UZABAKIRIHO HAKIZIMANA v. UBUSHINJACYAHA
The appellate court found no defect or insufficiency in the evidence relied upon by the lower courts. The medical report and the victim's consistent statements corroborated each other and established the offence. The alleged inconsistencies and failure to call certain defence witnesses did not undermine the...
Source-derived case information.
- Citation
- RPAA 01291/2024/CA
- Parties
- Appellant: Uzabakiriho Hakizimana; Respondent: Ubushinjacyaha
- Court
- Court of Appeal
- Jurisdiction
- Rwanda
- Judgment Date
- 28 November 2025
- Case Number
- RPAA 01291/2024/CA
- Procedural Posture
- Criminal Appeal / Final Appellate Judgment (court of Appeal)
- Outcome
- Appeal dismissed; conviction and sentence affirmed.
- Legal Topics
- Sexual Offences, Defilement, Evidence in Criminal Trials, Appeals
- Source Language
- rw
Source-derived case record
Summary, issues, holding and outcome
More case intelligence is available
Unlock the full research layer for this judgment.
Parties
Uzabakiriho Hakizimana
Appellant
Ubushinjacyaha
Respondent
Procedural Posture
Criminal Appeal / Final Appellate Judgment (court of Appeal)
Legal Issues
- 1 Whether the evidence relied upon to convict Uzabakiriho Hakizimana was defective or insufficient
- 2 Whether the lower courts erred by not hearing defence witnesses regarding alleged family disputes
Ratio Decidendi
The appellate court found no defect or insufficiency in the evidence relied upon by the lower courts. The medical report and the victim's consistent statements corroborated each other and established the offence. The alleged inconsistencies and failure to call certain defence witnesses did not undermine the conviction. The appeal was dismissed and the 20-year sentence upheld.
Court Disposition
Appeal dismissed; conviction and sentence affirmed.
Orders
- The appeal by Uzabakiriho Hakizimana is dismissed as unfounded.
- The High Court judgment RPA 00165/2021/HC/KIG of 12/11/2024 is affirmed in all respects.
Full Case Text
Judgment text and source record
20 paragraphs
# UZABAKIRIHO HAKIZIMANA v. UBUSHINJACYAHA
- Source: Amategeko - Section: Decisions (Judgements) - Date: 2025-11-28 - Case/document no.: RPAA 01291/2024/CA - Collection: Court of Appeal
## Text
## Page 1
UZABAKIRIHO HAKIZIMANA v. UBUSHINJACYAHA [Rwanda URUKIKO RW’UBUJURIRE – RPAA 01291/2024/CA (Kanyange, P.J.,) 28 Ugushyingo 2025] Amategeko agenga ibimenyetso – Icyaha cyo gusambanya umwana – Ibimenyetso – Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye. Incamake y’ikibazo: Uzabakiriho Hakizimana akurikiranweho icyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka cumi n’irindwi (17) wahawe izina rya N.D muri uru rubanza, nyuma y’ikirego se yatanze mu Bugenzacyaha, Uzabakiriho yatangiye gukurikiranwa. Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwareze Uzabakiriho Hakizimana mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo icyaha cyo gusambanya umwana, bushingiye ku mvugo z’uwo mwana no kuri raporo ya muganga, maze bumusabira igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25).Uzabakiriho Hakizimana yaburanye ahakana icyaha. Urukiko Rwisumbuye rwa Gasabo rwaciye urubanza rusanga hari ibimenyetso bimuhamya icyaha akurikiranweho, raporo ya muganga igaragaza ko yasambanyijwe, imvugo z’uwo mwana, bityo rwemeje ko ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana, maze rumuhanisha igifungo cy’imyaka 20. Uzabakiriho Hakizimana yajuriye mu Rukiko Rukuru avuga ko yahamijwe icyaha atakoze, kuko kuba raporo ya muganga basanze umwana yaratakaje akarangabusugi bitavuze ko ari we wakavanyeho, avuga kandi ko hatabajijwe abatangabuhamya be bazi iby’amakimbirane yari afitanye na se w’uwo mwana. Ubushinjacyaha bwasubije ko izo mpamvu z’ubujurire nta shingiro zifite, kuko bwatanze ibimenyetso bihagije atabashije kuvuguruza. Urukiko rwaciye urubanza, rusanga n’ubwo Uzabakiriho Hakizimana ahakaba icyaha, hari ibimenyetso atabashije kuvuguruza bigaragaza ko yagikoze, bigizwe na raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi k’umwana kangiritse kandi ko amenyereye imibonano mpuzabitsina (hymen avec multiples déchirures, elle est sexuellement active), bityo ko nta gihindutse ku gifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe. Uzabakiriho Hakizimana Hakizimana yatanze ubujurire bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, we n’umwunganira bavuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso birimo urujijo, kwivuguruza, kugenekereza no gushidikanya, bigizwe n’imvugo za N.D na raporo ya muganga, ko kandi rutabajije abatangabuhamya be. Uregwa akomeza avuga ko ibyagaragajwe na raporo ya muganga bitamushinja, kuko muganga yasobanuye ko ibyo yabonye bimeze neza usibye akarangabusugi karimo utwenge, bityo ko ibyo atari ikimenyetso cy’uko yasambanyijwe.
## Page 2
Uregwa yireguye avuga kandi ko Urukiko rutabajije abatangabuhamya bazi iby’amakimbirane yari afitanye na se wa N.D, barimo uwitwa Ntaganda. Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko izo mpamvu z’ubujurire nta shingiro zifite, kuko kuba raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi ka N.D kacikaguritse ari ingaruka z’uko yasambanyijwe igihe kirekire, no kuba yaragaragaje ko yari amenyereye imibonano mpuzabitsina bihura n’uko mwana yavuze ko yari amaze kumusambanya inshuro eshatu. Ikibazo kigomba gusuzumwa muri uru rubanza ni ukumenya niba hari inenge ziri mu bimenyetso byashingiweho Uzabakiriho Hakizimana ahamwa n’icyaha no kumenya niba Urukiko rutarabajije abatangabuhamya be. Incamake y’icyemezo: Mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye. Ubujurire nta shingiro bufite.
Amategeko yashingiweho: Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo, ingingo ya 119. Imanza zifashishijwe: Urubanza RPAA 00692/2021/CA rw’Ubushinjacyaha na Ndayishimiye, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023; Urubanza RPAA 00245/2025/CA, rw’Ubushinjacyaha na Habyarimana Djuma, rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/10/2025. Urubanza I. IMITERERE Y’URUBANZA [1] Uzabakiriho Hakizimana akurikiranweho icyaha cyo gusambanya umwana w’umukobwa w’imyaka cumi n’irindwi (17) wahawe izina rya N.D11 muri uru rubanza, wasobanuye ko ku wa 03/12/2019 yamuhamagaye ngo aze amubwire agira ngo arashaka kumutuma, ahageze aramugaburira, arangije amujyama mu cyumba amusambanyiriza ku bikarito yararagaho, ko kandi na mbere yajyagayo akamusambanya amaze kumuha ibiryo, akamubuza kubibwira nyina ngo atazamurega, ko ariko yaje kubimenya abibwiwe n’abana bamubonye avayo. Nyuma y’ikirego se yatanze mu Bugenzacyaha Uzabakiriho yatangiye gukurikiranwa.
1 Yahawe iri zina kuko ari umwana
## Page 3
[2] Nyuma y’iperereza, Ubushinjacyaha bwareze Uzabakiriho Hakizimana mu Rukiko Rwisumbuye rwa Gasabo icyaha cyo gusambanya umwana, bushingiye ku kuba yemera ko N.D yaje iwe ku wa 03/12/2019 bagasangira, ku mvugo z’uwo mwana uvuga ko basangiye yarangiza akamusambanya no kuri raporo ya muganga, bumusabira igifungo cy’imyaka makumyabiri n’itanu (25). [3] Uzabakiriho Hakizimana yaburanye ahakana icyaha, avuga ko N.D yaje iwe ari kumwe n’abandi bana barasangira, amaze kurya arataha, ko iwabo aribo batumye amubeshyera kubera ikibazo bafitanye. [4] Urukiko rwaciye urubanza RP 00006/2021/TGI/GSBO ku wa 31/12/2020, rusanga hari ibimenyetso bimuhamya icyaha akurikiranweho birimo ibyo yemeye mu nzego z’iperereza ko N.D. yageze iwe akamuha ibiryo, raporo ya muganga igaragaza ko yasambanyijwe, imvugo z’uwo mwana wasobanuye ko yari inshuro ya 3 amusambanya kandi ko yabanzaga kumuha ibiryo, uwo mwana asobanura ko uburiri bwe bugizwe n’ibikarito nawe akaba yemera ko aribyo asasa, bivuze ko azi neza uburiri aryamaho kandi yamuryamishijeho; ko ibyo avuga ko iwabo b’uwo mwana ari bo batumye amubeshyera kubera ibibazo bafitanye nta shingiro bifite, kuko ibyo avuga ko apfa na se w’uwo mwana bitandukanye n’ibyo yavugiye mu Bugenzacyaha, akaba ari ikimenyetso cy’uko ibyo avuga nta kuri kurimo. Rwemeje rero ko ahamwa n’icyaha cyo gusambanya umwana, rumuhanisha igifungo cy’imyaka 20. [5] Uzabakiriho Hakizimana yajuriye mu Rukiko Rukuru avuga ko yahamijwe icyaha atakoze, kuko kuba raporo ya muganga yarasanze umwana yaratakaje akarangabusugi bitavuze ko ari we wakavanyeho, ko hatabajijwe abatangabuhamya be bazi iby’amakimbirane yari afitanye na se w’uwo mwana, ko no kuba yaremeye ko uwo mwana yaje iwe akamugaburira atari impamvu ihagije yemeza ko yamusambanyije kuko hari abandi bana bazaga iwe akabaha ibiryo. [6] Ubushinjacyaha bwasubije ko izo mpamvu z’ubujurire nta shingiro zifite, kuko bwatanze ibimenyetso bihagije atabashije kuvuguruza. [7] Urukiko rwaciye urubanza RPA 00165/2021/HC/KIG ku wa 12/11/2024, rusanga n’ubwo Uzabakiriho Hakizimana ahakaba icyaha, hari ibimenyetso atabashije kuvuguruza bigaragaza ko yagikoze, bigizwe na raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi k’umwana kangiritse kandi ko amenyeye imibonano mpuzabitsina (hymen avec multiples déchirures, elle est sexuellement active), bigahura n’uko uwo mwana yavuze ko yari yaramugize umugore, no kuba Uzabakiriho Hakizimana yemera ko uwo mwana yaje iwe akamugaburira, kandi bombi bagahuriza ku kuba aryama hasi ku bikarito. Rwemeje rero ko nta gihindutse ku gifungo cy’imyaka 20 yahanishijwe. [8] Uzabakiriho Hakizimana Hakizimana yatanze ubujurire bwa kabiri mu Rukiko rw’Ubujurire, urubanza rwandikwa kuri RPAA 01291/2024/CA, iburanisha ribera mu ruhame ku wa 19/11/2025 yunganiwe na Me Munyansanga Gisèle, Ubushinjacyaha buhagarariwe na SIBOMANA Stanislas, Umushinjacyaha ku rwego rw’Igihugu. [9] Mu myanzuro y’ubujurire no mu miburanire, Uzabakiriho Hakizimana n’umwunganira bavuga ko Urukiko rwamuhamije icyaha rushingiye ku bimenyetso birimo urujijo, kwivuguruza, kugenekereza no gushidikanya, bigizwe n’imvugo za N.D na raporo ya muganga, ko kandi rutabajije abatangabuhamya be.
## Page 4
[10] Uhagararariye Ubushinjacyaha avuga impamvu z’ubujurire bwa Uzabakiriho Hakizimana nta shingiro zifite, kuko ibyo raporo ya muganga yagaragaje ari ingaruka z’uko yasambanyijwe kandi ikaba ihura n’imvugo z’umwana wasambanyijwe. [11] Ikibazo kigomba gusuzumwa muri uru rubanza ni ukumenya niba hari inenge ziri mu bimenyetso byashingiweho Uzabakiriho Hakizimana ahamwa n’icyaha no kumenya niba Urukiko rutarabajije abatangabuhamya be. II. ISESENGURA RY’IKIBAZO KIRI MU RUBANZA Kumenya niba hari inenge ziri mu bimenyetso byashingiweho Uzabakiriho Hakizimana ahamwa n’icyaha no kumenya niba Urukiko rutarabajije abatangabuhamya be [12] Uzabakiriho Hakizimana n’umwunganira bavuga ko yahamijwe icyaha hashingiwe ku bimenyetso bifite inenge bigizwe na raporo ya muganga n’imvugo za N.D. [13] Ku birebana na raporo ya muganga, bavuga ko ivuga ko icyaha cyakozwe ku wa 04/12/2019 mu gihe icyaha aregwa bavuga ko cyakozwe ku wa 03/12/2019, ko rero iyo raporo itagomba gushingirwaho kuko inyuranye n’iyo yagombye kuba aregeshwa, ko ahubwo N.D ashakisha itariki icyaha cyakorewe kuko atayizi, kuko hatamenywa niba ari ku wa 03/12/2029 cyangwa ku wa 04/12/2029, bityo ko hashingirwa ku ngingo ya 111 y’Itegeko ryerekeye imiburanishirize y’imanza z’inshinjabyaha ivuga ko gushidikanya birengera uregwa. [14] Bavuga kandi ko ibyagaragajwe na raporo ya muganga bitamushinja, ko ahubwo ari imiterere y’imyanya ndangagitsina ya N.D, kuko muganga yasobanuye ko ibyo yabonye bimeze neza usibye ko akarangabusugi karimo utwenge, ibyo ariko akaba atari ikimenyetso cy’uko yasambanyijwe kuko atavuze ko kavuyeho ahubwo yavuze ko gahari ariko gafite utwenge twinshi, ko kandi umwana wo mu kigero cya N.D atari gusambanywa n’umugabo nka Uzabakiriho Hakizimana ngo akarangabusugi ntikaveho. Byongeye kandi mu mwanzuro wa raporo, muganga yavuze ko uwo mwana yari asanzwe akora imibonano mpuzabitsina, bivuze ko yasanze ari muzima akaba ashobora gukora icyo gikorwa, ko rero atari ikimenyetso cy’uko yasambanyijwe na Uzabakiriho Hakizimana kuko nta mazina ye ariho cyangwa amasohoro ye, cyangwa ikindi kimenyetso afitanye isano nacyo. Basanga ahubwo Urukiko rwarahaye iyo raporo isobanuro bigoretse kuko amagambo ‘’hymen avec multiples déchirures, elle est sexuellement active’’, asobanuye ko umwana afite akarangabusugi karimo utwenge ko kandi ameze neza ku buryo yakora imibonano mpuzabitsina. [15] Ku birebana n’imvugo za N.D, bavuga ko yasobanuye ko yasambanyijwe inshuro eshatu, nyamara mu gika cya 5 cy’urubanza rujuririrwa havugwa ko urubanza rushingiye ku gikorwa cyo ku wa 03/12/2019, kandi ko kuba avuga inshuro eshatu ariko ntavuge amataliki, hari urujijo no gushidikanya mubyo avuga, hakaba hanakwibazwa uburyo umwana w’imyaka 17 yari gusambanywa inshuro eshatu ntagire uwo abibwira cyangwa ngo atake. [16] Na none kandi ngo kuba N.D yaravuze ko Uzabakiriho Hakizimana aryama ku bikarito uyu nawe akabyemeza, atari ikimenyetso kimushinja, kuko uwo mwana yazaga kwa Uzabakiriho Hakizimana ari kumwe n’abandi bana akabona ubwo buriri, bikaba rero bitari guhuzwa no kumusambanya, ndetse kuba se avuga ko afite ikibazo cyo mu mutwe, bikaba bigoye kwemeza ko
## Page 5
ari Uzabakiriho Hakizimana wamusambanyije ahubwo ibyo yavuze yabibwiwe na se kubera amakimbirane bari bafitanye. Bavuga kandi ko Urukiko rutabajije abatangabuhamya bazi iby’amakimbirane yari afitanye na se wa N.D, barimo uwitwa Ntaganda. [17] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga ko izo mpamvu z’ubujurire nta shingiro zifite, kuko kuba raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi ka N.D kacikaguritse ari ingaruka z’uko yasambanyijwe igihe kirekire, no kuba yaragaragaje ko yari amenyereye imibonano mpuzabitsina bihura n’uko mwana yavuze ko yari amaze kumusambanya inshuro eshatu. Avuga kandi ko ibivugwa na Uzabakiriho Hakizimana ko iyo raporo itavuga ko ari we wamusambanyije nta shingiro bifite, kuko ashinjwa n’uwo mwana kandi nawe akaba yemera ko yageze iwe akamuha ibiryo, bombi bagahuriza ku miterere y’uburiri bwe, ko kandi nta bundi buryo uwo mwana yari kumenya imiterere y’ubwo buriri. [18] Uhagarariye Ubushinjacyaha avuga kandi ko nta nenge ziri mu mvugo za N.D, kuko kuba atarahise avuga ibyamukorewe byatewe n’uko yari akiri muto, kuko no kugira ngo bimenyekane byaturutse ku bandi bana babonye Uzabakiriho Hakizimana yikingiranye n’uwo mwana bakabibwira se, nawe akaba adahakana ko uwo mwana yahageze akamuha ibiryo, ko kandi nta bundi buryo yari kumenye imiterere y’uburiri bwe uretse kuba yarabumuryamishijeho. Asanga kandi kuba se w’umwana yaravuze ko afite ikibazo cyo mu mutwe, byaba ahubwo impamvu yo kumufatirana no kuba ataravuze ibyamubayeho, cyane cyane ko atari we wabivuze bwa mbere ahubwo yabajijwe icyo yakoranaga kwa Uzabakiriho Hakizimana bikingiranye. [19] Avuga kandi ko iby’amakimbirane Uzabakiriho Hakizimana avuga ko yari afitanye na se wa N.D ashingiye ku kuba yaravugaga ko amusambanyiriza umugore nta gaciro byahabwa, kuko batari kuba bafitanye amakimbirane ngo umwana we ajye aza iwe anamuhe ibiryo. UKO URUKIKO RUBIBONA [20] Impaka muri uru rubanza zishingiye ku kumenya niba hari inenge ziri mu bimenyetso byashingiweho n’Urukiko Uzabakiriho Hakizimana ahamwa n’icyaha no kuba hatarabajijwe abatangabuhamya bo guhamya amakimbiane yari afitanye na se wa N.D. [21] Ku byerekeye ibimenyetso mu manza, mu rubanza RPAA 00692/2021/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 20/01/2023, haburana Ubushinjacyaha na Ndayishimiye Jean Damascène, hasesenguwe ingingo ya 119 y’Itegeko N° 15/2004 ryo ku wa 12/06/2004 ryerekeye ibimenyetso mu manza n’itangwa ryabyo2, harebwe cyane cyane ku mwihariko w’imanza nshinjabyaha, maze Urukiko rusobanura ko mu manza nshinjabyaha, ibimenyetso byose bishobora gushingirwaho mu gihe bigaragaza ukuri kw’ibyabaye (principe de la liberté de la preuve en matière pénale) ababuranyi bakaba barahawe uburyo bwo kuhaba ngo banyomozanye. Ibi byanashingiweho mu zindi manza, urwa nyuma akaba ari urubanza RPAA 00245/2025/CA rwaciwe n’Urukiko rw’Ubujurire ku wa 24/10/2025, haburana Ubushinjacyaha na Habyarimana Djuma.
2 Iyo ngingo ihura n’ingingo ya 87 y’Itegeko Nº 062/2024 ryo ku wa 20/06/2024 rigenga ibimenyetso.
## Page 6
[22] Kugira ngo Uzabakiriho Hakizimana ahamwe n’icyaha cyo gusambanya umwana, inkiko zabanje zabishingiye kuri raporo ya muganga igaragaza ko akarangabusugi k’umwana kangiritse kandi ko amenyereye imibonano mpuzabitsina (hymen avec multiples déchirures, elle est sexuellement active), no ku mvugo za N.D zumvikanisha ko yari yaramugize umugore, no kuba Uzabakiriho Hakizimana yemera ko uwo mwana yaje iwe akamugaburira, kandi bombi bagahuriza ku kuba aryama ku buriri bw’ibikarito. [23] Muri dosiye y’uru rubanza, harimo raporo ya muganga igaragaza ibimenyetso muganga yabonye kuri N.D. nyuma yo kumusuzuma, harimo kuba akarangabusugi gacikaguritse (multiples déchirures) no kuba yari amenyereye imibonano mpuzabitsina (elle est sexuellement active). Harimo kandi inyandikomvugo ya N.D. wasobanuye ko ku wa 03/12/2029 Uzabakiriho Hakizimana yamuhamagaye agira ngo agiye kumutuma, ahageze amuha ibiryo amaze kurya amujyana mu cyumba, akuramo ikabutura nawe amubwira ngo akuremo imyenda, aryama ku bikarito kuko aribyo aryamaho aramusambanya, ko hari n’indi minsi yajyagayo akamuha abiryo bakaryamana, akamubuza kubibwira nyina ngo atazamurega, ko yabibwiwe n’abana bamubonye ava kwa Uzabakiriho Hakizimana. [24] Ku bivugwa na Uzabakiriho Hakizimana numwunganira ko raporo ya muganga itamushinja ngo kuko ibyo yagaragaje ari imiterere y’igitsina cya N.D, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite, kuko kugira ngo iyo raporo ikorwe, byashingiye ku makuru y’uko N.D yagiye kwa Uzabakiriho Hakizimana bakikingirana, iwabo bamubaza akababwira ko yagiye iwe koko akamuha ibiryo nyuma akamusambanya ko kandi itari inshuro ya mbere amusambanya, muganga amusuzumye asanga akarangabusugi ke karacikaguritse (multiples déchirures) ko kandi amenyereye imibonano mpuzabitsina; ibyagaragajwe n’iyo raporo rero bikaba bihura n’imvugo z’uwo mwana wavuze ko yari amaze kumusambanya inshuro eshatu. [25] Naho ibyo Uzabakiriho Hakizimana n’umwunganira bavuga ko raporo itagaragaje ko ari we wamusambanyije cyangwa ngo igaragaze ko hari amasohoro ye yamubonetseho, Urukiko rurasanga nta shingoro bifite, kuko icyo muganga yasabwe ari ukugaragaza niba hari ibimenyetso bigaragaza ko N.D yasambanyijwe, kuvuga uwamusambanyije bikaba rero bitari mu nshingano ze. Ndetse no kuba nta masohoro yagaragaye kuri uwo mwana bikaba bitavuze ko atasambanyijwe, cyane cyane ko no kuba yarasuzumwe haciyemo umunsi, hari ibimenyetso bitari kuba bikimuriho. [26] Urukiko rurasanga kandi, kuba muganga yaranditse ko icyaha cyakozwe ku wa 04/12/2019 saa kumi n’imwe (17h), bigaragara ko ari ikosa ry’imyandikire, kuko harebwe izindi nyandiko za dosiye harimo n’inyandiko yo kwiyambaza impuguke havugwa ko icyaha cyakozwe ku wa 03/12/2019 kuko n’umwana yavuze ko byabaye ku wa 03/12/2019 saa kumi n’imwe, iyo tariki n’iyo saba biba ari nabyo se yavuze mu nyandikomvugo ye, ndetse na Uzabakiriho Hakizimana mu nyandikomvugo yo mu Bugenzacyaha akaba yaremeye ko uwo munsi no kuri iyo saba N.D yaje iwe. [27] Kubyo Uzabakiriho Hakizimana n’umwunganira banenga imvugo za N.D ngo kuko yavuze ko yasambanyijwe inshuro eshatu ariko ntiyavuga amatariki ndetse ntiyagira uwo abibwira, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite, kuko harebwe uko icyaha cyamenyekanye, bitaraturutse kuri uwo mwana kuko yavuze ko Uzabakiriho Hakizimana yari yaramubujije kubivuga, bivuze rero ko atashoboraga kwibuka amatariki y’ibyabaye mbere yo ku wa 03/12/2019, kuko no kugira ngo ibyabaye kuri iyo tariki bimenyekane byatewe n’abandi bana babibwiye iwabo wa N.D. Urukiko
## Page 7
rurasanga kandi no kuba ataragize uwo abibwira byatewe n’uko yavuze ko Uzabakiriho Hakizimana yari yaramubujije, cyane cyane ko yamushukishaga ibiryo, yamara kubirya akabona kumusambanya nk’uko uwo mwana yabisobanuye, na Uzabakiriho Hakizimana kandi mu nyandikomvugo ye mu Bugenzacyaha akaba yaremeye ko uwo munsi uwo mwana yaje iwe akamuha ibiryo, akaba ataranavuze ko hari abandi bana bari baharí nk’uko ashaka kumvikanisha ko yagaburiraga n’abandi bana. [28] Na none kandi, ibivugwa na Uzabakiriho Hakizimana n’umwunganira ko kuba we na N.D. bahuriza ku bigize uburiri bwe atari ikimenyetso kimushinja ngo kuko uwo mwana yari asanzwe ahaza ari kumwe n’abandi bana, Urukiko rusanga nta shingiro byahabwa, kuko adasobanura uburyo uwo mwana yari kumenya ibyo aryamaho kuba kandi yarahazaga bikaba bitavuze ko yagombaga no kumenya uko uburiri bwe buteye kuko ubundi icyumba cy’umuntu kitavogerwa n’uwo ariwe wese, bityo nk’uko byasobanuwe mu manza za mbere, uru Rukiko narwo rurasanga nta bundi buryo uwo mwana yari kumenya imiterere y’ubwo buriri bitari ukuba yarabujyanyweho na Uzabakiriho Hakizimana amusambanya. [29] Naho ku birebana n’amakimbirane Uzabakiriho Hakizimana avuga ko yari afitanye na se wa N.D akaba yaratumye atamika uwo mwana ibyo avuga, Urukiko rurasanga nta shingiro bifite, kuko atari kuba afitanye amakimbirane na se w’uwo mwana ngo ajye amwakira iwe anamugaburire ndetse anisanzure kugeza ubwo amenya uko uburiri bwe buteye, bivuze rero ko iby’ayo makimbirane ari urwitwazo kugira ngo ahunge icyaha. Byongeye kandi kuba iby’ayo makimbirane ari urwitwazo bishimangirwa n’uko mu Bugenzacyaha yavuze ko ashingiye ku kuba se wa N.D yaravugaga ko amusambanyiriza umugore, mu gihe mu Rukiko Rwisumbuye yavuze ko ashingiye ku kuba hari ahantu bajyaga gusaba amafaranga akishyura wenyine, se w’uwo mwana akanga kwishyura ahubwo akamubwira ngo aho azamushyira azahabona, bikaba rero bishimangira ko ayo makimbirane ayitwaza ashaka guhunga icyaha, ndetse n’abatangabuhamya avuga bakaba batari kuvuga ibintu nawe avuga mu buryo butandukanye. [30] Hashingiwe ku byasobanuwe, Urukiko rurasanga nta nenge ziri mu bimenyetso bwashingiweho nk’uko Uzabakiriho Hakizimana abivuga, ahubwo ibimenyetso byashingiweho byuzuzanya kandi bikaba bimuhamya icyaha nk’uko inkiko za mbere zakimuhamije, bityo hakaba hakwiye kugumaho igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) yahanishijwe n’Urukiko Rukuru kuko gikwiranye n’icyaha yakoze, harebwe cyane cyane imyaka yari afite (45) n’iy’umwana yasambanyije (17) yari afite. III. ICYEMEZO CY’ URUKIKO [31] Rwemeje ko ubujurire bwatanzwe na Uzabakiriho Hakizimana nta shingiro bufite; [32] Rwemeje ko urubanza RPA 00165/2021/HC/KIG rwaciwe n’Urukiko Rukuru ku wa 12/11/2024 rugumanye agaciro mu ngingo zarwo zose; [33] Rutegetse ko igifungo cy’imyaka makumyabiri (20) Uzabakiriho Hakizimana yahanishijwe ku cyaha cyo gusambanya umwana kigumyeho.