Vrystaatse Vereniging van Advokate v Meyer (2736/2006) [2006] ZAFSHC 56 (7 December 2006)

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA(ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING)Saaknommer : 2736/2006In die aansoek van:-DIE VRYSTAATSE VERENIGING VAN ADVOKATEApplikantenJOHAN MEYERRespondent___________CORAM:HATTINGH RetVAN DER MERWE R___________AANGEHOOR OP:7 DESEMBER 2006___________UITSPRAAK DEUR:HATTINGH R___________GELEWER OP:7 DESEMBER 2006___________[1] Applikant doen aansoek vir die volgende regsverligting:dat die naam van respondent, onverwyld, van die rol van advokate geskrap word;dat die Griffier van hierdie Hof gemagtig en gelas word om die afdeling van die Departement van Justisie wat belas is met die byhou van die Rol van Advokate, aldus in kennis te stel;dat respondent gelas word om die applikant se koste van hierdie aansoek, insluitende die koste van voorbereiding daarvan, op die skaal soos tussen prokureur en kliënt, te betaal.[2] Respondent het ‘n opponerende verklaring geliasseer waar hy die aangevraagde regsverligting bestry. Applikant het behoorlik ingevolge die toepaslike Hofreëls sy hoofpunte van betoog geliasseer en het respondent versuim om dit te doen.[3] Mnr. Jordaan, namens applikant, het met verwysing na verskeie gewysdes aan die hand

gedoen dat die regsbeginsels van toepassing op die optrede en praktyk van ‘n advokaat, en wat op die onderhawige aansoek betrekking het, soos volg saamgevat kan word:(a) Indien ‘n persoon as advokaat wil praktiseer, moet hy homself toerus met die nodige kennis van sy taak en rol in die regspleging;(b) Onkunde van die regsbeginsels van toepassing op ‘n advokaatspraktyk en vorige regspraak daaromtrent, stel op sigself professionele wangedrag daar.(c) As algemene beginsel mag ‘n advokaat slegs opdrag deur middel van ‘n prokureur neem en betaling deur middel van sodanige prokureur verkry. Hy mag dus nie opdrag van die publiek neem of gelde en fooie met die publiek onderhandel of ontvang van die publiek nie.(d) ‘n Advokaat mag nie opdrag van die publiek neem en dan poog om die verbod op sodanige opdragte te omseil deur ‘n gesimileerde brevet van ‘n prokureur te probeer bekom nie.(e) Dit is onbehoorlik van ‘n advokaat om ‘n algemene opdrag van ‘n prokureur te aanvaar en in terme daarvan na goeddunke op te tree sonder aktiewe meedoening van die prokureur.(f) ‘n Advokaat mag nie pleitstukke en kennisgewings ens. teken, beteken of ontvang namens ‘n kliënt nie, behalwe in terme van erkende Praktyksreëls en/of Hofreëls.(g) ‘n Advokaat mag nie namens ‘n kliënt direk kommunikeer met die opposisie nie.(h) Van ‘n advokaat word absolute integriteit en eerlikheid

verwag en mag hy nie die Hof, opposisie of sy kliënt mislei nie.(i) Dit is onbehoorlik vir ‘n advokaat om werk te doen in die sfeer van ‘n prokureur wat in die sfeer van ‘n prokureur se werk val.[4] Al hierdie beginsels word in ons regspraak erken. Sien byvoorbeeldRöSEMANN v GENERAL COUNCIL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA2004 (1) SA 568(SCA) te 580 D, 584 I – J, 577 H – 578 B en in die gesag daarin aangehaal. Sien ookGENERAL COUNCIL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA v MATTHYS2002 (5) SA 1(ECD) op 30 B enOLIVIER v DIE KAAPSE BALIERAAD1972 (3) SA 485(AD) te 49 E gelees met 492 A en laastensKEKANA v SOCIETY OF ADVOCATES OF SOUTH AFRICA[1998] ZASCA 54;1998 (4) SA 649(SCA) te 655 G – 656 B.[5] Mnr. Jordaan het breedvoerig verwys na die gewraakte optrede van respondent wat, so het hy betoog, sy skrapping van die rol van advokate onteenseglik regverdig.[6] Optredes wat ontstellend is en strydig is met die beroep van advokaat, kan soos volg saamgevat word:(a) Die respondent neem deurgaans opdragte direk van die publiek en kliënte;(b) Die respondent kommunikeer direk met die teenkant namens sy kliënte;(c) Respondent beding self fooie en ontvang geld direk vanaf kliënte;(d) Die respondent mislei die Hof. Hy was nie eerlik met Kruger R en Mnr. Roux nie. In ‘n aansoek wat voor Kruger R gedien het, blyk die volgende uit die notule van die verrigtinge:“COURT: You write letters without

being paid?MR MEYER: I write letters duly instructed to do so but without being paid, M’lord.COURT: Duly instructed by whom?MR MEYER: By attorneys Jan du Toit and Gideon Mantelstam of Parys.COURT: Yes, I find this disturbing. Did you ever practise as an attorney, Mr Meyer?MR MEYER: No, M’lord.COURT: Were you ever a member of any Bar?MR MEYER: Yes, M’lord.COURT: A member of a Bar?MR MEYER: I am not at present a member of the Bar.”[7] Mnr. Mandelstam, ‘n praktiserende prokureur wat praktiseer in vennootskap onder die naam Du Toit Mandelstam te Parys, verklaar onder eed, dat die notule van die verrigtinge waarna ek so pas verwys het, aan hom beskikbaar gestel is en dat hy opgemerk het dat respondent op ‘n vraag van Kruger R gemeld het dat hy ageer in opdrag van homself (Mandelstem) en sy vennoot Jan du Toit. Hy verklaar onomwonde dat op geen stadium enige opdragte aan respondent gegee is nie. Sy vennoot Jan Daniël du Toit bevestig dit wat Mandelstam onder eed verklaar het. Hierdie getuienis het respondent nie betwis nie.Nie alleen neem respondent direk opdragte van die publiek nie, maar bewerkstellig hy dan sogenaamde “algemene opdragte van prokureurs” ten einde die skyn te verwek dat hy in opdrag van prokureurs optree en nie in opdrag van die publiek nie. So verklaar respondent in sy bestrydende verklaring:“Dit is ‘n gevestigde praktyk om mense wat skakel vir

regshulp te verwys na ‘n prokureur met ‘n kort versoek om of die werk self te doen, ‘n ander praktiserende regskundige te brevetteer of myself te brevetteer met aanduiding van beskikbaarheid en die gelde wat gehef sal word.”[8] Respondent was aanvanklik ‘n lid van die formele Balie vir ‘n hele aantal jare, maar het sy wanpraktyke wat hy daarna gepleeg het, ‘n groot aantal lede van die gevangenisbevolking en hulle familielede betrek. Hy was klaarblyklik bewus van die reëls van toepassing op die advokaatsprakyk, maar het teësinnig gewees om dit te eerbiedig. Verdermeer volhard respondent halsstarrig in sy houding.[9] Respondent is selfs bereid om ‘n leuen te verkondig met betrekking tot Mandelstam en Du Toit. Laasgenoemde twee ontken uitdruklik dat hulle ooit ‘n brevet aan respondent oorhandig het. Daarteenoor verklaar respondent in sy bestrydende verklaring;“Aanvanklik het die twee vennote self die brevette hanteer, maar toe dit stroom te dik begin word, is dit aan ‘n kandidaat prokureur oorgelaat.”[10] Die laaste aspek, maar nie die minste nie, is dat respondent se bestrydende verklaring ‘n goeie aanduiding is van sy onvermoë om regsdokumente op te stel of as advokaat aan die regsverkeer deel te neem. Dit getuig van ‘n uiters lae standaard en het dit geen kwaliteit soos ‘n mens kan verwag van ‘n advokaat wat sy roeping ernstig en verantwoordelik

opneem. Respondent het ‘n traak-my-nie-agtige houding ingeneem omtrent die wanpraktyke wat hy gepleeg het. Hy staan ongeërg soos blyk uit sy skrywes aan die applikant. Hy toon geen verantwoordelikheid en eerbaarheid wat die karakter van ‘n advokaat behoort te kenmerk.[11] Op die totaliteit van al die omstandighede, is die vraag of respondent ‘n geskikte en gepaste persoon is om verder as advokaat te praktiseer. Ek meen van nee. In ‘n geval soos dié van respondent is dit hierdie Hof se taak om die integriteit van die regspleging sowel as die publiek te beskerm en is daar as sulks nie baie ruimte vir simpatie en genade nie. (SOCIETY OF ADVOCATES OF SOUTH AFRICA (WLD) v CIGLER1976 (4) SA 350(TPA) te 358 A – C.)[12] InGENERAL COUNSEL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA v MATTHYS2002 (5) SA 1(ECD) op 30 is bevind dat ‘n respondent wat instruksies, sonder die tussenkoms van ‘n prokureur, ontvang onprofessionele gedrag daarstel.[13] In hierdie vooropstelling is dit nodig dat die respondent se naam geskrap word van die Rol van Advokate.[14] Wat die koste betref, het Mnr. Jordaan betoog dat die applikant geregtig is om ‘n bevel in sy guns te kry op die skaal soos tussen prokureur en kliënt. Ek stem nie saam nie. Respondent se optrede grens seer sekerlik aan kwaadwillige optrede, maar in die omstandighede van hierdie bepaalde geval, is ek van mening dat ‘n bestraffende

kostebevel nie billik en geregverdig sal wees nie.[15] Die volgende bevele word verleen:1. Die naam van respondent word onverwyld van die Rol van Advokate geskrap.2. Die Griffier van die hierdie Hof word gemagtig en gelas om die afdeling van die Departement van Justisie wat belas is met die byhou van die Rol van Advokate van hierdie bevel in kennis te stel3. Die respondent word gelas om applikant se koste van hierdie aansoek, wat sal insluit die koste van voorbereiding daarvan, op die skaal van party en party te betaal.____G.A. HATTINGH, REk stem saam._______C.H.G VAN DER MERWE, RNamens die applikant: Adv. A.F. Jordaan SCIn opdrag van:NaudesBLOEMFONTEINNamens die respondent: Geen verskyning/sp

IN DIE HOOGGEREGSHOF VAN SUID-AFRIKA

(ORANJE VRYSTAATSE PROVINSIALE AFDELING)

Saaknommer : 2736/2006

In die aansoek van:-

DIE VRYSTAATSE VERENIGING VAN ADVOKATEApplikant

DIE

VRYSTAATSE VERENIGING VAN ADVOKATE

en

JOHAN MEYERRespondent

JOHAN

MEYER

___________

CORAM:HATTINGH RetVAN DER MERWE R

CORAM:

et

AANGEHOOR OP:7 DESEMBER 2006

AANGEHOOR OP:

UITSPRAAK DEUR:HATTINGH R

UITSPRAAK DEUR:

GELEWER OP:7 DESEMBER 2006

GELEWER OP:

[1] Applikant doen aansoek vir die volgende regsverligting:

dat die naam van respondent, onverwyld, van die rol van advokate geskrap word;dat die Griffier van hierdie Hof gemagtig en gelas word om die afdeling van die Departement van Justisie wat belas is met die byhou van die Rol van Advokate, aldus in kennis te stel;dat respondent gelas word om die applikant se koste van hierdie aansoek, insluitende die koste van voorbereiding daarvan, op die skaal soos tussen prokureur en kliënt, te betaal.

dat die naam van respondent, onverwyld, van die rol van advokate geskrap word;

dat die Griffier van hierdie Hof gemagtig en gelas word om die afdeling van die Departement van Justisie wat belas is met die byhou van die Rol van Advokate, aldus in kennis te stel;dat respondent gelas word om die applikant se koste van hierdie aansoek, insluitende die koste van voorbereiding daarvan, op die skaal soos tussen prokureur en kliënt, te betaal.

dat die Griffier van hierdie Hof gemagtig en gelas word om die afdeling van die Departement van Justisie wat belas is met die byhou van die Rol van Advokate, aldus in kennis te stel;

dat respondent gelas word om die applikant se koste van hierdie aansoek, insluitende die koste van voorbereiding daarvan, op die skaal soos tussen prokureur en kliënt, te betaal.

[2] Respondent het ‘n opponerende verklaring geliasseer waar hy die aangevraagde regsverligting bestry. Applikant het behoorlik ingevolge die toepaslike Hofreëls sy hoofpunte van betoog geliasseer en het respondent versuim om dit te doen.

[3] Mnr. Jordaan, namens applikant, het met verwysing na verskeie gewysdes aan die hand gedoen dat die regsbeginsels van toepassing op die optrede en praktyk van ‘n advokaat, en wat op die onderhawige aansoek betrekking het, soos volg saamgevat kan word:

(a) Indien ‘n persoon as advokaat wil praktiseer, moet hy homself toerus met die nodige kennis van sy taak en rol in die regspleging;

(b) Onkunde van die regsbeginsels van toepassing op ‘n advokaatspraktyk en vorige regspraak daaromtrent, stel op sigself professionele wangedrag daar.

(c) As algemene beginsel mag ‘n advokaat slegs opdrag deur middel van ‘n prokureur neem en betaling deur middel van sodanige prokureur verkry. Hy mag dus nie opdrag van die publiek neem of gelde en fooie met die publiek onderhandel of ontvang van die publiek nie.

(d) ‘n Advokaat mag nie opdrag van die publiek neem en dan poog om die verbod op sodanige opdragte te omseil deur ‘n gesimileerde brevet van ‘n prokureur te probeer bekom nie.

(e) Dit is onbehoorlik van ‘n advokaat om ‘n algemene opdrag van ‘n prokureur te aanvaar en in terme daarvan na goeddunke op te tree sonder aktiewe meedoening van die prokureur.

(f) ‘n Advokaat mag nie pleitstukke en kennisgewings ens. teken, beteken of ontvang namens ‘n kliënt nie, behalwe in terme van erkende Praktyksreëls en/of Hofreëls.

(g) ‘n Advokaat mag nie namens ‘n kliënt direk kommunikeer met die opposisie nie.

(h) Van ‘n advokaat word absolute integriteit en eerlikheid verwag en mag hy nie die Hof, opposisie of sy kliënt mislei nie.

(i) Dit is onbehoorlik vir ‘n advokaat om werk te doen in die sfeer van ‘n prokureur wat in die sfeer van ‘n prokureur se werk val.

[4] Al hierdie beginsels word in ons regspraak erken. Sien byvoorbeeldRöSEMANN v GENERAL COUNCIL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA2004 (1) SA 568(SCA) te 580 D, 584 I – J, 577 H – 578 B en in die gesag daarin aangehaal. Sien ookGENERAL COUNCIL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA v MATTHYS2002 (5) SA 1(ECD) op 30 B enOLIVIER v DIE KAAPSE BALIERAAD1972 (3) SA 485(AD) te 49 E gelees met 492 A en laastensKEKANA v SOCIETY OF ADVOCATES OF SOUTH AFRICA[1998] ZASCA 54;1998 (4) SA 649(SCA) te 655 G – 656 B.

RöSEMANN v

GENERAL COUNCIL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA

2004 (1) SA 568

GENERAL COUNCIL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA v MATTHYS

2002 (5) SA 1

OLIVIER v DIE

KAAPSE BALIERAAD

1972 (3) SA 485

KEKANA v SOCIETY OF ADVOCATES OF SOUTH AFRICA

[1998] ZASCA 54

1998 (4) SA 649

[5] Mnr. Jordaan het breedvoerig verwys na die gewraakte optrede van respondent wat, so het hy betoog, sy skrapping van die rol van advokate onteenseglik regverdig.

[6] Optredes wat ontstellend is en strydig is met die beroep van advokaat, kan soos volg saamgevat word:

(a) Die respondent neem deurgaans opdragte direk van die publiek en kliënte;

(b) Die respondent kommunikeer direk met die teenkant namens sy kliënte;

(c) Respondent beding self fooie en ontvang geld direk vanaf kliënte;

(d) Die respondent mislei die Hof. Hy was nie eerlik met Kruger R en Mnr. Roux nie. In ‘n aansoek wat voor Kruger R gedien het, blyk die volgende uit die notule van die verrigtinge:

“COURT: You write letters without being paid?

COURT

MR MEYER: I write letters duly instructed to do so but without being paid, M’lord.

MR MEYER

COURT: Duly instructed by whom?

MR MEYER: By attorneys Jan du Toit and Gideon Mantelstam of Parys.

COURT: Yes, I find this disturbing. Did you ever practise as an attorney, Mr Meyer?

MR MEYER: No, M’lord.

COURT: Were you ever a member of any Bar?

MR MEYER: Yes, M’lord.

COURT: A member of a Bar?

MR MEYER: I am not at present a member of the Bar.”

[7] Mnr. Mandelstam, ‘n praktiserende prokureur wat praktiseer in vennootskap onder die naam Du Toit Mandelstam te Parys, verklaar onder eed, dat die notule van die verrigtinge waarna ek so pas verwys het, aan hom beskikbaar gestel is en dat hy opgemerk het dat respondent op ‘n vraag van Kruger R gemeld het dat hy ageer in opdrag van homself (Mandelstem) en sy vennoot Jan du Toit. Hy verklaar onomwonde dat op geen stadium enige opdragte aan respondent gegee is nie. Sy vennoot Jan Daniël du Toit bevestig dit wat Mandelstam onder eed verklaar het. Hierdie getuienis het respondent nie betwis nie.

Nie alleen neem respondent direk opdragte van die publiek nie, maar bewerkstellig hy dan sogenaamde “algemene opdragte van prokureurs” ten einde die skyn te verwek dat hy in opdrag van prokureurs optree en nie in opdrag van die publiek nie. So verklaar respondent in sy bestrydende verklaring:

“Dit is ‘n gevestigde praktyk om mense wat skakel vir regshulp te verwys na ‘n prokureur met ‘n kort versoek om of die werk self te doen, ‘n ander praktiserende regskundige te brevetteer of myself te brevetteer met aanduiding van beskikbaarheid en die gelde wat gehef sal word.”

Dit is ‘n gevestigde praktyk om mense wat skakel vir regshulp te verwys na ‘n prokureur met ‘n kort versoek om of die werk self te doen, ‘n ander praktiserende regskundige te brevetteer of myself te brevetteer met aanduiding van beskikbaarheid en die gelde wat gehef sal word.”

[8] Respondent was aanvanklik ‘n lid van die formele Balie vir ‘n hele aantal jare, maar het sy wanpraktyke wat hy daarna gepleeg het, ‘n groot aantal lede van die gevangenisbevolking en hulle familielede betrek. Hy was klaarblyklik bewus van die reëls van toepassing op die advokaatsprakyk, maar het teësinnig gewees om dit te eerbiedig. Verdermeer volhard respondent halsstarrig in sy houding.

[9] Respondent is selfs bereid om ‘n leuen te verkondig met betrekking tot Mandelstam en Du Toit. Laasgenoemde twee ontken uitdruklik dat hulle ooit ‘n brevet aan respondent oorhandig het. Daarteenoor verklaar respondent in sy bestrydende verklaring;

“Aanvanklik het die twee vennote self die brevette hanteer, maar toe dit stroom te dik begin word, is dit aan ‘n kandidaat prokureur oorgelaat.”

Aanvanklik het die twee vennote self die brevette hanteer, maar toe dit stroom te dik begin word, is dit aan ‘n kandidaat prokureur oorgelaat.”

[10] Die laaste aspek, maar nie die minste nie, is dat respondent se bestrydende verklaring ‘n goeie aanduiding is van sy onvermoë om regsdokumente op te stel of as advokaat aan die regsverkeer deel te neem. Dit getuig van ‘n uiters lae standaard en het dit geen kwaliteit soos ‘n mens kan verwag van ‘n advokaat wat sy roeping ernstig en verantwoordelik opneem. Respondent het ‘n traak-my-nie-agtige houding ingeneem omtrent die wanpraktyke wat hy gepleeg het. Hy staan ongeërg soos blyk uit sy skrywes aan die applikant. Hy toon geen verantwoordelikheid en eerbaarheid wat die karakter van ‘n advokaat behoort te kenmerk.

[11] Op die totaliteit van al die omstandighede, is die vraag of respondent ‘n geskikte en gepaste persoon is om verder as advokaat te praktiseer. Ek meen van nee. In ‘n geval soos dié van respondent is dit hierdie Hof se taak om die integriteit van die regspleging sowel as die publiek te beskerm en is daar as sulks nie baie ruimte vir simpatie en genade nie. (SOCIETY OF ADVOCATES OF SOUTH AFRICA (WLD) v CIGLER1976 (4) SA 350(TPA) te 358 A – C.)

SOCIETY OF ADVOCATES OF SOUTH AFRICA (WLD) v CIGLER

1976 (4) SA 350

[12] InGENERAL COUNSEL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA v MATTHYS2002 (5) SA 1(ECD) op 30 is bevind dat ‘n respondent wat instruksies, sonder die tussenkoms van ‘n prokureur, ontvang onprofessionele gedrag daarstel.

GENERAL COUNSEL OF THE BAR OF SOUTH AFRICA v MATTHYS

[13] In hierdie vooropstelling is dit nodig dat die respondent se naam geskrap word van die Rol van Advokate.

[14] Wat die koste betref, het Mnr. Jordaan betoog dat die applikant geregtig is om ‘n bevel in sy guns te kry op die skaal soos tussen prokureur en kliënt. Ek stem nie saam nie. Respondent se optrede grens seer sekerlik aan kwaadwillige optrede, maar in die omstandighede van hierdie bepaalde geval, is ek van mening dat ‘n bestraffende kostebevel nie billik en geregverdig sal wees nie.

[15] Die volgende bevele word verleen:

1. Die naam van respondent word onverwyld van die Rol van Advokate geskrap.

2. Die Griffier van die hierdie Hof word gemagtig en gelas om die afdeling van die Departement van Justisie wat belas is met die byhou van die Rol van Advokate van hierdie bevel in kennis te stel

3. Die respondent word gelas om applikant se koste van hierdie aansoek, wat sal insluit die koste van voorbereiding daarvan, op die skaal van party en party te betaal.

____

G.A. HATTINGH, R

Ek stem saam.

_______

C.H.G VAN DER MERWE, R

Namens die applikant: Adv. A.F. Jordaan SC

In opdrag van:

Naudes

BLOEMFONTEIN

Namens die respondent: Geen verskyning

/sp