kamashashi, Umurenge wa Kanombe, hakaba n’izindi nzu ebyiri; UPI 1/03/05/04/1204 na UPI:1/03/05/04/1444 ziherereye Rubirizi, na UPI 1/03/05/02/353 iherereye Kabeza, na UPI:2/08/01/02/3888 iherereye mu Ntara y’Amajyepfo, Umurenge wa Gacurabwenge, mu Karere ka Kamonyi, ahitwa Gihira. Urukiko rugasanga kuba iyo mitungo Aboyezantije Louis yari yarayikubiye kuva mu mwaka wa 2016, Uwimana Vestine akaba yarayihaweho uburenganzira, Aboyezantije Louis agomba kwirengera wenyine ibirarane by’imisoro yo kuva mu mwaka wa 2016-2019. [65] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko iki cyemezo Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwagifashe rukosora inenge yagaragaraga mu cyemezo cy’Urukiko rw’Ibanze rwa Kicukiro, aho Urukiko ku rwego rwa mbere rwari rwemeje ko Aboyezantije Louis na Vestine Uwimana mbere yo kugabana imitungo bagomba kujya muri Rwanda revenu Authority (RRA) bakabarisha imisoro babereyemo Leta bagafatanya kuyishyura. Uwimana Vestine rero akaba yarasabaga urukiko ko rwategeka ko iyo misoro yose yakwishyurwa na Aboyezantije Louis, agategekwa kuyishyura wenyine kuko umusaruro wayivuyemo yawikubiye kuva yata urugo mu mwaka wa 2016 kugeza mu mwaka wa 2020. UKO URUKIKO RUBIBONA [66] Urukiko mu gusuzuma ibikubiye mu rubanza rwabaye itegeko RC00078/2018/TGl/KNG rwaciwe kuwa 03/06/2019, n’Urukiko Rwisumbuye rwa Karongi rwategetse ko imwe mu mitungo Aboyezantije Louis yari yarashyize mu mitungo ya Succession Migaruka Emmanuel igaruka mu mutungo w’urugo, iyo mitungo ikaba inzu ibaruye kuri UPI 1/03/10/01/1936 n’indi iri muri UPI: 1/03/10/01/1900, ziherereye Kamashashi, Umurenge wa Kanombe, hakaba n’izindi nzu ebyiri; UPI 1/03/05/04/1204 na UPI:1/03/05/04/1444 ziherereye Rubirizi, na UPI 1/03/05/02/353 iherereye Kabeza, na UPI:2/08/01/02/3888 iherereye mu Ntara y’Amajyepfo, Umurenge wa Gacurabwenge, mu Karere ka Kamonyi, ahitwa Gihira, Urukiko rurasanga iyo mitungo Aboyezantije Louis yari yarayikubiye kuva mu mwaka wa 2016 ari we uyikoresha wenyine, Uwimana Vestine akaba yarayihaweho uburenganzira mu mwaka wa 2019. Kuba iyo mitungo ari Aboyezantije Louis wayikoreshaga akayibyaza umusaruro, urukiko rurasanga agomba kwirengera wenyine ibirarane by’imisoro ikomoka kuri iyo mitungo kuva mu mwaka wa 2016 kugeza mu 2019. [67] Kuba ingano y’imisoro itazwi cyangwa itagaragajwe urukiko rurasanga nta kibazo kirimo kuko birazwi ko imitungo itimukanwa itangirwa umusoro. Niba kandi imisoro yose yarishyuwe nabyo ubwo bizafatwa ko umusoro ku mutungo ari zeru (0) ntawe bizagira icyo bibangamiraho ; H. Gusuzuma niba Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine bagabana ubutaka bwa Hakizimana Daniel na bagenzi be
## Page 21
[68] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko Urukiko rwemeje ko Aboyezantije Louis na Uwimana Vestine bagabana ubutaka bwa Hakizimana Daniel, Mukajinja Dina, Munyankindi Juvenal, Mukatuza Venantie, Habimana Jean, Nkurunziza Pierre na Nsabimana Anicet, buherereye mu Kagari ka Kirambi, Umurenge wa Nyagisozi, rushingiye ku bimenyetso bifite inenge. Urukiko mu gutegeka iryo gabana ngo rwashingiye ku buhamya bw’abantu bavugwa ko bagurishije ariko ntabwo bagaragaza umwirondoro wabo, imbibe z’ahagurishijwe zagakwiye kuba zemezwa na UPI (universal parcel identification) kuko akurikije inyandiko yatanzwe na Uwimana n’ubwo inkomoko yayo ishidikanywaho ariko urukiko rubibonye ukundi hakibazwa impamvu abantu bagurishije nyuma yibarura ry’ubutaka n’itangwa ry’impapurompamo zabwo ntawagurishije n’umwe wabashije kwerekana icyangombwa cy’ubutaka bwe. [69] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko asanga nk’uko ingingo ya 2 agace ka 27 y’Itegeko rigenga ubutaka gasobanura ko urupapurompamo rw’ubutaka ari inyandiko igaragaza uburenganzira umuntu afite ku butaka, bushingiye ku mategeko yanditse kandi itangwa n’ubuyobozi bubifitiye ububasha. Urwo rupapuro rukoreshwa ku masezerano y’ubukode burambye kimwe no ku nkondabutaka cyangwa se ubundi buryo bwemewe bugaragaza uburenganzira ku butaka; tukaba dusanga niba Uwimana Vestine yaraguze ubutaka afatanyije na Aboyezantije Louis yagakwiye kwerekana amasezerano y’igura aherekejwe n’urupapurompamo rw’ubutaka kuko nibyo byemeza nta shiti nyir’ubutaka ku rundi ruhande kandi abo baturage batanze ubuhamya mu nyandiko ni ubwo bitemewe n’amategeko kuko ubundi bagakwiye kuba baraje kubutangira mu Rukiko ingingo ya 62 itegeko ry’ibimenyetso, bagombaga kugaragaza amasezerano bagurishirijeho Aboyezantije Louis imitungo yabo kuko ntabwo basobanuye uburyo bagurishije ubutaka bwubatseho inzu ntihagire inyandiko bikorerwa. [70] Uhagarariye Aboyezantije Louis arasaba ko iki cyemezo gitegeka igabana gikuweho kuko ababuranyi itegeko ribemerera kugabana imitungo basangiye gusa urukiko rukaba rwaratandukiriye rwemeza igabana ry’imitungo y’abandi kandi rutabanje kureba niba iyo mitungo Hakizimana Daniel na bagenzi be bavuga bagurishije niba yari iyabo koko. Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga kandi ko asanga ibimenyetso byashingiweho n'urukiko bifite inenge yo kuba bitarakuyeho urujijo ku bijyanye no kumenya aho iyo mitungo iherereye ku buryo n’aho urubanza rwajya kurangizwa bitazashoboka bityo iki cyemezo kikaba cyakurwaho. [71] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite, kuko ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge mu gufata icyemezo nta nenge bifite. Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge rwabisobanuye neza mu gika cya 45 cya kopi y’urubanza rujuririrwa, aho rwavuze ko ku bijyanye n’ubutaka buherereye mu Karere ka Huye na Nyanza mu Ntara y’Amajyepfo, urukiko rusanga hari inyandiko yo ku wa 11/11/2021, aho abaturage 7 aribo: Hakizimana Daniel, Mukajinja Dina, Munyankindi Juvenal, Mukatuza Venantie, Habimana Jean, Nkurunziza Pierre na Nsabimana Anicet, aba bose bakaba bemeza ko bagurishije Aboyezantije Louis ubutaka bwabo buherereye mu Kagari ka Kirambi, Umurenge wa Nyagisozi; Iyo nyandiko ikaba yaremejwe n’Ubuyobozi bw’umudugudu wa Murende ndetse n’Ubuyobozi bw’Akagari ka Nyagisozi. Hakaba hari na Raporo ya Komisiyo yashinzwe gukemura amakimbirane mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, hagati ya Aboyezantije Louis na Kanamugire Innocent, mu ngingo yayo ya 9 y’iyo raporo hakaba handitswemo ngo “Kanamugire Innocent
## Page 22
nagera igihe cyo gucukura mu butaka bwa bwana Aboyezantije Louis buri mu mbago za Kashyaka (Huye), azumvikana na we nk’uko yumvikana n’abandi ba nyiri ubutaka nk’uko biteganywa n’amategeko”; [72] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko ibyo kuba ubutaka buvugwa ko ari ubwa Aboyezantije Louis bikaba binemezwa na Kanamugire Innocent mu nyandiko yakoze ku wa 19/11/2021. Urukiko rukaba rwarasanze rero kuba Uwimana Vestine abasha kugaragaza inkomoko y’ubutaka bwo mu Karere ka Huye na Nyanza, ari ikigaragaza ko ubwo butaka abuhuriyeho na Aboyezantije Louis, na bwo bakaba bagomba kubugabana ku buryo bungana. Iki cyemezo cyafashwe rero ngo kikaba gikurije amategeko, Urukiko rukuru rukaba rukwiye kwemeza ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite. UKO URUKIKO RUBIBONA [73] Ingingo ya 4 y’itegeko N° 15/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo iteganya ko Urukiko ruca urubanza rwaregewe hakurikijwe ibimenyetso bihuje na kamere y’ikiburanwa. Urukiko rwasanze hari ibimenyetso bigizwe n’inyandiko yo ku wa 11/11/2021, aho abaturage 7 aribo : Hakizimana Daniel, Mukajinja Dina, Munyankindi Juvenal, Mukatuza Venantie, Habimana Jean, Nkurunziza Pierre na Nsabimana Anicet, aba bose bakaba bemeza ko bagurishije Aboyezantije Louis ubutaka bwabo buherereye mu Kagari ka Kirambi, Umurenge wa Nyagisozi ; Iyo nyandiko ikaba yaremejwe n’Ubuyobozi bw’umudugudu wa Murende ndetse n’Ubuyobozi bw’Akagari ka Nyagisozi. Hakaba hari na Raporo ya Komisiyo yashinzwe gukemura amakimbirane mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, hagati ya Aboyezantije Louis na Kanamugire Innocent, mu ngingo yayo ya 9 y’iyo raporo hakaba handitswemo ngo “Kanamugire Innocent nagera igihe cyo gucukura mu butaka bwa bwana Aboyezantije Louis buri mu mbago za Kashyaka (Huye), azumvikana nawe nk’uko yumvikana n’abandi. [74] Ibi bimenyetso urukiko rurasanga bihamya ko ubutaka buvugwa ko ari ubwa Aboyezantije Louis n’ubwo uyu mutungo atawiyandikishijeho. Kuba uyu mutungo ari uwa Aboyezantije Louis Urukiko rurasanga na Uwimana Vestine agomba guhita awugiraho uruhare nk’uwo bashakanye bagasezerana amasezerano y’ivangamutungo nk’uko bteganywa n’ingingo ya 6 igika cya kane (4) y'itegeko Nº27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w’abashyingiranywe, impano n’izungura. Ibyo ababuranira Aboyezantije Louis bavuga ko umutungo atari uwe, urukiko rurabifata nko gushaka guhisha umutungo ngo atazawugabana n’umugore we igihe ubutane bwaba bwemewe. I. Gusuzuma niba Aboyezantije yakwirengera wenyine umwenda ungana na miriyoni cumi(10.000.000Frw) Ruranganwa Tharcisse yagurije company Abolo Minerals [75] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko Urukiko rwirengagije ibimenyetso rwemeza ko umwenda ungana na miriyoni cumi (10.000.000Frw) Ruranganwa Tharcisse yagurije company Abolo Minerals Aboyezantije Louis akaba agomba kuwirengera wenyine rwarirengagije ko uwo mwenda ukubiye mu masezerano yo kuwa 15/02/2019 yakorewe imbere ya noteri, akaba asaba ko Urukiko rujuririwe rwazemeza ko ugabanwa na Aboyezantije Louis ndetse na Uwimana Vestine
## Page 23
kuko ubutaka bwa Abolo Minerals Ltd bwari kuvamo ubwishyu urukiko rwategetse ko bugabanwa n'abashakanye ku buryo bungana akaba yumva rero iryo gabana ritagarukira gusa ku mitungo ihari ahubwo n'imyenda igomba kugabanwa. [76] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko Iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite, kuko ibimenyetso byashingiweho n’Urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge mu gufata icyemezo nta nenge bifite. Urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenge rwabisobanuye neza mu gika cya 50 cya kopi y’urubanza rujuririrwa, aho rwavuze ko rusanga umwenda ungana na 10,000,000Rwf Aboyezantije Louis avuga ko Ruranganwa Tharcisse yagurije company Abolo Minerals ari uwo ku itariki ya 15/02/2019, iyo nyandiko y’amasezerano y’umwenda ikaba yarashyizweho umukono na Aboyezantije Louis wenyine, bigaragara ko Uwimana Vestine nta ruhare yagize ku mwenda ugaragara ko wafashwe ku wa 15/02/2019, kuko icyo gihe Aboyezantije Louis yari yarataye urugo kandi yaranamuheje mu mitungo bafitanye. Uwimana Vestine akaba yumva Aboyezantije Louis agomba kwirengera uyu mwenda wenyine. UKO URUKIKO RUBIBONA [77] Kuba uyu umwenda ungana na 10.000.000Frw Aboyezantije Louis avuga ko Ruranganwa Tharcisse yagurije company Abolo Minerals ari uwo ku itariki ya 15/02/2019, iyo nyandiko y’amasezerano y’umwenda ikaba yarashyizweho umukono na Aboyezantije Louis wenyine, urukiko rurasanga uyu mwenda utafatwaho icyemezo kuko uyu mwenda wahawe sosiyete Abolo Minerals kandi sosiyete iba ifite ubuzima bwayo bwite butandukanye n’ubw’abanyamigabane, ubwishyu bwayo bukaba butashakirwa mu banyamigabane. Mu gihe iyi sosiyete itaraseswa, urukiko rusanga ari yo izabazwa kwishyura uyu mwenda atari umunyamigabane wayo. Hakaba nta nyungu ihari yo gusaba ko uyu mwenda wakwishyurwa na Aboyezantije Louis afatanyije na Uwimana Vestine kandi hari sosiyete ya Abolo Minerals yafashe umwenda. Mu gihe iyi sosyete yaba idafite ubuzima gatozi uyu mwenda wazabazwa na Aboyezantije Louis wenyine kuko wafashwe Uwimana Vestine atakiba mu mitungo ; J. Gusuzuma niba ubutaka UPI 3/01/09//06/1041 bwa Mukaneza Marianne bukwiye kujya mu mitungo yo kugabana [78] Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko asanga urukiko rutaragombaga kwemeza ko ubutaka bubaruye kuri UPI 3/01/09//06/1041 bwa Mukaneza Marianne bwagombaga kujya mu bigabanwa kandi nyirabwo yarasheshe amasezerano nk'uko biri mu nyandiko yo kuwa 10/01/2013 isesa amasezerano yari yakozwe hagati ya Mukaneza Marianne na Aboyezantije Louis akaba asaba ko mu bujurire uwo mutungo wazakurwa mu bigabanwa kuko Mukaneza yasubije amafaranga yari yarakiriye nyuma y’aho abana be banze ko agurisha imitungo yabo, ibyo urukiko rwashingiyeho ko Uwimana atigeze amenya ibijyanye n’iseswa ry’amasezerano basanga nta shingiro bifite kuko yamenye ko ubwo butaka bwigeze kugurwa n’ubundi amasezerano asesa igurwa ryayo yaramaze gukorwa akaba asanga atari kumenya ibyo isesa ry’amasezerano atigeze akora. Uhagarariye Aboyezantije Louis avuga ko ubutaka bubaruye kuri UPI 3/01/09//06/1041 bwa Mukaneza Marianne bwari butarandikwa kuri Aboyezantije Louis ntabwo urukiko rwagombaga gutegeka ko bugabanwa.
## Page 24
[79] Uhagarariye Uwimana Vestine avuga ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite, kuko icyemezo cyafashwe n’Urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenge kuri iyi ngingo nta nenge bifite. Urukiko rwisumbuye rwa Nyarugenge rwabisobanuye neza mu gika cya 53 cya kopi y’urubanza rujuririrwa, aho rwavuze ko rusanga rusanga ibyo Aboyezantije Louis avuga ko urukiko rutagombaga kwemeza ko ubutaka bubaruye kuri UPI 3/01/09//06/1041 bwa Mukaneza Marianne bwagombaga kujya mu bigabanwa kandi nyirabwo yarasheshe amasezerano nk'uko biri mu nyandiko yo kuwa 10/01/2013 isesa amasezerano yari yakozwe hagati ya Mukaneza Marianne na Aboyezantije Louis, bityo ko uwo mutungo wazakurwa mu bigabanwa kuko Mukaneza yasubije amafaranga yari yarakiriye nyuma yaho abana be banze ko agurisha imitungo yabo, nta shingiro byahabwa kubera ko igihe ayo masezerano yaseswaga Uwimana atigeze abimenya cyangwa ngo abigiremo uruhare; [80] Uhagarariye Uwimana Vestine yumva uwo mutungo utakurwa mu mitungo igabanwa kuko nyuma y'uko uwo mutungo ugurwa wahise uza mu mitungo Aboyezantije Louis asangiye na Uwimana Vestine kuko bafitanye amasezerano y'ivangamutungo rusange. Nta gaciro rero amasezerano asesa ubugure yabaye hagati ya Aboyezantije Louis na Mukaneza Mariane yagira mu gihe Uwimana Vestine atayagizemo uruhare kandi ari nyir’umutungo. Ibi bigahura n’ibiteganywa n’ingingo ya 6 (al.3) y’ltegeko N°27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y’umutungo w'abashyingiranwe, impano n'izungura ivuga ko Umutungo wose wanditse kuri umwe mu bashyingiranywe ubarirwa mu mutungo w’abashyingiranywe mu buryo bw’ivangamutungo rusange. Hashingiwe ku bisobanuro Uhagarariye Uwimana Vestine arasaba Urukiko Rukuru kwemeza ko iyi mpamvu y’ubujurire nta shingiro ifite. UKO URUKIKO RUBIBONA [81] Urukiko rusanga ibyo Aboyezantije Louis avuga ko urukiko rw’Ibanze rutagombaga kwemeza ko ubutaka bubaruye kuri UPI 3/01/09//06/1041 bwa Mukaneza Marianne bwagombaga kujya mu bigabanwa kandi nyirabwo yarasheshe amasezerano nk'uko biri mu nyandiko yo kuwa 10/01/2013 isesa amasezerano nta shingiro byahabwa kubera ko igihe ayo masezerano yaseswaga Uwimana atigeze abimenya cyangwa ngo abigiremo uruhare. Urukiko rurasanga uyu mutungo bagomba kuwugabana kuko waguzwe na Aboyezantije Louis mu masezerano y’ubugure yabaye kuwa 21/08/2001 kandi iyo mu bashakanye bakagirana amasezerano y’ivanagamutungo, umutungo wanditse kuri umwe mu bashakanye mugenzi we ahita na we awugiraho uruhare nk’uko bitenywa n’ingingo ya 6 (al.3) y’ltegeko N°27/2016 ryo ku wa 08/07/2016 rigenga imicungire y'umutungo w'abashyingiranwe, impano n'izungura. III. ICYEMEZO CY’URUKIKO Urukiko Rukuru, [82] Rwemeje kwakira ubujurire bwa Aboyezantije Louis rubusuzumye rusanga bufite ishingiro gusa ku kibazo cy’uburenganzira bw’abana ;
## Page 25
[83] Rwemeje ko urubanza RCA00229/2021/TGI/NYGE rwaciwe n’urukiko Rwisumbuye rwa Nyarugenge kuwa 03/06/2022 rugumyeho uretse ibyerekeye abana ; [84] Rutegetse ko Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis batandukanye burundu kubera amakosa ya Aboyezantije Louis yo guta urugo no guhoza ku nkeke Uwimana Vestine. [85] Rutegetse ko abana Elie Bano Karameyezu na Kundwa Marie Leila bazakomeza kurerwa na Uwimana Vestine naho abandi bana bakuru ari bo Kuzwayezu Migaruka Bruno na Ineza Uwamariya Rita bakaba aho bashatse haba kwa Se cyangwa kwa Nyina bemerewe kandi guhindura bakajya kuba aho bashatse ku babyeyi babo kuko ntaho bategetswe kuba kuko ari bakuru, ababyeyi babo bakabamenyera bose uko ari bane ibijyanye n’ibibatunga no kubavuza kandi bagafatanya kubishyurira amafaranga y’ishuri bashyira amafaranga kuri Konti yo Kwishyura Amashuri y’abana yanditse ku mwana wabo Rita(ibigurishwa biri mu gika cya 42 cy’uru rubanza ); ababyeyi babo Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis bose bakaba bafite uburenganzira bwo gusura no gusurwa n’abana babo bose bakagira n’inshingano yo kumenya uko konti yo kwishyura amashuri y’abana imeze n’uko ikoreshwa no gutanga inama cyangwa kugira ibyo basaba urukiko mu buryo bw’ibirego byihutirwa byerekeye iyi konti igihe cyose bazagaragariza urukiko inyungu yo kubikora. [86] Rutegetse ko Aboyezantije Louis azakomeza guha Uwimana Vestine indezo y’amafaranga ibihumbi magana atanu (500,000Frw) kuri buri mwana urerwa na Uwimana Vestine ari bo Elie Bano Karameyezu na Kundwa Marie Leila(Ella) ; [87] Rutegetse ko imitungo itimukanwa ya Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis itavuzwe muri iyi myanzuro bazayigabana mu buryo bungana ; [88] Rutegetse ko imitungo yajuririwe igabanywa mu buryo bukurikira : Imodoka RAD 401 I Uwimana Vestine agendamo n’imodoka RAB 783 F Aboyezantije Louis agendamo zigomba kugurishwa amafaranga avuyemo bakayagabana mu buryo bungana. Aboyezantije Louis agomba guha Uwimana Vestine amafaranga angana na miliyoni icumi (10.000.000Frw) akomoka ku nka mirongo itanu (50) yagurishije Uwimana Vestine atabizi, akanamuha amafaranga angananna miliyoni eshanu (5.000.000Frw) y’agaciro k’ishyamba yasaruye akagurisha Uwimana Vestine atabizi. Imyenda ingana na 120,000,000Frw yo kuwa 05/08/2016, Umwenda ungana na 50,000,000 Frw wo ku wa 05/11/2020, Ndetse n’umwenda wa 62,000,000 Frw wo ku wa 11/03/2018, Izishyurwa na Aboyezantije Louis wenyine nkuko byasobanuwe haruguru. Ibirarane by’imisoro yo kuva mu mwaka wa 2016 kugeza 2019 ku nzu zibaruye kuri UPI 1/03/10/01/1936, UPI: 1/03/10/01/1900, ziherereye Kamashashi, Umurenge wa Kanombe, n’izindi nzu zibaruye kuri UPI 1/03/05/04/1204 na UPI:1/03/05/04/1444
## Page 26
ziherereye Rubirizi, na UPI 1/03/05/02/353 iherereye Kabeza, na UPI:2/08/01/02/3888 iherereye mu Ntara y’Amajyepfo, Umurenge wa Gacurabwenge, mu Karere ka Kamonyi, ahitwa Gihira, igomba kwishyurwa na Aboyezantije Louis wenyine niba ihari nkuko byasobanuwe haruguru. Ubutaka Aboyezantije Louis yaguze na Hakizimana Daniel, Mukajinja Dina, Munyankindi Juvenal, Mukatuza Venantie, Habimana Jean, Nkurunziza Pierre na Nsabimana Anicet, buherereye mu Kagari ka Kirambi, Umurenge wa Nyagisozi, Uwimana Vestine na Aboyezantije Louis bagomba kubugabana ku buryo bungana. Ibikoresho byo mu rugo rwabo batabashije kugaragariza urukiko urutonde rwabyo bikaba bigomba kugurishwa bakagabana amafaranga avuyemo mu buryo bungana ; [89] Rwemeje ko ibindi byose bitavuzwe hano hakurikizwa ibyemejwe n’urukiko rwisumbuye mu rubanza RCA00229/2021/TGI/NYGE rwajuririwe. [90] Rwemeje ko ingwate y’amagarama yatanzwe na Aboyezantije Louis ari kujurira ihwanye n’ibyakozwe muri uru rubanza.